PHÒNG GIÁO DỤC ĐƠN DƯƠNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC CHÂU SƠN
GIẢI PHÁP
Vận dụng phương pháp trò chơi trong dạy học
Lịch sử- Địa lí lớp 4

GV : Trần Thị Quỳnh Tâm
NĂM HỌC: 2012-2013
1

Mục lục
A. Đặt vấn đề
B. Nội dung
I/ Thực trạng
II/ Giải pháp
III/ Một số trò chơi được thực hiện trong dạy học Lịch sử- Địa lí
IV/ Tổ chức thực hiện
V/ Cách tiến hành một số trò chơi cụ thể
VI/ Kết quả bước đầu
C. Bài học kinh nghiệm
D. Kết luận
2

B. NỘI DUNG
I/ Thực trạng
Qua quan sát việc học môn Lịch sử- Địa lí của các em học sinh khối 4 trong thời
gian qua tôi nhận thấy các em chưa xác định được mục tiêu học tập, chưa thật sự cố gắng
trong giờ học, chưa yêu thích môn học, chưa dám mạnh dạn khi giáo viên yêu cầu trả lời
câu hỏi. sau khi tìm hiểu tôi nhận thấy vì một số nguyên nhân khách quan và chủ quan
như sau:
- Vì trong môn Lịch sử có nhiều sự kiện nên học sinh khó học, khó nhớ, dễ nhầm
lẫn giữa sự kiện này với sự kiện khác.
- Học sinh luôn có tâm niệm Lịch sử- Địa lí là môn phụ
- Phụ huynh thường chú trọng đến Toán và Tiếng Việt ít quan tâm đến việc học
môn Lịch sử- Địa lí của con mình như ít quan tâm đến con có học bài cũ chưa hay đã làm
bài tập chưa…
II/ Giải pháp thực hiện
1/ Ý nghĩa giải pháp:
Bản thân tôi là người giáo viên vì vậy lúc nào tôi cũng hy vọng các em học tốt và
có những hiểu biết về Lịch sử - Địa lí nên tôi đã đưa ra giải pháp “Vận dụng trò chơi
trong dạy môn Lịch sử- Địa lí lớp 4” với ý nghĩa như sau:
- Giúp trẻ học Lịch sử - Địa lí thông qua các trò chơi học tập là một trong những
hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cự ở Tiểu học. Nhằm ứng dụng các
kiến thức, kĩ năng về môn Lịch sử - Địa lí vào giải quyết những tình huống thực tế trong
đời sống hàng ngày.
- Tìm hiểu nội dung và phương pháp dạy học Lịch sử - Địa lí ở học sinh lớp 4 bao
gồm các trò chơi có mục đích học tập rõ rệt. Nó là dấu ấn của những cuộc chơi làm lắng
đọng mãi trong tâm hồn trẻ và làm nên nguồn sức mạnh thôi thúc trẻ sống tốt hơn, học tốt
hơn và phát triển các kĩ năng một cách toàn diện.
- Đồng thời những hoạt động trong trò chơi học tập là những phương tiện dạy học
và giáo dục phù hợp với đối tượng học sinh tiểu học và phong phú về hình thức nhằm
tránh lối học vẹt, tư duy thụ động, máy móc,….
2/ Đặc điểm của môn Lịch sử - Địa lí lớp 4:

III/ Một số trò chơi được vận dụng trong dạy học Lịch
sử- Địa lí:
* Các trò chơi trong dạy môn Lịch sử
-Trò chơi “ Ai nhanh ai đúng”
- Trò chơi” Ô chữ kí diệu”
- Trò chơi” Đố vui”
- Trò chơi” Thử tài đoán nhanh”
- Trò chơi” Điền đúng điền nhanh”
- Trò chơi “ Đoán tên nhân vật”
- Trò chơi” Đóng vai”
* Các trò chơi trong dạy môn Địa lí:
- Trò chơi “ Ai đoán tên đúng”
- Trò chơi “ Điền đúng, điền nhanh”
- Trò chơi “ Thi hùng biện”
- Trò chơi “ Ô chữ ki diệu”
- Trò chơi “ Hái hoa dân chủ”
- Trò chơi “ Hướng dẫn viên du lịch”
Ngoài ra ngày nay với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đang phát
triển rộng rãi thì các trò chơi trong dạy học được tổ chức với các hình thức phong phú và
đa dạng hơn và thu hút học sinh.
5
IV/ Tổ chức thực hiện
1/ Thiết kế trò chơi
- Mỗi trò chơi đều nhằm mục đích chung là cũng cố kiến thức, kĩ năng cụ thể, hoặc
những tri thức tổng hợp như điền từ vào chỗ trống hay phối hợp nhiều tri thức như hoàn
thành sơ đồ…
- Mỗi một trò chơi phải có luật chơi, hành động chơi, trò chơi phải có tính thi đua
giữa những người chơi với nhau.
- Các trò chơi học tập trong môn Lịch sử- Địa lí là sự kết hợp các yếu tố phổ biến
của một trò chơi trong sinh hoạt hàng ngày với nội dung kiến thức trong từng bài, từng

