A. MỞ ĐẦU
Con người là chủ thể của mọi hoạt động xã hội và mỗi lĩnh vực khác
nhau của hoạt động lại đòi hỏi ở chủ thể của nó những phẩm chất,năng lực
và yêu cầu cụ thể phù hợp vời mỗi lĩnh vực hoạt động. Báo chí là một
nghề chuyên môn hóa cao là một hoạt động mà luôn đề cập tới tất cả các
lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội mọi ngóc ngách và ở mọi nơi mọi
lúc như một nhà nghiên cứu lí luận báo chí đã từng nói trên thế gian chỉ có
hai lĩnh vực đáng sợ nhất cùng một lúc có thể soi rọi khắp mọi hang cùng
ngõ hẻm của hành tinh chúng ta đó là áng sáng mặt trời và thông tin báo
chí do vậy việc nhận thức mô hình phẩm chất nghề nghiệp của nhà báo chủ
thể hoạt động báo chí là một vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng cả về lí luận
và thực tiễn.
Bản chất của báo chí là dựa trên sự thật để thông tin tuy nhiên phản
ánh cái đúng cái thật cũng không có nghĩa là nhà báo vô tư có gì nói nấy
các nhà nghiên cứ cho rằng sự chân thật hồn nhiên chưa đạt đến trình độ
khách quan khoa học có những sự việc hiện tượng xảy ra là sự thật nhưng
nếu nhà báo bê nguyên xi nó lên mặt báo thì chứ chắc đã đúng mặt khác
nhiệm vụ chủ yếu của nhà báo là tìm hiểu nhiều chiều đến đưa tin chứ
không phải đứng về một bên nào đó để bình luận .Vì vậy sự thật mà các
nhà báo phản ánh trong các tác phẩm báo chí không chỉ cần đúng bản chất
khách quan mà còn phải công bằng.
Tuy nhiên cũng cần hiểu rằng trong tác phẩm báo chí khó có thể có
những sự kiện nguyên thủy, sự kiện bản thể mà là sự kiên nhận thức phóng
viên chỉ có thể thuật lại kể lại sự kiện qua khả năng biết của mình sự thật
khách quan được coi là những gì gần nhất của sự thật.
Nhà báo cũng như nhà văn là thư kí trung thành phản ánh hiện thực
một cách chân thật, những đặc trưng và phương pháp phản ánh của văn học

1



kiến trúc, đồ dùng cá nhân băng hình iternet và là những thông tin sống
động từ con người.
Tư liệu sản xuất từ 3 nguồn cơ bản: Con người, môi trường ,vật chất
xung quanh và các loại văn bản.
Trong lĩnh vực báo chí tư liệu được dùng với nghĩa là những nguyên
vật liệu chất liệu để xây dựng hình thành nên tác phảm báo chí hoạt động
thu thập tư liệu của phóng viên giống như việc tích góp những viên gạch để
xây nhà.
b. Phân loại tư liệu:
Phân chia theo các dạng tư liệu, tư liệu tự động( tư liệu từ hiện thực
cuộc sống) và tư liệu tĩnh ( tư liệu văn bản .)
Phân chia theo tính chất pháp lí của tư liệu: Tư liệu chính thức và tư
liệu không chính thức. Tư liệu chính thức là những tư liệu được thừa nhận,
xuất bản và được công bố công khai từ các cơ quan nhà nước, các tổ chức
xã hội. Trái lại tư liệu không chính thuacs không có những đặc điểm đó.
2. Hoạt động thu thập tư liệu:
Đối với một tác phẩm báo chí cụ thể, mỗi giai đoạn hình thành
nên tác phẩm giữ vai trò riêng nhưng chúng có tác động, ảnh hưởng gắn bó
chặt chẽ với nhau. Trong đó giai đoạn thu thập thông tin, tư liệu có vị trí
quan trọng. Phóng viên có thể tìm thấy một chủ đề hay có năng lực ngôn

