Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

MỤC

NỘI DUNG

TRANG

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13

14
15
16
17

Lí do chọn đề tài
Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tải
Đối tượng nghiên cứu

1
2
3
3,4,5
5
6
6
7
7
8
9
11
14
16
16
17
17

1


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

KINH NGHIỆM
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHỈ ĐẠO CHUYÊN MÔN NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC”
I.

PHẦN MỞ ĐẦU:




Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

điều đầu tiên mà người cán bộ quản lí có quan điểm nhất quán là muốn chất lượng
giáo dục phát triển phải xây dựng được những con người lao động “ Vừa hồng vừa
chuyên”. Nhiệm vụ của người cán bộ quản lí là phải tạo điều kiện cho giáo viên có
trong tay công cụ tốt để thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục. Cần thông cảm và
xử lí công việc có lí có tình, làm mọi việc có thể để giúp giáo viên tập trung toàn bộ
tâm trí vào lao động, giải phóng cho họ những tư tưởng cũng như công việc thứ yếu
không cần thiết. Muôn nâng cao chất lượng, trước hết phải nâng cao trình độ tay
nghề và năng lực của giáo viên. Đây là công việc đòi hỏi người cán bộ quản lí phải
có năng lực và bản lĩnh, nhận thức đúng đắn từ đó có biện pháp tác động tốt phù hợp
mới thúc đẩy được sự phát triển của Nhà trường.
*Cơ sở nghiên cứu.
- Điều lệ trường Tiểu học;
- Căn cứ Quyết định số 16/2006/QĐ-BGD&ĐT, ngày 05/5/2006 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục & Đào tạo quy địh về chuẩn kiến thức, kỹ năng của học sinh tiểu học.
- Căn cứ Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT hướng dẫn về thực hiện đánh giá,
nhận xét học sinh Tiểu học.
- Công văn số 9832/BGD&ĐT-GDTH, ngày 01/9/2006 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện chương trình các môn học lớp 1, 2, 3, 4, 5.
- Công văn số 9890/BGD&ĐT-GDTH, ngày 17/9/2007 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc Hướng dẫn nội dung, phương pháp giáo dục cho học sinh có hoàn
cảnh khó khăn.
- Quyết định số 55/2007/QĐ-BGD&ĐT, ngày 20/9/2007 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và đào tạo về việc ban hành quyết định mức tối thiểu chất lượng của
trường Tiểu học.
- Chỉ thị số 40/2008/CT-BGD&ĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực.

Trường có 24 GV, 2 CBQL, 6 nhân viên. Nhìn chung, đội ngũ giáo viên nhà
trường ổn định, có sức khỏe, có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín với học sinh và
nhân dân địa phương, nhiệt tình trong công việc và có khả năng hoàn thành tốt
nhiệm vụ. Hoạt động chuyên môn của nhà trường trong nhiều năm có nền nếp, chất
lượng dạy và học được nâng lên qua từng năm học. Tuy vậy, cũng như một số
Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

5


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

trường khác, vấn đề quản lí, chỉ đạo chuyên môn không phải là không còn một vài
thiếu sót. Trong tình hình thực tế hiện nay, hoạt động dạy và học ở trường phổ thông
ít nhiều cũng bị ảnh hưởng bởi các tác động: sự phát triển kinh tế xã hội ngày càng
cao, nhận thức của một số bộ phận chưa thông suốt trong việc quản lí và giáo dục
con em của mộ số phụ huynh….Vì vậy người cán bộ quản lí phải vững vàng, đề ra
những biện pháp chuyên môn phù hợp với điều kiện của nhà trường nhằm đem lại
hiệu quả cao nhất.
2.1. Thuận lợi – Khó khăn
* Thuận lợi.
- Được sự quan tâm sâu sát của cấp ủy Đảng, PGD Krông Ana; sự quan tâm hỗ
trợ nhiệt tình của Ban đại diện CMHS.
Ban giám hiệu nhà trường nhiệt tình, năng động trong công việc.
- Đội ngũ giáo viên tâm huyết với nghề, có ý thức tự học, tự rèn, 100% giáo viên
có trình độ chuẩn, ý thức được việc nâng cao chất lượng, giáo dục học sinh phát
triển toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu trong công tác giảng dạy. Giáo viên
có kế hoạch giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh.
- Học sinh chăm ngoan, có ý thức, chịu khó vươn lên trong học tập, đa số là con
em người Kinh, học sinh DTTS ít.

