Lời cảm ơn
Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin bày tỏ lòng biết ơn của em tới giảng
viên Phan Thị Hiền, người luôn tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ định hướng và mở ra
cho em những hướng suy nghĩ mới để em có thể hoàn thành công việc một cách
nhanh chóng và hiệu quả. Cảm ơn thầy cô giáo trong khoa Tiểu học - Mầm non,
Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh đã tận tình chỉ bảo em trong toàn khóa
học. Em cũng xin chân thành cảm ơn tập thể các thầy giáo, cô giáo và các em
học sinh trường tiểu học Bình Sơn, đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho em trong
quá trình thực hiện đề tài tại cơ sở. Vì đây là công trình tập dượt nghiên cứu
trong lĩnh vực khoa học giáo dục nên kết quả bước đầu chắc chắn không tránh
khỏi những thiếu sót, em rất mong sự chỉ bảo và góp ý của thầy cô giáo.
Bắc Ninh, tháng 4 năm 2016
Sinh viên
Lê Thị Dung

1


MỤC LỤC
MỤC LỤC..............................................................................................................................................2
NỘI DUNG............................................................................................................................................7
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG THƠ CA TRONG DẠY
HỌC LỊCH SỬ Ở TIỂU HỌC................................................................................................................7
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1.......................................................................................................................19
CHƯƠNG 2..........................................................................................................................................21
VẬN DỤNG THƠ CA TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở LỚP 4........................................................21
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.......................................................................................................................43
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................................................................44

TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................48
PHỤ LỤC...........................................................................................................49


NXB

Nhà xuất bản

3


4


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Lịch sử là một trong những lĩnh vực kiến thức quan trọng cần trang bị cho
học sinh tiểu học. Mục tiêu của việc dạy học phân môn Lịch sử ở tiểu học nói
chung và ở lớp 4 nói riêng đều nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ
bản về một số sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử tiêu biểu theo dòng thời gian
của lịch sử Việt Nam từ buổi đầu dựng nước đến nay, giúp học sinh hiểu đúng
và tái tạo lại lịch sử Việt Nam qua các mặt xây dựng đất nước và chống giặc
ngoại xâm. Qua đó, bước đầu hình thành và phát triển ở học sinh kỹ năng quan
sát sự vật, hiện tượng, thu nhập, tìm kiếm tư liệu lịch sử từ các nguồn thông tin
khác nhau, biết đặt câu hỏi trong quá trình học tập trình bày kết quả bằng lời nói,
hình vẽ, sơ đồ..., vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống. Góp phần
bồi dưỡng ở học sinh những thái độ và thói quen ham học hỏi, tìm hiểu để biết
các kiến thức về lịch sử dân tộc Việt Nam, yêu thiên nhiên, con người, quê
hương, đất nước, tôn trọng các di tích văn hóa, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và
tìm hiểu thêm về lịch sử thế giới. Do đó tinh thần đổi mới phương pháp dạy học
ở tiểu học, bên cạnh việc áp dụng các phương pháp dạy học mới. Việc sử dụng
thơ ca là rất phù hợp với đặc trưng phân môn Lịch sử, với đặc điểm tâm lý của
học sinh tiểu học, có tác dụng gây hứng thú cho học sinh. Khi sử dụng thơ ca

nhu cầu hiểu biết về lịch sử, về cội nguồn truyền thống... dần dần phai nhạt và
không còn trong suy nghĩ của nhiều em học sinh. Nếu không sớm đề ra các biện
pháp và phương pháp dạy học phù hợp trong phân môn Lịch sử, khắc phục tình
trạng sa sút, thì sẽ dẫn đến các em ít biết về kiến thức lịch sử Việt Nam và Thế
giới. Từ đó, các em sẽ không có ý thức trong việc tiếp thu các giá trị di sản lịch
sử và văn hóa dân tộc, trong giữ gìn bản sắc dân tộc và phát huy những truyền
thống của người Việt Nam. Với những lí do trên, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài
“Vận dụng thơ ca trong dạy học Lịch sử ở lớp 4” làm đề tài khóa luận của
mình.
2. Mục đích nghiên cứu
- Tôi chọn đề tài này nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học phân môn
Lịch sử ở lớp 4.
- Giúp học sinh có khả năng nhận thức và tự hoàn thiện kiến thức Lịch sử ở
lớp 4.
- Tìm ra phương pháp thích hợp trong việc dạy và học phân môn Lịch sử ở
Tiểu học.
6