3


từ, nhưng nếu thiếu hàm lượng thông tin hoặc chất lượng thông tin không
tốt thì tác phẩm của phóng viên đó khó được bận đọc quan tâm.
Nếu ví nguồn tin như những vùng mỏ thì không phải lúc nào cũng
có mỏ lộ thiên, nếu ví như một ngôi nhà thì không phải lúc nào ngôi nhà
cũng mở toang cánh cửa. Thu thập khai thác tư liệu là lao đông vất vả, khó
khăn, phức tạp đời hởi phóng viên phải có tri thức, có trách nhiệm đặc biệt

luận, phán đoán,… Theo các nhà nghiên cứu người có năng lực quan sát là
người có khả năng tri giác nhanh chóng và chính xác những điểm quan
trọng, chủ yếu và đặc sắc của sự vật hiện tượng cho dù những điểm đó khó
nhận thấy hoặc có vẻ là thứ yếu. Quan sát phải trở thành thói quen nghề
nghiệp của mỗi nhà báo.
c. Phương pháp phỏng vấn:
Phỏng vấn là cuộc gặp gỡ trao đổi, hỏi chuyện giữa nhà báo hoặc
một nhóm đối tượng nhằm thu thập thông tin phục vụ hoạt đông sáng tạo
tác phẩm báo chí nói chung (tin ,phóng sự, điều tra, phỏng vấn,) tùy theo
mục đích của nhà báo.
Phỏng vấn là một trong những phương pháp chủ lực trong hoạt động
thu thập tư liệu sáng tạo tác phẩm báo chí của nhà báo. Đối tượng để phỏng
vấn là những con người, con người là nguồn tư liệu phong phú sinh động
và hấp dẫn, Họ được xem là những “mỏ tin sống” không bao giờ cạn kiệt.
Bởi con người là chủ thể tham gia vào các hoạt động tự nhiên và xã hội, họ
có thể là nhân chứng trong sự kiện nắm giữ những thông tin về sự kiện đó,
họ có thể là nhân tố dẫn truyền lưu giữ thông tin từ các nguồn khác. Đặc
biệt con người còn mang thông tin về chính bản thân mình, về thế giới nội
tâm của mình mà chỉ có họ mới biết. Tuy nhiên con người cũng là nguồ
thông tin tư liệu phức tạp, tinh vi, khó khai thác, có thể cùng một đối tượng
nhưng không phải phóng viên nào cũng tiếp xúc với họ cũng thu thập được
thông tin có giá trị như nhau. Điều này tùy thuộc vào tài năng và nghệ thuật
giao tiếp của nhà báo. Có những dạng phỏng vấn như sau: phỏng vấn trực
tiêp, phỏng vấn gián tiếp phỏng vấn một người hoặc nhiều người,chuyên
5


gia hay người bình thường, phỏng vấn lấy ý kiến, phỏng vấn chân dung
điển hình...
d. Thu thập tư liệu từ các cuộc họp báo

thật, từ tên người, tên đất, con số, sự việc, thời gian… đều phải cụ thể, rõ
ràng khoongmang tính chất phiếm chỉ, hư cấu như trong văn học. Giá trị
của một tác phẩm báo chí không phải là sự thông báo mà còn là sự phân
tích, đánh giá chính xác khách quan về sự kiện để thông qua đó định hướng
dư luận một cách tích cực.Viết được một tác phẩm như vậy trước hết nhà
báo phải có tầm hiểu biết sâu, rộng dựa trên sự cập nhật, thích lũy tư liệu
thường xuyên trong quá trình lao động hiện tại và lao động quá khứ. Nguồn
tư liệu của mình dày dặn bao nhiêu thì nhà báo càng có điều kiện thuận lợi
hơn trong việc nhìn nhận xem xét một sự kiện.
Hoạt động ghi chép, lưu trữ tư liệu của nhà báo gắn liền với hoạt
động thu thập tư liệu như: phỏng vấn, quan sát và nghiên cứu văn bản, nó
cần diễn ra nhiều nơi liên tục mọi nơi mọi lúc, chứ không phải dừng lại ở
việc đi tìm tư liệu cho một tác phẩm cụ thể trước mắt.

