sáng ki ến kinh nghi ệm giúp tr ẻm ầm non ăn ngon
A:MỞ ĐẦU
Sáng kiến kinh nghiệm giúp trẻ mầm non ăn ngon. Bác Hồ đã nói “Trẻ
em là hạnh phúc của gia đình, là mầm non tương lai của đất nước”.Vì vậy
để xây dựng CNXH thành công, vấn đề quan trọng hàng đầu là làm sao phát
huy được nhân tố con người bởi con người có vai trò quyết định nhất trong
các nhân tố của sự phát triển đất nước.Vai trò quyết định nhất của sự phát
triển đó tập trung trước hết ở năng lực, trí tuệ của con người. Theo quan điểm
của đảng ta mục tiêu động lực chính sự phát triển của đất nước là vì con
người và do con người.
•

sáng kiến kinh nghiệm chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1

•

sáng kiến kinh nghiệm ứng dụng hoạt động Kidsmart

•

sáng kiến kinh nghiệm hình thành kỹ năng đo lường

Chăm lo cho con người được xem là thước đo sự phát triển, tính nhân văn
của mỗi quốc gia. Trước hết phải làm cho con người có thể lực tốt, đây là tiêu
trí đầu tiên của chất lượng nguồn nhân lực nhằm đáp ứng những đòi hỏi ngày
càng cao của xã hội, là tiền đề sinh học để phát triển trí tuệ,trí thông minh và
nhân cách nói chung của con người.Trong việc chăm lo cho con người thì
việc nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe và “đảm bảo cân đối dinh dưỡng trong
khẩu phần ăn hàng ngày góp phần phòng chống, làm giảm tỷ lệ suy dinh
dưỡng và phát triển toàn diện cả về thể chất và trí tuệ trẻ em” là nhiêm vụ rất
quan trọng mà xã hội cần phải quan tâm. Điều đó là rất cần thiết và nhất thiết

khỏe mạnh ở các trường mầm non nói chung gặp rất nhiều khó khăn và hạn
chế. Trẻ chỉ ăn đủ xuất theo định lượng chia nhưng trong quá trình ăn trẻ
không ăn được hết xuất được chia. Bên cạnh đó vấn đề dinh dưỡng trong bữa
ăn của trẻ còn chưa được chú trọng.Chính vì vậy để trẻ em được phát triển
toàn diện và đảm bảo cân đối dinh dưỡng trẻ em cần được sự quan tâm của
mọi người, và cần có những biện pháp thiết thực để thực hiện là rất cần
thiết.Từ những hiểu biết trên năm học 2012- 2013 bản thân tôi đã nghiên cứu
về việc cung cấp đầy đủ vi chất dinh dưỡng hàng ngày, giúp trẻ ăn ngon
miệng và đề ra các biện pháp giúp trẻ ăn ngon khỏe phát triển toàn diện ở
trường mầm non B xã Tứ Hiệp. Vì vậy tôi chon đề tài “Một số biện pháp
giúp trẻ ăn ngon khỏe phát triển toàn diện ở trường mầm non B xã Tứ
Hiệp”
* Mục đích của đề tài:
Đánh giá thực trạng về các biện pháp“ giúp trẻ ăn ngon khỏe phát triển
toàn diện”trong khẩu phần ăn cho trẻ ở trường mầm non B xã Tứ Hiệp
Tìm ra những biện pháp thiết thực để giúp trẻ ăn ngon khỏe phát triển
toàn diện ở trường mầm non B xã Tứ Hiệp
*Đối tượng nghiên cứu
Đi sâu nghiên cứu đề thêm ra các biện pháp nhằm “giúp trẻ ăn ngon
khỏe phát triển toàn diện”trong khẩu phần ăn cho trẻ ở trường mầm non B
xã Tứ Hiệp trong năm học 2012-2013
* Đối tượng khảo sát thực nghiệm:


Đối tượng khảo sát trực tiếp trên trẻ dựa vào các bữa ăn chính, bữa ăn
phụ và trên các đợt cân đo tại trường theo quy định chung.
* Phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu trực tiếp trên trẻ qua việc thực hiện các biện pháp cụ thể
*Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
Nghiên cứu áp dụng trên trẻ ở trường mầm non B xã Tứ Hiệp

thể, cân đối không phù hợp với nhu cầu cần thiết và phát triển của trẻ. Khi bị
mất cân đối dinh dưỡng, trẻ không tăng cân, giảm sức đề kháng, dễ mắc bệnh
nhiễm trùng gấp hai, ba lần.
Từ thực tế của một trong các trung tâm dinh dưỡng lớn của TP Hồ
Chí Minh cho thấy, mỗi ngày có 700-800 ca khám và tư vấn dinh dưỡng thì
có đến 40% ca gặp khó khăn về ăn uống, có nghĩa là tình trạng trẻ biếng ăn