3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Vận dụng thơ ca trong dạy học Lịch sử ở lớp 4
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh khối lớp 4 ở trường Tiểu học.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài.
- Đề xuất cách thức, quy trình vận dụng thơ ca trong dạy học phân môn Lịch
sử ở lớp 4.
- Thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi của quy trình đã đề xuất.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:Tôi tíến hành nghiên cứu các tài liệu có
liên quan đến đề nghiên cứu.

trình giảng dạy và hướng dẫn của giáo viên. Nếu trong tiết dạy giáo viên biết tổ
chức cho học sinh những điều mới lạ và có phương pháp giảng dạy phù hợp thì
dần dần các em sẽ hình thành tri thức, học tập sẽ trở thành một nhu cầu không
thể thiếu đối với các em, sẽ thúc đẩy các em học tập tốt hơn.
Như vậy việc lồng ghép đưa thơ ca vào dạy học lịch sử một cách phù hợp sẽ
góp phần khơi dậy nhu cầu, hình thành động cơ, tạo hứng thú học tập cho học
sinh.
- Đặc điểm trí nhớ
Học sinh tiểu học có trí nhớ khá tốt. Các em có khả năng nhớ được nhiều,
thậm chí cả những điều mà các em không hiểu. Ở các em có khả năng ghi nhớ
chính xác những sự vật, hiện tượng cụ thể nhanh hơn và tốt hơn những định
nghĩa và những lời giải thích. Ở những lớp đầu bậc tiểu học học sinh có khuynh
hướng ghi nhớ máy móc, bằng cách lặp đi lặp lại nhiều lần, có khi các em chưa
hiểu những mối quan hệ và ý nghĩa của tài liệu học tập. Các em chỉ ghi nhớ
những gì mình thích, những gì ấn tượng sâu sắc thì các em dễ nhớ và nhớ lâu
hơn.
Dần dần, cùng với quá trình học tập, ở học sinh các lớp cuối bậc tiểu học
hình thành và phát triển ghi nhớ có ý nghĩa, các em dần hiểu được những mối
liên hệ, và ý nghĩa của tài liệu học tập. Tuy vậy, cũng như các lớp đầu cấp (lớp
1, 2 ,3), các lớp cuối cấp (lớp 4, 5) vẫn thường có khuynh hướng học thuộc một
cách máy móc, kiểu học vẹt. Do vậy, mà các em cảm thấy khó khăn khi tiếp thu
kiến thức. Trong quá trình dạy học Lịch sử, giáo viên tổ chức cho học sinh sưu
tầm các câu thơ, ca dao, tục ngữ... liên quan đến bài học sẽ phù hợp với đặc
điểm trí nhớ của các em hơn.
- Đặc điểm tư duy
Tư duy của trẻ mới đến trường chủ yếu là tư duy cụ thể mang tính hình thức,
dựa vào bên ngoài của sự vật hiện tượng, trẻ đã có ý thức ghi nhớ, tư duy tổng
hợp, phát tán và đánh giá đối với các tranh vẽ, ký hiệu, ngôn ngữ, hành vi...
8


đối phát triển ở cuối bậc tiểu học, các em bắt đầu phát triển khả năng làm thơ,
làm văn, vẽ tranh...
9