7


II. CÁC TÁC PHẨM THỂ HIỆN MỘT TRONG NHỮNG
PHƯƠNG PHÁP THU THẬP TƯ LIỆU:
1.

NGỠ NGÀNG ĐƯỜNG DÂY BUÔN THẬN TẠI BV

VIỆT ĐỨC
2 sao. net Thứ sáu, ngày 17 tháng sáu năm 2011
Trong vai những người đang cần bán thận để trang trải nợ nần,
nhóm phóng viên đã thâm nhập vào một đường dây mua bán thận có “đại
bản doanh” ngay Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội).
Chỉ một dòng rao vặt trên mạng: “Phước, 24 tuổi, nhóm máu A, cần
bán thận gấp. Ai cần liên hệ số điện thoại...”, phóng viên đã nhận được

trên, phóng viên mới được tiếp tục trình bày về mong muốn “hiến thận” để
lấy tiền trang trải nợ nần.
Nghe thông câu chuyện, chị ta cho chúng tôi một lịch hẹn: “Mùng 10
Tết âm lịch, cậu và bạn cậu lên Hà Nội rồi gọi cho tôi. Khi đi, các cậu nhớ
mang theo giấy tờ tùy thân để tiện cho công việc”.
Sáng 12/2/2011 (tức mùng 10 Tết Tân Mão), phóng viên gọi cho
Hồng. Chị ta nói gọn lỏn: “Em ra Bệnh viện Việt Đức, tìm số nhà 67 Phủ
Doãn rồi gọi chị”. Chiều cùng ngày, tôi và cậu bạn có mặt tại điểm hẹn.
Đây là một quán cà phê nằm cách cổng chính Bệnh viện Việt Đức
chừng 300m.
5 phút sau khi phóng viên gọi điện cho Hồng, một phụ nữ bước vào
quán cà phê, nhìn ngó dáo dác. Người này có dáng người thấp nhỏ, chạc
tuổi 30, đeo khẩu trang kín mặt.

9


Đoán đây là Hồng, phóng viên chủ động chào, chị ta cũng gật đầu
đáp lễ rồi ngồi xuống như thân quen từ lâu. Chiếc khẩu trang vẫn che kín
gần hết khuôn mặt Hồng nhưng bà chủ quán và cô nhân viên vẫn nhận ra chị
ta và hỏi: “Hôm nay uống gì?”. Hồng trả lời: “Vẫn bột sắn, như mọi khi”.
Hồng chủ động khơi gợi câu chuyện bằng cách hỏi thêm về hoàn cảnh gia
đình chúng tôi. Chuyện “hiến thận” được nhắc đến nhưng không nhiều,
ngoài những câu hỏi về độ chắc chắn trong quyết định “hiến thận” của tôi
và cậu bạn đi cùng.
Khi biết chúng tôi đã quyết định 100% về việc này, Hồng mới rút
điện thoại ra gọi cho một người, nói ngắn gọn: “Đến điểm hẹn đi. Bọn nó
đến rồi. Có đứa nhóm máu O mà chị đang cần đó”. Tiếp đó, Hồng gọi điện
cho một người nữa nhưng người kia nói bận, không tới được.
Gọi người xong, Hồng dặn dò: “Tạm thời, chiều nay chỉ có người cần mua

Sáng 14/2, trước lúc cho phóng viên gặp người mua thận, Hồng gặp
riêng chúng tôi để dặn dò kỹ hơn những việc cần làm, những điều phải tránh.
“Các em đến đây thì các em là người của chị. Bán mỗi trái thận, các em sẽ
nhận được 80 đến 100 triệu đồng. Sau này, nếu được việc thì chị sẽ nói họ
bồi dưỡng thêm. Tuy nhiên, mọi việc đều phải được chị thông qua. Các em
chỉ được phép “làm việc” với chị thôi.

