Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.

MỤC LỤC
Tên
Mục lục
I. Tóm tắt
II. Giới thiệu
III. Phương pháp
1. Khách thể nghiên cứu
2. Thiết kế nghiên cứu
3. Quy trình nghiên cứu
4.Đo lường và thu thập dữ liệu
IV. Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả
1. Phân tích
2.Bàn luận
V.Kết luận và khuyến nghị
1. Kết luận
2. Khuyến nghị
VI. Tài liệu tham khảo
VII.Phụ lục của đề tài
Kế hoạch bài học ( Dạy thực nghiệm )
Bảng điểm của học sinh lớp 3A ( thực nghiệm)
Bảng điểm của học sinh lớp 3B ( đối chứng)
Nhận xét của Hội đồng thi đua khen thưởng các cấp

Trang
1
2
3
5
5

điểm giống nghề dạy học ở các bậc học khác, nhưng có đặc thù riêng về
mặt sư phạm mà người làm nghề dạy học ở bậc học khác không cần và
không có được.
“ … bậc tiểu học được coi là bậc khó nhất. Tuy kiến thức khoa học
đâu có bao nhiêu nhưng mà khó thành công. Nó đòi hỏi ở người thầy
kiến thức sư phạm rất cao. Toàn bộ bản lĩnh của người thầy ở đây đòi
hỏi rất khắt khe so với bậc học cao hơn.”
( Trần Hồng Quân - Một số vấn đề về giáo dục tiểu học - Tạp chí GDTH
1995 )
Bậc Tiểu học, bên cạnh các phân môn khác, phân môn tập đọc có vai trò quan
trọng và đọc là yêu cầu cơ bản đầu tiên đối với các em học sinh. Đọc giúp các em
phát triển ngôn ngữ để dùng trong học tập, giao tiếp đồng thời tạo hứng thú và động
cơ học tập. Đọc giúp học sinh có khả năng tự học và tinh thần học tập suốt đời. Đọc
là yếu tố không thể thiếu được của mỗi người trong thời đại ngày nay. Chính vì vậy,
giáo viên tiểu học có nhiệm vụ dạy cho học sinh một cách có hệ thống các phương
pháp để hình thành và phát triển năng lực đọc cho học sinh.
Tập đọc là một phân môn thực hành mang tính tổng hợp, nhiệm vụ quan trọng
nhất của phân môn tập đọc là hình thành kĩ năng đọc cho học sinh. Qua bài tập đọc
học sinh được làm quen với ngôn ngữ văn học, các nhân vật trong các bài tập đọc, các
thông điệp mà nội dung bài đọc cung cấp.
Tập đọc giúp các em phát triển kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Thông qua phân
môn tập đọc bồi dưỡng cho các em tình yêu những người ruột thịt, bạn bè, lòng yêu
quê hương đất nước.
Ở tiểu học, theo chương trình Giáo dục phổ thông - mục tiêu của dạy tập đọc
là:
- Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt( nghe,
nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi.
- Biết thêm những từ ngữ (gồm cả những thành ngữ , tục ngữ dễ hiểu ) về lao
động sản xuất, văn hoá, xã hội, bảo vệ tổ quốc...
- Biết cấu tạo ba phần của bài văn; bước đầu nhận biết ý chính của đoạn văn.

đoạn và cả bài ( cá nhân, đồng thanh theo nhóm và cả lớp), giáo viên khó kiểm soát
được tốc độ đọc, cách đọc của học sinh nên không sửa sai kịp thời. Nhất là khi đọc
thơ, học sinh dễ đọc ê a làm sai biểu cảm của bài thơ. Giờ tập đọc dễ làm cho học
sinh bị nhàm chán, có em đọc theo bạn mà không cần nhìn sách.
*Về sách giáo khoa.
Sách giáo khoa tiếng Việt 3 ( gồm 2 tập ) gồm 15 đơn vị kiến thức, mỗi đơn vị
gắn với một chủ điểm.
*Về giáo viên và học sinh.
Hiện nay, bên cạnh đa số nhà giáo có tay nghề vững vàng, trình độ chuyên môn
tốt vẫn còn một số giáo viên phát âm chưa chuẩn, còn nặng tiếng địa phương, kỹ năng
đọc chưa tốt, đọc diễn cảm còn hạn chế. Trong giảng dạy ít chú trọng việc sửa sai
cho học sinh, chưa chú ý theo dõi tốc độ đọc của học sinh ở từng khối lớp do chưa
nắm vững chuẩn kiến thức kĩ năng quy định cho từng khối lớp.
*Kết quả điều tra thực trạng.
Qua khảo sát thực trạng dạy và học tập đọc ở lớp 3 cho thấy kỹ năng đọc của
học sinh chưa tốt, một số giáo viên chưa chú ý sửa sai cho học sinh, chưa theo dõi để
nhận xét tốc độ đọc cho học sinh.
Giáo viên chỉ yêu cầu học sinh đọc đúng và thuộc lòng, ngữ điệu bài đọc chưa
được quan tâm đúng mức.
2. Giải pháp thay thế
Để giờ học nhẹ nhàng, kích thích hứng thú và sự say mê cho học sinh trong
việc tìm hiểu bài đồng thời tìm ra cách đọc hay nhất, trong quá trình dạy tiết tập đọc

