TÓM LƯỢC
Trong điều kiện nền kinh tế thế giới và kinh tế Việt Nam khó khăn trong những
năm gần đây đã gây ra sự suy giảm mạnh về cầu đối với rất nhiều mặt hàng. Do đó,
vấn đề cấp thiết đặt ra đối với các doanh nghiệp hiện nay là cần phải thực hiện tốt công
tác phân tích và dự báo cầu. Từ đó, họ có thể nắm bắt kịp với những thay đổi trong xu
hướng tiêu dùng, những mong muốn, thị hiếu, sở thích của khách hàng và đẩy mạnh
được quá trình tiêu thụ hàng hóa đảm bảo những mục tiêu kinh doanh đã đề ra.
Dựa trên những kiến thức được đào tạo, và tình hình cụ thể của đơn vị thực tập,
tác giả đã lựa chọn và thực hiện đề tài “Phân tích và dự báo cầu về mặt hàng màng
BOPP của công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu Thiên Bảo đến năm
2020”. Với đối tượng nghiên cứu là mặt hàng màng BOPP, đề tài được thực hiện là để
chỉ ra các vấn đề sau:
 Kết quả kinh doanh và sản lượng tiêu thụ mặt hàng màng BOPP của Thiên
Bảo từ năm 2013 – 2015 và đánh giá tác động của các nhân tố ảnh hưởng tới
cầu màng BOPP của Thiên Bảo.
 Tiến hành phân tích và dự báo cầu mặt hàng màng BOPP của công ty Thiên
Bảo từ năm 2013 – 2015 qua mô hình kinh tế lượng.
 Đánh giá thành công và hạn chế mà công ty Thiên Bảo đã làm được trong
công tác phân tích và dự báo cầu của sản phẩm màng BOPP.
Qua phân tích và dự báo cầu kết hợp với những phương hướng và mục tiêu kinh
doanh mặt hàng màng BOPP của công ty, tác giả kiến nghị một số giải pháp để có thể
đẩy mạnh tiêu thụ mặt hàng màng BOPP của công ty đến năm 2020:
 Một số kiến nghị với công ty nhằm đẩy mạnh tiêu thụ màng BOPP của công
ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu Thiên Bảo đến năm 2020.
 Một số kiến nghị với nhà nước nhằm đẩy mạnh tiêu thụ mặt hàng màng
BOPP nói chung trên thị trường.

1

1



DANH MỤC, BẢNG BIỂU

3

3


Số hiệu
bảng

Tên bảng

Số trang

Bảng 2.1

Tóm tắt kết quả hoạt động kinh doanh
của công ty giai đoạn 2013- 2015

21

Bảng 2.2

Kết quả phân tích phiếu điều tra về quy
mô vốn kinh doanh của khách hàng

23

Bảng 2.3

Đánh giá mức độ quan trọng của các
chính sách nhằm thúc đẩy tiêu thụ sản
phẩm của công ty

Bảng 2.8

Ước lượng cầu mặt hàng màng BOPP
theo thời gian

29

Bảng 2.9

Sản lượng màng BOPP theo thời gian

31

Bảng 2.10

Dự báo cầu về màng BOPP

31
32

Bảng 2.11

Dự báo cầu về sản phẩm màng BOPP
của công ty TNHH thương mại và xuất
nhập khẩu Thiên Bảo đến năm 2020



Tác động của sở thích tới cầu hàng hóa

10
13
14
15
15

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
STT
1

5

Chữ viết tắt
TNHH

5

Ý nghĩa
Trách nhiệm hữu hạn


LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài
Trong một nền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh như hiện nay, có thể nói, sự
nhanh nhạy về thông tin cũng như khả năng dự báo thị trường của các doanh nghiệp
chính là một trong các yếu tố mang tính chất sống còn với mỗi doanh nghiệp.
Trong một thời đại mà công nghệ thông tin phát triển nhanh trên thế giới nói chung và



2. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan

Nghiên cứu về phân tích và dự báo cầu là một vấn đề được quan tâm vì tính cấp
thiết của nó đối với mọi doanh nghiệp ở mọi giai đoạn của nền kinh tế. Chính vì vậy
đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về phân tích và dự báo cầu về sản phẩm, thị trường
trong những năm gần đây. Đề tài của Nguyễn Văn Biên (2010) “Phân tích và dự báo
cầu mặt hàng nước rửa bát Mỹ Hảo của công ty TNHH Triều Dương tới năm 2015”
hay đề tài của Nguyễn Thị Tâm (2009) “ phân tích và dự báo cầu về sản phẩm thuốc
lá Vinataba trên thị trường miền Bắc của công ty Thương Mại thuốc lá đến năm
2015”. Hai đề tài này đã đi sâu phân tích được thực trạng cầu về sản phẩm nước rửa
bát Mỹ Hảo và thuốc lá Vinataba, đây là những mặt hàng tiêu dùng, do vậy sẽ có
những điểm khác trong quá trình phân tích và dự báo cầu giữa loại mặt hàng này với
mặt hàng phục vụ cho nghành sản xuất và đóng gói bao bì. Đối với những sản phẩm
phục vụ cho nghành này chụi ảnh hưởng lớn vào tính thời vu, còn đối với các mặt
hàng là sản phẩm tiêu dùng thì không chụi ảnh hưởng của yếu tố này, do đó quá trình
phân tích và dự báo cầu về hai loại hàng hóa này sẽ có sự khác nhau cơ bản.
Mặt hàng rau an toàn được tác giả Nguyễn Thị Hường nghiên cứu trên thị trường Hà
Nội trong giai đoạn 2006 – 2010. Phương pháp thu thập dữ liệu và phương pháp phân
tích dữ liệu được tác giả thực hiện nghiên cứu đề tài: “Phân tích và dự báo cầu rau an
toàn của Tổng công ty thương mại Hà Nội đến năm 2015”. Qua đó, tác giả làm rõ
được các nhân tố môi trường tác động tới cầu mặt hàng rau an toàn của Hapro, đánh
giá yếu tố quyết định mua mặt hàng rau an toàn của khách hàng, mối tương quan giữa
các câu hỏi trong phiếu điều tra, ứng dụng được mô hình kinh tế lượng trong phân tích
và dự báo từ đó đưa ra được các giải pháp thiết thực với công ty. Nhưng tác giả chưa
đề cập biến giả trong mô hình ước lượng.
Ngoài ra những đề tài nghiên cứu về cầu và dự báo cầu cũng có khá nhiều trong
những năm gần đây. Ví dụ như đề tài của Phan Thị Dung (2010) “ Phân tích và dự
báo cầu về mặt hàng tấm áp hợp kim nhóm nhựa ở thị trường phía Bắc đến năm 2015

– Nghiên cứu về các phương pháp phân tích và dự báo cầu, vận dụng các phương
pháp này khi nghiên cứu và dự báo cầu về sản phẩm.
– Dựa vào những chỉ tiêu dự báo và những điều tra thực tế về nhu cầu của khách
hàng từ đó đề xuất một số giải pháp và một số kiến nghị nhằm đẩy mạnh tiêu thụ sản
phẩm.
Trong quá trình thực hiện, đề tài có những sự khác biệt với các công trình nghiên
cứu trước đó:
– Đối tượng nghiên cứu là mặt hàng màng BOPP của công ty TNHH thương mại
và xuất nhập khẩu Thiên Bảo.
– Đề tài đưa ra được các mục tiêu lý luận, mục tiêu thực tiễn trong công tác phân
tích và dự báo cầu nhằm đẩy mạnh tiêu thụ mặt hàng màng BOPP cho công ty.
– Sử dụng kết hợp phương pháp điều tra chọn mẫu, phương pháp phân tích kinh
tế lượng trong đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới cầu. Từ đó đưa ra các dự báo về cầu
sản phẩm màng BOPP của công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu Thiên Bảo
trong tương lai và đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh tiêu thụ màng BOPP của
Thiên Bảo đến năm 2020.

