LUẬN VĂN:

Đổi mới hoạt động thông tin công tác
tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt
Nam trong giai đoạn hiện nay


Mở Đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
V.I.Lênin, vị lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân và phong trào cách mạng thế
giới đã dạy: "Không có lý luận cách mạng thì không thể có phong trào cách mạng" [58,
tr.30]. Luận điểm đó đã khẳng định vai trò to lớn của lý luận cách mạng đối với phong
trào cách mạng. Lý luận được ví như một bó đuốc soi đường, không có lý luận thì như
người mù đi trong đêm tối, tìm mãi không thấy đường ra.
Cách mạng xã hội chủ nghĩa và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội là hoạt động
tự giác của nhân dân, do chính đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo càng cần thiết phải
có lý luận soi đường và đưa lý luận vào quần chúng. Trong lịch sử cách mạng Việt Nam,
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên nhận thức rõ tầm quan trọng của tư tưởng, lý
luận và đặt hoạt động đó gắn liền với những chuyển biến lớn lao của thời đại và thực tiễn
Việt Nam. Người đi tìm đường cứu nước, thực chất là đi tìm lý luận cách mạng soi đường
và khơi dậy nguồn sức mạnh của chính dân tộc mình, để “lấy sức ta mà giải phóng cho
ta”. Nhờ có sự tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn Việt
Nam của Người mà cách mạng Việt Nam đã thoát ra khỏi khủng hoảng về đường lối cứu
nước cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.
Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng
nhằm hình thành, phát triển, hoàn thiện hệ thống lý luận, phổ biến, truyền bá hệ thống lý
luận đó vào trong quần chúng, cổ vũ, động viên quần chúng đi tới hành động. Do vậy,
với ý nghĩa lý luận và thực tiễn, công tác tư tưởng có vai trò rất quan trọng đối với sự
nghiệp cách mạng của Đảng.
Thông tin công tác tư tưởng với chức năng phổ biến, truyền bá những nội dung
của hệ tư tưởng, định hướng thông tin, qua đó hình thành nhận thức lý luận đúng đắn của

lâm vào thoái trào. Cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa tư bản, giữa hệ tư
tưởng xã hội chủ nghĩa với hệ tư tưởng tư bản chủ nghĩa đang diễn ra rất gay gắt, quyết
liệt, bởi các thế lực thù địch đang lợi dụng tình hình, tìm mọi cách tấn công vào chủ nghĩa
xã hội. Đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, chúng ra sức xuyên tạc, vu cáo
Đảng, Nhà nước, đánh thẳng vào hệ tư tưởng, cương lĩnh, đường lối chính trị của Đảng,


nhằm làm tan rã niềm tin vào nền tảng của chế độ, từ bên trong. Đó là những thủ đoạn hết
sức thâm độc và nguy hiểm.
Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đang diễn ra như vũ bão trên thế giới và
đem lại những biến đổi sâu sắc trên nhiều lĩnh vực tri thức của loài người - khoa học tự
nhiên, khoa học kỹ thuật cũng như khoa học xã hội, nhân văn. Khối lượng tri thức do con
người tạo ra thật to lớn và đang tăng theo cấp số nhân. Do vậy, lượng thông tin hàng ngày
tăng lên rất nhiều và càng cần thiết có sự định hướng kịp thời, làm rõ bản chất của các sự
kiện đang diễn ra trong xã hội.
Trong điều kiện đó, công tác tư tưởng nói chung và thông tin công tác tư tưởng
nói riêng cần được đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương pháp, hình thức, tổ chức. Đổi
mới hoạt động thông tin công tác tư tưởng mang tính cấp thiết để lĩnh vực công tác này
đáp ứng yêu cầu của thời kỳ cách mạng mới.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Là một hoạt động cơ bản của công tác tư tưởng, thông tin công tác tư tưởng có
một phạm vi rất rộng lớn, bao gồm các hoạt động trong lĩnh vực tuyên truyền, cung cấp
và định hướng thông tin trong hoạt động báo chí, xuất bản, thông tin đại chúng, tổ chức
và chỉ đạo hoạt động tuyên truyền miệng qua đội ngũ báo cáo viên. Đã có nhiều công
trình nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về công tác tư tưởng, thông tin công tác tư tưởng:
Về công tác tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; Một số vấn đề về công tác tư tưởng của
đồng chí Đào Duy Tùng; Góp phần đổi mới công tác lý luận - tư tưởng của đồng chí Trần
Trọng Tân; Về công tác tư tưởng - văn hoá của đồng chí Trần Trọng Tân; Tiếp tục đổi
mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng - văn hoá trong tình hình mới
của đồng chí Hữu Thọ và Đào Duy Quát; Về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt

- Mục đích
Trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn, luận văn hướng vào việc tìm kiếm các
giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông tin công
tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới.
- Nhiệm vụ
+ Khái quát vấn đề lý luận về thông tin công tác tư tưởng của Đảng làm cơ sở cho
việc nghiên cứu.


+ Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động thông tin công tác tư tưởng của Đảng
Cộng sản Việt Nam hiện nay, xác định các yêu cầu đổi mới hoạt động thông tin công tác
tư tưởng.
+ Đề xuất quan điểm và một số giải pháp cơ bản đổi mới hoạt động thông tin công
tác tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: hoạt động thông tin công tác tư tưởng của Đảng trong
điều kiện hiện nay.
- Phạm vi nghiên cứu: giới hạn trong các hoạt động thông tin công tác tư tưởng
của cấp uỷ đảng. Về thời gian, từ Đại hội IX của Đảng đến nay.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Cơ sở lý luận: Hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về hoạt động thông tin công tác tư tưởng.
- Phương pháp nghiên cứu:
Sử dụng các phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác Lênin, phương pháp phân tích và tổng hợp; lịch sử và lôgic; phỏng vấn và phương pháp
chính trị học hiện đại, ...
6. Những đóng góp về khoa học của luận văn
- Khái quát làm rõ được vị trí, vai trò của thông tin công tác tư tưởng trong công
tác tư tưởng của Đảng.
- Phân tích, đánh giá đúng thực trạng hoạt động thông tin công tác tư tưởng của
Đảng trong những năm qua, nhất là từ sau Đại hội IX của Đảng đến nay, rút ra những

định, mặc dù những điều kiện khách quan mà nó phản ánh đã có những thay đổi. Đồng
thời, có những tư tưởng tiến bộ dựa trên những quy luật vận động khách quan của hiện
thực, những tư duy khoa học, chỉ ra những bước phát triển tất yếu của hiện thực, làm cơ
sở cho những hoạt động tự giác của con người. Như vậy, tư tưởng vừa có sự “thụ động”
nhất định so với những thay đổi của tồn tại xã hội, vừa có tính năng động, tác động trở lại
tồn tại xã hội thông qua hoạt động thực tiễn của con người. Do những đặc tính có khả
năng vượt trước so với vận động của hiện thực khách quan, tư tưởng không chỉ dừng lại ở
sự phản ánh, khái quát, mà còn có năng lực dự báo, đề ra mục tiêu, chương trình, kế
hoạch, dự định nhằm giúp chủ thể tiếp tục nhận thức và cải tạo hiện thực.
Tư tưởng là sản phẩm chủ quan của mỗi cá nhân trong phản ánh thực tế khách
quan. Do vậy, có tư tưởng của mỗi cá nhân. Hoạt động nhận thức của con người gắn
liền với mục đích của họ. Trong điều kiện lao động vẫn là phương tiện để kiếm sống,
lao động "vì lợi ích", tư tưởng gắn liền với lợi ích. Các cá nhân trong xã hội có lợi
ích giống nhau trong một quan hệ xã hội nhất định thường có tư tưởng gần nhau,


hình thành nên tư tưởng của một giai cấp, một tầng lớp xã hội. Trong xã hội có giai
cấp, tư tưởng của những giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất ấy có thể trở
thành hệ tư tưởng.
Xã hội loài người là quá trình vận động và phát triển không ngừng từ hình thái
kinh tế - xã hội thấp lên hình thái kinh tế - xã hội cao hơn, hoàn thiện hơn. Nhà nước ra
đời trên cơ sở xã hội có sự phân chia giai cấp, ở đó tồn tại giai cấp thống trị và giai cấp bị
trị. Giai cấp thống trị hình thành hệ tư tưởng của mình để luận chứng cho sự tồn tại của
họ và làm cho hệ tư tưởng của giai cấp ấy chiếm địa vị thống trị trong xã hội, đồng thời
bảo vệ lợi ích của giai cấp mình.
Chính vì vậy, hệ tư tưởng thường gắn với giai cấp đại diện cho một phương thức
sản xuất nhất định và mang bản chất giai cấp. Hệ tư tưởng là hệ thống các quan điểm về
quan hệ giữa người với người và giữa con người với tự nhiên, phản ánh những vấn đề và
những xung đột xã hội, bao gồm cả những mục tiêu, chương trình, nhằm củng cố hoặc
thay đổi, phát triển các quan hệ xã hội hiện có.