hiện trở thành rất phổ biến. Nếu như cách đây vài chục năm, nguyên nhân
chủ yếu là thiếu ăn, thì hiện nay điều mà làm trẻ em không ăn ngon phát triển
không toàn diện là do chính sự thiếu hiểu biết về dinh dưỡng và sự phát triển
của trẻ lại là nguyên nhân chính. Có nhiều nguyên nhân gây biếng ăn ở trẻ:
nguyên nhân bệnh lý và nguyên nhân tâm lý. Trong đó, nguyên nhân tâm lý
thường xảy ra do những sai lầm trong việc nuôi con.
Trẻ ăn không ngon phát triển không toàn diện là tình trạng thiếu
hoặc thừa các loại vitamin,protein,năng lượng và các loại khoáng chất cần
thiết cho cơ thể. Biểu hiện của sự phát triển không toàn diện là trẻ em chậm
lớn và thường hay mắc các bệnh nhiễm khuẩn như tiêu chảy và viêm đường
hô hấp… , dẫn đến trẻ bị giảm khả năng học tập, năng suất lao động kém khi
trưởng thành
Sự phát triển không toàn diện ở trẻ em xảy ra ở thể nhẹ, hay là thể
nặng rất nguy hiểm. Nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và trí tuệ của
trẻ.Đặc biệt là các khu vưc ngoại thành, ven đô và vùng dân tộc thiểu số vì
đây là những khu vực có nhiều trẻ phát triển không toàn diện nhất, bao gồm
nhiều trẻ bị nên khó phát hiện. Do điều kiện kinh tế còn khó khăn nên sự
quan tâm đến tình trạng thiếu cân đối về dinh dưỡng của gia đình còn hạn
chế. Chính vì nhận biết được nguyên nhân, triêu chứng, hậu quả và các điều
kiện cần thiết để đảm bảo cân đối các chất dinh dưỡng bản thân tôi nhận thấy
việc giúp trẻ ăn ngon phát triển toàn diện có thể thực hiện được trong trường
mầm non B Tứ Hiệp:


01 đồng chí

Cao đẳng

Y tế

01 đồng chí

Cao đẳng

Văn thư

01 đồng chí

Đại học

Cô nuôi

06 đồng chí

Trung cấp

Giáo viên

26 đồng chí giáo viên

Đại học 6 đ/c, cao đẳng 4 đ/c, trung



– Đồng chí kế toán có trình độ trên chuẩn
– Năm học 2008-2009 và 2009- 2010, 2010- 2011 tôi đã đat giải trong cuộc
thi cô nuôi giỏi cấp huyện do huyện Thanh Trì tổ chức.
– Năm học 2009-2010,2010-2011, 2011-2012, 2012 – 2013 được sự tán
thành của các thành viên trong tổ nuôi, ban giám hiệu nhà trường đã phân tôi
làm tổ trưởng tổ nuôi
2.3 Khó khăn:
– Phải đi xuống khu trung tâm để nhận thực phẩm.
– Các đồ dùng, trang thiết bị phục vụ công tác chăm sóc nuôi dưỡng tại bếp
chưa phong phú và hiện đại.
– Một số giáo viên trẻ mới ra trường nên kinh nghiệm trong nuôi dưỡng và
chăm sóc trẻ chưa chuyên sâu.
Trước đặc điểm tình hình thuận lợi và khó khăn trên. Tôi xác định
nhiệm vụ trọng tâm của cô nuôi có những biện pháp thiết thực giúp trẻ ăn


ngon phát triển toàn diện trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp nói chung và
trong khu bếp của tôi nói riêng.Vi vậy trong năm học 2012-2013 tôi đã đề ra
và thực hiện đạt hiệu quả một số biện pháp tích cực sau:
3. Các biện pháp thực hiện:

Xuất phát từ thực tế hiện nay, khi tình trạng phát triển không toàn diện vẫn
còn nhiều đặc biệt là tình trạng SDD thấp còi do thiếu hiểu biết về cân đối
các vi chất trong khẩu phần ăn hàng ngày còn phổ biến, kèm theo chứng
biếng ăn ở trẻ nhỏ xảy ra ngày một nhiều. Chính vì vậy để phòng chống thiếu
vi chất và giúp trẻ ăn ngon phát triển toàn diện ở trường mầm non B xã Tứ
Hiệp, tôi đã đề xuất với các đồng chí trong ban giám hiệu, đồng chí cán bộ y
tế nhà trường và được sự nhất trí thực hiện một số biện pháp cụ thể sau:
3.1: Biện pháp 1 : Tích cực tìm hiểu và tham dự các lớp tập huấn về cân
đối các vi chất dinh dưỡng giúp trẻ phát triển toàn diện về cân nặng và

bản thân tôi hiểu rõ hơn các thông điệp để đảm bảo cân đối các vi chất dinh
dưỡng trong ăn uống ở trường mầm non.Qua đó tôi đã tích cực áp dụng tốt
các biện pháp đã được tìm hiểu và học hỏi vào trong chế biến ăn uống và xây
dựng thực đơn ăn hàng ngày cho trẻ
Bản thân tôi nâng cao ý thức trách nhiệm nghề nghiệp và đạo đức trong
công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.


3.2:Biện pháp 2: Áp dụng thực đơn phù hợp với lứa tuổi thích hợp của trẻ
Áp dụng thực đơn ăn hàng ngày cho trẻ là một việc làm vô cùng quan
trọng. Vì năng lượng trẻ có được phụ thuộc vào khẩu phần ăn hàng ngày,các
thành phần dinh dưỡng được cung cấp có đầy đủ trong nguồn lương thực,
thực phẩm ăn hàng ngày và nhu cầu năng lượng của mỗi lứa tuổi là khác
nhau được thay đổi theo thời gian. Đối với trẻ mầm non nhu cầu về dinh
dưỡng là rất cao lên trẻ cần nhiều thức ăn hơn người lớn. Cung cấp về dinh
dưỡng của trẻ em theo độ tuổi được viện dinh dưỡng đưa ra:
Độ tuổi

Kcalo cần cung cấp

< 1 tuổi

1000 k calo/ngày

1 đến 3 tuổi

1300 kcalo/ngày

4 đến 6 tuổi
1500 kcalo/ ngày


Cân nặng

Nội dung

Tháng 9/2012

Tháng 12/2012

TS trẻ đi học

277

287

TS trẻ được cân

277

287

%

100%

100%

Kênh BT

251

%

0.4%

0.3%

Kênh BT

236

260

%

84.9%

90.5%

Kênh Thấp Còi

41

27

%
15.1%
9.5%
3.3:Biện pháp 3:Căn cứ khẩu phần ăn của trẻ tham mưu cùng đồng chí
hiệu phó nuôi điều chỉnh thay đổi thực đơn cân đối phù hợp theo mùa,
theo tuần thích hợp

như cam quýt, bưởi, ăn đu đủ, chuối tiêu thanh long….Còn đối với chất béo
cần có khẩu phần ăn thật hợp lý . Việc sử dụng chất béo đầy đủ, đa dạng sẽ
giúp trẻ hấp thu tốt một số dưỡng chất có đủ năng lượng, nguyên liệu để phát
triển thể chất và trí tuệ. Chất béo là một trong những nhóm chất dinh dưỡng
chính cấu tạo nên khẩu phần ăn có vai trò trong việc cung cấp năng lượng
cho cơ thể hoạt động cao gấp đôi chất bột đường và chất đạm, là nguồn dự
trữ năng lượng lớn nhất và là nguồn cung cấp các a- xít béo cần thiết. Chất
béo còn đóng vai trò trong cấu tạo màng tế bào tất cả các mô, đặc biệt là tế
bào thần kinh và võng mạc, ngoài ra còn giúp tạo nên một số hormone và các
hóa chất trung gian quan trọng trong cơ thể. Việc sử dụng chất béo cho hợp
lý, đặc biệt với cơ thể của trẻ em là điều rất quan trọng. Chỉ giới hạn chất béo


khi trẻ đã qua gia đoạn hoàn thiện hệ thần kinh và thừa cân, béo phì hoặc một
số bệnh lý đặc biệt.
Qua những tìm hiểu những thực phẩm cần thiết và có ích trên bản thân tôi
đã đóng góp cùng với tổ nuôi đối với đồng chí hiệu phó nuôi và đã lập ra
được thực đơn mùa đông, mùa hè, tuần chẵn, tuần lẻ hợp lý và phù hợp với
khẩu phần ăn hàng ngày của trẻ. Đảm bảo cân đối dinh dưỡng tỉ lệ P- L- G
phù hợp vơi quy định chung của ngành giáo dục mầm non
Kết quả:

•

Nhờ thực hiện tốt biện pháp trên nên các chất trong thực phẩm ăn hàng ngày
của trẻ cân đối theo mức cho phép: P(14-16); L(24-26); G(60-62) .Thực đơn
được thay đổi hợp lý , phù hợp, và kịp thời cụ thể thực đơn đã áp dụng ăn ở
trường
THỰC ĐƠN MÙA ĐÔNG TUẦN LẺ I-III-V
Mức ăn: 15.000 đ / 1 trẻ/ ngày kể cả chất đốt

sốt cà chua

Chuối

Canh bí xanh nấu

Canh bí xanh

tiêu

thịt

nấu thịt

Uống
sữa
Dollac

Súp ngô

Bữa chính
chiều
Nhà Trẻ

Súp ngô gà

gà rau củ rau củ
Bánh

Sữa Hà

vừng

lac vừng

nấu thịt rau

sữa Hà rau cải

cả

Lan

Sữa Hà

Sữa Hà

Lan

Lan

Phở thịt
Dưa
hấu

Phở thịt gà

Uống

gà thịt


cải xanh

rau cải xanh

ơng tráng trộn thịt

hơng tráng trộn
thịt
Canh rau thập

nấu thịt

cẩm nấu thịt

Xào Rau Củ

Uống
sữa Hà
Lan

Trứng đúc nấm

Canh rau thập cẩm

Thịt Gà,Thịt Lợn
7

nấu thịt

Canh su hào cà


Canh rau bắp

nấu thịt

cảI nấu thịt

Dưa
hấu

Uống
sữa Hà
Lan

bí đỏ

Dolac
bí đỏ

Uống sữa Uống sữa
Hà Lan

Hà Lan

Bún thịt

Bún thịt

nấu chua nấu chua
Uống sữa Uống sữa

5

Nhà trẻ

Tráng

Nhà

miệng

Trẻ

Bữa chính
chiều

Mẫu giáo

Nhà Trẻ

Cháo thịt gà

Cháo thịt

Uống

thịt lợn nấu

thịt lợn n

sữa


Sữa Dolac

Sữa Dola

Súp tôm thịt

Súp tôm t

Tôm, thịt sốt cà

Tôm, thịt sốt

chua

cà chua

Canh ngũ sắc náu

Canh ngũ sắc

thịt

náu thịt

Trứng cút, thịt kho

Trứng cút, thịt

tàu


Đậu chiên thịt sốt

Đậu chiên thịt

Thanh

Uống

nấm

sốt nấm

long

sữa Hà đậu xanh

đậu xanh

Lan

nấm rau c

Dưa
hấu

ngọt

Dolac


Canh riêu cua

Thịt lợn, thịt bò xào
7

hành Tây cà rốt

Chuối
tiêu

Bánh Canxi

sữa Hà L

Uống

Phở Thịt bò,

Phở Thịt

sữa

thịt lợn

thịt lợn

Dolac

Sữa Dolac


sữa Hà
Lan

3.4:Biện pháp 4: Thực hiện tốt khâu giao nhận, sơ chế, chế biến thực
phẩm và chia ăn cho trẻ
Cùng với các thành viên trong tổ nuôi và giáo viên kiểm tra thực
phẩm nhập hàng ngày đúng đủ và đảm bảo chất lượng đúng quy định. Khi
giao nhận thực phẩm tại khu chính phải đảm bảo đúng đủ thực phẩm về số
lượng và chất lượng sẽ góp phần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đây là
biện pháp quan trọng không thể thiếu được vì:
Thực phẩm được đồng chí hiệu phó nuôi, được đồng chí kế toán kiểm tra về
số lượng và chất lượng,được giáo viên trên lớp xuống kiểm tra và ký nhận .
Luôn đảm bảo có giấy chứng nhận kiểm dịch đối với thịt lợn, thịt gà, rau củ
quả và đảm bảo tươi ngon không bị nấm mốc dập nát sử dụng trong thời hạn
quy định. Có ý kiến phản ánh kịp thời và trả lại đối với những thực phẩm
không đảm bảo chất lượng


Các thực phẩm luôn đảm bảo tươi ngon
Thực hiện sơ chế và chế biến thực phẩm đúng quy trình đảm bảo vệ sinh an
toàn thực phẩm, tìm cách giảm tối đa các chất bị mất đi trong quá trình sơ chế
và chế biến cho trẻ là một biện pháp vô cùng quan trọng. Vì thực phẩm được
chế biến đúng quy trình về vệ sinh an toàn và làm giảm đến mức tối đa do
hao hụt trong khi tiến hành sơ chế và chế biến là rất cần thiết, góp phần
không nhỏ vào việc giảm tỷ lệ SDD cho trẻ. Khi trẻ ăn những thực phẩm vẫn
đảm bảo đủ lượng vi chất còn trong thực phẩm không bị hao hụt trong quá
trình chế biến sẽ giúp trẻ được hấp thụ tối đa các chất dinh dưỡng đó.
Tất cả thực phẩm khi mang về khu bếp phải được để trên bàn sạch sẽ và
được giáo viên trên lớp xuống kiểm tra về số lượng, chất lượng thực phẩm
theo sổ sách đã báo so với số trẻ.