8


4. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1.
Mục tiêu nghiên cứu

Với những định hướng như vậy, đề tài sẽ tập trung vào nghiên cứu các mục tiêu sau:
 Mục tiêu lý luận:
Đề tài tập trung làm rõ một số vấn đề lý luận chung về cầu, cầu thị trường, cầu cá
nhân, độ co giãn của cầu theo giá và các yếu tố khác, các dạng hàm cầu cơ bản và các
nhân tố ảnh hưởng tới hàm cầu. Đồng thời đưa ra một số phương pháp ước lượng và
dự đoán cầu cùng một số hạn chế khi dự đoán.

9


5.1. Phương pháp điều tra chọn mẫu
Phương pháp điều tra chọn mẫu là phương pháp thu thập thông tin có hệ thống từ
những cá nhân phục vụ mục đích mô tả những thuộc tính của một tổng thể lớn hơn mà
những cá nhân đó là thành viên. Điều tra chọn mẫu có nghĩa là không tiến hành điều
tra hết toàn bộ các đơn vị của tổng thể, mà chỉ điều tra trên 1 số đơn vị nhằm để tiết
kiệm thời gian, công sức và chi phí. Từ những đặc điểm và tính chất của mẫu ta có thể
suy ra được đặc điểm và tính chất của cả tổng thể đó. Vấn đề quan trọng nhất là đảm
bảo cho tổng thể mẫu phải có khả năng đại diện được cho tổng thể chung.
Để thu thập thông tin nhằm phục vụ cho phân tích cầu về mặt hàng màng BOPP của
công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu Thiên Bảo, tác giả tiến hành lập phiếu
điều tra, thiết kế bảng hỏi để khảo sát thực tế tình hình cầu về sản phẩm của công ty.
Tác giả đã phát ra và thu về 30 phiếu, đối tượng điều tra là các công ty, doanh nghiệp
có sử dụng mặt hàng màng BOPP của công ty Thiên Bảo trong quá trình sản xuất.
Tiến hành phương pháp này gồm các bước sau:
- Bước 1: Lập bảng hỏi điều tra
Đầu tiên là xác định nội dung và mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Nội dung
nghiên cứu là nghiên cứu tình hình tiêu thụ mặt hàng màng BOPP của công ty TNHH
thương mại và xuất nhập khẩu Thiên Bảo. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích được thực
trạng tiêu thụ sản phẩm và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đối với hoạt động tiêu
thụ mặt hàng màng BOPP của công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu Thiên
Bảo, tổng hợp những nhận xét và ý kiến đóng góp của khác hàng để công ty có thể
phục vụ tốt hơn nhu cầu của họ và kinh doanh đạt hiệu quả hơn.
Bảng câu hỏi được thiết kế sát với nội dung, dữ liệu cần thu thập, bao gồm các câu hỏi
đánh giá về mức độ trung thành của khách hàng với công ty, đánh giá các tiêu chí về
sản phẩm của công ty và so sánh với các sản phẩm thay thế, hỏi về các yếu tố ảnh
hưởng đến cầu và mức độ ảnh hưởng là như thế nào, các ý kiến đóng góp của khách
hàng đối với công ty để thúc đẩy hoạt động tiêu thụ sản phẩm trong thời gian tới. Bảng