* Hạn chế:
Những năm trước đây, trường chưa xây dựng chuẩn, Tiểu học Hà Huy Tập là
một đơn vị thiếu tính nhất quán cũng như tinh thần đoàn kết tập thể chưa cao dẫn
đến đội ngũ giáo viên vẫn còn dư âm tư tưởng ngại trình bày ý kiến, chỉ bằng lòng
với những gì hiện có, nhịp sống và làm việc cứ thế và cứ thế như lập trình đã có sẵn.
Và tất nhiên người cán bộ quản lí làm thay đổi được tư tưởng của họ không phải nói
ngay là làm ngay được.
II.3. Mặt mạnh- Mặt yếu
* Mặt mạnh

Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

7


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

- Cán bộ quản lí là những con người mới, tư tưởng mới, luôn hướng tới cách
làm mới với sự kiên định nhất quán; là những con người luôn đề cao kỉ luật trong
lao động.
- Trường Đạt chuẩn, đội ngũ giáo viên đã có những bước ngoặt thay đổi tư
tưởng, yêu lao động, yêu nghề và có trách nhiệm, xóa bỏ tư tưởng cá nhân.
* Mặt yếu
Đa số GV công tác xa nhà, thêm vào đó cán bộ quản lí cũng là những người
từ địa phương khác được bổ nhiệm luân chuyển đến. Một số rất ít giáo viên tại địa
phương là những GV đã ở độ tuổi sắp về hưu vì thế rất vất vả cho công tác phát triển
mọi phong trào.
II.4. Nguyên nhân, yếu tố tác động
* Khách quan:
- Sự chuyển mình theo hướng phát triển chung của xã hội, trong đó có tích cực

Thống kê chất lượng học sinh qua các năm gần đây

Năm

TS

học
2012-

270

Giỏi
SL
%
63
23,3

Khá
SL %
65 24,1

TB
SL
138

%
51,1

Yếu
SL

68

26,0

72

27,5

121

46,2

1

0,4

2015
Trường Tiểu học Hà Huy Tập là một trường có nhiều đặc thù. Thứ nhất gần
100% GV có gia đình và sống ở thành phố Buôn Ma Thuột, cách nơi công tác 20-30
km . Thứ hai đa số GV trẻ còn đang ở độ tuổi nuôi con nhỏ, chồng phần nhiều là bộ
đội công tác xa nhà nên phần nào cũng đã ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ
chung. Những năm trước đây trường TH Hà Huy Tập là một trường nằm trong số
các trường có nhiều khó khăn, khó khăn về con người, về địa hình, địa lí, đời sống
của người dân cũng còn nhiều khó khăn vì vậy phần nào ảnh hưởng đến chất lượng
học của học sinh.
3. CÁC GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP CHỦ YẾU
Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