11


Giấy xét nghiệm bước đầu của phóng viên tại bệnh viện Việt Đức sau khi
đồng ý bán thận.
Các em không cần phải thắc mắc bên kia rằng họ chi hết bao nhiêu tiền, vì
có rất nhiều khâu chị phải lo. Ngược lại, khi những người đó hỏi bọn em nhận
được bao nhiêu tiền, các em phải nói là có vấn đề gì cứ làm việc với chị Hồng,
không giải thích thêm” - Hồng dặn đi dặn lại chúng tôi điệp khúc này.
Hồng chỉ dẫn tiếp: “Khi hiến thận, các em cần bảo đảm các giấy tờ như
chứng minh thư, sổ hộ khẩu, giấy khai sinh. Ngoài ra, các em lo thêm giấy chứng
nhận chưa có tiền án, tiền sự. Khi chuẩn bị cho thận, các em cần lo thêm một loại
giấy tờ quan trọng nữa là bản cam kết tự nguyện cho thận có chữ ký của người
thân. Nếu có vợ thì do vợ ký, không có vợ thì bố mẹ ký vào. Mọi thứ giấy tờ này
các em đưa cho chị cầm”.Lấy lý do chưa lo đủ số giấy tờ trên, tôi chỉ nộp cho
Hồng sổ hộ khẩu, bản sơ yếu lý lịch. Cậu bạn đi cùng thì đưa cho Hồng chứng
minh thư. Xem qua, Hồng bỏ vào túi rồi nói: “Bây giờ chị sẽ giữ những cái này.
Khi nào xong việc, chị sẽ trả lại các em”.
Khi chúng tôi thắc mắc về chuyện giao - nhận tiền, Hồng nói: “Trước khi
các em lên bàn mổ và người nhà các em ký vào giấy đồng ý hiến thận thì sẽ có
người bên ngoài nhận tiền cho bọn em. Người đó có thể là chị hoặc một ai đó do
các em ủy quyền”.


sự dắt mối của “cò” Hồng. Những câu hỏi mà cô bác sỹ này đưa ra đều
nằm trong dự liệu của Hồng hết nên không mấy khó khăn để chúng tôi
đánh lừa vị bác sỹ này tin vào mục đích cao cả: “Em thấy thương các chị ấy
nên hiến thận để mang lại sự sống cho bệnh nhân!”.
13


Sau khi qua được vòng “sơ khảo”, tôi và cậu bạn đi cùng được dẫn đi
xét nghiệm máu, nước tiểu và chụp chiếu sơ qua về thận. Những thủ tục
đơn giản này tốn mất gần 600.000 đồng/người. Tiền thì tất nhiên là do các
bệnh nhân lo chi trả.
Bà Dung - bệnh nhân chạy thận đang cần mua thận của người mang
nhóm máu O tâm sự: “Sau buổi xét nghiệm này, sẽ còn rất nhiều những xét
nghiệm khác để xem quả thận của em có hợp với chị không. Chi phí xét
nghiệm trước khi lên bàn mổ dễ tốn cả vài chục triệu chứ không ít. Tuy
nhiên, vì sự sống thì mình phải cố thôi”.
Không cam tâm nhìn người bệnh chi trả những khoản tiền quá lớn từ
việc nhận quả thận được “hiến” thông qua “cò” Hồng, nhóm phóng viên
chúng tôi quyết định rút lui.
Biết chuyện, Hồng nhắn tin cho tôi với giọng bực tức: “Em làm ăn
buồn cười thật đấy, như trẻ con vậy”
2. SĂN CAVE

3. (Phóng sự của Đỗ Doãn Hoàng)
4. Tình cờ tôi có nghe một ông chủ liên hợp nhà nghỉ – tẩm quất – gội đầu

- thư giãn – bar karaoke- cà phê (tất nhiên ai cũng hiểu là có cả mại
dâm)... bô bô kể về chuyện ông thường xuyên đánh ôtô đi về các vùng
quê trả nữ tiếp viên cũ, tuyển nữ tiếp viên mới một cách quy mô và náo
nhiệt đến mức nào. Mỗi chuyến xe dăm ba đến cả chục cô cô cave. Sau

gái của tao đi khách cũng chưa bị bắt quả tang có thoả thuận bán mua để
rồi trai trên gái dưới. Các cụ gọi là đĩ nhảy qua rào, hiểu chưa?
Ông nháy mắt:
b. - Tất nhiên, mày cần thì đứa nào trong số tiếp viên của tao cũng có