- P là giá màng BOPP
- PR là giá màng BOPP của công ty cổ phần kinh doanh Long Vân
- N là số lượng các doanh nghiệp tiêu thụ màng BOPP.
Hàm cầu thực nghiệm tuyến tính: Q = a + bP + cPR + dN
- B2 : Ước lượng mô hình hàm cầu màng BOPP
Tác giả tiến hành thu thập các số liệu về P, P R, N rồi tổng hợp. Sau đó tiến hành
ước lượng mô hình theo phương pháp OLS bằng phần mềm Eviews đơn giản. Từ bảng
kết quả ta xác định được phương trình hồi quy mẫu :
+ P + PR + N
- B3 : Kiểm định sự phù hợp của mô hình
Dựa vào bảng kết ước lượng hàm cầu bằng phương pháp OLS ta đi kiểm định ý
nghĩa thống kê của các tham số ước lượng trong mô hình và kiểm định sự phù hợp của
mô hình. Tác giả sử dụng giá trị Pvalue để thực hiện kiểm định.
- B4: Tiến hành công tác dự báo
Tác giả tiến hành dự báo giá mặt hàng màng BOPP, giá màng BOPP của công ty
cổ phần kinh doanh Long Vân. Thông qua mô hình kinh tế lượng, tác giả đưa ra dự
báo về cầu màng BOPP đến năm 2020 cho công ty TNHH thương mại và xuất nhập
khẩu Thiên Bảo.
6. Kết cấu khóa luận
11


Ngoài phần mục lục, lời mở đầu, lời cảm ơn, danh mục bảng biểu, danh mục tài
liệu than khảo, danh mục sơ đồ hình vẽ, danh mục từ viết tắt và phần phụ lục thì đề
khoá luận bao gồm kết cấu 3 chương:
Chương 1: Một số lý luận cơ bản về cầu, ước lượng và dự báo cầu
Chương 2: Thực trạng cầu về màng BOPP của công ty TNHH thương mại và xuất
nhập khẩu Thiên Bảo giai đoạn 2012-2015
Chương 3: Các đề xuất và kiến nghị nhằm đẩy mạnh tiêu thụ màng BOPP của
công ty TNHH thương mại và xuất nhập khẩu Thiên Bảo đến năm 2020.

không thay đổi. Lượng cầu là lượng hàng hóa và dịch vụ mà người mua sẵn sàng mua
hoặc có khả năng mua ở mức giá đã cho trong một thời gian nhất định(với giả định
rằng tất cả các yếu tố khác không đổi).
b. Luật cầu
Luật cầu được phát biểu là: “Lượng cầu hàng hóa hay dịch vụ được cầu trong
một khoảng thời gian đã cho tăng lên khi giá của hàng hóa hoặc dịch vụ đó giảm
xuống” (Ngô Đình Giao, 2007)
Luật cầu được giải thích thông qua hiệu ứng thu nhập và hiệu ứng thay thế. Hiệu
ứng thu nhập được hiểu là giá của hàng hóa thay đổi làm cho thu nhập thực tế của
13


người tiêu dùng thay đổi, cầu hàng hóa thay đổi. Hầu như tất cả các hàng hóa đều có
sự thay thế trong tiêu dùng. Giá của hàng hóa này tăng thì lượng cầu về mặt hàng thay
thế cũng tăng do đó làm cho cầu về hàng hóa đó cũng giảm và ngược lại giá hàng hóa
giảm, cầu hàng hóa thay thế giảm gọi hiệu ứng thay thế.
c. Đường cầu và hàm cầu
 Đường cầu
Đường cầu là tập hợp tất cả các điểm biểu thị mối quan hệ giữa giá cả và lượng
cầu trong một thời gian nhất định. Đây là mối quan hệ ngược chiều nhau khi giá tăng
thì lượng cầu giảm và ngược lại.
P

