Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
MỤC LỤC
Tên Trang
I. Tóm tắt 2
II. Giới thiệu 3
III. Phương pháp 6
1. Khách thể nghiên cứu 6
2. Thiết kế nghiên cứu 7
3. Quy trình nghiên cứu 8
4.Đo lường và thu thập dữ liệu 8
IV. Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả 8
V.Kết luận và khuyến nghị 10
VI. Tài liệu tham khảo 13
VII.Phụ Lục 14
Giáo án thực nghiệm 14
Bảng điểm của học sinh
17
§Ò tµi Nghiªn cøu khoa häc s ph¹m øng dông
Tên đề tài: “Phương pháp dạy học tích cực với phân tập đọc lớp 3”
I. Tóm tắt
Cấp Tiểu học, đọc là một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học.
Đọc giúp các em chiếm lĩnh ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp, học tập, tạo ra hứng
thú và động cơ học tập. Đọc tạo điều kiện để học sinhcó khả năng tự học và tinh
thần học tập cả đời. Đọc là khả năng không thể thiếu được của con người trong
thời đại văn minh. Vì lẽ đó, ở trường Tiểu học giáo viên có nhiệm vụ dạy cho học
sinh một cách có hệ thống các phương pháp để hình thành và phát triển năng lực
đọc cho học sinh. Tập đọc là một phân môn thực hành mang tính tổng hợp, nhiệm
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
1
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
vụ quan trọng nhất là hình thành năng lực đọc cho học sinh. Qua bài tập đọc học
P < 0,05 có nghĩa là đã có sự khác biệt lớn giữa kết quả của nhóm thực nghiệm và
nhóm đối chứng. Kết quả đó đã chứng minh rằng: để đạt được yêu cầu này giáo
viên cần sử dụng linh hoạt các biện pháp, hình thức tổ chức cho học sinh luyện
đọc.
II. Giới thiệu
1.Tìm hiểu thực trạng
Thực tế hiện nay ở trường Tiểu học cho thấy kỹ năng đọc của học sinh lớp ba
còn hạn chế, ngay cả giáo viên chưa tìm ra phương pháp để nâng cao kết quả giờ
đọc .
Việc dạy của giáo viên vẫn bám vào phương pháp dạy dập khuôn học sinh theo
phương pháp mới cũng là đọc cá nhân , đọc theo nhóm , nhưng giáo viên hầu
hết không kiểm soát được tốc độ đọc, cách đọc của học sinh, không sửa sai . Đây là
nguyên nhân làm cho học sinh hoạt động không tích cực, sinh ra nhàm chán khi
học tập đọc .
*Về sách giáo khoa.
Sách giáo khoa tiếng Việt 3 ( gồm2 tập )gồm 15 đơn vị học , mỗi đơn vị gắn
với một chủ điểm , học trong hai tuần (trừ chủ điểm ngôi nhà chung học trong hai
tuần.
*Về giáo viên và học sinh.
Hiện nay còn một số giáo viên kỹ năng đọc chưa tốt , chưa chú ý sửa sai cho học
sinh , chưa chú ý theo dõi tốc độ đọc cho học sinh do chàng màng về nắm kiến
thức chuẩn của học sinh từng khối lớp.
*Kết quả điều tra thực trạng.
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
3
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
Qua khảo sát thực trạng dạy và học tập đọc ở lớp 3 cho thấy kỹ năng đọc chưa tốt
, chưa chú ý sửa sai cho học sinh, chưa chú ý theo dõi tốc độ đọc cho học sinh cho
dù học sinh có đọc đúng .
Giáo viên hầu như không kiểm soát được học trò của mình khi đọc các em chỉ
của bạn.
- Hướng dẫn đọc đồng thanh: Hoạt động này chỉ vận dụng linh hoạt .
Để phát huy tác dụng của hình thức luyện đọc đồng thanh, GV cần luyện cho học
sinh có cách đọc nhẹ nhàng, vừa phải .
- Khi tìm hiểu nội dung bài là lúc GV hướng dẫn HS luyện đọc thầm đọc để hiểu
văn bản.
- Hướng dẫn luyện đọc lại dựa vào trình độ đọc của đa số học sinh trong lớp và đặc
điểm của bài tập đọc, GVlựa chọn mức độ và hình thức luyện đọc sao cho phù hợp
cần theo dõi thời gian đọc của từng em tránh đọc nhanh quá hay chậm quá : luyện
đọc tốt và thi đọc tốt một hoặc cả bài, đọc theo vai, tổ chức ttrò chơi học tập có tác
dụng luyện đọc Riêng đối với các bài học thuộc lòng, dù đã luyện đọc kỹ, GV
cần bố trí thời gian để HS được học thuộc bài trên lớp với yêu cầu tối thiểu cần đạt
là : học thuộc khoảng 8 đến 10 dòng thơ trên lớp .