thể qua đêm với mày. Bóc bánh giả tiền, chả nói mày cũng hiểu.
Ông cầm vô lăng rất hào hoa. Hiện nay, ông vẫn có hơn hai bà vợ chính
thức. Chuyện nuôi và kinh doanh gái làng chơi đến với ông cũng từ từ và
rất tình cờ. Sau nhiều năm lăn lộn kinh doanh, và dăm lần ra vành móng
ngựa với cương vị giám đốc có những chữ ký vô trách nhiệm, năm 1999,
ông đã mua được một miếng đất cấp thị trấn để xây một ngôi nhà 4 tầng to
nhất khu vực. Mấy người bạn háo ngọt qua lại rượu chè đàn đúm thấy ngứa
vảy mới xui ông mở dịch vụ Nhà nghỉ để thỉnh thoảng anh em đàn ca sáo
nhị lăng nhăng nó cũng có chỗ đi về kín đáo. Mà ông chủ lại có thêm đồng
ra đồng vào. Ngót chục phòng nghỉ phục vụ cho những vụ hủ hóa, mua bán
dâm ra đời. Lại có người xui sao không làm luôn dịch vụ mat-xa, thư giãn,
rồi cà phê cà pháo. Đang băn khoăn thì ông gặp được một mụ gái đú về già
15


đang làm đội trưởng đội đấm bóp ở khu du lịch Đ. từ Hà Tây muốn đổi gió
làm ăn. Mụ này rủ tay chân ra làm dịch vụ karaoke – tẩm quất rất xôm trò
tại nhà ông. Có năm cô đào chịu chơi đóng vai tay đấm tất cả. Khách khứa
cứ thế đông dần.
c. Từ bấy ông phát hiện ra một món hàng siêu lợi nhuận: gái. Tôi đã

mấy lần khuyên ông nên bỏ cái nghề tổn hại âm đức này đi, ông gạt phắt:
- Mày buồn cười. Tao đã làm cái gì sai nào? Tao kinh doanh dịch vụ tế nhị
hả, đúng, tao được Ty (Sở) Văn hoá người ta về cấp phép hẳn hoi. Cái gì
phải Ty cấp thì xin ty, cái gì địa phương cấp được thì xin địa phương. Nhân

e. Tìm “đào”, tìm “đào” và tìm “đào”: sao thế?
f. Xe rời Hà Nội, đi dọc QL32, chúng tôi đi mấy ngày trời ròng rã

qua Đan Phượng, Sơn Tây, Ba Vì của Hà Tây; Thanh Thủy, Thanh Sơn,
Thu Cúc, đèo Cón, Yên Lập của tỉnh Phú Thọ... Đây là tuyến đường mà
ông quản lý lắm địa chỉ cung cấp gái nhất. Các cô gái, nói chung ông đều
biết nhà biết cửa, nhớ tên bố mẹ ông bà của họ. Bởi ông vẫn thường xuyên
đưa đón các cô về, rồi dùng các cô để mở rộng địa bàn tìm kiếm gái phục
vụ công việc kinh doanh của mình. Các cuộc thăm dò rồi đưa đón nối tiếp
nhau không ngừng nghỉ. Bởi cái nghề kinh doanh nhan sắc và thân xác phụ
nữ này cũng rất khắc nghiệt khách đến với dịch vụ của ông đơn giản là vì...
các cô đào. Các cô cơ bản đều là kỹ nữ - nào có ra gì, thế nên ngoài những
người mua trinh (xin phép được nói thẳng) còn lại hầu hết những người đàn
ông tìm đến dịch vụ ấy là vì háo lạ. Cho nên, đào dù đẹp hay xấu thì vẫn cứ
phải liên tục được thay máu để thu hút khách. Cô nào thật đẹp cũng không
thể ở “quán” nhà ông quá lâu, cô nào kém nhan sắc cũng không vì thế mà
bị ông bỏ qua không “nhận vào làm hợp đồng” một vài tháng. Ông lúc nào
cũng tính kế đi đón đào càng nhiều càng tốt. Thật khó hình dung một ông
chủ nắm trong tay tiền tỉ như ông lại chạy đôn chạy đáo vì cú điện thoại
của một gái bỏ xứ đi bán dâm từ tít tận thượng huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú
Thọ gọi về. Ông sẵn sàng đánh xe ôtô bốn chỗ lên thẳng cái xã heo hút đó
để đón cô ấy về làm. Rất nhiều chuyến ông đi xe máy ào ào trèo đèo lội
suối đón một lúc 2 cô gái là con cô con dì về thả vào động nhà ông. Đi hết
bản nọ đến bản kia trong đêm tối, chính ông cũng không ngờ mình lại khoẻ
17


