Chương VII
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN
HÓA, ĐẠO ĐỨC VÀ XÂY DỰNG CON
NGƯỜI MỚI


I. NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH
VỀ VĂN HÓA
Khái niệm văn hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh
1.
a) Định nghĩa văn hoá của Hồ Chí Minh
“ Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài
người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết,
đạo đức, pháp luật, khoa học tôn giáo, văn học nghệ thuật,
nhưũng công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc ở và
các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát
minh đó là văn hoá. Văn hoá là sự tổng hợp của mọi
phương thức sinh hoạt cùng với những biểu hiện của nó
mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu
cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”


b) Quan điểm về xây dựng nền văn hoá mới
5 điểm lớn định hướng xây dựng nền văn hoá mới
- Xây dựng tâm lý: tinh thần độc lập tự cường
- Xây dựng luân lý: biết hy sinh mình làm lợi cho quần
chúng
- Xây dựng xã hội: mọi sự nghiệp liên quan đến phúc lợi
của nhân dân.
- Xây dựng chính trị: dân quyền
- Xây dựng kinh tế

b) Quan im v chc nng ca vn húa

- Bồi dỡng t tởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp:vn hoỏ phi
lm cho ai cng cú lý tng t ch, c lp, t do cú tinh
thn vỡ nc quờn mỡnh, vỡ li ớch chung; cú lũng yờu
nc, thng dõn, thng yờu con ngi, thu chung, ghột
nhng thúi quen tt xu
- M rng hiu bit, nõng cao dõn trớ ( nõng cao dõn trớ l
nhõn dõn cú th tham gia sỏng to v hng th vn hoỏ)
- Bi dỡng những phẩm chất tốt đẹp, hớng con ngời vơn tới
chân, thiện, mỹ để không ngừng hoàn thiện mình: Phi
lm th no cho vn hoỏ thm sõu vo tõm lý quc dõn,
ngha l vn hoỏ phi sa i nhng tham nhng, phự hoa
xa x vn hoỏ soi ng cho quc dõn i


c) Quan điểm về tính chất của nền văn hóa
- Trong cách mạng dân tộc dân chủ: Dân tộc, khoa học và
đại chúng
- Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa: Có tính chất dân tộc và
nội dung xã hội chủ nghĩa.


3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực chính
của văn hóa
a) Văn hóa giáo dục
- Mục tiêu của văn hóa giáo dục: Thực hiên ba chức năng
của văn hóa
- Nội dung giáo dục toàn diện
- Phương châm, phương pháp giáo dục

- Đồng thời, Ngời đã bổ sung những khái niệm, phạm trù
của thời đại mới.
- Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa dân tộc và
nhân loại cũng là một đặc trng nổi bật của t tởng đạo đức
Hồ Chí Minh


Hồ Chí Minh ó m u cho cuc cỏch mng trờn lnh vc
o c mi Vit nam, xây dựng nên nền đạo đức mới
mang bản chất giai cấp công nhân, kết hợp những truyền
thống đạo đức của dân tộc và những tinh hoa đạo đức nhân
loại.
Hồ Chí Minh bàn về đạo đức toàn diện
Đối với mọi đối tợng,
Trên mọi lĩnh vực hoạt động của con ngời,
Trên mọi phạm vi,
Trong cả ba mối quan hệ chủ yếu của mỗi ngời (với chính
mình, với ngời, với công việc).
Ngời đặc biệt quan tâm đến cán bộ, đảng viên


1. Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức
a)
Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức.
- Đạo đức là nền tảng cơ bản của con người: “ Trời có bốn
mùa…, đất có bốn phương…người có bốn đức…”
- Hồ Chí Minh coi đạo đức là sức mạnh, là tiêu chuẩn hàng
đầu của người cách mạng
“Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có
nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây

Người luôn luôn coi đức và tài, phẩm chất và năng lực phải
kết hợp, phải đi đôi trong mỗi người, không thể có mặt này
mà thiếu mặt kia. Tức là trong đức có tài, trong tài phải có
đức.
“”


Nói về người có đức mà không có tài thì không làm hại ai
cả, nhưng cũng không làm được việc gì. Ngược lại, nếu
người có tài mà không có đức thì cũng chẳng khác gì một
anh làm kinh doanh giỏi, đem lại nhiều lãi, nhưng lãng phí,
tham ô, ăn cắp của công thì như vậy chỉ có hại cho dân, cho
nước, còn sự nghiệp của bản thân sớm muộn cũng đổ vỡ.
Trong mối quan hệ giữa đức và tài thì đức là gốc: người
thực sự có đức thì bao giờ cũng cố gắng học tập, nâng cao
trình độ, nâng cao năng lực, tài năng để hoàn thành mọi
nhiệm vụ được giao. Người có tài, càng phải ra sức tu
dưỡng, rèn luyện về đạo đức. Tài càng lớn thì đức càng phải
cao.


b) Quan im v nhng chun mc o c cỏch mng
- Trung vi nc, hiu vi dõn.
Đây là phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất
Trung với nớc là trung thành với sự nghiệp giữ nớc và
xây dựng đất nớc.
Hiếu với dân là hết lòng phục vụ nhân dân, gắn bó với
dân, kính trọng dân
- Thng yờu con ngi, sng cú tỡnh ngha
Yêu thơng con ngời là bao dung, nhân nghĩa

"lo trớc cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên
hạ"
Cn kim liờm chớnh, chớ cụng vụ t cú quan h mt thit vi
nhau


-

Tinh thn quc t trong sỏng
"Bốn phơng vô sản cũng là anh em"
Đó là tinh thần đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, với nhân
dân lao động các nớc
Sự đoàn kết đó hớng vào mục đích lớn của thời đại:
là vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội; là
hợp tác và hữu nghị với tất cả các nớc
Theo Hồ Chí Minh:
Tinh thần yêu nớc chân chính gắn liền với tinh thần
quốc tế vô sản trong sáng
Tinh thần quốc tế trong sáng là phẩm chất, là yêu cầu
đạo đức nhằm vào mối quan hệ rộng lớn...


c) Quan im v nhng nguyờn tc xõy dng o c mi
- Núi i ụi vi lm, phi nờu gng v o c
+ Đối với mỗi ngời, nói phải đi đôi với làm mới đem lại hiệu
quả thiết thực cho chính bản thân mình và có tác dụng đối
với ngời khác.
+ Phi nờu gng v o c: Việc làm tốt, làm hay, làm
đúng trở thành những tấm gơng cho ngời khác và có tác
dụng to lớn