Đối với học sinh tiểu học tình cảm có một vị trí đặc biệt, đối tượng gây xúc
cảm cho học sinh tiểu học thường là những sự vật, hiện tượng cụ thể, những câu
chuyện sinh động. Do đó những bài học khô khan, khó hiểu làm cho các em mệt
mỏi, chán nản, không có hứng thú học tập. Qua những đặc điểm này cho thấy
trong quá trình dạy học, giáo viên cần phải biến các kiến thức khô khan thành
những hình ảnh có cảm xúc, thông qua việc vận dụng phương pháp thơ ca, từ đó
phát huy khả năng tích cực nhận thức của học sinh, nâng cao hiệu quả học tập.
Qua phân tích những đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học có thể thấy rằng:
Việc vận dụng thơ là biện pháp quan trọng, cần thiết nhằm tác động tích cực đến
hoạt động nhận thức của học sinh góp phần nâng cao chất lượng dạy học phân
môn Lịch sử ở tiểu học.
1.1.2. Đặc điểm phân môn Lịch sử ở lớp 4.
Phần Lịch sử lớp 4 không trình bày lịch sử theo một hệ thống chặt chẽ, mỗi
bài học là một sự kiện, hiện tượng hay nhân vật lịch sử tiêu biểu, điển hình của
một giai đoạn lịch sử nhất định. Sự lựa chọn cấu trúc và mức độ nội dung như
vậy nhằm đảm bảo mục tiêu, phù hợp với thời lượng dành cho môn học cũng
như trình độ nhận thức của học sinh. Tuy nhiên, một sự kiện, hiện tượng hay
nhân vật lịch sử không thể hình thành và phát triển một cách cô lập mà trong
một bối cảnh cụ thể có liên quan rất nhiều sự kiện, nhân vật lịch sử trong bối
cảnh đó.
Phân môn Lịch sử cung cấp kiến thức cho học sinh lớp 4 gồm bốn loại cơ
bản sau :
- Kiến thức về các sự kiện lịch sử.
- Kiến thức về các nhân vật lịch sử.
- Kiến thức cơ bản về các thành tựu mọi mặt trong đời sống xã hội của lịch

5. Nước Đại Việt thời Trần (từ năm 1226 đến năm 1400 )
- Tên nước, kinh đô, vua
- Ba lần chiến thắng quân Nguyên - Mông xâm lược
- Công cuộc xây dựng đất nước thời Trần: Việc đắp đê...
6. Nước Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê (thế kỷ XV)
- Chiến thắng Chi Lăng
- Công cuộc xây dựng đất nước: Bộ luật Hồng Đức, nông nghiệp phát triển,
các công trình sử học, văn học, giáo dục, thi cử (bia Tiến sĩ)...
7. Nước Đại Việt (thế kỷ XVI – XVIII)
a) Thời Trịnh - Nguyễn phân tranh (thế kỷ XVI –XVII)
- Chiến tranh Trịnh - Nguyễn
- Tình hình đàng ngoài: Thăng Long, Phố Hiến
- Tình hình đàng trong: Hội An, Công cuộc khẩn hoang
b) Thời Tây Sơn (cuối thế kỷ XVIII)
- Chống ngoại xâm: trận Đống Đa, Ngọc Hồi...
- Xây dựng đất nước: dùng chữ Nôm, chiếu Khuyến nông
- Nguyễn Huệ - Anh hùng dân tộc
8. Buổi đầu thời nguyễn (từ năm 1802 – 1858)
- Nhà Nguyễn được thành lập
11


- Kinh thành Huế...

1.1.3. Sự cần thiết vận dụng thơ ca vào dạy Lịch sử ở lớp 4.
Không có phương pháp dạy học nào là tuyệt đối, mỗi một phương pháp dạy
học có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Do đó, trong quá trình dạy học
không nên sử dụng một phương pháp mà nên sử dụng kết hợp các phương pháp
dạy học với nhau để phát huy hết ưu điểm của từng phương pháp và khắc phục
nhược điểm của chúng khi sử dụng từng phương pháp riêng lẻ.