9



Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

a. Đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, đổi mới nhận
thức cho giáo viên về việc thực hiện các văn bản chỉ đạo chuyên môn ở trường
Tiểu học
- Quán triệt tinh thần chỉ đạo chung của ngành Giáo dục về công tác dạy học
trong năm học 2015 – 2016. Trên cơ sở đó cụ thể hoá kế hoạch hoạt động dạy và
học tại trường.
- Năm học 2015 – 2016, tiếp tục đẩy mạnh các cuộc vận động “Hai không” với
bốn nội dung của Bộ Giáo dục & Đào tạo. Đó là “Nói không với tiêu cực trong thi
cử và bệnh thành tích trong giáo dục”, “ Nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và
việc ngồi nhầm lớp”.
- Hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” lồng ghép với cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo
đức tự học và sáng tạo”.
Phong trào thi đua này ẩn sâu bên trong chứa đựng những thành tựu của nền
giáo dục, cũng là lương tâm, trách nhiệm và tình thương của thầy, cô giáo. Thầy cô
giáo giảng bài phải bằng trái tim và trí tuệ của mình. Sự trân trọng đối với nghề,
đức hi sinh tất cả vì học sinh thân yêu sẽ làm nên hình ảnh cao đẹp của nhà giáo…
b. Xây dựng kế hoạch
Ngay đầu năm học, tôi kiểm tra lại các số liệu để xây dựng kế hoạch cho năm
học. Kế hoạch hoạt động chuyên môn rất quan trọng, nó là một bộ phận của kế
hoạch năm học của Nhà trường gồm các mục tiêu có lien quan chặt chẽ với nhau,
thống nhất với nhau bởi mục tiêu chung và hệ thống các biện pháp được xây dựng
trước một giai đoạn nhất định. Kế hoạch chuyên môn là chương trình hành động của
tập thể giáo viên được xây dựng trên cơ sở những nhiệm vụ chung của Nhà trường.
c. Sắp xếp thời khóa biểu.
Trường Tiểu học Hà Huy Tập là một trường có nhiều đặc thù về hoàn cảnh gia
đình, nơi công tác xa nhà, trường có 14 lớp nhưng lại có đầy đủ GV dạy môn

- Để GV thực hiện đầy đủ hồ sơ sổ sách thống nhất chung thì ngay đầu năm học
tôi lên danh mục các loại hồ sơ sổ sách theo quy định của ngành.
Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

12


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

- Các loại hồ sơ này hỗ trợ rất nhiều cho quá trình kiểm tra cũng như thực hiện
nhiệm vụ chuyên môn của người giáo viên, đặc biệt là GV mới ra trường.
d. Quy định nề nếp chuyên môn ngay từ đầu năm học
Vào đầu tháng 9, tôi trao đổi với Hiệu trưởng để xây dựng “ Quy chế chuyên
môn” mang tính pháp lí, đầy đủ nội dung từ cụ thể đến khái quát. “ Quy chế chuyên
môn” được thông qua trong Hội nghị CBVC để GV nắm bắt kịp thời.
Ví dụ: Quy định thời gian ra vào lớp ( tùy vào thời tiết,..)
- Chuẩn bị tốt trước khi lên lớp
- Thực hiện đúng chương trình giảng dạy,….
e. Đánh giá phân loại tay nghề GV đầu năm
Là người cán bộ quản lí thì điều đầu tiên phải nắm được tay nghè của từng giáo
viên để từ đó có cách điều chỉnh, nâng cao tay nghè cho những GV còn non, những
GV mới ra trường.
g. Công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên
* Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ GV thông qua dự giờ
- Hàng tháng, hàng tuần tôi lên kế hoạch cụ thể, chi tiết trong cuộc họp, trong
bảng thông báo để toàn thể GV nắm bắt kịp thời. Tổ trưởng tổ chuyên môn làm công
tác nhắc việc và phối hợp với Nhà trường để lên kế hoạch dự giờ. Dự giờ, khuyến
khích phát huy những cái sáng tạo đồng thời bổ cứu những cái chưa hiệu quả cao
trong tiết dạy là nhiệm vụ hết sức quan trọng.
Ví dụ: - Qua một tiết dạy, GV trực tiếp dạy sẽ đưa ý kiến đánh giá mặt mạnh

trao đổi thảo luận cách sử dụng một số phương pháp hình thức tổ chức dạy học hiệu
quả nhất; cách trang trí lớp học theo Mô hình trường học mới,…
Hàng tháng tổ chuyên môn có kế hoạch Thao- Hội giảng của tổ, báo cáo lên
nhà trường lịch cụ thể, các tiết thao giảng có thể được thực hiện đều trong khối,
cũng có thể được tổ chức tách ra trong buổi chiều thức 6 ( thứ 6 học 1 buổi/ ngày)
Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

