SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THANH HÓA
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH I
-----------------------

ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
Năm học: 2015 - 2016
MÔN NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
(Đề thi có 01 trang)

Họ và tên thí sinh: …………………………………Số báo danh: …………

ĐỀ A

Câu 1: (2 điểm)
a. Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới:
“ Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.”
- Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai? (0,25 điểm)
- Chỉ ra các từ láy được sử dụng trong các câu thơ trên? ( 0,25 điểm)
- Xác định biện pháp tu từ trong đoạn thơ trên? Nêu hiệu quả diễn đạt của biện pháp tu từ
ấy trong đoạn thơ? ( 1,0 điểm)
b. Xác định thành phần biệt lập trong câu văn sau và gọi tên thành phần biệt lập ấy ( 0,5
điểm)
- Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm.
( Nam Cao, Lão Hạc.)
Câu 2: (3 điểm)
Có nhiều ý kiến cho rằng:“ Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng.”

ĐỀ B

Câu 1: (2 điểm)
a. Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới:
“ Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng…”
- Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai? ( 0,25 điểm)
- Tìm các từ láy trong đoạn thơ trên.( 0,25 điểm)
- Xác định biện pháp tu từ trong đoạn thơ trên, nêu hiệu quả diễn đạt của biện pháp tu từ
trong đoạn thơ? ( 1,0 điểm)
b. Xác định thành phần biệt lập trong câu văn sau và gọi tên thành phần biệt lập ấy (0,5
điểm)
- Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hạn hữu cho sáng tác,
nhưng hoàn cảnh sáng tác còn là một chặng đường dài.
( Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Câu 2: (3 điểm)
“ Thông cảm với nỗi khổ của bạn là tốt, ra tay cứu giúp bạn còn là điều tốt hơn”
( F. Vôn-te)
Từ ý kiến trên, em hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 30 dòng) trình bày suy nghĩ của mình
về tình bạn chân chính.
Câu 3: (5 điểm)
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
“ Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ

- Ý kiến khẳng định: tầm quan trọng của tổ ấm gia đình.
- Gia đình bao gồm một số người có quan hệ huyết thống hoặc một số quan hệ
ràng buộc khác nhau..
- Với mỗi người, tổ ấm gia đình là nơi được chăm sóc, yêu thương, được dạy dỗ,
được nuôi dưỡng để trưởng thành…
* Bàn luận:
- Vai trò của tổ ấm gia đình:
+ Gia đình là chỗ dựa vững chắc giúp ta vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.
+ Gia đình có ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển nhân cách của mỗi thành viên
trong gia đình.
+ Sự bình yên trong gia đình góp phần làm nên sự bình yên trong tâm hồn mỗi
thành viên và cũng là sự bình yên của xã hội.
- Gia đình tan vỡ thì mỗi thành viên sẽ đau đớn, bất hạnh, đặc biệt là trẻ em…
* Bài học:
- Gia đình có vai trò thật quan trọng.
- Mỗi người cần có trách nhiệm bảo vệ và gìn giữ tổ ấm gia đình, không nên vì bất
cứ lí do gì mà làm tổn hại đến tình cảm gia đình…
a, Yêu cầu về mặt kĩ năng:
- Đảm bảo một văn bản nghị luận có bố cục rõ ràng, hợp lí, tổ chức sắp xếp ý một
cách lô gic, chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc. chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi
dùng từ cơ bản…
b, Yêu cầu về kiến thức:
- Giới thiệu đôi nét tác giả, tác phẩm, vị trí hai khổ thơ cảm nhận trong bài thơ.
- Cảm nhận nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ:
+ Từ “bỗng” thể hiện sự đột ngột, bất chợt trong cảm nhận, nhưng chính cái bất
ngờ ấy mới tạo ra sự nên thơ, thú vị để rồi tất cả như òa vỡ trong cái ngỡ ngàng,
bối rối “ hình như thu đã về”
+ Tiết trời chuyển từ hạ sang thu được nhà thơ cảm nhận tinh tế qua những hình
ảnh và hương vị đặc trưng của mùa thu:




++ Hương vị của ổi: “ hương ổi phả vào trong gió se”, đó là hương vị chua chua,
ngòn ngọt của những quả ổi chín vàng ươm. Một hương vị đơn sơ, mộc mạc, đồng
nội.
+ +Gió heo may se lạnh mang theo cả hương ổi. Từ “phả” đã diễn tả được tốc độ
của gió đủ chậm để nhà thơ nhận ra sự hiện hữu của nó trong không gian và sự bất
chợt trong cảm nhận.
+ +Sương: “chùng chình qua ngõ” , tác giả đã nhân hóa làn sương để diễn tả sự cố
ý chuyển động chậm chạp, duyên dáng, mềm mại, yểu điệu như hình bóng của
một thiếu nữ đi ngang ngõ. Từ láy “ chùng chình” còn diễn tả tâm trạng đợi chờ,
tư lự…
+ +Sông “dềnh dàng”: đó là sự chuyển động chậm rãi, thư thả,không còn cái cuồn
cuộn ào ạt như mùa hè của nước sông.
+ +Chim “vội vã” tranh thủ bay đi kiếm mồi hay đi trú rét ở phương Nam khi trời
còn ấm áp. Hình ảnh có tính chất đối lập nhưng vẫn tạo nên bức tranh thu đẹp.
+ +Đám mây mùa hạ: “ vắt nửa mình sang thu”, đó không phải cái màu xám xịt,
cũng chẳng phải cái màu xanh ngắt, những đám mây bồng bềnh, lững lờ, bảng
lảng trên tầng không tạo ra không gian và thời gian thu thật đẹp.
- Đánh giá:
+ Bằng con mắt tinh tế, tâm hồn nhạy cảm cộng với một tình yêu thiên nhiên tha
thiết, sống gắn bó với làng quê Việt Nam, Hữu Thỉnh đã miêu tả thật sinh động
khung cảnh thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu.

0,25đ

0,25đ

0,25đ


- ý nghĩa câu nói: người bạn tốt là người bạn biết sẻ chia khó khăn, nỗi bất hạnh
của ta nhưng sẽ tốt hơn nhiều khi biết thể hiện bằng hành động giúp đỡ ta khi
hoạn nạn. Đó là biểu hiện của một tình bạn chân thành, cao đẹp.
- Tình bạn là sự kết thân hoàn toàn tự nguyện dựa trên sự hiểu biết về tính tình,
tình cảm, sở thích của nhau trong quá trình học tập, công tác, sinh hoạt, vui chơi...

Câu 2

Thang
điểm
0,25đ
0,25đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ

0,25đ

0,25đ


+ Bàn luận:
- Tình bạn chân thành có vai trò quan trọng đối với mỗi người trong cuộc sống:
+ Là chỗ dựa, là động lực tinh thần cho mỗi người.
+ Là người sẻ chia, là chiếc gương để ta tự soi lại mình và giúp ta chiến thắng
chính mình.…
- Phê phán những người không biết quý trọng tình bạn.
- Để giữ gìn tình bạn cần: sự chân thành, thẳng thắn, biết tha thứ, vượt qua tự ái.
* Bài học:

+ Bằng con mắt tinh tế, tâm hồn nhạy cảm cộng với một tình yêu thiên nhiên tha
thiết, sống gắn bó với làng quê Việt Nam, Hữu Thỉnh đã miêu tả thật sinh động
khung cảnh thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu.
+ Đoạn thơ kết lại bằng một triết lí sâu sắc được đúc kết qua những trải nghiệm
của chính cuộc đời tác giả. Vì vậy mà giá trị của bài thơ được nâng lên rất nhiều.

0,25đ
0,25đ
0,5đ

0,5đ
0,25đ
0,25đ
0,5đ

0,5đ
0,5đ

0,5đ

0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,5đ

0,75đ

0,5đ
0,5đ