BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌCSƯ PHẠM KĨ THUẬT TPHCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KH &CN CẤP TRƯỜNG
HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO
ĐỨC HỒ CHÍ MINH TRONG SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
TP.HCM – THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Mã số: T2015 - 131
Chủ nghiệm đề tài: GVC.TS. Thái Ngọc Tăng
TP. Hồ Chí Minh, Tháng 11 năm 2015
MỤC LỤC
1
2
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong lòch sử hiện đại Việt Nam, vai trò của Chủ tòch Hồ Chí Minh và
tư tưởng của Người luôn luôn giữ một vò trí đặc biệt quan trọng. Đại hội lần
thứ VII của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng đònh chủ nghóa Mác – Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành
động của toàn Đảng, toàn dân ta.
Hồ Chí Minh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” có ý nghĩa
lý luận và thực tiễn to lớn đối với việc giáo dục và rèn luyện đạo đức của sinh
viên trong giai đoạn hiện nay.
3
Đề ra một số giải pháp để đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền tư
tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đối với sinh viêntrường Đại học Sư
phạm kỹ thuật.
Chủ nhiệm đề tài
(ký, ghi rõ họ tên)
GVC.TS. Thái Ngọc Tăng
4
CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
VÀ NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA VIỆC HỌC TẬP VÀ LÀM THEO
TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH
1.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng
1.1.1. Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức
- Đạo đức là cái gốc của người cách mạng
Hồ Chí Minh đã khẳng đònh đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển
con người, như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối: Người nói: “Cũng
như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải
có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không
có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”.
Trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, đức và tài, hồng và chuyên, phẩm
chất và năng lực thống nhất làm một. Trong đó: đức là gốc của tài; hồng là
số nhân dân, những người lao động bình thường trong xã hội, những người
nghèo khổ bò áp bức, bóc lột.
Thương yêu con người phải tin vào con người, với mình thì chặt chẽ,
nghiêm khắc, với người thì khoan dung, độ lượng, rộng rãi, nâng con người
lên, kể cả với những người lầm đường, lạc lối, mắc sai lầm, khuyết điểm.
- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Cần là cần cù, siêng năng, lao động có kế hoạch, sáng tạo có năng suất
cao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng, không ỷ lại,
không dựa dẫm, phải thấy rõ “lao động là nghóa vụ thiêng liêng, là nguồn
sống, nguồn hạnh phúc của mỗi chúng ta”.
Kiệm là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thời giờ, tiết kiệm tiền của
dân, của nước, của bản thân mình, tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ: “không xa
xỉ, không hoang phí, không phô trương hình thức…”
Liêm là trong sạch, là “luôn tôn trọng, giữ gìn của công và của dân”,
“không xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của nhà nước, của nhân dân”,
“không tham đòa vò, không tham tiền tài… không tham tâng bốc mình …”
Chính là ngay thẳng, không gian tà, là đứng đắn, chính trực. Đối với
mình không tự cao, tự đại, đối với người không nònh trên, khinh dưới, không
dối trá, lừa lọc, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết. Đối với
việc thì để việc công lên trước việc tư, việc nhà. Được giao nhiệm vụ gì
quyết làm cho kỳ được. “việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm; việc ác thì dù nhỏ
mấy cũng tránh”.
Chí côngvơ tưlà rất mực công bằng, công tâm; vô tư là không được có
lòng riêng, thiên tư, thiên vò “tư ân, tư huệ hoặc tư thù, tư oán”, đem lòng chí
công vô tư đối với người, với việc, “khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghó đến
mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”, “lo trước thiên hạ, vui sau
thiên hạ”. Muốn “chí công vô tư” phải chiến thắng được chủ nghóa cá nhân.
- Tinh thần quốc tế trong sáng
Quan niệm đạo đức về tình đoàn kết quốc tế trong sáng của Hồ Chí
Minh thể hiện trong các điểm sau:
trò ra trò, tránh cá đối bằng đầu.
1.2.2. Ý nghĩa của việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là một cuộc vận
động lớn về đạo đức, với mục đích là nhằm khơi dậy và phát huy các giá trị đạo
đức truyền thống tốt đẹp, đấu tranh khắc phục sự suy thối về đạo đức, lối sống;
chặn đứng, đẩy lùi quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các tệ nạn xã hội; hình
thành, phát triển các giá trị đạo đức của chủ nghĩa xã hội, xây dựng con người
mới XHCN có nhân cách cao đẹp, bản lĩnh chính trị vững vàng, lối sống văn
minh, xây dựng các quan hệ xã hội lành mạnh, tiến bộ.