1.1.1.2. Thông tin và thông tin công tác tư tưởng
Trong xã hội, con người không thể tồn tại và phát triển nếu không có thông tin. Có
rất nhiều cách tiếp cận khác nhau về thông tin, như định nghĩa của A.Đ.Urơxun “Thông
tin là cái đa dạng được phản ánh” [92, tr.25]. ở Việt Nam, theo nghĩa thường dùng, thông
tin được hiểu thực chất là sự giao tiếp, quan hệ, trao đổi, thông báo, sự khám phá hiểu
biết về những mặt, những lĩnh vực khác nhau của tự nhiên và xã hội, giữa con người với
con người.
Thông tin là những nội dung, những kết quả của sự phản ánh tồn tại khách quan
mang tính chất chọn lọc được diễn đạt trong thông báo để chuyển tải từ người này đến
người khác trong quá trình hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, trong quan hệ với
tự nhiên và xã hội của con người. Chính vì vậy, có thể đồng ý với quan niệm, "thông tin
chính là sản phẩm của ý thức con người phản ánh tồn tại khách quan, nhưng được chọn
lọc để diễn đạt trong nội dung các thông báo giữa con người với con người" [45, tr.154].
Từ sự phân tích trên cho thấy thông tin mang nhiều ý nghĩa cả khách quan và chủ
quan. Thông tin phụ thuộc trước hết từ nguồn tin khách quan. Đồng thời thông tin mang


tính chủ quan, do phụ thuộc vào mục đích, cách thức, phương pháp được truyền tải. Tính
mục đích của thông tin đặt ra ở mức "nên biết", "cần biết" và "biết như thế nào" về các
nguồn tin xác thực. Đó chính là cơ sở của hoạt động thông tin phục vụ công tác tư tưởng.
Thông tin là một quá trình diễn ra theo trình tự thời gian với sự tham gia của nhiều
yếu tố khác nhau, nhưng mang tính chất là điều kiện bắt buộc gồm có 4 yếu tố:
- Nguồn phát: là yếu tố mang thông tin ban đầu và khởi xướng quá trình truyền
thông tin. Đây là yếu tố đầu tiên quyết định hiệu quả của quá trình thông tin.
- Thông điệp: là nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối tượng tiếp
nhận.
- Kênh truyền thông tin: là sự thống nhất của phương tiện, con người, cách thức
chuyển tải các thông điệp từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận.
- Đối tượng tiếp nhận, nơi tiếp nhận: Đối tượng tiếp nhận là những cá nhân hay bộ
phận (nhóm) người trong xã hội tiếp nhận các thông điệp của kênh truyền tin. Đây là yếu

nghệ thuật,...).
Điểm nổi bật của thông tin công tác tư tưởng là luôn luôn nằm dưới sự lãnh đạo
của Đảng, bởi bản chất của công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp,
một chính đảng.
1.1.2. Vai trò của hoạt động thông tin trong công tác tư tưởng của Đảng
1.1.2.1. Đối với lĩnh vực lý luận và giáo dục lý luận chính trị
- Lý luận theo nghĩa rộng là: tổng hợp tri thức nói chung của con người được khái
quát thành hệ thống [54, tr.104].
Lý luận hiểu theo nghĩa chung nhất là: các khái niệm, phạm trù, quy luật được
khái quát từ hoạt động thực tiễn của con người. Lý luận là kết quả nhận thức chủ quan
của con người đối với những hiện tượng khách quan của tự nhiên, xã hội và tư duy 26,
tr.7]. ở một lát cắt khác, lý luận khoa học có thể được hiểu là hệ thống những tri thức
được khái quát từ kinh nghiệm thực tiễn, phản ánh những mối liên hệ bản chất, tất nhiên,
mang tính quy luật của các sự vật, hiện tượng trong thế giới và được biểu đạt bằng hệ
thống nguyên lý, phạm trù, quy luật.