đến thế. Có trước có sau, ông cũng sẵn sàng đưa cô về tận bản, ngủ lại
trong bản, ăn cơm thân mật với cả đại gia đình cô ấy. Đó là vấn đề sống
còn của công việc kinh doanh, ông muốn để lại uy tín với các gái non sắp


chúng tôi xin được viết tắt hoặc đổi tên một số nhân vật có thật trong loạt
phóng sự này).
/>3.VƯƠNG “MẢNG”
Báo Biên phòng - 5 tháng trước
Ngược miền trời Tây Bắc, có biết bao nhiêu con đường len lỏi
chạy giữa điệp trùng đá núi để lên tới đỉnh trời, lên tới những bản làng
của bà con các dân tộc trên biên giới. “Đường đi khó đâu chỉ vì ngăn
sông cách núi. Mà chỉ sợ lòng người ngại núi e sông”. Suốt mười năm
qua, trên những “thông thiên lộ” lên tới xã Nậm Ban, huyện Sìn Hồ,
tỉnh Lai Châu ngút ngàn mây trắng ấy, có một người đàn ông vẫn lặng
lẽ đi về. Không chỉ cùng đồng đội giữ gìn sự bình yên trên một dải biên
thùy xa xôi, anh còn là điểm tựa, là sợi dây đoàn kết nối giữa các dân tộc
Mông, Dao, Hà Nhì, Quan Hỏa, Mảng...
Đại úy Lã Hồng Vương cùng đồng đội tuyên truyền vận động ở
bản Nậm Nó.
Cái tên Vương “Mảng” được đồng đội và bà con ở Nậm Ban đặt cho
Đại úy Lã Hồng Vương - cán bộ đồn BP Pa Tần, BĐBP tỉnh Lai Châu bởi
rất nhiều lý do. Thứ nhất là bởi khó có ai thông thuộc và gắn bó với nhân
dân các dân tộc trên vùng đất Nậm Ban này bằng anh. Đã vậy, người cán
bộ cắm bản này còn thông thạo sáu “nội ngữ” Mảng, Thái, Mông, Dao, Hà
Nhì, Quan Hỏa. Và một lý do quan trọng không thể không kể đến là cũng
hiếm có người nào gần gũi, gắn bó và được gần 1.000 bà con dân tộc Mảng
ở Nậm Ban yêu quý như Vương. Với họ, từ Vương “Mảng” hiểu theo
nghĩa là anh Vương người dân tộc Mảng hay người con của người Mảng
đều được. Họ tự hào về Vương “Mảng” của họ.
Nằm trong số năm dân tộc đang đứng trước nguy cơ suy thoái giống
nòi, dân số của dân tộc Mảng hiện chỉ còn chưa đầy 3.000 người, sống tập
19