ra những ý kiến sáng tạo, thảo luận, bàn bạc với nhau. Do đó, học sinh đóng vai
trò chủ thể của hoạt động nhận thức, qua sự tổ chức của giáo viên và khắc sâu
kiến thức của bản thân.
Thứ ba: Do điều kiện nhà trường, thiếu các trang thiết bị phục vụ cho quá
trình dạy học phân môn Lịch sử như: bản đồ, tranh ảnh, máy chiếu... nên trong
quá trình giảng dạy giáo viên gặp nhiều khó khăn, chưa truyền đạt được hết nội
dung bài, dẫn đến học sinh khó tiếp thu kiến thức, chưa hăng hái, chán nản trong
học tập. Để khắc phục điều kiện trước tiên nhà trường phải có nguồn tài liệu đầy
đủ, chính xác, trước tiên là sách giáo khoa, sách tham khảo, bản đồ, tranh ảnh...,
bên cạnh đó nhà trường nên có khu đọc sách giải trí như truyện tranh, để học
sinh có được tinh thần học tập thoải mái, tiếp thu kiến thức nhanh hơn và yêu
thích môn học. Tóm lại, vận dụng phương pháp thơ ca là một phương pháp dạy
học nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn này nới riêng và giáo dục nói
chung.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Thực trạng dạy học phân môn Lịch sử lớp 4.
Trong chương trình dạy học hiện nay của phân môn Lịch sử, nhằm giúp học
sinh tiểu học tiếp thu các kiến thức cơ bản, cần thiết về các sự kiện lịch sử và
văn hóa, một số danh nhân, anh hùng dân tộc, các nhà khoa học từ buổi đầu
dựng nước cho đến nay. Với lượng kiến thức phù hợp, cách trình bày dễ hiểu,
chính xác phân môn Lịch sử đã cung cấp cho học sinh lớp 4 những kiến thức bổ
ích, sự hiểu biết về lịch sử Việt Nam qua xây dựng đất nước, chống giặc ngoại
xâm. Đặc biệt hình thành ở các em lòng yêu thương, kính trọng nhân dân, kính
yêu các anh hùng dân tộc, noi theo các tấm gương, tự hào về truyền thống anh
hùng của dân tôc.
Tuy nhiên chất lượng dạy học của phân môn Lịch sử ở lớp 4 còn chưa cao.
Do nhiều nguyên nhân gây nên như: Giáo viên truyền đạt không đúng nội dung,
13



Phương pháp vận dụng thơ ca

□
□
□
□
□
□

Câu 2: Khi vận dụng thơ ca trong dạy học lịch sử lớp 4, thầy cô thường kết
hợp với những phương pháp nào sau đây:
- Phương pháp quan sát

□
14


- Phương pháp thảo luận
- Phương pháp kể chuyện
- Phương pháp hỏi đáp
- Phương pháp giảng giải
Với số phiếu phát ra là 30 phiếu,

□
□
□
□
số phiếu thu về là 30 phiếu và kết quả cụ

thể như sau:

5

16,66%

4

Phương pháp kể chuyện

2

6,66%

5

Phương pháp vận dụng thơ ca

3

10%

Nhận xét: Qua bảng trên ta thấy, đa số giáo viên khi dạy học lịch sử thường
sử dụng phương pháp giảng giải (50%); 16,66% giáo viên sử dụng phương pháp
hỏi đáp và thảo luận nhóm; 6,66% giáo viên sử dụng phương pháp kể chuyện.
Và rất ít giáo viên vận dụng phương pháp thơ ca (10%). Khi tôi trò chuyện trực
tiếp với giáo viên, họ cho biết: sử dụng phương pháp thơ ca trong quá trình dạy
học mất nhiều thời gian, tìm tài liệu tỉ mỉ và chính xác. Như vậy, đa số giáo viên
chưa hiểu rõ đặc trưng của phân môn Lịch sử, chưa kết hợp và thay đổi phương
pháp giảng dạy của mình theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh.
Bảng 2: Kết quả điều tra việc vận dụng thơ ca với các phương pháp khác
trong dạy học lịch sử lớp 4.