- Lý luận chính trị là từ ghép giữa lý luận và chính trị. ở đây, lý luận được giới hạn
ở lĩnh vực chính trị, khái niệm chỉ mối quan hệ giữa các giai cấp trong xã hội có giai cấp,
xung quanh vấn đề giành hoặc giữ chính quyền của giai cấp mình.
Do vậy, lý luận chính trị được hiểu là những vấn đề lý luận gắn liền với cuộc đấu
tranh giữa các giai cấp trong xã hội có giai cấp, xung quanh vấn đề giành và giữ chính
quyền nhà nước.
- Đối với chúng ta, "Giáo dục chính trị có nghĩa là truyền bá những nguyên lý của
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối và quan điểm tư tưởng của
Đảng vào cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân" [90, tr.165]. Đó là quá trình tác
động vào đối tượng bằng cách trình bày, giải thích một cách khoa học những khái niệm,
những quy luật, những quan điểm ... nhằm làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nắm
được những kiến thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, về đường lối, quan điểm của Đảng,
nâng cao phẩm chất cách mạng và năng lực hoạt động thực tiễn của họ, hướng dẫn họ

hoạt động thông tin của Đảng, cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân có những hiểu
biết về lý luận, ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và tích cực tham gia vào việc tổng kết
thực tiễn, bổ sung cho lý luận. Trên cơ sở đó làm cho quần chúng nhân dân hiểu sâu sắc
hơn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước, hoạt động thông tin công tác tư tưởng tạo niềm tin và cổ
vũ, động viên quần chúng nhân dân, hướng dẫn quần chúng nhân dân vận dụng lý luận
vào thực tiễn, từ đó làm phong phú thêm những biểu hiện cụ thể của lý luận trong thực
tiễn.
- Hoạt động thông tin của Đảng góp phần hình thành tư duy lý luận cho cán bộ,
đảng viên.
Hoạt động thông tin công tác tư tưởng tham gia trực tiếp vào công tác lý luận của
Đảng. Thông tin công tác tư tưởng xuất phát từ yêu cầu của cuộc đấu tranh cách mạng,
nhằm đưa lý luận vào thực tiễn, làm cho quần chúng hiểu rõ vấn đề lý luận, đường lối,
“biến” lý luận thành hành động thực tiễn của hàng triệu quần chúng. Do vậy, nhờ có hoạt
động thông tin lý luận chính trị, Đảng Cộng sản mới hình thành được cho những người
cộng sản và nhân dân lao động một thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn,


giúp họ khắc phục những tư tưởng lạc hậu, bảo thủ, nâng cao trình độ tư duy lý luận, ý
thức chính trị, qua đó thúc đẩy sự nhiệt tình cách mạng, tinh thần tự giác và tích cực
trong quá trình cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới.
- Hoạt động thông tin công tác tư tưởng đẩy mạnh công tác giáo dục lý luận chính
trị, góp phần thực hiện các nhiệm vụ của công tác tư tưởng.
Công tác giáo dục lý luận chính trị xét dưới góc độ thông tin thực chất là cung cấp
thông tin về lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân một cách hệ
thống theo các cấp độ và chương trình cụ thể. Mục đích của công tác giáo dục lý luận
chính trị là: nâng cao nhận thức một cách hệ thống về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho
người học. Trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục lý luận chính trị, thông tin đúng, chân
thực, đầy đủ nội dung chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường

định.
Theo Đại từ điển Bách khoa Liên Xô, thuật ngữ tuyên truyền có hai nghĩa:
nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Theo nghĩa rộng, tuyên truyền là truyền bá những quan
điểm, những tư tưởng về chính trị, về triết học, về khoa học, nghệ thuật mà mục đích
là biến những quan điểm tư tưởng đó thành ý thức xã hội và nâng cao tính tích cực
hoạt động thực tiễn của quần chúng. Theo nghĩa hẹp, tuyên truyền là truyền bá những
quan điểm lý luận nhằm xây dựng cho quần chúng thế giới quan nhất định phù hợp
với lợi ích của chủ thể tuyên truyền và kích thích những hoạt động thực tiễn phù hợp
với thế giới quan ấy [77, tr.95 - 96].
ở Việt Nam, tuyên truyền được hiểu: "là phổ biến một chủ trương, một học thuyết,
để làm chuyển biến thái độ của quần chúng và thúc đẩy quần chúng hoạt động theo một
đường lối nhằm mục đích nhất định" [84, tr.840]. "Tuyên truyền là một hình thái của
công tác tư tưởng nhằm truyền bá hệ tư tưởng và đường lối chiến lược, sách lược của một
giai cấp trong quần chúng, xây dựng cho quần chúng thế giới quan phù hợp với lợi ích
chủ thể hệ tư tưởng, bồi dưỡng tình cảm, củng cố niềm tin và tập hợp cổ vũ quần chúng
hoạt động theo thế giới quan và niềm tin ấy" [43, tr.38 - 39].


Tuy có những cách lý giải khác nhau về thuật ngữ tuyên truyền, nhưng các nhà
nghiên cứu khoa học, các nhà triết học, các nhà tư tưởng đã nêu những điểm chung của
công tác tuyên truyền. Đó là:
- Tuyên truyền là hoạt động truyền bá, phổ biến, giải thích của chủ thể tư tưởng về
một tư tưởng, một học thuyết hay một vấn đề nào đó đối với đối tượng tuyên truyền.
- Tuyên truyền nhằm đạt tới mục đích là làm thay đổi nhận thức, hình thành một
kiểu ý thức xã hội, nhằm xây dựng thế giới quan nhất định ở đối tượng cho phù hợp với
lợi ích của chủ thể tuyên truyền.
- Tuyên truyền phải đạt tới hiệu quả là cổ vũ, động viên, thúc đẩy đối tượng được
tuyên truyền hành động theo quan điểm, đường lối, mục đích đặt ra.
Với cách lý giải trên, có thể rút ra kết luận về tuyên truyền: Tuyên truyền là phổ
biến, giải thích một tư tưởng, một học thuyết, một quan điểm nào đó, nhằm hình thành

Người xưa thường dùng tiếng trống để làm tín hiệu thúc giục xung trận chiến đấu hoặc
chống lụt, chống bão, chữa cháy,... Trong tiếng Latinh "Cổ động" có nghĩa là tiến hành
vận động, thúc đẩy. Như vậy, cổ động là thông tin, giải thích về những sự kiện đang diễn
ra trong đời sống để cổ vũ, động viên con người đi tới hành động [44, tr.19].
Hoạt động thông tin công tác tư tưởng có vai trò hết sức quan trọng trong cổ vũ,
động viên cán bộ, quần chúng nhân dân tích cực tham gia phong trào cách mạng. Hoạt
động thông tin công tác tư tưởng góp phần quan trọng trong việc thuyết phục, vận động,
động viên, tập hợp quần chúng nhân dân tham gia các phong trào nhằm vào việc thực
hiện các nhiệm vụ chính trị của đất nước trong từng thời kỳ, như phát triển kinh tế - xã
hội; xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng thế trận quốc
phòng toàn dân và an ninh nhân dân; xoá đói, giảm nghèo, ....
Hoạt động thông tin công tác tư tưởng cung cấp một cách hệ thống những thông
tin quan trọng về đường lối đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước, những nhiệm vụ
của địa phương và của từng cơ quan, đơn vị, làm cho mọi người thấy rõ tính đúng đắn
của đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, những công việc phải làm, tự giác nhận
thấy đó là những công việc cần thiết và hăng hái tham gia. Trên cơ sở thông tin đầy đủ về
quyền và nghĩa vụ tham gia phong trào đưa mỗi người dân, từ sự kêu gọi, lời hiệu triệu


quần chúng nhân dân hành động thực hiện đường lối, chính sách và các nhiệm vụ thực
tiễn thông tin công tác tư tưởng có tác dụng lôi cuốn lớn lao đến hàng triệu người.
Các nội dung thông tin được tuyên truyền sẽ góp phần định hướng tư tưởng cho
người dân trước mọi biến động của tình hình, trước mọi hiện tượng, sự kiện chính trị,
kinh tế, xã hội... đồng thời bồi dưỡng tình cảm cách mạng, cổ vũ quần chúng hành động.
Việc cổ vũ, động viên không chỉ dừng ở việc đưa ra các khẩu hiệu, mà có thể toát ra từ
chính nội dung của các buổi thông tin về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội với tính thuyết
phục, sức truyền cảm mạnh mẽ, qua sự đúng đắn, chân thực khách quan của những thông
tin.
1.1.3. Vai trò hoạt động thông tin công tác tư tưởng trong hoạt động lãnh đạo
của Đảng

