1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đài Truyền hình Việt Nam là Cơ quan trực thuộc Chính phủ; là Đài
truyền hình quốc gia, thực hiện nhiệm vụ cung cấp thông tin, tuyên truyền
chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; là diễn
đàn rộng rãi của nhân dân.
Trải qua 41 năm xây dựng và trưởng thành, kể từ ngày phát sóng
chương trình truyền hình đầu tiên (7/9/1970), Đài Truyền hình Việt Nam đã
không ngừng nâng cao vị thế trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam,
trở thành cơ quan ngôn luận quan trọng, sắc bén của Đảng, Nhà nước, là
người bạn tin cậy, đồng hành của các tầng lớp nhân dân. Từ chỗ chỉ có một
kênh phát sóng, với thời lượng vài giờ mỗi ngày, phạm vi phủ sóng rất hạn
hẹp, đến nay, Đài Truyền hìnhViệt Nam đã phát sóng 130 giờ/ngày trên 6
kênh quảng bá (VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV5, VTV6), các kênh khu
vực và trên hệ thống truyền hình cáp, truyền hình số vệ tinh (DTH); tỷ lệ
phủ sóng truyền hình đạt 100% đối với hệ thống truyền hình số vệ tinh
(DTH) và trên 98% đối với hệ thống truyền hình tương tự mặt đất (analog).
Chương trình Thời sự là chương trình quan trọng hàng đầu của các
Đài Truyền hình nói chung và Đài Truyền hình Việt Nam nói riêng. Hàng
ngày, Đài Truyền hình Việt Nam có 15 bản tin và chương trình thời sự được
phát sóng trên kênh VTV1. Chương trình thời sự 19 giờ là chương trình
quan trọng nhất - thường được gọi là chương trình thời sự chính trong ngày.
Các bản tin, chương trình thời sự hàng ngày cung cấp cho công chúng
những thông tin chính yếu trên mọi lĩnh vực: Chính trị, kinh tế, văn hóa, xã
hội trong nước và quốc tế. Theo số liệu của một số các cơ quan điều tra,
chương trình thời sự trên kênh VTV1 của Đài Truyền hình Việt Nam có


2

3

truyền hình của tác giả Trần Bảo Khánh, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin 2003; Giáo trình báo chí truyền hình của tác giả Dương Xuân Sơn, Nhà xuất
bản Đại học Quốc gia Hà Nội - 2009; Truyền thông đại chúng của tác giả Tạ
Ngọc Tấn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - 2001; Những vấn đề của báo
chí hiện đại của tác giả Hoàng Đình Cúc và Đức Dũng, Nhà xuất bản Lý
luận chính trị - 2007; Một ngày thời sự truyền hình của tác giả Lê Hồng
Quang - Hội Nhà báo Việt Nam xuất bản năm 2004; Báo chí truyền hình
(tập 1,2) của tác giả G.V. Cudơnhetxốp, X.L.Xvich, A.la.Iurốpxki, Nhà xuất
bản Thông tấn - 2004; Làm tin - phóng sự truyền hình của tác giả Neil
Everton - Quỹ Reuters xuất bản năm 1999; Phóng sự trong chương trình
thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam (luận văn thạc sỹ của tác giả Thái
Kim Chung - 2005); Nâng cao chất lượng chương trình thời sự truyền hình
của Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Lạng sơn (Luận văn thạc sỹ của của
tác giả Nguyễn Giang Nam - 2010); Một số giải pháp nâng cao chất lượng
chương trình thời sự truyền hình lúc 19 giờ 45 trên sóng Đài Phát thanh Truyền hình Hải Dương (Khóa luận tốt nghiệp Đại học của tác giả Lê Văn
Nam - 2009); Nâng cao chất lượng chương trình thời sự trên sóng truyền
hình Vĩnh Phúc (Khóa luận tốt nghiệp Đại học của tác giả Lê Bích Hạnh
-2009); Kỹ năng phóng viên dẫn hiện trường trong phóng sự truyền hình
(khóa luận tốt nghiệp Đại học của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Hà - 2008) …
Nhìn chung, những cuốn sách, giáo trình, công trình nghiên cứu trên
mới chỉ đề cập tới một số vấn đề về lý luận báo chí truyền hình; về cách thức
tổ chức sản xuất chương trình truyền hình; về cách làm tin, phóng sự truyền
hình; về kinh nghiệm của những người làm truyền hình nước ngoài; về
chương trình thời sự của một số đài địa phương và một số nội dung liên
quan đến chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam…Có thể nói,