14


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

* Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên thông qua việc tổ
chức chuyên đề
Công tác chuyên đề là hoạt động chuyên môn nhằm tháo gỡ những vướng mắc
trong hoạt động dạy và học của GV- HS, đồng thời cùng trao đổi chuyên môn phát
huy những điểm mạnh trong cách sử dụng phương pháp và hình thức tổ chức dạy
học cũng như nhiều lĩnh vực khác. Mỗi tháng sẽ có 1-2 chuyên đề. Tôi sắp xếp mở
một số chuyên đề trước khi vào năm học mới: “ Viết chữ đẹp”, “ công tác chủ
nhiệm”, “ Đánh giá học sinh theo Thông tư 30”,…Các chuyên đề này hỗ trợ rất
nhiều đến chất lượng dạy và học.
Chỉ đạo tổ chuyên môn khi thực hiện tiết chuyên đề cần nghiên cứu kĩ để xác
định cái đích, mục tiêu của chuyên đề và tất nhiên là phải chuẩn bị chu đáo về
ĐDDH, về con người, về không gia lớp học, về nội dung chuyên đề mang tính thiết
thực. Người quản lí cần tổ chức trao đổi chuyên môn qua tiết chuyên đề với các gợi
ý đóng góp:
+ Sử dụng phiếu học tập có hiệu quả không, thay vì sử dụng phiếu nếu người
dạy khai thác triệt để kênh thông tin trong Tài liệu học thì hiệu quả tốt hơn không,
trong khi lợi thế các thông tin của Tài liệu học được trình bày chính xác, khoa học
và là công cụ hằng ngày của học sinh ?

* Phong trào “ Thi đua dạy tốt- học tốt”
Bám sát kế hoạch năm học của Phòng Giáo dục, các chủ điểm các tháng để lên
kế hoạc phát động phong trào trong toàn trường. Việc phát động phong trào cần có
kiểm tra, khuyến khích, không “ Đầu voi đuôi chuột”.
Những đợt thi đua mà Nhà trường vẫn thường tổ chức:
+ Hưởng ứng phong trào xây dựng trường học thân thiện- Học sinh tích cực, tổ
chức thi” Lớp học thân thiện” trong đó tiêu chí đưa ra như: tạo không gian lớp học,
thư viện lớp học đã phong phú các đầu sách hay chưa ? Công cụ hỗ trợ giờ học theo
chủ điểm của tháng đã phát huy hết hiệu quả chưa ?,…
Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

16


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

+ Tổ chức “ Giờ học tốt, tuần học tốt”,…
+ Tổ chức các buổi sinh hoạt ngoài giờ lên lớp nhằm giáo dục kĩ năng sống
cũng như giúp học sinh được thể hiện bản thân,..
* Tập trung nhiều phong trào mũi nhọn
Phong trào mũi nhọn của các trường học luôn chú trọng nhất vẫn là các cuộc
thi, cuộc thi” Giải toán qua Internet” và “ Tiếng Anh qua Intternet” các cấp, “ Giao
lưu học sinh DTTS” cùng nhiều phong trào khác nhằm phát triển toàn diện cho học
sinh.
Những năm gần đây trường TH Hà Huy Tập gặt hái được nhiều thành tích
trong phomg trào mũi nhọn, góp phần đưa cất lượng chung ngày một được nâng cao
trong toàn ngành.
* Phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm
Sáng kiến kinh nghiệm là bản nghiên cứu và báo cáo qua trải nghiệm, thực
nghiệm của người viết. Trên đó người viết được trình bày, thể hiện nhiều kĩ năng

