Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
ĐỘC LẬP - TỰ DO - HẠNH PHÚC
==oo0oo==
ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. SƠ YẾU LÝ LỊCH
Họ và Tên: Vũ Ngọc Lương
Ngày tháng năm sinh: 16/ 04/ 1965
Năm vào ngành: 02/ 1983
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Hòa Lợi – Giồng
Riềng – Kiên Giang
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm
Chuyên ngành: Vật Lý
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG
MÔN VẬT LÍ
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lí do chọn đề tài:
Môi trường là nơi tồn tại, sinh trưởng và phát triển mà còn là nơi
chứa đựng các nguồn tài nguyên, các chất thải của đời sống và sản xuất,
đồng thời là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người. Nhưng môi
trường hiện nay đang xuống cấp, nhiều nơi bị ô nhiễm nghiêm trọng. Vì
vậy, môi trường cần được bảo vệ, bảo vệ môi trường hiện nay đang là vấn
đề mang tính toàn cầu. Ở nước ta, đó cũng là vấn đề được quan tâm sâu sắc
của tất cả các ngành, các cấp. Ngày 27 tháng 12 năm 1993 Quốc hội nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật Bảo vệ môi
trường; Ngày 17 tháng 10 năm 2001 Thủ tướng Chính phủ đã quyết định về
việc phê duyệt đề án “đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống
1
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
giáo dục quốc dân”; ngày 31 tháng 01 năm 2005, ngành giáo dục và đào

trường và cộng đồng.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Dựa vào thực tế giảng dạy, dự giờ, trao đổi kinh nghiệm của các đồng
nghiệp, thông qua tham khảo sách báo, các thông tin đại chúng.
- Dựa vào công tác điều tra, khảo sát, tham quan, nghiên cứu tình hình môi
trường ở địa phương, thảo luận phương án xử lí.
- Dựa vào kinh nghiệm thực tế, các hoạt động thực tiễn, từ đó phân tích,
tổng hợp để đưa ra các giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường.
6. Nội dung của đề tài:
“GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN VẬT LÝ”
II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lí luận liên quan đến đề tài nghiên cứu:
a) Cơ sở pháp lí:
- Căn cứ vào chủ trương của Đảng và Nhà nước, của ngành Giáo dục và
Đào tạo về công tác giáo dục bảo vệ môi trường. Căn cứ vào Luật bảo vệ
môi trường 2005. Căn cứ quyết định1363/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt đề án “Đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hệ
thống giáo dục quốc dân”. Căn cứ quyết định 256/2003/QĐ-TTg của Thủ
tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường Quốc gia
đến năm 2010 và định hướng đến 2020, xác định BVMT là bộ phận cấu
3
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
thành không thể tách rời của chiến lược kinh tế - xã hội, là cơ sở quan trọng
đảm bảo phát triển bền vững đất nước.
- Căn cứ chỉ thị số 32/ 2006/ CT- BGD & ĐT ngày 01-8-2006 về nhiệm vụ
trọng tâm giáo dục phổ thông.
- Căn cứ vào các văn bản chỉ đạo của Sở Giáo dục & đào tạo tỉnh Kiên
Giang, của phòng Giáo dục và đào tạo huyện Giồng Riềng, của trường
THCS Hòa Lợi năm học 2011-2012.
b) Cơ sở lí luận :

nhất nhằm giúp các em có ý thức, trách nhiệm giữ gìn môi trường xung
quanh ngày càng xanh, sạch, đẹp.
b) Thực trạng của đề tài nghiên cứu:
Bảo vệ môi trường hiện nay đang là nhiệm vụ của toàn xã hội, trong
đó có học sinh. Tuy nhiên, rất nhiều học sinh không mấy quan tâm, thậm
chí thờ ơ đối với việc bảo vệ môi trường. Vì vậy, trong quá trình dạy học
giáo viên cần giáo dục học sinh biết cách bảo vệ môi trường, trước hết là
môi trường sống xung quanh các em.
Trong quá trình dạy học Vật lí, tôi chắc rằng các giáo viên đã đề cập
đến các biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường. Tuy nhiên việc làm này còn
chưa thường xuyên, đôi khi còn mang tính sách vở, thiếu sự gần gũi với đời
sống thực tế học sinh. Trong khi đó, Vật lí là môn khoa học mang tính thực
tiễn cao, chúng ta hoàn toàn có thể vừa đưa ra các biện pháp giáo dục bảo
vệ môi trường liên quan đến từng nội dung trong các bài học cụ thể lại vừa
gần gũi với sự hiểu biết của học sinh. Chính điều này sẽ có tác dụng kích
thích tính tò mò, sáng tạo, hứng thú học tập, mở rộng sự hiểu biết của học
sinh, đặc biệt là hướng sự quan tâm của các em tới môi trường để từ đó biết
cách bảo vệ môi trường.
5
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
c) Nguyên nhân:
- Thời lượng của một tiết học còn hạn chế (45 phút) do đó giáo viên giảng
dạy ngại đi sâu vào việc tích hợp nội dung bảo vệ môi trường.
- Do điều kiện phục vụ dạy học, cơ sở vật chất trang thiết bị còn thiếu, tài
liệu, sách báo cho GV và HS tham khảo chưa được phong phú, chưa đáp
ứng được nhu cầu và hấp dẫn học sinh.
- Kĩ năng sử dụng các phương tiện phục vụ việc dạy học hiện đại của giáo
viên còn hạn chế. Như việc sử dụng máy vi tính để chuẩn bị bài, cập nhật
lưu trữ thông tin; sử dụng máy chiếu projecter để giảng dạy, sưu tầm các tư
liệu điện tử, tranh ảnh, phim liên quan đến môi trường