3. Một số nghiên cứu gần đây
+ Nâng cao kỹ năng kể chuyện cho học sinh thông qua việc sử dụng phương pháp
sắm vai trong dạy học phân môn kể chuyện lớp 3 ( Trường Tiểu học Ngọc Xuân –
Cao Bằng)
+ Tác động của việc kết hợp sử dụng ngôn ngữ cơ thể với lời nói, tranh ảnh để giải
nghĩa từ ngữ trừu tượng trong dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 ( Trường Tiểu học
Nậm Loỏng – Lai Châu)
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
5
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
+ Sáng kiến kinh nghiệm rèn đọc diễn cảm cho học học sinh lớp 3 ( Trường Tiểu
học Vinh Quang – Tiên Lãng)
4. Xác định vấn đề nghiên cứu
Nghiên cứu này nhằm tìm ra giải pháp thu hút toàn bộ học sinh tích cực tham gia
vào việc rèn đọc, có hiệu quả với tất cả các đối tượng học sinh, tránh tình trạng học
sinh lợi dụng thời gian luyện đọc để làm việc riêng, nói chuyện riêng Trong
nghiên cứu này tôi đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi sau:
2.Thiết kế nghiên cứu
Thời gian tiến hành nghiên cứu vẫn thực hiện theo thời gian biểu của nhà
trường để đảm bảo tính khách quan và tiện lợi không ảnh hưởng đến tâm lý học
sinh.Chọn hai lớp nguyên vẹn: lớp 3B là lớp thực nghiệm và lớp 3C là lớp đối
chứng. Tôi chọn một bài tập đọc “ Anh Đom Đóm” kiểm tra trước tác động.
Kết quả kiểm tra trước tác động cho kết quả khác nhau nên tôi dùng phép
kiểm chứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm só trung bình của hai
nhóm.
Sau khi đã có kết quả kiểm tra trước tác động tôi thấy rằng điểm trung bình của 2
nhóm có sự khác nhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T-test để kiểm chứng độ
chênh lệch giữa điểm số trung bình của hai nhóm trước khi tác động
Bảng 1: Kết quả khảo sát trước tác động
Đối chứng Thực nghiệm
TBC 5,8 6,1
P = 0,2
Kết quả cho thấy P = 0,2 > 0,05 vì vậy có thể kết luận sự chênh lệch điểm
số trung bình của hai nhóm là không có ý nghĩa, hai nhóm được coi là tương đương
nhau.
Tôi sử dụng thiết kế 2 để kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm đương
tương ( được mô tả ở bảng 3)
Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu
Nhóm KT trước tác
động
Tác động KT sau tác động
Thực nghiệm 01 Dạy có sử dụng các phương
pháp theo hướng tích cực
03
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
7
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bình của nhóm thực nghiệm và nhóm đối
chứng là rất có ý nghĩa. Điểm chênh lệch này không phải là ngẫu nhiên mà là do
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
8
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
tác động mà có. Mặt khác không có học sinh nào được điểm dưới trung bình điều
đó cho thấy tất cả số học sinh trong nhóm đã chú ý tham gia học tập một cách tích
cực đã mang lại kết quả cũng như chất lượng cao hơn cho phân tập đọc ở lớp 3.
Như vậy giả thuyết của đề tài : “Phương pháp dạy học tích cực với phân tập đọc
lớp 3” đã góp phần nâng cao chất lượng của phân môn tập đọc lớp 3 đã được kiểm
chứng.
2. Bàn luận.
Kết quả của bài kiểm tra sau tác động cho kết quả như sau:
- Điểm trung bình của lớp thực nghiệm = 8,4
- Điểm trung bình của lớp đối chứng = 6,5
Độ chênh lệch điểm số giữa hai nhóm là 1,9. Điều đó cho thấy điểm trung
bình của nhóm đối chứng và thực nghiệm đã có sự chênh lệch lớn, lớp được tác
động đã có điểm trung bình cao hơn, lớp được tác động đã có điểm trung bình cao
hơn lớp đối chứng.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn của hai nhóm là SMD = 2,7. So với bảng
tiêu chí của Cohen điều này có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của tác động là rất lớn.
Phép kiểm chứng T-test điểm trung bình bài kiểm tra của hai nhóm sau tác động là:
P= 0,0000005. Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bình của hai
nhóm không phải là ngẫu nhiên mà là do tác động. Biểu đồ so sánh điểm trung
bình trước tác động và sau tác động của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
9
lớp 3C
lớp 3B
lớp 3B
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
tạo và ứng xử linh hoạt đối với từng đối tượng học sinh khác nhau mới đem lại
hiệu quả cao.