20


tranh chấp cái rãnh nước. Chuyện chẳng có gì to tát, nhưng tại trưởng bản
giải thích nghe không xuôi, thành ra thêm gay gắt. Đang cơn ấm ức, lại sẵn
có xe máy nên Lan và Chờ kéo nhau đi tìm Vương “Mảng” để hỏi cho ra
dây cà dây muống. Vượt hơn 30 cây số đường đèo dốc cũng ngại thật,
nhưng khi cái đầu chưa thông thì cái chân buộc phải đi, cái miệng buộc
phải hỏi. Nghe Đại úy Lã Hồng Vương giải thích xong lại dốc ngược đầu
xe quay về, bụng lấy làm phải lắm. Người Mảng chẳng tiếc nhau cái gì,
nhưng quyết không chịu tiếng là cướp công người khác.
Có lần, trưởng bản Nậm Ban chạy đến trạm biên phòng báo rằng có
mấy hộ dân người Mông và người Mảng đang đánh nhau trên nương. Đại
úy Lã Hồng Vương cùng anh em trong tổ công tác vội lao đi giải quyết.
Đường lên nương chỉ bé bằng bụng con ngựa thồ, lại trơn trượt nên Vương
cùng anh em buộc xích vào bánh xe để tăng độ ma sát để đi cho nhanh.
Cũng may là đến kịp để giải tán đám đông và hòa giải cho đồng bào hai
dân tộc. Gần mười năm ở Nậm Ban, với chiếc xe cà tàng nhiều gần bằng
tuổi quân của mình, Vương “Mảng” chạy từ bản Mông sang bản Thái, bản
Mảng, bản Hà Nhì như con cúi dệt sợi lanh, cần mẫn dệt nên tình đoàn kết
giữa các dân tộc ở Nậm Ban.
Cùng bà con dân tộc Mảng thu dọn vệ sinh bản làng
Từng có những cán bộ cắm bản người Kinh trước đây ở Nậm Ban
than rằng: “Vào được nhà người Mảng khó như đi vào rừng, khuyên được
người Mảng đừng uống rượu khó bằng xuống dưới khe sâu, đưa được
người Mảng ra ruộng cấy cầy thì khó hơn trèo lên đỉnh núi”. Khó thế mà
Vương “Mảng” làm được. Người Mảng tin Vương như tin hội đồng già
làng của mình vậy. Có điều gì cái bụng chưa thông, cái đầu chưa hiểu là
kéo nhau đi hỏi Vương. Bây giờ, cứ đến mùa, vào vụ là cả bản có mặt trên
nương, bảo nhau cày bừa, cấy hái. Cuộc sống đã thêm phần no đủ. Người

Nhưng khó là học công khai, ở ngay trước quần chúng lại càng khó hơn…
Nhưng chẳng có việc gì quan trọng mà lại dễ cả, có đúng không, thưa
ông?
NB HT: Đúng vậy, không phải dễ…
PV: Thưa nhà báo Hữu Thọ, nói chân thành, mỗi khi nghĩ tới ông, tôi
đều hình dung, đây là một nhà báo rất là thâm trầm và nhiều suy nghĩ.
Chính vì thế tôi rất thích tới tham vấn các ý kiến của ông, đặc biệt là về
tình hình báo chí hiện nay. Nói thật và không cần phải giả vờ khiêm tốn,
24


tôi là người làm báo đang ở thời sung sức, tôi có những cảm nhận riêng,
nhưng tôi rất muốn được ông cho biết những cảm nhận của ông, của một
nhà báo lão thành, đang có khoảng lùi nhất định đối với hiện tại. Ông có
nhận xét gì về tình hình báo chí trong giai đoạn hiện nay?
NB HT: Đánh giá báo chí trước hết ta nên đánh giá báo được phép
của nhà nước, còn nếu đánh giá những blog thì chúng ta lại phải đánh giá
kiểu khác, đây là chúng ta đánh giá những báo chí công khai, được xuất
bản theo luật.
PV: Hợp pháp…
NB HT: Hợp pháp… Tuy nhiên bây giờ cũng chưa có nghị định, cho
nên cũng không thể gọi blog của người ta không hợp pháp, vả lại trong
hàng triệu blog cũng có nhiều blog rất bổ ích. Nhưng chúng ta nói đến báo
công khai, vô tuyến truyền hình công khai thì thường thường, chúng ta có
mấy cái đánh giá.
Thứ nhất là, phong phú hơn rất nhiều, lượng thông tin đa dạng
nhiều chiều hơn. Đó thật sự là công cụ dân chủ hóa xã hội, đấy cũng là
ngôn ngữ của Đảng nói chứ không phải cá nhân tôi. Đặc biệt gần đây, báo
chí tạo nên một cái cầu giao lưu giữa người đọc, hay độc giả, mà cũng là
nhân dân với những nhà lãnh đạo quản lý, cũng là điều rất tốt.