Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ACBS
: Công ty TNHH Chứng khoán ACB
CTCK
: Công ty chứng khoán
TTCK
: Thị trường chứng khoán
UBCKNN : Ủy ban Chứng khoán Nhà nước
Đặng Thịi Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
MỤC LỤC
1.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
3
1.1.1 Khái niệm và mô hình tổ chức của công ty chứng khoán..................................................................3
3.3.1 Về phía chính phủ..........................................................................................................................102
3.3.2 Kiến nghị với Ủy ban Chứng khoán nhà nước...............................................................................103
3.3.3 Đối với hiện hội đầu tư chứng khoán............................................................................................104
3.3.4 Đối với Sở giao dịch chứng khoan TP. HCM và trung tâm giao dịch Chứng khoán Hà Nội...........104
3.3.5 Về phía Ngân hàng TMCP Á Châu.................................................................................................105
KẾT LUẬN.............................................................................................................................................. 106
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................................................ 107
Đặng ThịiiThủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
DANH MỤC BẢNG BIỂU
CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN TẠI ACBS..........................................91
KẾT LUẬN.............................................................................................................................................. 106
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................................................ 107
Đặng ThịiiiThủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
DANH MỤC SƠ ĐỒ BIEUR ĐỒ
Chính vì điều này, một đòi hỏi cấp thiết của thị trường chứng khoán là cần có
những công ty chứng khoán làm nhiệm vụ tư vấn, giúp đỡ về chuyên môn cho
các thành phần tham gia thị trường.
Tuy nhiên, đối với thị trường chứng khoán Việt Nam đang từng bước đi
vào hoạt động nên việc tư vấn cho các khách hàng tại các Công ty Chứng
khoán hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế đối với các doanh nghiệp, nhà đầu tư,
cũng như các tổ chức kinh doanh chứng khoán. Đồng thời đây cũng là một
lĩnh vực hết sức mới mẻ đối với Công ty Chứng khoán Việt Nam, nếu chúng
ta không sớm tổ chức được một hệ thống chuẩn mực nghiệp vụ tư vấn cho các
Đặng Thị1Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
công ty chứng khoán một cách chính xác và kịp thời đến doanh nghiệp và nhà
đầu tư thì không những không đảm bảo được kết quả hoạt động của thị trường
chứng khoán mà còn khó lấy được lòng tin của công chúng đầu tư tham gia
thị trường.
Vì vậy, một đòi hỏi cấp thiết của thị trường chứng khoán là cần có
những công ty chứng khoán làm nhiệm vụ tư vấn, giúp đỡ về chuyên môn cho
các thành phần tham gia thị trường. Xuất phát từ lý do trên, đề tài “Giải pháp
nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn của Công ty TNHH Chứng khoán
ACB (ACBS)” được lựa chọn với mục tiêu nghiên cứu cách thức thực hiện
hoạt động tư vấn và đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn
cho các công ty chứng khoán.
Chuyên đề được chia làm 3 phần:
Chương 1. Công ty chứng khoán và hiệu quả hoạt động tư vấn của công ty
- Loại đa năng một phần: các ngân hàng muốn kinh doanh chứng khoán phải
lập công ty độc lập hoạt động tách rời.
- Loại đa năng hoàn toàn: các ngân hàng được kinh doanh chứng khoán, kinh
doanh bảo hiểm bên cạch kinh doanh tiền tệ.
Ưu điểm của mô hình nay là ngân hàng có thể kết hợp nhiều lĩnh vực
kinh doanh, nhờ đó giảm bớt rủi ro cho hoạt động kinh doanh chung và có
khả năng chịu đựng các biến động của thị trường chứng khoán. Mặt khác,
ngân hàng sẽ tận dụng được thế mạnh chuyên môn và vốn để kinh doanh
chứng khoán.