Giáo viên giàu lòng yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình gương mẫu trong phương
pháp soạn giảng, phát hiện kịp thời đọc sai, đọc ngọng trong học sinh. Giáo viên
phải kiên trì uốn nắn, sửa chữa cách phát âm sai cho học sinh thật tận tình chu đáo.
Giảm bớt hoặc sửa lại câu hỏi cho sát với từng đối tượng học sinh, tránh
giảng triền miên, nói nhiều, viết nhiều trong khi học sinh đọc còn yếu.
Luôn động viên khuyến khích học sinh khi các em có tiến bộ. Rèn cho các
em đọc trước đám đông, tổ chức thi kể chuyện, ngâm thơ, đọc diễn cảm trong lớp,
trong trường vào những ngày sinh hoạt tập thể, kỷ niệm ngày lễ lớn. Yêu cầu mỗi
học sinh phải có quyển sổ ghi chép để chép những câu thơ, câu văn, bài thơ, bài
văn hay dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Phối hợp nhịp nhàng về chương trình môn tập đọc với các môn học khác
như: Tập làm văn, kể chuyện
Trên đây là việc làm cụ thể của tôi về vấn đề rèn đọc cho học sinh lớp 3
trường Tiểu học nơi tôi công tác. Với phương pháp rèn đọc này sẽ có tiền đề để
tiếp tục dạy môn tập đọc ở lớp 4, 5 đạt kết quả tốt. Vì vậy nếu có thể cải tiến mở
rộng cách hướng dẫn thì đề tài này có thể áp dụng tốt khi dạy môn tập đọc lớp 4, 5
đáp ứng những yêu cầu đòi hỏi cao hơn.
Thông qua thực tế giảng dạy trên lớp hàng ngày tôi đi đến kết luận rằng:
Muốn rèn luyện cho học sinh đọc tốt thì vai trò của người thầy giáo đặc biệt quan
trọng bởi người thầy giáo luôn là tấm gương sáng, mẫu mực trong cách đọc diễn
cảm để học sinh bắt chước. Trong mỗi giờ tập đọc, người thầy phải hướng dẫn
cách đọc cho học sinh thật tỉ mỉ từng từ ngữ, từng câu văn, từng đoạn văn, phải
kiên trì uốn nắn, sửa chữa kịp thời tuỳ theo từng đối tượng học sinh thật tận tình
chu đáo.
Vì vậy mỗi giáo viên phải thực sự yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình gương mẫu
trong phương pháp soạn giảng, luôn luôn trau dồi nghiệp vụ, học hỏi kinh nghiêm
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
5. Sách giáo viên tập 1 + 2
6. Sách hướng dẫn tập 1+ 2
7. Nâng cao kỹ năng kể chuyện cho học sinh thông qua việc sử dụng phương
pháp sắm vai trong dạy học phân môn kể chuyện lớp 3 ( Trường Tiểu học Ngọc
Xuân – Cao Bằng)
8. Tác động của việc kết hợp sử dụng ngôn ngữ cơ thể với lời nói, tranh ảnh để
giải nghĩa từ ngữ trừu tượng trong dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 ( Trường Tiểu
học Nậm Loỏng – Lai Châu)
9.Sáng kiến kinh nghiệm rèn đọc diễn cảm cho học học sinh lớp 3 ( Trường
Tiểu học Vinh Quang – Tiên Lãng)
VII.PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI
Kế hoạch kiểm tra trước tác động: Kiểm tra hai lớp 3B và 3C bài tập đọc: Anh
Đom Đóm
Kế hoạch kiểm tra sau tác động: Kiểm tra 2 lớp 3B và 3C bài tập đọc: Bàn tay cô
giáo.
Giáo án dạy thực nghiệm Bài dạy: Bàn tay cô giáo.
Các bước tiến hành:
I. Mục đích yêu cầu:
1. Rèn kỹ năng đọc thành tiếng:
- Đọc trôi chảy toàn bài.Chú ý các từ ngữ: cong cong, thoắt cái, toả, dập dềnh , rì
rào
- Biết đọc bài thơ với giọng ngạc nhiên, khâm phục.
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
13
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
2. Rèn kỹ năng đọc- hiểu:
- Hiểu nghĩa và biết dùng từ " Phô"
- Hiểu nội dung bài : Ca ngợi bàn tay kì diệu của cô giáo tạo ra biết bao điều kì
diệu từ đôi bàn tay khéo léo.
3. Học thuộc lòng bài thơ
- H đọc khổ 1
- H đọc theo dãy
- H đọc theo dãy
- H đọc chú giải SGK
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
14
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
+ Giải nghĩa: phô
-> HD đọc khổ 2: Nghỉ hơi đúng sau mỗi dòng
thơ. G đọc
* Khổ 3
- Dòng 3: HD: nước, dập dềnh. G đọc
- Dòng 4: HD: sóng lượn. G đọc
-> HD đọc khổ 3: Nhấn giọng: rất nhanh. G
đọc
* Khổ 4
- Dòng 4: rì rào. G đọc
-> HD và đọc mẫu khổ 4
* Khổ 5: Giọng đọc chậm, đầy thán phục. G
đọc
* Đọc nối tiếp 5 khổ thơ.