Đề tài: “Đất nước em”, đó là mô hình thư viện mang hình đất nước với 3 miền :
Bắc – Trung – Nam, mỗi miền có những giá trị truyền thống riêng, một nét đẹp
riêng, bản sắc riêng. Với bản thuyết trình thuyết phục nhóm tác giả khối 4-5 đã đạt
giải nhất cấp trường với ĐDDH tự làm.
Và còn các đề tài thuyết trình cách sử dụng đồ dùng sẵn có rất thuyết phục và
hiệu quả.
i. Các công tác khác
* Phân công công việc đúng người đúng việc
Đầu năm công tác phân công chuyên môn không kém phần quan trọng, ham
mưu với hiệu trưởng để phân công nhiệm vụ, phải thấy được chỗ mạnh, chỗ yếu, sở
trường và hoàn cảnh cụ thể của từng giáo viên, phân công một cách hợp lí, tạo niềm
tin cho họ. Hằng tuần, hang tháng phải theo dõi việc dạy cũng như học để kịp thời
điều chỉnh những hạn chế mà họ mắc phải, tránh việc chỉ sử dụng cứng nhăc kỉ luật
Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

18


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

quản lí, chỉ theo dõi mà không nhắc nhở, điều chỉnh kịp thời dẫn đến không bphats
huy khả năng tự chủ của giáo viên.
j. Công tác kiểm tra
Kiểm tra là công việc không thể thiếu đối với người cán bộ quản lí. Kiểm tra để
nhắc nhở, kịp thời điều chỉnh; kiểm tra để đánh giá xếp loại GV cũng như đánh giá
chuyên môn công bằng, khách quan; kiểm tra để tìm ra những ưu điểm nhằm khen
ngợi đồng thời cũng phát hiện những hạn chế yếu kém để uốn nắn sữa chữa, tránh
trường hợp để giáo viên hiểu theo hướng không tích cực
Hằng năm phải xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học, trong đó xây
dựng nội dung, hình thức, thời gian cụ thể; phân công thành phần kiểm tra và tổ

lớp…
+ Giáo viên – học sinh đã có nề nếp thi đua dạy và học có hiệu quả khá cao.
Còn những hạn chế trong chuyên môn của giáo viên dần dần được khắc phục dưới
sự giúp đỡ của người thanh tra, kiểm tra chuyên môn.
- Công tác kiểm tra, thanh tra chuyên môn gắn liền với công tác dự giờ đột
xuất, khảo sát chất lượng học sinh sau khi dự giờ xong tiết đó nhằm đánh giá thực
chất việc dạy của giáo viên. Đây là việc làm thường xuyên của công tác quản lý
chuyên môn trong trường học để tác động đến giáo viên dạy thực chất, học sinh học
thực chất và có hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh Tiểu học.
3.3.

Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp

Người quản lí phải tạo cho mình một tâm thế làm việc chủ động, có kỉ luật, có
kĩ thuật, sự kiên trì bền bỉ và đặc biệt là phải có kĩ năng sắp xếp công việc cũng như
điều hành công việc có đường lối cụ thể. Trong công việc, người quản lí luôn hài
hòa giữa tình và lí, hiểu thấu đáo lí lẽ đặc biệt luôn có kỉ luật trong lời nói và việc
làm.
3.4.

Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

Các giải pháp, biện pháp tương quan lẫn nhau, tác động qua lại. Ngay từ đầu
người quản lí lập cho mình một hệ thống làm việc có khoa học thì nó như một cỗ
máy sẽ hoạt động nhịp nhàng, hiệu quả

Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

20



- Đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở:

05 đ/c;

- UBND tỉnh tặng Bằng khen:

01 đ/c;

- UBND huyện tặng Giấy khen:

07 đ/c;

- Đạt danh hiệu Lao động tiên tiến:

30 đ/c.

- Tập thể đạt danh hiệu lao động xuất sắc.
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

21


Một số biện pháp quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học

Quá trình quản lý chỉ đạo chuyên môn ở trường Tiểu học Hà Huy Tập năm học
2015 - 2016, bản thân tôi rút ra bài học kinh nghiệm như sau:
1. Quán triệt các văn bản chỉ đạo chuyên môn của ngành giáo dục và các quyết


Dương Thị Hà

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SKKN CẤP TRƯỜNG
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

Nguyễn Thị Tuyết Loan

Người thực hiện: Dương Thị Hà – Trường TH Hà Huy Tập

23