Việc sử dụng máy vi tính kết hợp với máy chiếu để dạy học sẽ phát
huy cao tính trực quan của bài dạy. Đặc biệt phần tích hợp bảo vệ môi
trường đòi hỏi không chỉ cung cấp kiến thức, kĩ năng mà quan trọng là hình
thành ở học sinh thái độ trước các vấn đề về môi trường, điều này sẽ đạt
được hiệu quả cao khi các em được chứng kiến những hình ảnh về thực
trạng cũng như hậu quả của ô nhiễm môi trường.
c) Tổ chức triển khai thực hiện:
• Chuẩn bị nội dung trước mỗi bài dạy
Trước hết giáo viên tìm hiểu vấn đề cần tích hợp, chọn lựa chủ đề
thật gần gũi, thiết thực và sát với nội dung bài học.
7
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
Ví dụ: Trong bài “Năng suất toả nhiệt của nhiên liệu - Vật lí 8”. Giáo
viên chọn chủ đề khai thác, sử dụng nguồn nhiên liệu hoá thạch dẫn đến
những thảm hoạ về môi trường và những biện pháp khắc phục.
* Đối với mỗi nội dung cần tích hợp, giáo viên có thể yêu cầu học sinh:
- Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường.
- Học sinh tự đưa ra biện pháp bảo vệ môi trường hoặc giáo viên đưa ra để
học sinh tìm hiểu.
- Giải thích một số hiện tượng thường gặp trong cuộc sống của các em.
• Thu thập thông tin và hình ảnh trên mạng internet
Cách thông dụng nhất là tìm kiếm hình ảnh trên mạng internet.
Khi chọn được hình ảnh thích hợp nên lưu lại trong một tập tin với
định dạng cỡ ảnh to nhất (khi đưa vào giáo án điện tử hình ảnh sẽ đạt chất
lượng cao hơn)
• Lựa chọn thời điểm thích hợp trong tiến trình giảng dạy để tích
hợp.
Việc lựa chọn thời điểm và nội dung để tích hợp hết sức quan trọng.
Một mặt nó làm cho bài dạy trở nên sinh động và có ý nghĩa, mặt khác nếu
lựa chọn không phù hợp sẽ làm cho bài dạy bị đứt quãng và xa rời trọng

Hiện tượng khuếch tán là hiện tượng các chất tự hoà lẫn vào nhau.
Hiện tượng khuếch tán có thể xảy ra ở chất lỏng, chất khí, giữa chất
lỏng và chất khí, thậm chí còn xảy ra ở chất rắn.
Mặc dù không khí nhẹ hơn nước biển nhưng ở trong nước biển
vẫn có không khí. Nếu thiếu không khí, các loài sinh vật trong lòng đại
dương không thể sống được.
Có nhiều tàu chở dầu bị tai nạn làm dầu loang rộng trên mặt biển.
Chẳng hạn: Tàu Alpha-1 của Hy Lạp chở 2000 tấn dầu thô bị chìm ở
Piraeus.
Tàu Prestige chở hơn 77000 tấn dầu chìm ngoài khơi vùng biển Tây
Ban Nha làm tràn dầu trên biển trở thành sự cố tràn dầu nguy hại nhất từ
trước đến nay; Tàu chở cần trục đâm phải tàu chở dầu ngoài khơi phía Tây
Hàn Quốc khiến 66000 thùng dầu thô bị tràn ra biển ) làm cho không khí
không thể khuếch tán vào nước làm chết rất nhiều sinh vật sống trong lòng
đại dương, đồng thời cũng ảnh hưởng đến nhiều loài sinh vật biển khác
nữa.
* Biện pháp khắc phục: Các ngành chức năng cần kiểm tra tàu chở dầu
trước khi lưu thông trên biển và cần đảm bảo các quy tắc an toàn trong suốt
quá trình lưu thông. Các tàu thường xuyên liên lạc với trung tâm cũng như
10
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
với các tàu khác trong khu vực lưu thông, tránh các vụ tai nạn đáng tiếc xảy
ra, không những gây thiệt hại cho người và tài sản mà còn làm ô nhiễm môi
trường, rất lâu sau mới có thể khắc phục được.
* Ví dụ: Khi dạy bài: Bài 26: Năng suất toả nhiệt của nhiên liệu
Vị trí tích hợp: Sau khi học sinh đã tìm hiểu nhiên liệu là gì và lấy các
ví dụ về nhiên liệu thường gặp.
Hiện nay, than đá, dầu mỏ, khí đốt đang là các nhiên liệu chủ yếu của
con người. Tuy nhiên, việc khai thác và sử dụng các nhiên liệu này đã và
đang gây những hậu quả vô cùng nghiêm trọng ảnh hưởng đến môi trường