Phạm Thị Hồng Thái – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Châu Ổ

-3-


Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.
giáo viên phải bám sát yêu cầu cơ bản về kiến thức kĩ năng, vận dụng một cách linh

hiểu văn bản.
- Hướng dẫn luyện đọc lại dựa vào trình độ đọc của đa số học sinh trong lớp và
đặc điểm của bài tập đọc, giáo viên lựa chọn mức độ và hình thức luyện đọc sao cho
phù hợp. Giáo viên cần theo dõi thời gian đọc của từng em tránh đọc nhanh quá hay
chậm quá. Tổ chức luyện đọc tốt và thi đọc tốt một đoạn hoặc cả bài, đọc phân vai, tổ
chức trò chơi học tập có tác dụng luyện đọc. Riêng đối với các bài học thuộc lòng, dù
đã luyện đọc kỹ, giáo viên cần bố trí thời gian để học sinh được học thuộc bài trên lớp
với yêu cầu tối thiểu cần đạt là : học thuộc khoảng 8 đến 10 dòng thơ trên lớp .
3. Xác định vấn đề nghiên cứu
Nghiên cứu Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3
nhằm tìm ra giải pháp tạo sự hứng thú cho tất cả học sinh trong lớp tích cực tham gia
vào việc rèn đọc để đạt hiệu quả với tất cả các đối tượng học sinh. Loại bỏ dần tình

Phạm Thị Hồng Thái – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Châu Ổ

-4-


Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.
trạng học sinh lợi dụng thời gian luyện đọc để nói chuyện riêng, làm việc riêng.
Trong nghiên cứu này tôi đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi sau:
1. Việc sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích cực có tạo sự hứng thú
cho tất cả học sinh trong lớp tích cực tham gia vào việc rèn đọc để đạt hiệu quả với
tất cả các đối tượng học sinh trong lớp không ?
2. Sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích cực có thu hút được hết học
sinh tham gia rèn đọc không?
4. Giả thuyết nghiên cứu:
1. việc rèn đọc của học sinh có hiệu quả, qua đó sẽ làm cho khả năng đọc của
các em được nâng lên.
2. Sẽ thu hút được hầu hết học sinh tham gia tích cực trong việc rèn đọc ở các

16
15

TB
5
5

Yếu
0
0

Về ý thức học tập, tất cả các em ở hai lớp đều tích cực, chủ động, hăng hái phát
biểu ý kiến xây dựng bài. Hạnh kiểm của các em cả hai lớp đều thực hiện đầy đủ 5
nhiệm vụ của học sinh.
2.Thiết kế nghiên cứu
Để đảm bảo tính khách quan và tiện lợi không ảnh hưởng đến tâm lý học
sinh.Thời gian tiến hành nghiên cứu vẫn thực hiện theo thời khóa biểu của nhà
trường. Chọn hai lớp nguyên vẹn: lớp 3A là lớp thực nghiệm do cô Lê Thị Mỹ Trang
phụ trách và lớp 3B là lớp đối chứng do cô Nguyễn Thị Như Bạch phụ trách. Cả hai
cô giáo đều là giáo viên dạy giỏi cấp huyện. Tôi chọn bài tập đọc “ Quạt cho bà ngủ ”
cho 02 lớp kiểm tra trước tác động.
Kết quả kiểm tra trước tác động cho kết quả khác nhau nên tôi dùng phép kiểm
chứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của hai nhóm.

Phạm Thị Hồng Thái – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Châu Ổ

-5-


Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.