16

53,33%

4

Phương pháp thảo luận nhóm

3

10%

5

Phương pháp kể chuyện

1

3,33%

Nhận xét: Dựa vào bảng số liệu trên ta thấy: 13,33% giáo viên kết hợp
phương pháp thơ ca với phương pháp quan sát; 20% giáo viên vận dụng phương
pháp thơ ca kết hợp với phương pháp hỏi đáp; 53,33% giáo viên vận dụng
phương pháp thơ ca kết hợp với phương pháp giảng giải; 10% giáo viên vận
dụng phương pháp thơ ca kết hợp với phương pháp thảo luận nhóm; 3,33% giáo
viên vận dụng phương pháp thơ ca kết hợp với phương pháp kể chuyện. Như
vậy đa số giáo viên nhận thức đúng sự kết hợp của phương pháp thơ ca với
phương pháp giảng giải. Qua dự giờ tôi thấy giáo viên đã vận dụng thơ ca vào
bài học và kết hợp các phương pháp dạy học khác nhau, nhưng chủ yếu là
phương pháp giảng giải. Qua việc vận dụng linh hoạt các phương pháp của giáo

thỉnh thoảng vận dụng thơ ca trong quá trình giảng dạy của mình. Qua đó, cho
thấy nhiều giáo viên còn e ngại về việc chuẩn bị bài khi vận dụng phương pháp
thơ ca do mất nhiều thời gian, một phần nhỏ giáo viên chưa thay đổi phương
pháp giảng dạy và chưa nhận thức rõ được vai trò và tác dụng của phương pháp
thơ ca đối với học sinh trong quá trình học tập. Từ đó, tôi thấy ở trong các giờ
học lịch sử nếu giáo viên biết vận dụng thơ ca vào trong bài học thì tiết dạy sẽ
sinh động hơn, tạo hứng thú cho học sinh hăng hái học tập, sáng tạo ghi nhớ
kiến thức lâu hơn và hiệu quả tiết dạy cao hơn.

1.2.4. Cách thức vận dụng thơ ca của GV trong giờ học Lịch sử ở lớp 4.
Qua điều tra và dự giờ phân môn Lịch sử ở lớp 4 tại trường tôi thấy: Giáo
viên đã nhận thức đúng vai trò và tầm quan trọng của việc vận dụng thơ ca vào
trong dạy học phân môn Lịch sử, nhưng đa số giáo viên còn lúng túng trong quá
trình giảng dạy.

17


Một số giáo viên đã tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, cố gắng đưa
các câu thơ, câu ca dao có liên quan vào bài học để các em thêm hiểu bài, tự
mình tiếp thu kiến thức của bài học. Khi vận dụng thơ ca vào trong quá trình
giảng dạy, giáo viên thường tiến hành đọc một số câu thơ và ca dao để củng cố
kiến thức nhằm giúp học sinh hiểu sâu hơn về thời kì lịch sử, một sự kiện lịch
sử, hay khi giáo viên vận dụng thơ ca để giới thiệu bài mới, kết thúc bài học và
để tổ chức các hoạt động ngoại khóa giáo viên đã thực hiện theo quy trình các
bước. Tuy nhiên cách vận dụng thơ ca trong quá trình giảng dạy, chưa theo quy
trình chặt chẽ, mỗi giáo viên có một cách giảng dạy và truyền đạt kiến thức khác
nhau, chưa thống nhất.
Như vậy phần lớn giáo viên chưa thống nhất cách thức vận dụng thơ ca vào
trong quá trình giảng dạy phân môn Lịch sử ở lớp 4. Nên trong quá trình giảng

