PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRÀ BỒNG
TRƯỜNG THCS TRÀ PHÚ
----    ----

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI: LỒNG GHÉP BẢO VỆ MƠI TRƯỜNG
TRONG VẬT LÝ 7


MƠN VẬT LÍ
TÊN TÁC GIẢ: HUỲNH THỊ THU
GIÁO VIÊN MƠN: VẬT LÍ

Năm học: 2013-2014
Tam kỳ, tháng 6 năm 2010

Năm học: 2013-2014


PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRÀ BỒNG
TRƯỜNG THCS TRÀ PHÚ
----    ----

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI: LỒNG GHÉP BẢO VỆ MƠI TRƯỜNG
TRONG VẬT LÝ 7


MƠN VẬT LÍ
TÊN TÁC GIẢ: HUỲNH THỊ THU
GIÁO VIÊN MƠN: VẬT LÍ

22
23


PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Môi trường sống hiện nay của chúng ta đang ô nhiễm trầm trọng. Bảo
vệ môi trường trở thành nhiệm vụ cấp bách đối với mỗi người trên Trái
Đất. Để giải quyết được vấn đề này thì công việc giáo dục bảo vệ môi
trường là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất, có tính bền vững và
sâu rộng nhất trong số các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo vệ môi
trường.
Trong số các môn học ở trường trung học cơ sở thì môn Vật lí là một
trong những môn học thực nghiệm, nó cung cấp cho học sinh rất nhiều
các kiến thức cơ bản về thế giới tự nhiên nói chung và về môi trường
xung quanh. Vì thế qua môn học này, mỗi khi hướng dẫn học sinh một
đơn vị kiến thức cơ bản có liên quan đến môi trường thì người giáo viên
có thể tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào đơn vị kiến thức thích
hợp bài giảng của mình.
Để việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào trong bài giảng có
liên quan đến môi trường đạt được hiệu quả cao nhất thì theo tôi, ngay từ
lớp 6 giáo viên cũng đã hướng dẫn học sinh làm quen với môn Vật lý và
đã tích hợp môi trường vào những nội dung thích hợp của nội dung bài.
Và đến lớp 7 giáo viên tiếp tục tích hợp môi trường vào môn Vật lí,
chúng ta cần phải làm sao để không những gây được sự hứng thú học tập
cho các em về môn học này, mà còn có thể lồng ghép kiến thức về môi
trường và vấn đề bảo vệ môi trường để rồi từ đó xây dựng ý thức bảo vệ
môi trường cho các em học sinh.
Là một giáo viên dạy môn vật lí lớp 7, tôi luôn tìm hiểu và nghiên
cứu về vấn đề bảo vệ môi trường để làm thế nào vừa dạy cho học sinh


trường mà toàn nhân loại đã và đang phải đối mặt. Con người đã tác động
quá nhiều đến môi trường, khai thác đến mức cạn kiệt các nguồn tài
nguyên, thải nhiều chất độc làm cho môi trường không còn khả năng tự
phân hủy.


CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG BAN ĐẦU CỦA VẤN ĐỀ
- Trước sự ô nhiễm môi trường như hiện nay, để bảo vệ chính mình
và người thân của mình, thì mỗi con người phải có ý thức bảo vệ môi
trường. Thông qua những việc làm cụ thể là tất cả học sinh đang ngồi
trên ghế nhà trường đều phải có ý thức bảo vệ môi trường đang sống. Vì
các em còn nhỏ nên việc nhận thức về môi trường cũng còn hạn chế,
nhưng có nhiều việc làm để các em có thể góp một phần vào phong trào
bảo vệ môi trường đang được thực hiện ở khắp mọi nơi trên đất nước và
trên toàn thế giới. Trường Trà Phú đã và đang phát động các phong trào
“Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Môi trường xanh – sạch đẹp”.
- Đối với học sinh lớp 7, tuy các em đã có kiến thức cơ bản về môi
trường nhưng vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, thời gian của mỗi tiết học
45 phút và chỉ có một tiết trên tuần đối với môn Vật lý. Trường chưa có
máy quay dùng để thu thập tư liệu, tranh ảnh, các tư liệu về môi trường
và bảo vệ môi trường còn hạn chế. Học sinh chưa được tiếp cận với
thông tin về tình hình ô nhiễm môi trường đang diễn ra ngày càng trầm
trọng như hiện nay.
- Sáng kiến kinh nghiệm về “ Phương pháp tích hợp bảo vệ môi
trường vào giảng dạy môn Vật lí 7” là một sáng kiến khá quan trọng
nhằm giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho các em học sinh. Qua đây,
chúng ta có thể nhờ các em mang các kiến thức về bảo vệ môi trường về
tuyên truyền cho gia đình để mọi người chúng ta sẽ quan tâm nhiều hơn
về môi trường họ đang sống và làm việc.

trường ở trường học, ở gia đình, ở địa phương. Và bản thân người giáo
viên phải là một tấm guơng trong vấn đề bảo vệ môi trường.
Các biện pháp, giải pháp
Để cụ thể vấn đề nghiên cứu ở trên, qua tìm hiểu tài liệu và một số đề
•

tài có liên quan, tôi có xây dựng hệ thống câu hỏi, câu trả lời và phương
pháp giảng dạy các kiến thức cho một số bài có tích hợp bảo vệ môi
trường môn Vật lí 7.