4


- Nghiên cứu cách thức thực hiện chương trình thời sự của một số
kênh truyền hình nước ngoài, để rút ra những kinh nghiệm có thể áp dụng
vào việc nâng cao chất lượng chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt
Nam.
- Đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể nhằm cải tiến và nâng cao chất
lượng Chương trình thời sự 19 giờ nói riêng và chương trình thời sự của Đài
Truyền hình Việt Nam nói chung.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là chất lượng chương trình thời sự
của Đài Truyền hình Việt Nam.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận văn là Chương trình thời sự 19 giờ của
Đài Truyền hình Việt Nam. Thời gian khảo sát: Từ tháng 1/2011 đến hết
tháng 3/2011.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Tác giả thực hiện luận văn dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác
-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về
báo chí; dựa trên lý luận về truyền hình.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong luận văn này tác giả sử dụng các phương pháp sau: Thu thập tài
liệu, phân tích tài liệu, điều tra xã hội học đối với khán giả; khảo sát phóng
viên; phỏng vấn sâu các nhà nghiên cứu, các nhà báo có nhiều kinh nghiệm,
các nhà quản lý báo chí, những người trực tiếp tham gia sản xuất chương
trình thời sự - Đài Truyền hình Việt Nam.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn:


6

trình Báo chí truyền hình của PGS.TS. Dương Xuân Sơn:
Thuật ngữ truyền hình (Television) có nguồn gốc từ tiếng Latinh
và tiếng Hy Lạp. Theo tiếng Hy Lạp, từ “Tele” có nghĩa là “ở xa”
còn “videre” là “thấy được”, còn tiếng Latinh nghĩa là xem được từ
xa. Ghép hai từ đó lại thành “Televidere” có nghĩa là xem được ở
xa. Tiếng Anh là “Television”, tiếng Pháp là “Télévision”… Như
vậy, dù phát triển ở bất cứ đâu, ở quốc gia nào thì tên gọi truyền
hình cũng có chung một nghĩa là nhìn được từ xa [39, tr.13]
PGS.TS.Tạ Ngọc Tấn trong cuốn Truyền thông đại chúng đã khẳng
định: "Truyền hình là một loại hình phương tiện truyền thông đại chúng
chuyển tải thông tin bằng hình ảnh động và âm thanh. Nguyên nghĩa của
thuật ngữ vô tuyến truyền hình (televison) bắt nguồn từ hai từ tele có nghĩa
là "ở xa" và vison là "thấy được", tức là "thấy được ở xa" [41, tr.127].
Như vậy, nguyên nghĩa gốc của từ truyền hình đều chung nghĩa là
thấy được ở xa.
1.1.1.2. Khái niệm về chương trình truyền hình
Theo cuốn Truyền thông đại chúng của PGS.TS.Tạ Ngọc Tấn, chương
trình truyền hình được hiểu như sau:
Thuật ngữ chương trình truyền hình thường được sử dụng trong hai
trường hợp. Trường hợp thứ nhất, người ta dùng chương trình