Lớp đối chứng: Dùng phương pháp dạy học truyền thống
Lớp thực nghiệm: Dùng phương pháp dạy học theo hướng tích cực.
b. Tiến hành dạy thực nghiệm.
GV dạy thực nghiệm và đối chứng vẫn theo thời khoá biểu của nhà trường. Hai
lớp dạy cùng bài “Quê hương ”. Sau tiết học tôi kiểm tra học sinh của hai lớp.
4. Đo lường và thu thập dữ liệu
Cả hai lớp học sinh đều học bài “ Quê hương ”
Lớp 3A là lớp thực nghiệm được dạy theo hướng tích cực, tất cả học sinh trong
lớp đều được nhận xét sửa sai cho bạn, cho mình. Muốn làm được điều này tất cả học
sinh trong lớp phải lắng nghe bạn đọc để tìm ra chỗ đúng, chỗ sai của bạn.
Lớp 3B là lớp đối chứng học sinh được dạy theo phương pháp cũ.
IV. Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả
1. Phân tích

Phạm Thị Hồng Thái – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Châu Ổ

-6-


Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.
Bảng 4: So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động
Đối chứng
Thực nghiệm
Điểm trung bình
6,5
8,4
Độ lệch chuẩn
0,7
2,3
Giá trị T – test

7
6
5
4
3
2
1
0

Lớp Lớp
3B 3A

Lớp Lớp
3B 3A

Nhóm đối chứng
Nhóm thực nghiệm

Trước TĐ Sau TĐ

Phạm Thị Hồng Thái – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Châu Ổ

-7-


Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.
V. Kết luận và khuyến nghị
1. Kết luận
Chương trình Tiếng Việt ở tiểu học giúp học sinh có được vốn từ phong phú.
Phân môn tập đọc giúp các em hình thành và phát triển kĩ năng: Nghe, nói, đọc, viết.

đặc biệt quan trọng bởi người thầy cô giáo luôn là mẫu trong cách đọc diễn cảm để
học sinh bắt chước. Trong mỗi giờ tập đọc, thầy cô giáo phải hướng dẫn cách đọc cho
học sinh thật tỉ mỉ từng từ ngữ, từng câu văn, từng đoạn văn. Thầy cô giáo phải kiên
trì uốn nắn, sửa chữa kịp thời các lỗi về cách đọc của học sinh dù là nhỏ nhất. Vì vậy,
mỗi giáo viên phải luôn luôn trau dồi chuyên môn, nghiệp vụ, tự học tự rèn, học hỏi
kinh nghiệm của đồng nghiệp để nâng cao chất lượng dạy và học ở tất cả các môn đặc
biệt là phân môn tập đọc.

Phạm Thị Hồng Thái – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Châu Ổ

-8-


Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.
2. Khuyến nghị:
- Các cấp quản lý giáo dục cần tăng cường chỉ đạo công tác Đổi mới phương
pháp dạy học.
- Tổ chức các hội thi: Thi đọc diễn cảm, ngâm thơ, kể chuyện cho giáo viên
tiểu học.
- Cung cấp đầy đủ đồ dùng dạy học cho giáo viên.
Về giáo viên: Một số giáo viên cần tự rèn luyện cách đọc cho bản thân để dạy
tốt hơn. Học tập ở đồng nghiệp các cách đọc hay.
Về học sinh: Một số em học sinh đọc còn chậm so với tốc độ quy định. Phát âm
còn sai.
Bình Sơn, ngày 12 tháng 10 năm 2014
Người viết

Phạm Thị Hồng Thái

Phạm Thị Hồng Thái – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Châu Ổ

- Chú ý các từ ngữ: mỗi ngày, con về, diều biếc, tuổi thơ, trăng tỏ, mỗi
người,….
- Ngắt đúng nhịp (2/4 hoặc 4/2) ở từng dòng thơ, nghỉ hơi sau mỗi khổ thơ dài
hơn sau từng dòng thơ.
- Bước đầu bộc lộ được tình cảm qua giọng đọc ( nhấn giọng ở các từ ngữ gợi
tả hình ảnh thân thuộc của quê hương: chùm khế ngọt, đường đi học, rợp bướm
vàng bay.
2. Rèn kĩ năng đọc - hiểu:
- Đọc thầm tương đối nhanh và nắm được nội dung bài; cảm nhận được vẻ đẹp
giản dị, thân thuuộc của cảnh vật quê hương.
- Hiểu được ý nghĩa của bài thơ: Tình yêu quê hương là tình cảm rất tự nhiên
và sâu sắc. Tình yêu quê hương làm người ta lớn lên.
3. Học thuộc lòng bài thơ
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Tranh minh hoạ bài đọc trong sách giáo khoa.
- Bảng phụ chép bài thơ để hướng dẫn học sinh học thuộc lòng.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HĐ + ND
A. KTBC
HĐ1
Khoảng 4 p

Hoạt động của giáo viên
- Cho học sinh kể đoạn 1 câu chuyện
Giọng quê hương và trả lời câu hỏi:
H: Thuyên và Đồng cùng ăn trong
quán với những ai ?