đường lối, chính sách và thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Công cuộc đổi mới của chúng ta hiện nay đòi hỏi tiếp tục phát triển và hoàn chỉnh
những vấn đề về lý luận. Đường lối chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, an ninh, quốc
phòng, đối ngoại đúng đắn, độc lập tự chủ, sáng tạo phù hợp với thực tiễn là điều kiện cơ
bản đầu tiên của sự thống nhất, đồng thuận trong Đảng và trong toàn xã hội. Hoạt động
thông tin công tác tư tưởng góp phần đổi mới tư duy lý luận, nâng cao trí tuệ của toàn
Đảng, toàn dân, trình độ hiểu biết quy luật khách quan của cán bộ, đảng viên; cổ vũ khơi
dậy lòng nhiệt tình cách mạng của quần chúng, hiện thực hoá thắng lợi mục tiêu đổi mới
là cơ sở quan trọng để tạo ra sự thống nhất và đồng thuận về đường lối đổi mới trong
Đảng và trong xã hội.
Thông tin công tác tư tưởng hiện nay hướng vào nhiệm vụ tiếp tục triển khai
những thành quả của tư duy lý luận đã đạt được trong thời gian qua, đi sâu tổng kết thực
tiễn và phát triển lý luận một cách sáng tạo. Hoạt động thông tin công tác tư tưởng của
Đảng làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân tiếp thu đường lối đổi mới của
Đảng có cơ sở lý luận và thực tiễn, xây dựng niềm tin khoa học vào sự nghiệp đổi mới,
vào sự nghiệp xây dựng CNXH.
Hoạt động thông tin công tác tư tưởng theo kịp và gắn chặt với thực tiễn đổi mới
của đất nước và tình hình quốc tế, phản ánh những mặt tích cực thực tiễn công cuộc đổi


mới trên đất nước ta, biểu dương mặt tích cực, phê phán, uốn nắn mặt tiêu cực, giữ vững
định hướng xã hội chủ nghĩa. Phân tích có sức thuyết phục những điển hình, những tấm
gương của cán bộ, đảng viên, nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của sự nghiệp đổi mới,
thông tin công tác tư tưởng cổ vũ, động viên quần chúng phấn đấu theo những tấm gương
cao đẹp đó, qua đó góp phần tạo sự thống nhất tư tưởng trong Đảng và trong toàn xã hội.
Tham gia vào các hoạt động của đời sống xã hội, hoạt động thông tin công tác tư
tưởng định hướng các giá trị XHCN, góp phần xây dựng đời sống văn hoá, tinh thần lành
mạnh, trong sáng, phong phú, đa dạng, có nội dung nhân đạo, dân chủ và tiến bộ, vừa
hiện đại, vừa đậm đà bản sắc dân tộc. Trong thực tiễn xã hội hiện nay những đức tính tốt
đẹp của con người Việt Nam cần xây dựng là: ý thức tập thể - cộng đồng, yêu nước, năng