Thức ăn được chia theo đúng quy trình và đảm bảo vệ sinh
* Kết quả
Nhờ thực hiện tốt khâu giao nhận – sơ chế, chế biến thực phẩm và chia
ăn đã góp phần đảm bảo chất lượng thực phẩm luôn tươi ngon đảm bảo về
các chất dinh dưỡng trong thực phẩm, không xảy ra dịch bệnh đường tiêu hóa
và các trường hợp ngộ độc thực phẩm
– Bản thân tôi sơ chế, chế biến đúng quy trình, thực hiện đúng quy chế
theo dây chuyền đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Chế biến đúng và đủ
thời gian với từng món ăn tránh được tối đa hao hụt các chất trong thực phẩm
– Chia ăn đúng xuất, đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, lưu nghiệm đầy đủ thức ăn
của trẻ trong ngày vào để vào tủ lạnh và có sổ theo dõi thức ăn lưu nghiệm
hàng ngày
– Đồ dùng, dụng cụ chia ăn luôn được vệ sinh sạch sẽ và sục trong nồi
nước sôi đặt trên bếp
*Ảnh minh họa:
Hình ảnh cô nuôi mặc đúng đồng phục khi chế biến thực phẩm
3.5:Biện pháp 5: Phối kết hợp cùng giáo viên khuyến khích,chăm sóc trẻ
ăn châm, lười ăn và phát triển chậm về chiều cao và cân nặng
Trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, sự kết hợp giữa giáo viên và cô
nuôi là vô cùng quan trọng, bởi hiện nay các trường mầm non có những
trường không thể tránh khỏi tình trạng thất thoát thực phẩm. Thức ăn được
nấu đảm bảo tránh hao hụt tối đa các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể là


rất tốt. Nhưng một yếu tố quan trọng nữa là lượng thức ăn đó phải được đưa
hết, đầy đủ vào trong cơ thể trẻ hàng ngày.Chính vì nhận biết được điều đó
nên các bữa ăn ở trường tôi luôn kết hợp với các đồng chí giáo viên trên lớp
khuyến khích trẻ ăn hết xuất. Đối với các cháu nhà trẻ, mẫu giáo bé cô nuôi
có thể kết hợp với giáo viên để động viên giúp trẻ ăn ngon, ăn hết xuất ăn của
mình. Còn đối với những trẻ suy dinh dưỡng thì thường đi kèm tình trạng

Số trẻ SDD

07

03

Giảm 5 cháu

Số trẻ thấp còi

09

02

Giảm 7 cháu


3.6:Biện pháp 6: Phối hợp tuyên truyền phụ huynh học sinh về chế độ ăn
đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ ăn chậm, lười ăn và phát triển chậm về chiều
cao và cân nặng
Tuyên truyền để tham mưu, đề xuất với các bậc phụ huynh học sinh về
các bữa ăn của trẻ tại gia đình để đảm bảo cung cấp đủ các chất dinh dưỡng
cần thiết trong một ngày cho trẻ là một việc làm rất cần thiết. Với những hiểu
biết của mình tôi hiểu rằng các bữa ăn hàng ngày ở trường chỉ đáp ứng 50%
nhu cầu năng lượng trong một ngày của trẻ. Để trẻ phát triển toàn diện tuyệt
đối cần cho trẻ chế độ ăn uống phù hợp kể cả ở nhà. Vậy muốn trẻ phát triển
toàn diện và đảm bảo cân đối dinh dưỡng trẻ em cần có sự hiểu biết, chủ
động và thay đổi thực hành của mỗi gia đình. Do đó để trẻ phát triển toàn
diện và phòng chống mất cân đối dinh dưỡng lấy gia đình là đối tượng cộng
tác chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em là rất cần thiết. Được sự đồng ý của ban

dưỡng các món ăn và cách chế biến những món ăn sao cho tốt nhất.Tích cực
tìm hiểu về các món ăn để chế biến những món ăn ngon là một việc làm
không thể thiếu của một người nấu ăn. Bởi có hiểu về các thành phần dinh