8

truyền hình để chỉ toàn bộ nội dung thông tin phát đi trong ngày,
trong tuần hay trong tháng của mỗi kênh truyền hình hay của cả
đài truyền hình. Trường hợp thứ hai, chương trình truyền hình
dùng để chỉ một hay nhiều tác phẩm hoàn chỉnh hoặc kết hợp với
một số thông tin tài liệu khác được tổ chức theo một chủ đề cụ thể
với hình thức tương đối nhất quán, thời lượng ổn định và được

nghiên cứu công chúng - đối tượng của chương trình đó phải được đầu tư
thực hiện một cách bài bản.
1.1.2. Khái niệm về chương trình thời sự truyền hình
1.1.2.1. Khái niệm về chương trình thời sự
Theo Từ điển tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học, Nhà xuất bản Đà
Nẵng - 1998: “Thời sự là tổng thể nói chung những sự việc ít nhiều quan
trọng trong một lĩnh vực nào đó, thường là xã hội - chính trị, xảy ra trong
thời gian gần nhất và đang được nhiều người quan tâm” […, tr. 923].
Các tác giả G.V. Cudơnhettốp, X.L. Xvich, A.La. Iurốpxki trong cuốn
Báo chí truyền hình cho rằng: “Chương trình thời sự đơn giản giống như
một bản tin trên báo, thông báo các sự việc, hơn nữa, đó là những sự việc
được phân tích, khái quát. Trên thực tế, chủ đề của bản tin không giới hạn:
Nông nghiệp, nghệ thuật, kinh doanh, sáng chế, các sự kiện trong đời sống
quốc tế…” [18, tr. 83].
Như vậy có thể hiểu, “chương trình thời sự” là chương trình chuyển
tải một cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin về các sự kiện, vấn đề
đang được nhiều người quan tâm.
1.1.2.2. Khái niệm về chương trình thời sự truyền hình
Dựa trên nghiên cứu thực tiễn, tác giả quan niệm chương trình thời sự
truyền hình như sau: Chương trình thời sự truyền hình là một chương trình
truyền hình được phát sóng định kỳ; có thời lượng ổn định; được kết cấu bởi
các thể loại: Tin, phóng sự, phỏng vấn, tường thuật trực tiếp…; thông tin,


10

phản ánh, phân tích, nhận định kịp thời về những sự kiện, vấn đề được nhiều
người quan tâm, mới xảy ra, đang xảy ra và sẽ xảy ra ở trong nước và nước
ngoài.
• Phân biệt bản tin thời sự và chương trình thời sự

Hiện nay trên kênh VTV1 - kênh thời sự - chính luận của Đài Truyền
hình Việt Nam có các bản tin, chương trình thời sự sau (các bản tin, chương
trình thời sự này đều được phát sóng trực tiếp và tin tức đều có thể được cập
nhật trong lúc phát sóng) :
- Chương trình thời sự 19 giờ : Là chương trình thời sự quan trọng
nhất trong ngày, được tiếp sóng trên toàn quốc và có số lượng khán giả xem
đông nhất. Chính vì vậy, đây là chương trình được đầu tư nhiều nhất và có
yêu cầu cao nhất về chất lượng nội dung cũng như hình thức thể hiện. Trước
thời điểm 1/4/2011, Chương trình thời sự 19 giờ có thời lượng 40 phút (sau
thời điểm 1/4/2011, thời lượng chương trình được tăng lên 45 phút). Chương
trình thời sự 19 giờ có nhiệm vụ phản ánh kịp thời và đầy đủ các sự kiện
chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…trong nước và thế giới quan trọng trong
ngày. Ngoài các tin phản ánh về hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng
và Nhà nước, Chương trình thời sự 19 giờ luôn có các phóng sự vấn đề,
phóng sự điều tra với những phân tích, lý giải về các vấn đề được dư luận
quan tâm. Theo dõi Chương trình thời sự 19 giờ, khán giả có thể nắm được
những sự kiện quan trọng nhất trong ngày, những chỉ đạo của lãnh đạo Đảng
và Nhà nước, cũng như tiếp nhận được những phân tích có chiều sâu về các
vấn đề lớn của đất nước, những vấn đề được nhân dân quan tâm.
- Bản tin thời sự lúc 5 giờ 30 phút (trong chương trình Chào buổi
sáng): Có thời lượng từ 8 phút đến 10 phút, gồm tin trong nước, tin quốc tế
và tin thời tiết. Đặc thù của bản tin này là cập nhật và thông tin nhanh về


