PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN 12
TRƯỜNG TIỂU HỌC KIM ĐỒNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
LỒNG GHÉP THƠ CA
VÀO DẠY VÀ HỌC TỐN LỚP 4
NGƯỜI VIẾT: ĐOÀN THỊ HUỲNH HẠNH
NĂM HỌC 2014 - 2015
A/ PHẦN GIỚI THIỆU
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN 12
TRƯỜNG TIỂU HỌC KIM ĐỒNG
VẬN DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
LỒNG GHÉP THƠ CA
VÀO DẠY VÀ HỌC TỐN LỚP 4
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
NHẬN XÉT CỦA CẤP TRÊN TRỰC TIẾP :
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
B/ PHẦN NỘI DUNG
PHẦN THỨ NHẤT
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong chƣơng trình mơn học ở bậc Tiểu học, mơn Tốn chiếm số giờ rất lớn.
Việc sử dụng phƣơng pháp dạy học (PPDH) giống nhƣ đồ nghề của ngƣời thợ mộc,
chúng đều bình đẳng với nhau. Việc sử dụng chúng tùy thuộc vào mục đích và khả
năng sử dụng của ngƣời dạy và học, tùy thuộc vào hồn cảnh dạy học cụ thể: Đối
tƣợng học sinh, thiết bị dạy học và khơng khí học tập. Trong thực tiễn khơng một
giáo viên có kinh nghiệm nào lại sử dụng đơn điệu một phƣơng pháp trong hoạt
I. CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN
1. Đặc điểm chung:
a. Đặc điểm nhận thức chung của học sinh bậc tiểu học :
- Khả năng tƣ duy của các em còn chƣa phát triển cao
- Các em chƣa có thói quen tự học, tự bồi dƣỡng sách báo, nếu có cũng còn
yếu và thiếu.
- Khả năng diễn đạt của các em còn chậm.
- Các em chƣa mạnh dạn bày tỏ ý kiến trƣớc tập thể, khả năng trình bày và
dùng từ để trình bày chƣa đƣợc tốt.
- Khả năng nắm bắt câu hỏi chƣa nhanh nhạy.
- Một số bài trong chƣơng trình phần vận dụng mở rộng còn quá cao so với
trình độ của học sinh lớp
b. Các biện pháp
Từ những đặc điểm trên của học sinh tiểu học về quá trình nhận thức, khi
dạy học sinh ở bậc tiểu học nói chung và dạy học môn toán nói riêng, giáo viên cần:
- Tổ chức cho học sinh hoạt động là giải pháp tối ƣu nhất vì đặc điểm khi tham
gia họat động học sinh có điều kiện tri giác bằng nhiều giác quan: mắt- nhìn, tainghe, miệng- nói, tay- thao tác .... Đây là cơ sở để tƣ duy và ghi nhớ kiến thức.
- Giáo viên phải tạo cho học sinh những đặc điểm để ghi nhớ, hƣớng dẫn học
sinh thủ thuật để ghi nhớ, chỉ ra những điểm quan trọng, có nội dung cơ bản để học
sinh ghi nhớ.
- Song song học sinh cần phát huy vai trò của mình bằng cách tự phát hiện
lĩnh hội tri thức của mình thông qua tƣ duy của mình hoặc từ các bạn khác thông qua
hình thức thảo luận nhóm.
2. Nội dung chƣơng trình:
Trong chƣơng trình môn Toán lớp 4, ở học kỳ I chủ yếu tập trung vào bổ sung,
hoàn thiện, tổng kết, hệ thống hóa, khái quát hóa về số tự nhiên và dãy số tự nhiên,
các phép tính và một số tính chất. Ở học kỳ II tập trung vào dạy phân số, dấu hiệu
chia hết và một số dạng về hình học.
Nội dung chƣơng trình toán lớp 4 gồm 6 chƣơng:
Chƣơng I: Số tự nhiên, bảng đơn vị đo khối lƣợng.
trị văn học.
Thứ hai, tài liệu ấy phải là một bức tranh sinh động về những sự kiện, nhân vật
lịch sử đang học, phải phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh.