Hoạt động của học sinh
1 HS lên bảng trình bày.

HĐ3
Luyện đọc
Khoảng 1p

Khoảng 4p

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

- Rất nhiều nhà thơ, nhà văn viết về
đề tài quê hương, đất nước. Bài thơ
Quê Hương của nhà thơ Đỗ Trung
Quân là một bài thơ rất hay viết về
quê hương. Bài thơ đã được nhạc sĩ
Giáp Văn Thạch phổ nhạc và đã trở
thành bài hát được nhiều người yêu
thích.

- Học sinh lắng nghe.

1/ GV đọc diễn cảm bài thơ

- HS mở sách TV tập 1
trang 79

- GV đọc với giọng thong thả, nhẹ
nhàng, tình cảm.
- Nghỉ hơi lâu hơn khi đọc hết khổ
thơ.

tìm hiểu bài) một vài từ cần giải
nghĩa:
* Khế: quả thường có 5 cánh, khi chín
màu vàng, ăn có vị chua hay ngọt.
* Nón lá: loại nón có hình chóp, vành
rộng, thường làm bằng lá cây cọ.
- Có thể HDHS đọc 1 khổ thơ:
“ Quê hương/là con diều biếc/
Tuổi thơ/con thả trên đồng/
Quê hương/là con đò nhỏ/
Êm đềm khua nước/ven sông.//
Khi hướng dẫn HS đọc, GV lưu ý
các em : nhấn giọng khi đọc những từ
ngữ in đậm ( gạch chân), nghỉ nhanh
ở chỗ một gạch chéo, nghỉ lâu hơn ở
chỗ 2 gạch chéo.

Khoảng 4p

Khoảng 2 p

HĐ4
HDHS tìm
hiểu bài
Khoảng 6 p

c/ Đọc từng khổ trong nhóm :
- Cho HS chia nhóm 4 để luyện đọc
cả bài thơ


- Con diều biếc…..
- Con đò nhỏ…
- Nón lá, hoa cau….

GV chốt ý, chuyển qua khổ thơ 4.
+ Khổ thơ 4
- Cho cả lớp đọc thầm.
-Lớp đọc thầm
H: Vì sao quê hươngđược so sánh -Vì đó là nơi ta được sinh
ra, được nuôi dưỡng lớn
với mẹ?
khôn giống như mẹ đã
sinh ra ta và nuôi ta khôn
lớn.
- Cho HS đọc thầm 2 câu thơ cuối của
bài thơ và thảo luận câu hỏi:
H: Hai câu thơ cuối giúp em hiểu - Nếu ai không yêu,
không nhớ quê hương thì
điều gì ?
không trở thành người tốt
được.v…v..
* Cho HS HTL
HĐ5
HS đọc bài thơ theo sự
HTL bài thơ - GV treo bảng phụ chép bài thơ lên.
- GV hướng dẫn HS học thuộc lòng hướng dẫn của GV
Khoảng 6 p bài thơ theo cách xóa bảng dần.
- Cho HS thi đọc thuộc lòng
- Khoảng 5-6 HS thi đọc
thuộc lòng.

9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

Họ và tên
Nguyễn Ngọc Phương Anh
Bùi Phương Anh
Nguyễn Quốc Bảo
Đặng Thông Đạt
Lê Quang Định
Mai Thùy Giang
Nguyễn Lâm Gia Hân
Nguyễn Thị Thu Hân
Nguyên Tấn Gia Huy
Lê Đoàn Nhật Huy

5
9
8
6
3
4
7
9
6
4
6
6
4
6
7

Điểm kiểm tra
sau tác động
7
9
9.5
8.5
7
8.5
9
8.5
7
8.5
8.5
8.5

7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26

Họ và tên
Phạm Bảo An
Nguyễn Minh Anh
Dương Quân Bảo
Nguyễn Lữ Gia Bảo
Bùi Thị Kim Chi
Nguyễn Đoan Chiêu
Nguyễn Cao Cường
Nguyễn Phúc Đạt

5
8
5
6
6
5
4
3
7
4
6
6
8
5
7
5
9

Điểm kiểm tra
sau tác động
7
7
5
6
6
9
7
6
7
8



Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn Tập đọc lớp 3.
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG THI ĐUA KHEN THƯỞNG CÁC CẤP
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………