Bài 1: NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG – NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG
a. Địa chỉ tích hợp
Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ

vật đó

truyền vào mắt ta.
b. Phương pháp tích hợp
Làm thí nghiệm (Hình 1.2a - SGK VL7)
thành kiến thức khi nào ta nhìn thấy một
? Các em có biết vì sao các học sinh ở

để hình
vật.
thành

phố thường bị cận thị nhiều hơn các học sinh ở nông thôn không?
 HS: Ở thành phố, do đất hẹp người đông nên có rất nhiều nhà cao
tầng che chắn ánh sáng Mặt Trời (ánh sáng tự nhiên). Đa số, các học sinh
thường phải học tập, làm việc và vui chơi dưới ánh đèn điện (ánh sáng

loại nguồn sáng và cường độ chiếu sáng khác nhau.
? Sự ô nhiễm ánh sáng có gây tác hại gì cho con người?
 HS: Sự ô nhiễm ánh sáng gây ra các tác hại cho con người như:
luôn bị mệt mỏi, ảnh hưởng đến tâm lí, lãng phí năng lượng, mất an toàn
giao thông và sinh hoạt.
•

Sự ô nhiễm ánh sáng ngày càng phổ biến ở các thành phố lớn

? Làm thế nào để giảm thiểu ánh sáng nơi đô thị?
 HS: Để giảm thiểu ánh sáng đô thị cần phải
- Sử dụng nguồn sáng vừa đủ với yêu cầu.
- Tắt đèn khi không cần thiết hoặc sử dụng chế độ hẹn giờ.
- Cải tiến dụng cụ chiếu sáng phù hợp, có thể tập trung ánh sáng vào
nơi cần thiết.
- Lắp các loại đèn phát ra ánh sáng phù hợp với sự cảm nhận của mắt.
GV cần nhấn mạnh: Để đảm bảo đủ ánh sáng không có bóng tối, không
gây ra ô nhiễm ánh sáng ta nên sử dụng nguồn sáng vừa đủ với yêu cầu, tắt
đèn khi không cần thiết.


Bài 5: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG

a. Địa chỉ tích hợp
Gương phẳng là một phần của mặt phẳng

phản

xạ được ánh sáng.
b. Phương pháp tích hợp



và góp phần quan trọng vào việc điều hòa khí hậu tạo ra môi trường sống
trong lành cho con người.
? Vậy các em cần phải làm gì để giữ cho dòng sông nơi em ở trong
xanh và sạch?
 HS: Dòng sông ở địa phương em đang ở tình trạng ô nhiễm. Vì vậy,
bản thân em và người thân trong gia đình không nên vứt rác thải xuống
sông, và tuyên truyền cho mọi người xung quanh ý thức giữ gìn dòng
sông sạch.
GV cần nhấn mạnh: Để giữ cho mặt nước trong sạch, mỗi học sinh
nên tuyên truyền cho người thân và mọi người xung quanh không vứt rác
thải bừa bải xuống sông.
Bài 8: GƯƠNG CẦU LÕM
a. Địa chỉ tích hợp
Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia sáng song song thành
một chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm và ngược lại, biến đổi một
chùm tia tới phân kì thích hợp
thành một chùm tia phản xạ
song song.
b. Phương pháp tích hợp
Làm thí nghiệm (Hình 8.2 –
SGK VL7), kết hợp sử dụnh
hình ảnh về lợi ích của việc
dùng gương cầu lõm trong đời sống hằng ngày.
GV giới thiệu do Mặt Trời ở rất xa Trái Đất nên chùm sáng từ Mặt Trời
truyền đến Trái Đất xem như chùm sáng song song.


? Ánh sáng của Mặt Trời có vai trò như thế nào đối với cuộc sống con

 HS: Các tác hại của tiếng ồn như
+ Về sinh lý, nó gây mệt mỏi toàn thân, nhức đầu, choáng váng, ăn
không ngon, gầy yếu. Ngoài ra người ta còn thấy tiếng ồn quá lớn làm
suy giảm thị lực.
+ Về tâm lý, nó gây khó chịu, lo lắng, bực bội, dễ cáu gắt, sợ hãi, ám
ảnh, mất tập trung, dễ nhầm lẫn, thiếu chính xác.
? Mỗi người cần phải làm gì để phòng chống ô nhiễm tiếng ồn?
HS: Phòng chống ô nhiễm tiếng ồn bằng một số phương pháp cơ bản
như sau
+ Hạn chế tiếp xúc với các nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn: Không đứng
gần các máy móc, thiết bị gây ồn lớn như máy khoan cắt, máy hàn,…
Còn khi cần tiếp xúc với các thiết bị, máy móc đó thì phải sử dụng các