6
Giáo viên hướng dẫn cách chơi cụ thể sau đó cho học sinh tự giám sát, đánh giá lẫn
nhau. Ngoài ra giáo viên nhận xét, khích lệ, tuyên dương nhưng không nên kéo dài thời
gian để tránh ảnh hưởng đến tiết học.
Trong một trò chơi thường có người chủ trò tức là người tổ chức chơi. Trò chơi
học tập thường do giáo viên làm chủ trò, khi học sinh đã chơi qua thì có thể giao cho học
sinh.
Người hướng dẫn trò chơi cần: hăng hái, gây hứng thú cho mọi người; có khả năng
lôi kéo người khác; kiên nhẫn, nói rõ ràng vui vẻ.
Ngoài ra trong trò chơi không thể thiếu sự thưởng phạt. Thưởng phạt ở đây phải
công minh, đúng luật sao cho người chơi chấp nhận tự giác và thoải mái, làm cho trò chơi
thêm hứng thú, hấp dãn học sinh học tập. Thưởng những học sinh, nhóm học sinh tham
gia nhiệt tình, đúng luật và thắng trong cuộc chơi.Phạt những học sinh vi phạm luật chơi
bằng các hình thức đơn giản: Chào các bạn thắng cuộc, hát một bài hát, múa, nhảy lò
cò….
Tuy nhiên trong khi tổ chức trò chơi giáo viên cũng cần lưu ý đến những phản ứng
tâm lí của học sinh khi tham gia chơi để khuyến khích phát triển những phản ứng tích cực
và tránh những phản ứng tiêu cực trong học sinh như sau:
+ Phản ứng tích cực:
- Hăng say chơi hết mình
- Ý thức trách nhiệm cá nhân cao
- Dễ bỏ qua sai phạm nhỏ cho người khác
- Tôn trọng tính kỉ luật
- Giúp đỡ và nâng đỡ đồng đội
- Đoàn kết trong đội
+ Phản ứng tiêu cực
- Người hoạt động nhiều, người hoạt động ít
-Sẵn sàng phạt người thua
- Chia bè, chia nhóm.
V/ Cách tiến hành một số trò chơi cụ thể

Giáo viên chuẩn bị ô chữ “Chiến thắng Bạch Đằng ”
kẻ 18 ô lên bảng .
Giáo viên nêu vấn đề: Ô chữ gồm 18 chữ cái, đây là một chiến thắng vẻ vang mà nhân
dân ta đã làm nên, chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc.
Lần quay thứ nhất giáo viên cho tổ 1 chơi ,nếu tổ 1 không trả lời được, nhường quyền
chơi cho tổ 2,…Tổ thắng cuộc là tổ dành được số điểm cao nhất và giải đúng ô chữ .
3/ Trò chơi đóng vai :
Ở đây học sinh được đóng vai các nhân vật trong bài học và vận dụng vốn kinh
nghiệm đã có để ứng xử thể hiện phù hơp tính cách nhân vật. Trò chơi đóng vai có thể sử
dụng đối với những bài học có nhiều lời thoại hoặc những nội dung có thể xây dựng thành
kịch bản. Vậy giáo viên phải chuẩn bị:
Lời thoại trong bài để học sinh nắm được.
Phân vai cho mỗi học sinh.
Sau khi nhận vai, học sinh tiến hành chơi sao cho các vai phù hợp với lời thoại .
* Ví dụ:Dạy Bài 14: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông– Nguyên
(Lịch sử lớp 4 -Trang 40)
*Giáo viên cho học sinh đóng các vai:
Vua Trần Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn
Thái sư Trần Thủ Độ Các bô lão.
*Cách chơi: 1 học sinh dẫn chuyện đọc “từ đầu đến Châu Âu và Châu Á ”.
-Học sinh đóng vai vua Trần hỏi Thái sư Trần Thủ Độ:
Nên đánh hay nên hoà (giọng lo lắng).
-Học sinh đóng vai Thái sư Trần Thủ Độ:
Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo.(Giọng cương quyết)
-Học sinh dẫn chuyện đọc lời dẫn tiếp .
-Học sinh đóng vai vua Trần hỏi các vị bô lão:
Nên đánh hay nên hoà.
-Học sinh trong vai bô lão đồng thanh trả lời : Đánh
8
-Học sinh dẫn chuyện đọc lời dẫn tiếp .

rệt.
- Tất cả các bài kiểm tra đột xuất, báo trước, kiểm tra miệng hầu hết các em đều đạt từ
điểm khá trở lên.
- Trước đây các em rất sợ học môn Lịch sử- Địa lí nhưng nay các em đã yêu thích môn
học này hơn như các em chú ý nghe giảng, tích cực xây dựng bài, tham gia các trò chơi
một cách hứng thú.
-Từ chỗ yêu thích môn học của các em cũng đã có lòng yêu quê hương đất nước mình
hơn.
- Sau đây là kết quả khảo sát trong thời gian qua như sau:
+ Kết quả của những bài dạy không vận dụng phương pháp trò chơi
STT LỚP TSHS
XẾP LOẠI
GIỎI % KHÁ % TB %
1 4A 22 7 31,8 9 40,9 6 27,3
2 4B 26 8 30,8 10 38,5 8 30,8
3 4C 29 8 27,6 10 34,5 11 37,9
+ Kết quả của những bài dạy vận dụng phương pháp trò chơi
STT LỚP TSHS
XẾP LOẠI
GIỎI % KHÁ % TB %
1 4A 22 12 54,5 9 40,9 1 4,5
2 4B 26 13 50 12 46,2 1 3,8
3 4C 29 12 41,4 13 44,8 4 13,8
C. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua quá trình dạy học tôi rút ra được một số kinh nghiệm khi vận dụng phương
pháp trò chơi vào dạy học môn Lịch sử- Địa lí như sau:
- Giáo viên cần nghiên cứu kĩ bài dạy và lựa chọn những trò chơi phù hợp với từng
bài dạy.
- Giáo viên đã lựa chọn được trò chơi thì cần phải chuẩn bị các đồ dùng phục vụ
cho trò chơi chu đáo.