Đặng Thị3Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
Tuy vậy, mô hình nay cũng bộc lộ một số hạn chế như: không phát
triển được thị trường cổ phiếu vì các ngân hàng có xu hướng bảo thủ và thích
hoạt động cho vay hơn là bảo lãnh phát hành cổ phiếu, trái phiếu. Đồng thời,
các ngân hàng cũng dễ gây lũng đoạn thị trường và các biến động trên thị
trường chứng khoán nếu có, sẽ ảnh hưởng mạnh tới hoạt động kinh doanh tiền
tệ của ngân hàng không tách bạch giữa hai loại hình kinh doanh này.
Sơ đồ 1.1: Mô hình CTCK đa năng hoàn toàn
NGÂN HÀNG
CHỨNG KHOÁN
TIỀN TỆ
PHÒNG BẢO
LÃNH PHÁT
HÀNH
PHÒNG
QUẢN LÝ
NHÂN SỰ
PHÒNG TỰ
DOANH
PHÒNG TƯ
VẤN
Ngày nay với sự phát triển của thị trường chứng khoán, để tận dụng thế
mạnh của lĩnh vực tiền tệ và lĩnh vực chứng khoán, các quốc gia có xu hướng
nới lỏng ngăn cách giữa hoạt động tiền tệ và chứng khoán, bằng cách nào cho
phép hình thành mô hình công ty đa năng một phần, các NHTM thành lập
công ty con để chuyên kinh doanh chứng khoán.
Đặng Thị5Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
1.1.2 Các nguyên tắc hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán
1.1.2.1 Nguyên tắc tài chính
Do tính đặc thù trong hoạt động nên hầu hết các nước đều đặt ra các
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
+ Tổ chức kinh doanh chứng khoan phụ thuộc vào các khoản vay ngắn hạn.
+ Chứng khoán có thể mua bán, trao đổi trên thị trường thường chiếm
phần lớn trong tổng giá trị tài sản (khoảng 40 -
60%) và tổng giá trị cổ
phiếu (khoảng 90%).
+ Tỷ lệ tổng nợ trên tổng tài sản ròng phải duy trì ở mức độ nhất định.
- Quản lý vốn và hạn mức kinh doanh: bên cạnh việc đáp ứng các tiêu
chí về mức vốn hoạt động, cơ cấu vốn, công ty chứng khoán phải tuân thủ các
nguyên tắc về việc sử dụng vốn và các hạn mức trong kinh doanh. Các
nguyên tắc này khác nhau tùy theo đặc điểm của từng nghiệp vụ mà các tổ
chức kinh doanh chứng khoán thực hiện. Nhìn chung các nguyên tắc về sử
dụng vốn do pháp luật đặt ra đối với công ty chứng khoán bao gồm: cơ cấu
vốn (tỷ lệ nợ so với vốn chủ sở hữu), mức vốn khả dụng phải duy trì, trích lập
quỹ bù đắp rủi ro, quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ,…
Đối với việc quản lí hạn mức kinh doanh, tùy theo từng nước mà có các
quy định khác nhau, thông thường các nước quy định một số hạn mức sau để
hạn chế rủi ro đối với công ty chứng khoán cũng như đảm bảo hạn chế xung
đột lợi ích có thể xảy ra:
+ Hạn chế mức mua sắm tài sản cố định theo một tỷ lệ phần trăm trên
vốn điều lệ.
+ Hạn mức đầu tư vào mỗi loại chứng khoán: Thường hạn mức đầu tư
lừa đảo phi pháp nào, có trách nhiệm thông báo cho khách hàng biết đầy đủ
các thông tin khi có những trường hợp có thể xảy ra xung đột lợi ích.
- Không được dùng tiền của khách hàng làm nguồn tài chính để kinh
doanh, ngoại trừ trường hợp số tiền đó dùng phục vụ cho giao dịch của khách
hàng.
- Phải quản lý tách biệt tài sản của khách hàng với tài sản của mình và
tài sản của khách hàng với nhau.