nhiều sự kiện, khô khan và khó nhớ. Do đó, nhiều giáo viên chưa nắm vững kiến
thức Lịch sử, khi dạy học đa phần giáo viên sử dụng phương pháp truyền thống:
chủ yếu là thuyết trình, giảng giải do đó học sinh học tập thụ động và áp lực.
Hiện nay ở lớp 4, đối với phân môn Lịch sử học sinh luôn nghĩ rằng đây là
môn học phụ, phụ huynh của các em thì thờ ơ với bộ môn Lịch sử, thường
hướng cho con em mình học các môn chính như Toán, Tiếng việt. Vì vậy, các
em thường không chú ý học tập, có học thì chỉ qua loa thậm chí là bỏ qua khi
học bài.
Đồ dùng dạy học Lịch sử ở các trường tiểu học còn hạn chế, chưa trang bị
đầy đủ phương tiện dạy học như: bản đồ, máy chiếu, tranh ảnh, bảng biểu... điều
đó ảnh hưởng đến chất lượng học tập của môn học.
Việc vận dụng thơ ca trong dạy học phân môn Lịch sử đòi hỏi giáo viên phải
có sự lựa chọn thật kĩ, nội dung phải phù hợp với bài học, chuẩn bị mất nhiều
thời gian. Do vậy nhiều giáo viên gặp khó khăn khi tiến hành.
Những nguyên nhân trên đã gây ảnh hưởng đến chất lượng cũng như hiệu
quả trong dạy học phân môn Lịch sử ở lớp 4.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Trong chương 1, trên cơ sở phân tích một số khái niệm liên quan đến vấn đề
nghiên cứu, đặc điểm tâm lý của học sinh Tiểu học, đặc điểm phân môn Lịch sử
và việc vận dụng thơ ca trong dạy học Lịch sử ở lớp 4, tình hình dạy học phân
môn Lịch sử ở lớp 4 và nhận thức của giáo viên về vai trò của việc vận dụng thơ
ca đối với hiệu quả dạy học phân môn Lịch sử lớp 4. Có thể thấy rằng:
19


Phân môn Lịch sử ở lớp 4 có nội dung kiến thức khá khó hiểu, khô khan và
khó nhớ, không trình bày theo một hệ thống rõ ràng, mà mỗi bài học là một sự
kiện, hiện tượng hay nhân vật lịch sử tiêu biểu của một giai đoạn lịch sử nhất
định. Bên cạnh đó nhiều giáo viên chưa có các phương pháp dạy học phù hợp,
việc sử dụng phương pháp còn gặp khó khăn trong quá trình giảng dạy.

để sử dụng thơ ca có hiệu quả trong quá trình dạy học lịch sử cần lưu ý một số
vấn đề sau:
* Về phía giáo viên.
Giáo viên là người giữ vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng và
hiệu quả dạy học, mỗi giáo viên phải tự bổ sung kiến thức về lĩnh vực Lịch sử
và các lĩnh vực khác có liên quan đến môn học. Rèn luyện cho mình những kĩ
năng tổ chức, hướng dẫn học sinh học tập, nhất là kĩ năng sử dụng thơ ca cho
học sinh. Khi giảng dạy bài mới, giáo viên phải biết kết hợp nhiều phương pháp
và kết hợp với liên hệ kiến thức cũ.
Để nâng cao hiệu quả bài học có sử dụng thơ ca, giáo viên phải vận dụng một
cách sáng tao, lựa chọn tài liệu thơ ca phù hợp với nội dung của từng bài, từng
tình huống cụ thể. Trong bài học có sử dụng phương pháp thơ ca, giáo viên phải
21


chuẩn bị chu đáo kế hoạch dạy học, dự kiến các bước tiến hành, phải chuẩn bị
thơ ca một cách cẩn thận chính xác, hấp dẫn lôi cuốn học sinh như là: chọn các
câu trích dẫn ca dao, đọc các bài thơ... phải phù hợp với nôi dung, phù hợp với
nhận thức của học sinh.
Bên cạnh đó giáo viên tránh lạm dụng quá nhiều thơ ca dễ biến giờ học thành
các giờ giảng môn học khác. Trong cách liên hệ giáo viên cũng cần nhẹ nhàng,
phù hợp và tự nhiên, không nên gượng ép, máy móc phải tạo được không khí
vui vẻ nhẹ nhàng, thoải mái trong giờ học.
* Về phía học sinh.
Trước khi lên lớp học sinh phải học bài cũ và chuẩn bị trước nội dung bài
học một cách chu đáo. Để phục vụ cho việc học, học sinh phải tìm hiểu các câu
thơ ca bên ngoài nhưng có liên quan đến nội dung bài học.
Trong giờ học, học sinh phải chú ý lắng nghe giảng bài, tích cực phát biểu ý
kiến xây dụng bài, không tiếp thu kiến thức máy móc phải có suy nghĩ.
Học sinh phải biết cách làm việc theo nhóm, hợp tác trao đổi ý kiến với bạn