12

những sự kiện mới xảy ra ở trong nước và thế giới; những quyết định, chính
sách mới được dư luận quan tâm.
- Bản tin thời sự lúc 6 giờ 00 (trong chương trình Chào buổi sáng): Có
thời lượng từ 22 phút đến 25 phút, gồm tin trong nước, tin quốc tế và tin thời

các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội nổi bật trong ngày, đồng thời
bản tin cũng dành một thời lượng thích đáng cho các phóng sự về những vấn
đề dân sinh ở các địa phương trong cả nước.
- Bản tin thời sự 14 giờ có thời lượng 10 phút (gồm tin trong nước và
tin thời tiết). Bản tin bao gồm những thông tin tiếp theo về các sự kiện đã
đưa trong bản tin 12 giờ, thông tin nhanh về các chính sách kinh tế, xã hội
nổi bật.
- Bản tin thời sự 16 giờ có thời lượng 12 phút (gồm tin trong nước và
tin thời tiết). Bản tin này tiếp tục cập nhật các sự kiện diễn ra trong ngày,
phát triển một vài vấn đề đã đưa tin trong các bản tin trước đó thành phóng
sự hoặc phỏng vấn, ưu tiên đề tài về các vấn đề xã hội.
- Bản tin thời sự 23 giờ có thời lượng 15 phút (gồm có tin trong nước,
tin thế giới và tin thời tiết). Bản tin luôn dành một phần thời lượng để tóm
lược những tin quan trọng trong ngày, phần còn lại là các tin, bài phản ánh
những sự kiện diễn ra buổi tối; các phóng sự về văn hóa, xã hội nhẹ nhàng.
Với các chất liệu như vậy, bản tin 23 giờ vừa đưa đến cho người xem một
cái nhìn toàn diện về các sự kiện quan trọng diễn ra trong ngày, vừa tạo cảm
giác thư giãn cho khán giả vào thời điểm cuối ngày.
- Các bản tin chữ (telex news) phát sóng vào lúc: 0 giờ, 1 giờ, 2 giờ, 3
giờ, 4 giờ. Các bản tin này vừa điểm lại các sự kiện nổi bật của ngày hôm
trước, vừa thông báo về các sự kiện sẽ diễn ra trong ngày, cập nhật tin tức
thế giới, tin thời tiết, tin thể thao. Các tin tức được thể hiện bằng bảng chữ
trên nền đồ họa và hình ảnh tĩnh.


14

Ngoài các bản tin và chương trình thời sự tổng hợp như trên, trên
kênh VTV1 của Đài Truyền hình Việt Nam còn có các bản tin chuyên đề
như : 3 bản tin tài chính kinh doanh (lúc 7 giờ, 12 giờ 30, 21 giờ), 2 bản tin

của nhân dân. Tiếng nói ấy tạo được niềm tin rất lớn trong xã hội,
có tác dụng rất là lớn, hết sức lớn. Mà điều đó thì thể không đo
lường bằng những thước đo thông thường được. Mà phải đo nó
thông qua những tín hiệu phát triển ổn định của đất nước; thông
qua những thành tựu đối nội, đối ngoại của đất nước...Một tiếng
nói không chính xác sẽ có tác hại gớm. Một tiếng nói đúng, mà
đúng cả thời điểm, một cách khéo léo thì tác dụng vô kể.
TS. Nguyễn Thế Kỷ, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đánh giá về
vai trò, vị trí của Đài Truyền hình Việt Nam nói chung và chương trình thời
sự nói riêng như sau:
Đài Truyền hình Việt Nam, do vị thế là Đài Truyền hình Quốc gia,
là cơ quan ngôn luận của Đảng và Nhà nước Việt Nam, diễn đàn
của nhân dân Việt Nam; nhờ lợi thế về loại hình báo chí (báo hình
- dễ nghe, dễ xem, cho cả người không biết chữ, người khiếm
thính); nhờ có phạm vi phủ sóng rộng, nhanh chóng, sinh động, lôi
cuốn... do đó, Đài có một vị trí hết sức quan trọng trong hệ thống
các cơ quan báo chí của cả nước. Đề cập đến Đài Truyền hình
Việt Nam, không thể không nói đến chương trình thời sự của Đài.
Hơn bất cứ chương trình nào, thời sự giúp khẳng định tính chất
báo chí của Đài: Tính thông tin, tính định hướng, tính chiến đấu,
tính hấp dẫn”.
Tất cả các chương trình của Đài Truyền hình Việt Nam đều tham gia
thực hiện những chức năng, nhiệm vụ của một Đài Truyền hình Quốc gia
như đã nêu ở trên. Tuy nhiên, với đặc thù là tin tức được cập nhật liên tục,