Thứ ba, đối với giáo viên:
Cần lựa chọn tài liệu văn thơ, loại bỏ những yếu tố không phù hợp với bài
toán đang học.
Khi sử dụng, giáo viên chỉ đƣa vào những nội dung phù hợp, tránh lạm dụng
quá nhiều sẽ làm loãng nội dung bài học.
Đồng thời, giáo viên cần sử dụng ngữ điệu phù hợp với tài liệu văn học, với
nội dung bài giảng một cách hợp lí, lôgic… khi đó tính thuyết phục và hấp dẫn sẽ
tăng lên.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Một số thuận lợi và khó khăn khi thực hiện giảng dạy toán lớp 4 thep hƣớng
lồng ghép văn thơ ở lớp 4/3, trƣờng Tiểu học Kim Đồng.
Thuận lợi :
- Về phía Ban giám hiệu: Đƣợc sự phân công giảng dạy lớp Bốn 3 năm học
2014 – 2015, và đƣợc hỗ trợ tận tình về công tác chuyên môn.
- Về phía học sinh: Lớp có 45 em. Đa số các em đều có đạo đức tốt, vâng lời, lễ
phép. Tuy nhiên, về năng lực học toán vẫn còn chƣa tốt lắm.
- Về cơ sở vật chất: Phòng học thoáng mát, có đủ ánh sáng, đủ chỗ ngồi cho học
sinh.
- Về phía chi hội phụ huynh: Đƣợc sự hỗ trợ nhiệt tình của phụ huynh lớp.
Khó khăn:
Kết quả khảo sát chất lƣợng môn Toán lần 1 nhƣ sau:
Tổng số
Đạt
Chƣa đạt
học sinh
vấn đề cần dạy:
2.1. Lựa chọn, sƣu tầm hoặc sáng tác thơ, vè phù hợp nội dung bài học: chia làm 3
mảng kiến thức:
a. Toán số học:
DẠNG TOÁN TÌM THÀNH PHẦN CHƢA BIẾT
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè tìm x
Thành phần chƣa biết
Ta phải làm sao?
Tìm số hạng này
Tổng đem trừ nhé
Số bị trừ đấy
Hiệu cộng số trừ
Tìm tiếp số trừ
Bị trừ trừ hiệu
Đi tìm thừa số
Lấy tích đem chia
Muốn tìm số chia
Bị chia chia nốt
Số bị chia đấy
Thƣơng lại đem nhân
Tìm x đã xong
Bạn ơi dễ lắm
Dễ lắm ấy mà dễ lắm.
b. Toán hình học:
DẠNG TOÁN NHẬN BIẾT VỀ HÌNH
Hình thoi bạn nhớ nhé
Các cặp đối diện nhau
Diện tích thì tính thế này
Chiều cao nhân đấy là xong ngay ngay mà
Chúng mình cố gắng thuộc nha
Lời cô Hạnh dạy Bốn Ba nhớ hoài.
c. Phân số:
NGHE VÈ PHÂN SỐ
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè quy tắc
Bạn còn thắc mắc
Cộng, trừ, chia, nhân
Nếu bạn chuyên cần
Mọi điều sáng tỏ
Cộng, trừ phân số
Mà mẫu cùng rồi
Tử cộng, trừ thôi
Có đâu khó nhọc
Chẳng may mẫu khác
Ta phải xét thêm
Nếu chia đƣợc nhau
Mẫu chung số lớn
Hai mẫu có khác
Chẳng thể chia nhau
Nhân luôn với nhau
Mẫu chung là tích
William A. Warrd đã từng nói:
"Người thầy trung bình chỉ biết nói, người thầy giỏi biết giải thích, người thầy
xuất chúng biết minh họa, người thầy vĩ đại biết cách truyền cảm hứng."
Tôi cũng muốn truyền cho các em cảm hứng đến với môn Toán vốn dĩ khô
khan và rất khó trong chƣơng trình bậc tiểu học. Đến với thơ ca hò vè, các em đƣợc
hòa vào không khí vui tƣơi, đƣợc “mềm hóa” những kiến thức, quy tắc toán một
cách tự nhiên nhất. Đây là những kinh nghiệm bản thân để khai thác việc lồng ghép
thơ ca vào dạy học toán lớp 4.