A

P1

B
P2
O






Tuy nhiên số lượng hàng hóa mà người tiêu dùng mua, cũng như sự biến đổi
của cầu không chỉ phụ thuộc vảo bản thân giá cả của hàng hóa đó mà còn phụ thuộc
vào các yếu tố khác như : giá cả của hàng hóa liên quan, kỳ vọng về sự thay đổi của
giá cả, thu nhập của người tiêu dùng, thị hiếu và thói quen của người tiêu dùng, ….
“ Hàm cầu là hàm thể hiện các nhân tố có ảnh hưởng tới cầu cũng như cách
thức mà các nhân tố này ảnh hưởng tới lượng cầu”.(Nick, 2005,86).
Hàm cầu cho một hàng hóa cụ thể có thể được diễn tả như sau :
QX = f [ PX,PY,Y,AX,T,O]
Trong đó :
QX : Lượng cầu của hàng hóa X
PX : Giá cả của hàng hóa X
PY : Giá cả của hàng hóa Y
Y : Thu nhập của người tiêu dùng
AX : Chi phí quảng cáo
T : Thị hiếu của người tiêu dùng
O : Các nhân tố khác.
Một sự thay đổi nhỏ của các nhân tố trên đều tạo áp lực thay đổi lượng cầu. Lấy
ví dụ: lượng cầu về những chiếc mũ sẽ tăng lên khi thị hiếu hay có sự thay đổi trong
phong cách thởi trang, lượng cầu về những chiếc mũ sẽ giảm đi khi những chiếc mũ
không còn hợp với xu hướng hay phong cách thời trang của người tiêu dùng, với giả
định rằng các yếu tố khác không thay đổi.
1.1.1.2. Khái niệm về cầu thị trường
Cầu thị trường là tổng số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà mọi người sẵn sàng và
có khả năng mua ở các mức giá khác nhau trong khoảng thời gian đã cho. Cầu thị
trường là tổng hợp của các cầu cá nhân lại với nhau.


nhân DX, DY. Tại mức giá P1, ta có lượng cầu thị trường là QTT1 được xác định là QTT1=
QX1 + QY1. Khi mức giá tăng từ P1 lên P2 làm cho lượng cầu của các cá nhân X và Y
đều giảm xuống QX2 và QY2, lượng cầu thị trường giảm xuống ở mức: QTT2= QX2 + QY2
Đường cầu thị trường được xác định là DTT đi qua 2 điểm A (QTT1; P1) và B (QTT2;
P2) như trên đồ thị 1.2. Đường cầu thị trường là một đường có độ dốc âm và có độ dốc
thoải hơn đường cầu cá nhân.
1.1.2. Độ co giãn của cầu
1.1.2.1. Độ co giãn của cầu theo giá (E)
Độ co giãn của cầu theo giá là một chỉ tiêu phản ánh phần trăm thay đổi trong
lượng cầu của một mặt hàng khi giá của mặt hàng đó thay đổi 1%. Nó được đo bằng tỷ
số giữa phần trăm thay đổi trong lượng cầu so với phần trăm thay đổi trong mức giá.
E PD =

% ∆Q ∆Q P
=
×
% ∆P ∆P Q

Công thức tính:
Trong đó: %∆Q là phần trăm thay đổi của lượng cầu
%∆ P là phần trăm thay đổi của giá của hàng hóa đó
Nhận xét:
EPD

EPD

không có đơn vị tính.

thông thường có dấu âm (EP

≤
≥

EPD

1 hay

>1: TR nghịch biến với P (TR đồng biến với Q).
EPD

Nếu
1 hay

các yếu tố khác không đổi. Ta có công thức tính:
E XR =

% ∆Q X ∆Q X PR
=
×
% ∆PR
∆PR Q X

Trong đó: % ∆QX là phần trăm thay đổi của lượng cầu hàng hóa X
% ∆PR là phần trăm thay đổi giá của hàng hóa liên quan R
Nếu = 0 : X và R là hai mặt hàng không liên quan.
Nếu < 0: X và R là hai mặt hàng bổ sung.
Nếu > 0 : X và R là hai mặt hàng thay thế.
1.1.3. Ước lượng và dự báo
Ước lượng cầu là sự lượng hóa các mối quan hệ của cầu với các nhân tố ảnh
hưởng đến cầu, dựa trên số liệu thu thập được và những kết quả của phân tích cầu.
Những số liệu thu thập được là yếu tố rất cần cho ước lượng, còn những kết luận của
phân tích cầu là căn cứ quan trọng để kiểm định tính đúng đắn của hàm cầu ước lượng.
Dự báo cầu là giai đoạn cuối cùng trong quá trình nghiên cứu cầu, là việc tính toán cầu
17