16

thông tin phong phú trên mọi lĩnh vực và mọi vùng miền, chương trình thời
sự có vai trò quan trọng hàng đầu, vai trò xung kích trong việc thực hiện

xảy ra những trận bão lũ lớn, như trận lũ lịch sử ở miền Trung năm 2010,
việc thiết lập cầu truyền hình trực tiếp trong chương trình thời sự đã mang
đến cho khán giả những thông tin và hình ảnh sống động (điều mà các loại
hình báo chí khác không thể thực hiện được) về tình hình tại những địa điểm
xảy ra thiên tai vào thời điểm phát sóng.
Không chỉ phản ánh một cách kịp thời và trung thực các sự kiện,
vấn đề thời sự, các bản tin và chương trình thời sự của Đài Truyền hình
Việt Nam còn giữ vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền đường lối,
chính sách của Đảng và Nhà nước. Mảng nội dung này được thể hiện trước
hết qua việc thông tin, tuyên truyền về hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà
nước; các cơ quan Đảng và Nhà nước, các đợt sinh hoạt chính trị lớn. Thông
tin từ các hoạt động này là kênh chính thống để chuyển tải đến công chúng
những vấn đề chính trị lớn của đất nước; các thông điệp quan trọng của lãnh
đạo quốc gia. Tuyên truyền về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
còn được thể hiện qua các phóng sự phân tích, bình luận về các chính sách
này trong các chương trình thời sự, để khán giả có thể nắm bắt được quan
điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước một cách đúng đắn và
kịp thời. Ngoài ra, nhiều phóng sự trong các chương trình thời sự của Đài
Truyền hình Việt Nam đã đóng vai trò tích cực trong việc đấu tranh với
những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, bảo vệ quan điểm, đường
lối của Đảng, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Với
những nội dung tuyên truyền trên, chương trình thời sự của Đài Truyền hình
Việt Nam đã thể hiện rất rõ chức năng tư tưởng của mình.
Nhiều tin, bài trong chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt
Nam đã phát huy tích cực vai trò giám sát, phản biện xã hội, giúp các cơ