- Khi thực hiện nghiệp vụ tư vấn, công ty chứng khoán phải cung cấp
đầy đủ thông tin cho khách hàng và giải thích rõ về các rủi ro mà khách hàng
có thể phải gánh chịu, đồng thơi không được khẳng định về lợi nhuận của các
khoản đầu tư mà họ tư vấn.
Đặng Thị8Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
- Không được phép nhận bất kỳ khoản thù lao nào ngoài thù lao thông
thường cho dịch vụ của mình.
Ngoài các quy định trên pháp luật các nước cũng có điều khoản chốn
thao túng thị trường như hạn chế sự hợp tác giữa các công ty chứng khoán,
cấm giao dịch mua bán giả tạo và khớp lệnh với mục đích tạo ra một trạng
thái giao dịch tích cực bên ngoài. Các công ty chứng khoán cũng không được
đưa ra các lời đồn đại, xúi giục hoặc làm các hành vi lừa đảo khác trong giao
dịch chứng khoán.
Bên cạnh các quy định về thao túng giá thị trường, giao dịch nội gián
cũng là những vấn đề được quản lý chặt chẽ. Theo đó các CTCK không được
Công ty chứng khoán còn có chức năng quan trọng là can thiệp trên thị
trường, góp phần điều tiết giá cả chứng khoán.Theo quy định của các nước,
công ty chứng khoán bắt buộc phải dành ra một tỷ lệ nhất định giao dịch của
mình để mua chứng khoán vào khi giá chứng khoán trên thị trường đang giảm
và bán ra khi giấ chứng khoán cao.
Thứ ba, vai trò thực thi tính hoán tệ của chứng khoán
Các công ty chứng khoán đảm nhận chức năng chuyển đổi này, giúp
cho nhà đầu tư ít chịu thiệt hại nhất khi tiến hành đầu tư. Trong hầu hết các
nghiệp vụ ở Sở giao dịch chứng khoán và thị trường phi tập trung, một nhà
đầu tư có thể hàng ngày chuyển đổi tiền mặt thành chứng khoán và ngược lại
mà không phải chịu thiệt hại đáng kể đối với giá trị khoản đầu tư.
Thứ tư, vai trò tư vấn đầu tư
Các công ty chứng khoán không chỉ thực hiện mệnh lệnh của khách
hàng mà còn tham gia vào nhiều dịch vụ tư vấn khác nhau thông qua việc
nghiên cứu thị trường rồi cung cấp thông tin cho các công ty và cá nhân đầu
tư. Dịch vụ tư vấn có thể gồm:
- Thu thập thông tin phục vụ mục đích của khách hàng
- Cung cấp thông tin về khả năng đầu tư khác nhau cũng như triển vọng ngắn
hạn và dài hạn của các khoản đầu tư đó trong tương lai.
- Cung cấp thông tin về chính sách tài chính tiền tệ của Chính phủ có liên
quan đến các khoản đầu tư mà khách hàng đang cân nhắc.
Đặng Thị10Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
- Không đảm bảo chắc chắn về giá trị chứng khoán vì nó thường xuyên
thay đổi.
- Nguyên tắc tư vấn khách quan: Không được mời gọi khách hàng mua
hay bán một loại chứng khoán nào đó, những lời tư vấn phải khách quan, có
cơ sở phân tích khoa học và tổng hợp. Khách hàng cần được thông báo rõ về
những lợi thế và bất lợi của các loại hình đầu tư vốn và những lời tư vấn có
thể không hoàn toàn chính xác.
- Nguyên tắc tư vấn theo khả năng của khách hàng:
+ Tôn trọng nguyện vọng và mục đích đầu tư của cá nhân khách hàng.
+ Quan tâm tới thực tế tài sản và thu nhập của cá nhân khách hàng.
+ Lưu ý tới đối tượng chịu thuế của khách hàng.