trong tương lai dựa vào những giả thiết nhất định về xu hướng vận động biến đổi của
cầu. Ước lượng cầu là một công cụ rất tốt để phân tích định lượng về cầu và đồng thời
nó cũng là một căn cứ quan trọng để dự báo cầu. (TLTK 11, trang 16)
Công tác ước lượng và dự báo cầu là rất quan trọng với mỗi DN. Dựa trên kết
quả phân tích định tính và định lượng về cầu, DN có thể dự báo được các nhân tố môi
trường ảnh hưởng tới cầu tiêu dùng trong tương lai từ đó đưa ra các kế hoạch, chiến
lược kinh doanh phát huy thế mạnh để nâng cao khả năng cạnh tranh của DN cũng như



P
Hàng hóa thông thường

I1>I0
I2
trái, lượng cầu giảm.

20


Đồ thị 1.5. Tác động của giá hàng hóa bổ sung tới cầu
P
P1P0
D2

O

D1

D0

Q

Mối quan hệ giữa lượng cầu hàng hóa và giá của hàng hóa bổ sung trong tiêu
dùng có mối quan hệ ngược chiều. Giá hàng hóa bổ sung tăng (P 2 > P0) làm cho lượng
cầu hàng hàng giảm và đường cầu dịch chuyển sang trái từ D 0 đến D2; giá hàng hóa bổ
sung giảm (P1 < P0), lượng cầu hàng hóa tăng khi đó đường cầu dịch chuyển sang phải
(D0 đến D1).
1.2.4. Thị hiếu của người tiêu dùng
Thị hiếu hay sở thích của người tiêu dùng phản ánh thái độ của họ về một loại
sản phẩm nào đó. Đánh giá về mức độ ưa thích của mỗi người là khác nhau khi cùng
sử dụng một sản phẩm nào đó. Khi nghiên cứu về cầu của hàng hóa người ta thường
xem xét sự biến động của một yếu tố tác động tới cầu và các yếu tố khác được coi là
cố định. Do vậy, cầu hàng hóa sẽ thay đổi khi thị hiếu của người tiêu dùng thay đổi và

hàng hóa giảm xuống thì cầu về hàng hóa này sẽ giảm, đường cầu dịch chuyển sang
trái. Trên thực tế, việc tác động đến sở thích của người tiêu dùng lại là một nghệ thuật
mà các nhà kinh doanh luôn muốn nắm bắt. Doanh nghiệp muốn thúc đẩy tiêu thụ sản
phẩm của mình cần phải hiểu được thị hiếu, tâm lý của người tiêu dùng ở từng giai
đoạn, từng thị trường tiêu thụ để có thể đưa ra chiến lược, chính sách kinh doanh phù
hợp.
1.2.5. Số lượng người mua trên thị trường
Từng cá nhân khi mua sản phẩm sẽ hình thành nên cầu cá nhân của sản phẩm đó.
Khi tổng hợp tất cả các đường cầu cá nhân sẽ hình thành nên cầu thị trường. Do vậy,
số lượng người mua trên thị trường ảnh hưởng tới cầu thị trường của sản phẩm nào đó.
Số lượng người mua một loại hàng hóa tăng lên làm cho lượng cầu thị trường ở mỗi
mức giá cũng tăng, đường cầu dịch chuyển sang phải và ngược lại, nếu số lượng người
mua giảm đi thì đường cầu thị trường giảm và đường cầu dịch chuyển sang trái. Vậy
số lượng người mua trên thị trường và cầu thị trường có mối quan hệ thuận chiều.
1.2.6. Kỳ vọng của giá cả hàng hóa trong tương lai
Đường cầu về một loại hàng hóa là mối quan hệ giữa lượng cầu về hàng hóa đó
với mức giá hiện hành. Khi mức giá kỳ vọng thay đổi thì cầu về hàng hóa hay lượng
cầu của người tiêu dùng ở mỗi mức giá hiện hành thay đổi. Theo Webster (2003):
“Nếu chúng ta mong đợi rằng giá của một hàng hóa hoặc dịch vụ sẽ thấp hơn trong
tương lai thì cầu cho sản phẩm đó ngày hôm nay sẽ thấp hơn. Ngược lại, nếu chúng ta
mong đợi để được giá cao hơn vào ngày mai, lượng cầu hôm nay sẽ lớn hơn”. Vậy kỳ
vọng của người tiêu dùng về giá cả hàng hóa trong tương lai là sự dự báo, dự đoán khá
chắc chắn và có thể tin tưởng được của người tiêu dùng về giá trong tương lai từ đó
người tiêu dùng sẽ căn cứ vào những kỳ vọng đó để đưa ra quyết định tiêu dùng có lợi
nhất cho mình.
1.2.7. Các yếu tố khác
Ngoài các yếu tố trên còn có rất nhiều yếu tố khác ảnh hưởng tới cầu về hàng hóa
dịch vụ như chất lượng sản phẩm, thuế của Nhà nước, công nghệ, văn hóa….
 Chất lượng sản phẩm là nhân tố tác động gián tiếp tới cầu hàng hóa dịch vụ. Nó được
đánh giá sau khi người tiêu dùng sử dụng sản phẩm. Người tiêu dùng luôn mong muốn