• Dầu thực vật dùng để chạy xe, chẳng hạn cải dầu.
13
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
• Năng lượng từ sự lên men sinh học: Được tạo từ sự lên men sinh học
của đồ phế thải sinh hoạt nhằm tạo khí mêtan.
• Một trong những nhiên liệu có triển vọng thay thế cho dầu và khí đốt là
hiđrô, vì:
- Hiđrô có năng suất tỏa nhiệt cao hơn dầu và khí đốt. Đây là khí có nhiệt
cháy cao nhất trong tất cả các nhiên liệu có trong thiên nhiên, đã được sử
dụng làm nhiên liệu phóng các tàu vũ trụ.
- Hiđrô được điều chế bằng cách dùng năng lượng Mặt Trời để điện phân
nước biển. Như vậy, nguồn nguyên liệu để điều chế hiđrô có thể coi là vô
tận.
- Hiđrô lỏng có thể vận chuyển dễ dàng bằng các bình chứa hoặc ống dẫn.
- Hiđrô khi bị đốt cháy không toả ra các khí độc như các nhiên liệu khác.
Các nhà khoa học chứng kiến việc thực nghiệm máy phát điện chạy bằng nước của TS
Nguyễn Chánh Khê
* Ví dụ: Khi dạy bài: Bài 28: Động cơ nhiệt
Vị trí tích hợp: Sau khi học sinh trả lời C5 phần vận dụng
Động cơ nhiệt được sử dụng rất rộng rãi trong cuộc sống. Tuy nhiên,
động cơ nhiệt lại gây ra những tác hại rất lớn đối với môi trường sống của
chúng ta:
- Gây ra tiếng ồn
- Xả vào môi trường sống các khí độc sinh ra từ việc đốt cháy nhiên liệu.
14
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
*Biện pháp khắc phục:
• Hạn chế sử dụng động cơ nhiệt.
• Cải tiến động cơ nhiệt thân thiện với môi trường.
• Nghiên cứu, thử nghiệm để đưa vào sử dụng rộng rãi loại xăng ethanol,

việc tìm hiểu, đưa ra nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, đồng thời đưa
ra các biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường và một điều quan trọng mà tôi
nhận thấy là các em đã biết quan tâm đến môi trường nhiều hơn, có ý thức
tham gia bảo vệ môi trường tốt hơn.
2. Kiến nghị:
- Để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên giảng dạy bằng giáo án điện tử
ngành giáo dục và đào tạo cung cấp thêm laptop và đầu chiếu projecter.
- Sở Giáo dục và Đào tạo hàng năm nên tổ chức học tập chuyên đề
“phương pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường” và chuyên đề “sử
dụng tiết kiệm năng lượng có hiệu quả” đối với bộ môn Vật lí để giáo viên
có thêm kiến thức và có điều kiện giao lưu học hỏi kinh nghiệm trong
giảng dạy.
Hòa Lợi, ngày 18 tháng 5 năm 2012
Người viết
Vũ Ngọc Lương
16
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
ĐÁNH GIÁ
1. Đánh giá của Hội đồng khoa học nhà trường:
Hội đồng khoa học trường THCS Hòa Lợi thống nhất xếp loại:____
Chủ tịch Hội đồng khoa học trường
Hiệu trưởng
17
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
Tàu thuỷ cũng góp phần đáng kể gây ô
nhiễm không khí
18
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm
19
Trường THCS Hòa Lợi Sáng kiến kinh nghiệm