dân tộc nói riêng. Ngoài ra còn giúp giáo viên làm chủ được tiết dạy, đảm bảo
tốt chất lượng giờ học. Việc giáo viên vận dụng thơ ca cần được thể hiện một
cách chi tiết, trong giáo án giáo viên cần xác định rõ ràng quá trình của bài học,
thành những hoạt động của giáo viên và học sinh, cần phân bố thời gian hợp lý.
Giáo viên cần chuẩn bị các bài thơ, câu ca dao... phù hợp với yêu cầu, nội dung
của bài học, khi vận dụng thơ ca phải đúng, chân thực, cụ thể, và rõ ràng nhằm
thu hút, hấp dẫn học sinh.
Bước 2: Vận dụng thơ ca cho học sinh học hiểu bài
Giáo viên cần phải tìm tòi sáng tạo và đổi mới phương pháp dạy học. Có kế
hoạch cụ thể trong việc tìm kiếm và thiết kế đồ dùng dạy học chính xác, phù hợp
với nội dung bài dạy.
Giáo viên cần nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, thường xuyên nghiên cứu thêm
tài liệu tham khảo và các câu thơ phù hợp với bài học, được chuẩn bị kĩ để cung
cấp thông tin và kiến thức ở mỗi bài cho học sinh, khi giáo viên đọc thơ yêu cầu
cả lớp lắng nghe, kết hợp với các phương tiện dạy học khác nhau như đồ dùng
trực quan, hình ảnh... để góp phần phát huy tích cực chủ động của học sinh trong
mỗi tiết học, nâng cao hiệu quả giờ dạy.
23


Giáo viên phải biết hướng dẫn tổ chức học sinh tự mình khám phá kiến thứ
mới, dạy cho học sinh không chỉ có kiến thức mà cả phương pháp học tập trong
đó. Khi giáo viên đọc các câu thơ cho học sinh, từ các câu thơ đó nêu ra kết luận
khái quát, giúp học sinh khắc sâu kiến thức, các bài thơ ca phải khắc họa sinh
động về những sự kiện, nhân vật đang học, phải phù hợp với trình độ nhận thức
của học sinh, từ đó học sinh thêm tự hào về dân tộc và có ý thức giữ gìn và góp
phần xây dựng đất nước.
Trong quá trình học tập, học sinh phải giữ trật tự, lắng nghe, từ đó tiếp thu
thơ ca thành kiến thức của mình để ghi nhớ các sự kiện và mốc lịch sử lâu hơn.
Qua các câu thơ ca, học sinh phải nhận thức được mục đích, ý nghĩa của thơ ca.

Bài 1 Nước văn
Lang

Khoảng năm 700 TCN, nhà Khi dạy bài “Nước Văn
nước đầu tiên của nước ta Lang”, nói đến nguồn gốc và
đã ra đời. Tên nước là Văn sự ra đời của nhà nước, để
lang. Vua được gọi là Hùng củng cố kiến thức và giúp
Vương. Người Lạc Việt biết học sinh ghi nhớ công ơn
làm ruộng, ươm tơ, dệt lụa, dựng nước của các Vua
đúc đồng làm vũ khí và Hùng, của các thế hệ cha
công cụ sản xuất. Cuộc ông. Giáo viên có thể trích
sống ở làng bản giản dị, vui dẫn câu thơ:
“Dù ai đi ngược về xuôi
tươi, hòa hợp với thiên
Nhớ ngày giỗ tổ mồng mười
nhiên và có nhiều tục lệ
tháng ba
riêng.
Khắp miền truyền mãi câu
ca
Nước non vẫn nước non nhà
ngàn năm”.
(Trích ca dao Việt Nam).

Bài 2 Nước Âu
Lạc

Cuối thế kỷ III TCN, nước Khi dạy bài “Nước Âu Lạc”,
Âu Lạc tiếp nối nước Văn nói đến kinh đô của nhà
Lang. Nông nghiệp tiếp tục nước Âu Lạc, để học sinh