Sau khi chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ, phong trào cách
mạng thế giới tạm thời lâm vào thoái trào. Sự kiện này đã tác động rất lớn tới tư tưởng,
tình cảm, nhận thức của mỗi người, đến một bộ phận không nhỏ những người cộng sản
trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Cùng với sự sụp đổ của CNXH hiện
thực ở Liên Xô và Đông Âu, chủ nghĩa đế quốc do Mỹ cầm đầu tranh thủ thời cơ, điên
cuồng tấn công trực tiếp vào nền tảng tư tưởng, lý luận của CNXH và các nước XHCN
còn lại. Chúng cố chứng minh chủ nghĩa Mác - Lênin đã lỗi thời, giương chiêu bài "dân
chủ", "nhân quyền", "tự do tôn giáo" nhằm phá hoại về mặt tư tưởng, tạo ra lực lượng đối
lập, xoá bỏ sự lãnh đạo của Đảng, xoá bỏ các nước XHCN còn lại trên thế giới, thiết lập
một trật tự thế giới mới do Mỹ độc tôn lãnh đạo. Sau sự kiện 11/9/2001 ở Mỹ, dưới chiêu
bài chống khủng bố, Mỹ đang triển khai các chính sách nhằm khẳng định vai trò lãnh đạo
thế giới của mình, đe doạ hoà bình, độc lập dân tộc của các quốc gia trên thế giới. Với
các phương tiện thông tin khổng lồ, những hoạt động chống phá của các thế lực thù địch
có tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động thông tin công tác tư tưởng của Đảng
nói riêng, công tác tư tưởng nói chung.
Yêu cầu đối với công tác tư tưởng hiện nay là cần phải tăng cường những hoạt
động về mặt lý luận, làm rõ hơn những nguyên nhân thất bại của chủ nghĩa xã hội ở Liên
Xô và Đông Âu; khẳng định tính tất yếu đi lên CNXH của thời đại ngày nay, dù phải trải
qua những bước quanh co; tuyên truyền cho những thành tựu của CNXH ở những nước
XHCN; chỉ ra bản chất nguy hiểm và phản động của những luận điệu xuyên tạc của kẻ


thù; kiên định những quan điểm cơ bản có tính nguyên tắc của hệ tư tưởng vô sản, phát
triển lý luận Mác - Lênin trong điều kiện thực tiễn mới. Phát huy sự sáng tạo trong
phương pháp hoạt động thông tin công tác tư tưởng là góp phần thực hiện những nhiệm
vụ quan trọng của công tác tư tưởng.
Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại phát triển nhanh chóng với
những thành tựu vĩ đại mang tính đột phá đang tác động rất lớn, thậm chí làm đảo lộn
những lĩnh vực truyền thống của xã hội. Công nghệ thông tin với những mạng vi tính cục
bộ và mạng thông tin toàn cầu đem lại những nguồn thông tin khổng lồ, khả năng tích luỹ

bắt đầu từ những trung tâm kinh tế lớn của thế giới là các nước tư bản chủ nghĩa, nên các
nước tư bản phát triển, các công ty xuyên quốc gia, siêu quốc gia đang nắm lấy, chi phối
nó, nhằm mang lại siêu lợi nhuận cho họ. Điều đó tạo nên sự thách thức đối với độc lập,
tự chủ của các nước, đến bình đẳng, cùng có lợi giữa các dân tộc. Lợi dụng toàn cầu hoá,
các thế lực đen tối còn tác động vào các cuộc xung đột sắc tộc, ly khai... để dễ dàng kiềm
chế và kiểm soát, can thiệp vào công việc nội bộ của các nước vì lợi ích của chúng. Toàn
cầu hoá cũng dẫn đến hình thành các thiết chế toàn cầu: tăng cường vai trò của các tổ
chức kinh tế quốc tế, Liên hiệp quốc, toà án quốc tế, các thoả thuận pháp lý quốc tế v.v…
đa phần do các nước lớn kiểm soát, chi phối. Nói chung, hiện nay toàn cầu hoá đang bị
các nước tư bản phát triển, đứng đầu là Mỹ chi phối. Đổi mới hoạt động thông tin công
tác tư tưởng để công tác tư tưởng có thể tham gia giải thích cho cán bộ, đảng viên và
nhân dân về mặt lý luận những vấn đề về nền kinh tế hiện đại, về toàn cầu hoá, kinh tế tri
thức v.v… góp phần xây dựng, phát triển đường lối, chính sách, giữ gìn bản sắc dân tộc,
chủ quyền và lợi ích quốc gia, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế là vấn đề đặt ra hiện nay
cho những người làm công tác tư tưởng.
1.2.2. Bối cảnh và điều kiện trong nước
Trong những năm qua, toàn Đảng, toàn dân ta ra sức thực hiện đường lối đổi mới
của Đảng, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đã đạt được
những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử. Công cuộc đổi mới đã tăng cường sức mạnh
của đất nước, làm thay đổi hẳn bộ mặt thành thị, nông thôn, nâng cao rõ rệt đời sống vật
chất và tinh thần của nhân dân, củng cố vững chắc độc lập dân tộc, nâng cao uy tín quốc
tế. Nền kinh tế có bước phát triển mới về lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất và hội