Mô hình hàm cầu tổng quát có dạng:
Q = f (P, M, PR, T, Pe, N, Ki) (i= 1,n)
Trong đó:
Q: Lượng cầu về hàng hóa
P: Giá của hàng hóa
M: Thu nhập của người tiêu dùng
PR: Giá của hàng hóa liên quan
T: Sở thích của người tiêu dùng
Pe: Giá kỳ vọng của người tiêu dùng
N: Số lượng người mua
Ki: Các yếu tố khác (chất lượng, thuế…)
Để đảm bảo cho công tác ước lượng và dự báo cầu được đơn giản và thuận lợi
hơn, tác giả đã lựa chọn hàm cầu về sản phẩm là hàm cầu tuyến tính. Khi đó hàm cầu
thực nghiệm có dạng:
Q = a + bP + cM + dPR + eT + fPe + gN + hKi (i = 1, n)
Dấu của các hệ số :
Hệ số a có thể âm hoặc dương (a + cM + gN > 0)
Hệ số b mang dấu âm (theo luật cầu)
Hệ số c mang dấu dương với sản phẩm là hàng hóa thông thường, âm khi hàng
23


hóa là hàng hóa thứ cấp.
Hệ số d mang dấu dương với hàng hóa thay thế, âm với hàng hóa bổ sung cho
nhau trong tiêu dùng.
Hệ số e mang dấu dương
Hệ số g mang dấu dương (số lượng người mua tăng)
Hệ số h chưa xác đinh (tùy thuộc vào các yếu tố khác là gì)
1.3.2. Ước lượng hàm cầu
Do công ty Thiên Bảo là hãng định giá nên để giải quyết vấn đề của đề tài thì tác


H 1 : a ≠ 0

ˆ−a
a
se (aˆ )

Wα = { Pvalue( a ) : Pvalue( a ) < α }

Ta có miền bác bỏ:
24


Nếu giá trị Pvalue (a) < 0,05 thì bác bỏ H0, chấp nhận H1. Ta có thể kết luận tham số
a có ý nghĩa về mặt thống kê. Giá trị P value (a) > 0,05 thì có cơ sở để bác bỏ H 0 nghĩa là
tham số a không có ý nghĩa về mặt thống kê với mức ý nghĩa α = 5%.
 Kiểm định sự phù hợp của mô hình (sử dụng thống kê F)
Với độ tin cậy 95% hay mức ý nghĩa α = 5% ta cần kiểm đinh giả thiết:
 H 0 : R 2 = 0

 H 1 : R 2 > 0
H 0 : a = b = c = d = e = g = 0


 H 1 : ∃.. a ≠ 0 hay b ≠ 0 hay c ≠ 0 hay d ≠ 0 hay e ≠ 0 hay g ≠ 0.

F=

R 2 * (n − k )
(1 − R 2 ) * (k − 1)