- Nguyên tắc thông tin hỗ trợ:
Công việc tư vấn đầu tư không chỉ dừng lại khi khách hàng quết định
đầu tư, mà cần tạo cho khách hàng cảm giác luôn được hỗ trợ trong công việc
đầu tư của mình. Chính vì vậy, tổ chức tư vấn luôn phải bao quát trong thời
gian dài những diễn biến thực tế liên quan đến vấn đề mình tư vấn và quyết
định đầu tư của khách hàng, thông báo kịp thời tới khách hàng những thông
tin cần thiết như:
+ Những thay đổi pháp lý liên quan tới nhà đầu tư như tăng thuế thu
nhập hoặc được truy hoàn thuế.
+ Những thay đổi điều kiện giao dịch gây bất lợi cho hoạt động đầu tư
đã được thực hiện.
+ Khối lượng tiền đầu tư của khách hàng gia tăng do khối lượng lớn
chứng khoán đến hạn hay bị thanh toán hoàn trả (như trái phiếu quay số thu hồi).
+ Những khả năng đầu tư mới có lợi khi khách hàng chuyển hướng đầu tư.
Giao dịch gián tiếp là các giao dịch mà công ty chứng khoán không thể
thực hiện được bằng giao dịch trực tiếp để đảm bảo an toàn khi giá chứng
khoán có biến động lớn và đôi khi có thể vì mục đích can thiệp vào giá thị
trường. Hình thức giao dịch này cũng được thực hiện tương tự giao dịch của
các nhà đầu tư khác thông qua nghiệp vụ môi giới. Do giao dịch qua sở giao
dịch nên công ty phải chịu các chi phí môi giới, chi phí thanh toán bù trừ và
lưu ký chứng khoán.
Đặng Thị13Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
Yêu cầu đối với công ty chứng khoán trong hoạt động tự doanh:
Tách biệt quản lý: Khi công ty chứng khoan đồng thời thực hiện 2 nghiệp vụ
môi giới và tự doanh thì phải biết tách biệt quản lý để đảm bảo tính minh bạch
trong hoạt động, bao gồm tách bạch về yếu tố con người, quy trình nghiệp vụ
vốn và tài sản. Nhân viên làm nghiệp vụ tự doanh không quan hệ với bộ phận
môi giới, không trao đổi với các khu vực làm việc khác.
Ưu tiên khách hàng: Công ty chứng khoán luôn phải ưu tiên khách
khàng tức là thực hiện lệnh của khách hàng trước khi thực hiện nghiệp vụ tự
doanh chứng khoán trong trường hợp lệnh giá của khách hàng và lệnh của
công ty có cùng giá, khối lượng cũng như thời gian. Điều này đảm bảo tính
công bằng trong giao dịch chứng khoán khi mà các công ty chứng khoán có
nhiều lợi thế hơn khách hàng về tìm kiếm thông tin và phân tích thị trường.
Góp phần bình ổn giá: Để góp phần bình ổn thị trường, công ty chứng khoán
phải thực hiện giao dịch theo luật định trong giới hạn mà luật cho phép tức là
mua và bán ra chứng khoán trong giới hạn quy định của pháp luật nhằm góp
mà theo đó tổ chức bảo lãnh chỉ đóng vai trò đại lý phát hành cho tổ chức
phát hành.Tổ chức bảo lãnh chỉ cam kết sẽ cố gắng để bán được nhiều nhất
chứng khoán ra thị trường theo mức giá xác định. Số chứng khoán không bán
hết sẽ được trả lại cho tổ chức phát hành, tổ chức bảo lãnh nhận được hoa
hồng bảo lãnh trên số chứng khoán bán được hoặc số vốn huy động được.
- Bảo lãnh tất cả hoặc không (All or None offering- AON): là phương
thức tổ chức phát hành chỉ thị cho tổ chức bảo lãnh phát hành phải bán trọn
đợt phát hành,nếu không bán được họ sẽ hủy bỏ đợt phát hành đó.