18

quan quản lý kịp thời giải quyết những bất cập. Ví dụ: năm 2009, sau khi

Chương trình thời sự 19 giờ là chương trình thời sự quan trọng nhất
trong ngày của Đài Truyền hình Việt Nam, được phát sóng vào “giờ vàng”.
Tất cả các Đài Truyền hình trong cả nước cùng một thời điểm đều tiếp sóng
chương trình này. Do vậy, ngoài những điểm chung về vị trí, vai trò của
chương trình thời sự như đã nêu ở trên, Chương trình thời sự 19 giờ của Đài
Truyền hình Việt Nam còn có những điểm đặc thù riêng.
Chương trình thời sự 19 giờ luôn phát huy tối đa vai trò thông tin,
tuyên truyền về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Do Chương
trình thời sự 19 giờ được đông đảo khán giả cả nước quan tâm theo dõi nhất,
nên các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã thực sự coi chương trình
này là một kênh đặc biệt quan trọng và hiệu quả để thông tin, tuyên truyền
về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Chính vì vậy, khác với các
bản tin thời sự khác phát sóng trên kênh VTV1, Chương trình thời sự 19 giờ
luôn dành một thời lượng đáng kể để phản ánh hoạt động của các đồng chí
lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các đợt sinh hoạt chính trị lớn, các hội nghị, kỳ
họp quan trọng của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Những thông điệp quan
trọng, sự chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, thông qua
Chương trình thời sự 19 giờ có thể tới được số lượng người tiếp nhận đông
nhất trong cùng một thời điểm. Đây chính là ưu thế vượt trội của Chương
trình thời sự 19 giờ so với các chương trình thời sự truyền hình khác và là
các loại hình báo chí khác. Chương trình thời sự 19 giờ là chương trình thể
hiện tính định hướng chính trị, tư tưởng rõ nét nhất trong số các chương
trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam. Điều này được thể hiện qua số
lượng tin, bài về hoạt động của lãnh đạo Đảng và Nhà nước luôn được tập
trung nhiều trong Chương trình thời sự 19 giờ; các đợt sinh hoạt chính trị
lớn như: Đại hội Đảng toàn quốc, bầu cử Quốc hội, cuộc vận động “Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”…đều là những nội dung


20

21

Xin được nêu một số yêu cầu cụ thể đối với nội dung thông tin trong
chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam:
- Thông tin phải chuẩn xác, chính thống: Đây là yếu tố bắt buộc đối
với chương trình thời sự của một Đài Truyền hình Quốc gia - tiếng nói chính
thống của Đảng và Nhà nước .
- Thông tin phải nhanh chóng, kịp thời: Đây là những yếu tố hàng đầu
bảo đảm chất lượng nội dung và uy tín của sản phẩm báo chí nói chung và
chương trình thời sự truyền hình nói riêng.
- Thông tin phải trung thực: Thông tin phải phản ánh đúng bản chất
của sự việc, hiện tượng; không làm sai lệch sự việc, hiện tượng, vấn đề.
- Thông tin phải bảo đảm tính định hướng: Khi thông tin, phân tích,
bình luận về một sự việc, vấn đề cần bảo đảm những nội dung thông tin đó
không đi ngược lại lợi ích của Đảng, dân tộc, quốc gia và cộng đồng.
- Thông tin phải phong phú, đa dạng: Thông tin trong chương trình
thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam cần phải bao quát các lĩnh vực của
đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… trên bình diện toàn
quốc và thế giới.
- Thông tin phải thiết thực với công chúng: Đây là yêu cầu không thể
thiếu, để bảo đảm sự gần gũi của chương trình với khán giả cũng như tăng
tính hấp dẫn của chương trình.
1.3.2. Yêu cầu về hình ảnh
Tin và phóng sự truyền hình tạo sự hấp dẫn cho người xem chính là
nhờ có hình ảnh. Do đó hình ảnh của tin, phóng sự phải xác thực, hàm chứa
thông tin. Đối với tin, do phản ánh nhanh một sự kiện thời sự với thời lượng
ngắn, nên hình ảnh phải có tiết tấu nhanh, hình ảnh rõ nét, bố cục khuôn
hình chặt chẽ, đi thẳng vào vấn đề, để sao cho người xem có thể hiểu ngay
được chuyện gì xảy ra. Đối với phóng sự, do nội dung phản ánh sự kiện,