IV. KẾT QUẢ NĂM HỌC 2014 - 2015:
Tiến hành kiểm tra cuối năm đối với môn Toán tại lớp, kết quả đạt đƣợc nhƣ
sau:
Hoàn thành
Chƣa hoàn thành
44/44 HS = 100%
0/44 HS = 0%
V. MẶT TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1. Mặt tích cực:
- Qua quá trình dạy học, tôi đã áp dụng những biện pháp trên và thấy rằng bƣớc
đầu đã đem lại đƣợc những kết quả tốt.
- Học sinh hứng thú khi học Toán, kết quả học tập của các em đƣợc nâng lên rõ
rệt. Do đó tôi cho rằng biện pháp của tôi đƣa ra có thể áp dụng vào việc lồng ghép thơ
ca vào dạy và học môn toán lớp 4.
1. Mặt hạn chế:
cụ thể là môn Toán đã tích hợp đƣợc với văn học, âm nhạc và mỹ thuật. Và việc
quan trọng hàng đầu là tạo đƣợc hứng thú học tập cho học sinh.
Cái đích của quá trình dạy và học là thu hút học sinh đến trƣờng, yêu trƣờng,
mến lớp; từ đó mà không ngừng rèn luyện, học tập và sáng tạo. Vì vậy, tôi liên tƣởng
thầy cô giáo là thỏi nam châm thực hiện nhiệm vụ này. Những biện pháp tôi chia sẻ
ở trên là kết quả của quá trình tôi cố gắng tìm tòi, học hỏi để sao cho hoàn thành tốt
nhất sứ mệnh mà xã hội và ngành đã giao phó trong điều kiện phù hợp hoàn cảnh
của mình và của nhà trƣờng. Vì là trải nghiệm, kinh nghiệm riêng của bản thân tôi
nên chắc chắn ít nhiều còn mang tính chủ quan và nhiều sai sót. Tôi rất mong nhận
đƣợc sự đóng góp ý kiến chân thành của quý lãnh đạo, thầy cô đồng nghiệp để tôi
ngày càng hoàn thiện bản thân mình hơn để có thể tiếp tục sự nghiệp “trồng ngƣời
cao quý” mà tôi đang vinh dự có đƣợc.
Xin chân thành cảm ơn.
Quận 12, ngày 18 tháng 05 năm 2015
Ngƣời viết
MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
A. Phần giới thiệu
2
B. Phần nội dung
9
III. Nội dung thực hiện
10
IV.
1. Định hƣớng vận dụng
10
2. Khai thác triệt để các kiến thức đã học, kinh nghiệm đã có của
HS liên quan vấn đề cần dạy
10
2.1.
Lựa chọn, sƣu tầm, sáng tác thơ ca, vè phù hợp nội dung
bài học
2.2.
Hệ thống hóa kiến thức
16
2.3.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Dạy và học tích cực Một số phương pháp và kĩ
thuật dạy học, Nhà xuất bản Đại học Sƣ phạm.
[2]. Đỗ Đình Hoan (chủ biên), Nguyễn Áng, Đỗ Tiến Đạt (2008), Hỏi – đáp về dạy
học Toán 4, Nhà xuất bản Giáo dục.
[3]. Hồ Ngọc Đại (2000), Tâm lí học dạy học, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà
Nội.
[4]. Phan Trọng Ngọ (2005), Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường,
Nhà xuất bản Đại học Sƣ phạm.
[5]. Phan Trọng Ngọ (2005), Tâm lí học trí tuệ, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà
Nội.
[6]. Phó Đức Hoà (2009), Dạy học tích cực và cách tiếp cận trong dạy học Tiểu học,
Nhà xuất bản Đại học Sƣ phạm.
[7]. Thái Duy Tuyên (2008), Những vấn đề chung của giáo dục học, Nhà xuất bản
Đại học Sƣ phạm.