Kế thừa truyền thống đạo đức tốt đẹp của ơng cha, học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh là một trong những biện pháp quan trọng để khắc
phục sự suy thối về đạo đức, lối sống trong cán bộ, Đảng viên và nhân dân, làm
lành mạnh nền đạo đức xã hội.
Bước vào thời kỳ hội nhập quốc tế sâu hơn, rộng hơn, chúng ta tiếp thu nền
văn minh tiên tiến, nền khoa học cơng nghệ hiện đại của nhân loại thì việc học
tập và làm theo tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh càng trở nên hết sức quan
trọng.
7
CHƯƠNG 2: SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG
ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
2.1 Thực trạng học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của
sinh viên trường Đại học Sư phạm kỹ thuật
2.1.1. Công tác giáo dục của nhà trường
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là cuộc vận động lớn
vừa mang tính cấp bách trong bối cảnh hiện nay, vừa có ý nghĩa lâu dài đối với
Một số chương trình, phong trào tiêu biểu:
Phong trào Sinh viên 5 tốt: Chuyển tiếp từ phong trào Sinh viên 5 tốt cấp
thành phố, Đoàn – Hội sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố
Hồ Chí Minh mỗi năm đều phát động phong trào Sinh viên 5 tốt cấp trường vào
khoảng tháng 10 đến tháng 12 hằng năm thu hút được sự quan tâm và tham gia
8
của rất nhiều sinh viên. Với 5 tiêu chí đánh giá: Đạo đức tốt, Học tập tốt, Thể
lực tốt, Kỹ năng tốt và Hội nhập tốt yêu cầu tương đối khó những vẫn có rất
nhiều hồ sơ đăng ký xét tuyển, tiêu biểu năm 2014 có hơn 80 hồ sơ xét tuyển
trong đó đạt yêu cầu trên 60 hồ sơ, 3 hồ sơ được đề nghị xét sinh viên 5 tốt cấp
thành phố và 1 sinh viên đạt danh hiệu sinh viên 5 tốt cấp thành phố.
Hiến máu nhân đạo:
Chương trình thu hút mỗi năm hơn
1000 lượt sinh viên tham gia, hiến trên 1200
đơn vị máu. Chương trình sẽ được kết hợp
với đội Công tác xã hội thực hiện mỗi năm
2 lần vào khoảng tháng 4 và tháng 10, mang
ý nghĩa hết sức thiết thực, thể hiện tinh thần
nhân ái, “thương người như thể thương
thân”, mỗi giọt máu cứu người chính là một
nghĩa cử cao đẹp, giúp ích cho những đồng
bào đang gặp khó khăn.
Chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh
Mùa hè xanh là chiến dịch tình nguyện đầy ý nghĩa của sinh viên trong thời
gian nghỉ hè, các bạn sẽ được đi đến các địa điểm còn khó khăn để giúp đỡ
người dân, “ở đâu cần thanh niên có, ở đâu khó có thanh niên”.Qua chiến dịch
tình nguyện mùa hè xanh, sinh viên sẽ có cơ hội để trải nghiệm cuộc sống.
Phong trào Ngày chủ nhật xanh
100% sinh viên đều tiếp xúc với khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó
35,8% tổng số sinh viên tiếp xúc với tư tưởng Hồ Chí Minh trước khi học đại
học, còn 64,2% là tiếp xúc vơi tư tưởng Hồ Chí Minh khi học đại học. Trong
đó, 71,6% học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh qua môn học tư
tưởng Hồ Chí Minh (số còn lại là sinh viên năm nhất và chưa học môn tư tưởng
Hồ Chí Minh), 13,4% tìm hiểu qua báo chí, internet, sách… 16,4% sinh viên tìm
hiểu qua các kênh truyền hình của Nhà nước, băng rôn, biểu ngữ… 20,9% sinh
viên tìm hiểu thông qua các hoạt động của trường, Đoàn – Hội.
350 bạn tham gia khảo sát tự đánh giá và cho điểm việc học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh với thang điểm 10 thì tập trung 100% ở
khoảng từ 5 đến 9 điểm, trong đó có 17,9% ở 5 điểm; 31,3% ở 6 điểm; 28,4% ở
7 điểm; 13,4% ở 8 điểm; 9% ở 9 điểm. Không có bạn sinh viên nào đạt ở mức
điểm 10.