- Bảo lãnh theo phương thức tối thiểu – tối đa (Mini – max
commitment): theo phương thức này có hai lượng chứng khoán cần được xác
lập là : lượng sàn (floor amount) và lượng trần (cell amount). Tổ chức phát
hành đưa ra lượng trần là lượng chứng khoán mà họ muốn bán.Tổ chức phát
hành yêu cầu tổ chức bảo lãnh phát hành phải xác lập lượng sàn là lượng
chứng khoán họ cam kết chắc chắn đồng thời phải cố gắng tối đa để bán đến
lượng trần.
- Bảo lãnh theo phương thức dự phòng (Stand – by commitment): Đây
là phương thức bảo lãnh được áp dụng khi tổ chức phát hành là công ty đại
Đặng Thị15Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
chúng phát hành them cổ phiếu thông qua hình thức phát hành đặc quyền mua
trước (rights offering) cho cổ đông hiện hữu. Có thể có một số cổ đông hiện
hữu không mua thêm cổ phần nữa do thiếu vốn, do muốn phân tán rủi ro, …
Do vậy tổ chức phát hành cần có một tổ chức bảo lãnh phát hành dự phòng
sẵn sàng đứng ra mua những quyền mua không được thực hiện và chuyển
Hoạt động tín dụng: là hoạt động mà CTCK giúp khách hàng của mình
gia tăng khoản vốn đầu tư thông qua các hình thức :
- Cho vay cầm cố chứng khoán: là một hình thức tín dụng mà trong đó người
đi vay dùng số chứng khoán sở hữu hợp pháp của mình làm tài sản cầm cố để
vay kiếm tiền nhằm mục địch kinh doanh, tiêu dùng…
- Cho vay bảo chứng: là một hình thức tín dụng mà khách hàng vay tiền
để mua chứng khoán, sau đó dung số chứng khoán mua được tự tiền vay đẻ
làm tài sản cầm cố cho khoản vay.
- Cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán: là việc CTCK ứng trước tiền bán
chứng khoán của khách hàng được thực hiện tại TTGDCK.
Hoạt động tư vấn của CTCK
1.2.1 Khái niệm hoạt động tư vấn của CTCK
Nói về hoạt động tư vấn của Công ty Chứng khoán cho tới hiện nay cả
1.2
trên thế giới và Việt Nam đều chưa có một định nghĩa độc tôn nào về hoạt
động tư vấn. Tuy nhiên về bản chất, đặc điểm, quan niệm về tư vấn thì thống
nhất là:
-
Tư vấn là hoạt động được cung cấp bởi các chuyên gia có trình độ
và phẩm chất thích hợp(không phải có công ty tư vấn là trở thành nhà tư vấn).
- Tư vấn là quá trình trao đổi thông tin hai chiều, giữa hai chủ thể có độc
lập tương đối về tài chính và tổ chức(nhà tư vấn và người sử dụng tư vấn).
- Trong hoạt động tư vấn, người ta chỉ cung cấp thông tin, tri thức,
giải pháp hoặc phương án hành động thích hợp. Nhà tư vấn không quyết định
hoặc trực tiếp thực hiện.