* HD đọc cả bài: giọng ngạc nhiên, khâm
phục. Nhấn giọng những từ thể hiện sự nhanh
nhẹn, khéo léo, mầu nhiệm của bàn tay cô
giáo.
3 . Tìm hiểu bài ( 10- 12')
* Yêu cầu H đọc thầm khổ1 và khổ 2
- Từ tờ giấy trắng, cô giáo đã làm ra gì?
- Từ tờ giấy đỏ,cô đã làm ra những gì
* Yêu cầu H đọc thầm khổ 3,4
G chốt: Bàn tay cô giáo khéo léo, mềm mại,
như có phép nhiệm màu. Bàn tay cô đã đem lại
niềm vui và bao điều kì lạ cho các em học
sinh. Các em đang say sưa theo dõi cô gấp
giấy, cắt dán giấy để tạo nên cả 1 quang cảnh
biển thật đẹp lúc bình minh.
4. Học thuộc lòng( 5-7')
- G hướng dẫn H học thuộc lòng từng khổ
thơ.G đọc mẫu.
5. Củng cố, dặn dò (4 - 6')
- Nhận xét tiết học.
léo
- H quan sát tranh minh hoạ.
- H xung phong đọc thuộc từng
khổ thơ, cả bài thơ.
-> Bình chọn H đọc hay nhất
Kết quả khảo sát học sinh trước tác động
Stt Họ và tên hs lớp 3A Điểm Kt
trước
tác động
Họ và tên hs lớp 3B Điểm Kt
trước tác
động
1 Nguyễn Hữu An 7 Đoàn Quan Anh 9
2 Phạm Kim Điều 5 Nguyễn Tuấn Anh 8
3 Phạm Năng Dương 7 Nguyễn Thị Chinh 5
4 Nguyễn Quý Dũng 8 Trần Thị Hồng Chuyên 7
5 Nguyễn Trung Duy 5 Vũ Thành Công 5
6 Nguyễn Quý Hiệp 7 Nguyễn Thị Hồng Hà 5
7 Nguyễn Quý Hiếu 7 Trần Thúy Hà 6
2 Phạm Kim Điều 8.5 Nguyễn Tuấn Anh 8
3 Phạm Năng Dương 8.5 Nguyễn Thị Chinh 6
4 Nguyễn Quý Dũng 9 Trần Thị Hồng Chuyên 8
5 Nguyễn Trung Duy 8.5 Vũ Thành Công 6
6 Nguyễn Quý Hiệp 7 Nguyễn Thị Hồng Hà 7
7 Nguyễn Quý Hiếu 9 Trần Thúy Hà 9
8 Nguyễn Duy Hưng 8.5 Vũ Thị Ngọc Hải 7
9 Nguyễn Thị Hồng Hệ 8.5 Phạm Thị Thu Hiền 6
10 Nguyễn Thị Thuý Linh 9 Phạm Thị Thanh Hiệp 8
11 Phạm Thị Linh 8.5 Nguyễn Văn Hoàn 7
12 Nguyễn Nhân Mạnh 9.5 Trần Thị Diệu Linh 5
13 Phạm Thị Xuân Mai 8.5 Nguyễn Thành Long 6
14 Nguyễn Quý Nam 8.5 Nguyễn Văn Lợi 4
15 Lê Thị Nhàn 9 Nguyễn Đức Mạnh 5
16 Nguyễn Văn Phúc 7 Nguyễn Thị Hồng Mỹ 4
17 Nguyễn Hồng Quân 7 Nguyễn Cao Sơn 8
18 Phạm Thị Quý 9 Vũ Thị Thu Sương 7
19 Phạm Thị Thanh Tâm 9.5 Nguyễn Thị Mỹ Tâm 5
20 Phạm Năng Thái 7 Nguyễn Thị Thu 6
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
17
Đề tài: Phương pháp dạy học tích cực với phân môn tập đọc lớp 3.
21 Phạm Hoài Thu 8.5 Phạm Thị Quỳnh Trang 7
22 Phạm Thị Thu 8.5 Vũ Văn Vinh 7
23 Phạm Thị Thuỳ 8.5 Hoàng Tiến Quân 5
24 Phạm Thị Thu Trang 9 Phạm Văn Bình 7
25 Nguyễn Huyền Trang 7 Nguyễn Đắc Cường 6
26 Phan Kim Trường 8.5 Trần Thị Nhung 6
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH - TRƯỜNG TIỂU HỌC THẮNG THUỶ
18