thể lặp lại, nên sự chú ý của khán giả thường chỉ tập trung vào vài ba âm tiết


23

đầu tiên. Vì thế lời bình cho tin, phóng sự thời sự vừa ngắn gọn lại vừa phải
nêu bật được chủ đề ngay từ những câu đầu tiên.
* Yêu cầu về tiếng động hiện trường: Tin, phóng sự thời sự nhất thiết phải có
âm thanh hiện trường, nó thể hiện sự chân thực của bối cảnh, làm cho người
xem cảm nhận một cách xác thực hơn, sinh động hơn về sự việc trên màn
hình. Tiếng động hiện trường phải liền mạch, phải logic với hình ảnh. Đối
với những tin, bài thời sự phản ánh chân thực tuyệt đối không sử dụng tiếng
động giả. Ngoài ra, tiếng phỏng vấn, tiếng phát biểu, tiếng dẫn hiện trường
phải chuẩn (không vỡ tiếng, om tiếng và không được ghi quá mức quy định
trên thiết bị).
1.3.4. Yêu cầu về kết cấu chương trình
Đối với một chương trình thời sự truyền hình, kết cấu chương trình
chính là sự sắp xếp các chất liệu: Tin, phóng sự, phỏng vấn thành một
chương trình hoàn chỉnh, ở đó thể hiện mục đích thông tin; quy mô, tầm
quan trọng và sự đa dạng của thông tin. Yêu cầu đối với kết cấu một chương
trình thời sự phải bảo đảm những yếu tố sau :
- Một trật tự sắp xếp tin, bài ổn định nhưng không cứng nhắc (trong
trường hợp đặc biệt có thể thay đổi trật tự), vừa bảo đảm định dạng cơ bản
của chương trình, nhưng vẫn linh hoạt trong những trường hợp đặc biệt.
Thông thường kết cấu của chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt
Nam như sau: Mở đầu bằng hình hiệu, tiếp đến là phần giới thiệu các tin
chính, tiếp sau là tin, bài được sắp xếp theo trật tự của các lĩnh vực: Chính
trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, tin thế giới. Tuy nhiên, trong những trường hợp
đặc biệt, khi xảy ra những thảm họa lớn, đột xuất (như những trận động đất,
sóng thần, bão lũ, tai nạn nghiêm trọng…), thì những tin này được xếp lên

- Có kiến thức tổng hợp, kiến thức nền tốt;
- Có khả năng cùng kíp làm chương trình lựa chọn thông tin, viết kịch
bản dẫn;


25

- Có khả năng vừa dẫn chương trình vừa tiếp nhận thông tin, hiệu lệnh
của đạo diễn để xử lý tình huống kịp thời khi sự kiện đang diễn ra;
- Có khả năng bình tĩnh trước mọi áp lực công việc và khi xảy ra sự cố;
- Có kỹ năng phỏng vấn, có khả năng giao tiếp tốt, tự nhiên.
Từ thực tế công việc, biên tập viên Quang Minh, người dẫn Chương
trình thời sự 19 giờ của Đài Truyền hình Việt Nam đã nêu ra một số yêu cầu
đối với người dẫn chương trình thời sự như sau:
Người dẫn chương trình thời sự phải có độ tin cậy cao, phải là
người có uy tín trong xã hội. Đài Truyền hình Việt Nam là cơ quan
ngôn luận chính thống của Đảng và Nhà nước. Vì vậy, yếu tố
chuẩn trong thông tin là tiêu chí số một của chương trình. Sự
chính xác, đáng tin cậy của thông tin chủ yếu được hình thành bởi
cách truyền tải thông tin của tin và phóng sự, nhưng cách thể hiện
của người dẫn cũng có vai trò quan trọng. Người xem không được
chứng kiến tận mắt sự việc xảy ra. Vì vậy, người dẫn nếu không
tạo được sự tin tưởng đối với người xem, cũng rất khó để thuyết
phục người xem. Độ tin cậy cao là một giá trị được hình thành bởi
nhiều yếu tố, trong đó có lẽ quan trọng nhất là kiến thức và trình
độ của người dẫn. Chương trình thời sự là một bản tin tổng hợp, vì
vậy, kiến thức của người dẫn cũng phải là kiến thức tổng hợp.
Về yêu cầu đối với người dẫn Chương trình thời sự 19 giờ, biên tập viên dẫn
chương trình Vân Anh (Ban Thời sự - Đài Truyền hình Việt Nam) cho biết:
Đối với người dẫn Chương trình thời sự 19 giờ, thì điều đầu tiên