thiết bị bảo vệ như mũ chống ồn,nhắt bông vào tai và tuân thủ các quy
tắc an toàn.
+ Trồng cây: Xung quanh trường học, bệnh viện, nơi làm việc, trên
đường phố và đường cao tốc nên trồng cây xanh là cách hiệu quả để giảm
thiểu ô nhiễn tiếng ồn. Xây dựng các trường học, trạm xá, bệnh viện, khu
dân cư xa nguồn âm gây ra ô nhiễm tiếng ồn.
+ Lắp đặt thiết bị giảm âm trong phòng làm việc như rèm nhung,
tường phủ dạ, thiết bị cách âm để giảm thiểu tiếng ồn từ bên ngoài truyền
vào.
+ Đề ra nguyên tắc: Lập bảng thông báo quy định về việc không gây
ồn và cùng nhau xây dựng ý thức giữ trật tự, văn hóa cho mọi người.
? Đối với mỗi học sinh, em cần làm gì để chống ô nhiễm tiếng ồn nơi
trường, lớp học?
 HS: Cần thực hiện các nếp sống văn minh tại trường, lớp học như:
Bước nhẹ nhàng khi lên cầu thang, không nói chuyện to trong giờ học,
không nô đùa, mất trật tự trong trường học,…

bóng tối?
a. Cần lắp một bóng đèn lớn.
b. Cần lắp nhiều bóng đèn lớn.
c. Cần lắp nhiều bóng đèn nhỏ.
d. Cần lắp một bóng đèn nhỏ.
Câu 4: Sự ô nhiễm ánh sáng có ảnh ảnh gì cho con người?
a. Làm cho con người dễ ngũ.
b. Làm cho con người luôn bị mệt mỏi.


c. Làm cho con người vui vẽ.
d. Làm cho con người cảm thấy thoải mái.
Câu 5: Em cần phải làm gì để giữ cho dòng sông nơi ở trong sạch?
a. Không nên vứt rác thải xuống sông.
b. Nên đổ rác xuống dòng sông.
c. Không nên để rác đúng quy định.
d. Treo bảng thông báo quy định.
Câu 6: Sử dụng nguồn năng lượng Mặt Trời có lợi ích gì?
a. Giảm năng lượng Mặt Trời.
b. Tiết kiệm được tài nguyên thiên nhiên.
c. Sử dụng năng lượng Mặt Trời để nấu ăn.
d. Năng lượng thiên nhiên hóa thạch.
Câu 7: Em cần phải làm gì để phòng chống ô nhiễm tiếng ồn?
a. Trồng nhiều cây xanh.
b. Lập bảng thông báo quy định.
c. Xây dựng bệnh viện, trạm xá.
d. Tất cả các phương án đều sai.
Câu 8: Đối với mỗi học sinh, em cần làm gì để chống ô nhiễm tiếng
ồn nơi lớp, trường học?
a. Bước nhẹ nhàng khi lên cầu thang


28/10

60,7%


CHƯƠNG V
TIỂU KẾT
Trong một năm tiến hành dạy “ Phương pháp tích hợp bảo vệ môi
trường vào giảng dạy môn Vật lí 7” tôi nhận thấy rằng nhận thức của học
sinh về môi trường ngày càng được cải thiện, từ việc tổ chức các phong
trào bảo vệ môi trường như: phong trào giữ vệ sinh phòng học, phong
trào xanh - sạch - đẹp ở trường học, thường xuyên dọn dẹp vệ sinh xung
quanh trường học, không xã rác nơi công cộng,…….. Ngoài ra các em
còn tổ chức các buổi trồng cây xanh, các buổi thảo luận về vấn đề bảo vệ
môi trường , các em còn là các tuyên truyền viên tích cực cho gia đình và
mọi người xung quanh biết cần phải làm gì để bảo vệ môi trường sống,
bảo vệ môi trường chính là bảo vệ cuộc sống của bản thân và gia đình.
Thông qua hai kết quả thu được trước và sau khi có tích hợp môi
trường vào giảng dạy kết quả thu được có thay đổi, học sinh trả lời đúng
câu hỏi nhiều hơn, tỉ lệ cao hơn trước. Và tôi nhận thấy học sinh có ý
thức bảo vệ môi trường, để rác đúng quy định hơn trước.


PHẦN III: KẾT LUẬN
Thông qua tình hình thực tế, khi tôi tích hợp giáo dục bảo vệ môi
trường vào trong từng bài học này tôi thấy rằng, tuy thời gian để tôi tích
hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong mỗi đơn vị kiến thức có liên quan
đến môi trường là rất ít nhưng học sinh có chú ý đến kiến thức về môi
trường, và các em cũng có vận dụng những kiến thức đó vào trong cuộc

…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………...........................................................................
…………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….......
...............................................................................................................................
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………...........................................................................
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………...........................................................................
…………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….......
...............................................................................................................................


...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
…………………………………………………………………………………...
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………...........................................................................

…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………...........................................................................
…………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………….......
...............................................................................................................................
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………...........................................................................
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………...........................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
..........................................................................................................................