Nói tóm lại:
Hoạt động tư vấn của CTCK là hoạt động theo đó các công ty chứng
1.2.3.1 Tư vấn tài chính doanh nghiệp(Tư vấn cho người phát hành)
Là một mảng hoạt động quan trọng mang lại nguồn thu tương đối
cao cho CTCK. Thực hiện tốt nghiệp vụ này sẽ góp phần hỗ trợ phát triển các
doanh nghiệp và tạo ra những hàng hóa có chất lượng cao trên thị trường. Khi
thực hiện nghiệp vụ này, CTCK phải ký hợp đồng với tổ chức được tư vấn và
liên đới chịu trách nhiệm về nội dung trong hồ sơ xin niêm yết. Hoạt động
này tương đối đa dạng bao gồm:
Tư vấn và thực hiện xác định giá trị doanh nghiệp
Nền kinh tế Việt Nam đang được vận hành theo cơ chế thị trường, hơn
nữa loại hình công ty cổ phần, công ty tư nhân chiếm đa số, vì vậy việc định
Đặng Thị18Thủy
Lớp:CQ48/17.02
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
giá các doanh nghiệp là một đòi hỏi tất yếu. Có nhiều quan điểm khác nhau về
giá trị doanh nghiệp và xác định giá trị doanh nghiệp, tuy nhiên có thể hiểu
một cách chung nhất như sau:
Xác định giá trị doanh nghiệp hay còn gọi là định giá doanh nghiệp về
thực chất là lượng hóa các khoản thu nhập mà doanh nghiệp có thể tạo ra
được trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, làm cơ sở cho các hoạt
động giao dịch thông thường của thị trường.
Trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp là một thực thể kinh tế và
cần được coi là một loại hàng hóa. Do vậy, giá trị doanh nghiệp cần được xác
định một cách hợp lý để đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia trong các
hoạt động có liên quan đến doanh nghiệp. Nói tóm lại, tư vấn xác định giá trị
doanh nghiệp là việc công ty tư vấn giúp các doanh nghiệp xác định giá trị
Học viện tài chính
Luận văn tốt nghiệp
2) Tư vấn bán đấu giá cổ phần ra bên ngoài doanh nghiệp
Sau cổ phần hóa, công ty cổ phần sẽ nhanh chóng cơ cấu lại vốn điều
lệ, đa dạng hình thức sở hữu công ty. Giá trị của công ty sẽ được chia thành
nhiều phần, công khia bán phần giá trị đó ra bên ngoài. Lúc này, để công việc
diễn ra thuận lợi, công ty cổ phần tìm đến các tổ chức tư vấn. Khi thực hiện
hoạt động này, công ty chứng khoán đóng vai trò là trung gian tài chính chỉ
thực hiện bán đấu giá cổ phần cho doanh nghiệp.
3) Tư vấn phát hành chứng khoán
Đây là việc các công ty chứng khoán thực hiện các công việc hỗ trợ cho
việc phát hành chứng khoán của các tổ chức phát hành. Việc tư vấn phát hành
diễn ra khi công ty muốn huy động vốn, hoặc khi công ty muốn tặng thêm cổ
phiếu cho cổ đông. Thông thường các công ty tư vấn cũng đóng vai trò là nhà
bảo lãnh phát hành cho các công ty phát hành. Lời tư vấn của công ty chứng
khoán sẽ phụ thuộc vào tình hình thực tế của doanh nghiệp đảm bảo cho đợt
phát hành thành công. Căn cứ vào cơ cấu vốn tối ưu của tổ chức phát hành để
quyết định sẽ tang vốn nợ hay vốn chủ, nói một cách khác là công ty sẽ phát
hành cổ phiếu hay trái phiếu.
4) Tư vấn niêm yết, đăng ký giao dịch chứng khoán
Đối với hoạt động này, công ty tư vấn giúp các công ty cổ phần có đủ
những yêu cầu theo quy định lập hồ sơ xin phép Ủy ban chứng khoán Nhà nước
niêm yết chứng khoán tại Sở giao dịch thành phố Hồ Chí Minh hoặc xin phép
trung tâm giao dịch chứng khoán thành phố Hà Nội đăng ký giao dịch chứng
khoán thành phố Hà Nội. Đồng thời, khi chứng khoán niêm yết phải được đăng
kí tại Trung tâm Giao dịch chứng khoán, Trung tâm lưu ký chứng khoán. Công
ty chứng khoán sẽ đăng kí giúp công ty cổ phần về chứng khoán và người sở
Copyright: Tài liệu đại học ©