Trong tương lai sinh viên học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh như thế nào? Thì có 79,1% là thực hiện cố gắng học tập các đức tính của
Bác; 13,4% thực hiện luôn học tập những đức tính thích hợp; 4,5% thực hiện chỉ
học tập khi thấy cần thiết; 3% cho rằng không cần học tập.
Nhận xét chung: Các bạn sinh viên của trường Đại học Sư phạm kỹ thuật
đều tìm hiểu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh và luôn phấn đấu, nỗ lực học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, song vẫn còn một số sinh viên chưa
thấy được sự cần thiết của việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh.
2.1.4. Đánh giá
Ưu điểm
- Công tác giáo dục, tuyên truyền của nhà trường, Đoàn – Hội sinh viên:
+ Công tác giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh được Bộ Giáo dục và nhà
trường quan tâm. Các sinh viên học tập tại trường đều được học tập và nghiên
cứu sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh thông qua các môn học thuộc Bộ môn tư
tưởng Hồ Chí Minh.
+ Treo nhiều băng – rôn, biểu ngữ vừa có tác dụng tuyên truyền đạo đức Hồ
Thứ ba, bên cạnh những thành tích đạt được trong học tập và rèn luyện của
sinh viên, vẫn còn một số sinh viên vi phạm điều lệnh, kỷ luật.
Thứ tư, Đoàn trường chưa đẩy mạnh tuyên truyền qua các kênh truyền
thông của Đoàn – Hội sinh viên.
Thứ năm, vì các sinh viên buộc phải có đủ ngày công tác xã hội theo quy
định của nhà trường mới được cấp bằng tốt nghiệp nên một số bạn tham gia
“cho có lệ”, tham gia vì kiếm điểm rèn luyện và ngày công tác xã hội, thấy cái gì
lợi cho mình thì làm, còn không được lợi hoặc cảm thấy cái lợi quá ít sẽ tìm
cách trốn tránh.
Thứ sáu, có một bộ phận nhỏ sinh viênsa vào các tệ nạn xã hội, vi phạm
pháp luật …
2.2. Một số giải pháp về giáo dục, tuyên truyền nhằm nâng cao hiệu quả
cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” đối với sinh viên trường Đại học Sư phạm kỹ thuật
2.2.1. Giải pháp về giáo dục
Để giúp sinh viên có hứng thú tìm hiểu, học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh, tôi xin đề xuất một số giải pháp sau:
Thứ nhất, tạo không khí học tập vui vẻ, thoải mái và thân thiện giữa các
bạn sinh viên và hơn cả là giữa giáo viên bộ môn với sinh viên trong lớp.
Thứ hai, giáo viên tổ chức các hoạt động nhóm khuyến khích sinh viên làm
câu hỏi trắc nghiệm theo nhóm để cộng điểm tạo cho sinh viên có hứng thú tìm
hiểu bài hơn.
11
Thứ ba, đan xen các phim tài liệu thực tế, sinh động vào bài giảng trình
chiếu, các đoạn phim có nội dung liên quan tới phần đang học hoặc là các bài
hát, các bài thơ có nội dung liên quan.
Thứ tư, hướng sinh viên đến việc học đơn giản, ngắn gọn nhưng phải hiểu
Chí Minh”, sinh viên trường Đại học Sư phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh
đã và đang nghiêm túc thực hiện nhằm hoàn thiện nhân cách, phẩm chất đạo đức
và lý tưởng chủ nghĩa xã hội; chống lại sự tha hóa, suy đồi của đạo đức trong thế
hệ trẻ hiện nay, loại bỏ tư tưởng đi ngược lại với chủ nghĩa xã hội, việc giáo dục
và tạo môi trường để sinh viên tu dưỡng đạo đức trở thành mục tiêu hàng đầu
trong các chương trình, phong trào Đoàn – Hội sinh viên thu hút đông đảo các
sinh viên tham gia.
Mỗi sinh viên cần nỗ lực học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh, từ tinh thần yêu nước, tự cường tự tôn dân tộc, trung với nước hiếu với
12
dân, tri ân những người có công với cách mạng, giúp đỡ chia sẽ những khó khăn
mất mát của những người kém may mắn trong xã hội, “thương người như thể
thương thân”, “lá lành đùm lá rách”; và cuối cùng là nghiêm khắc hoàn thiện
đạo đức bản thân phải biết cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, biết sống giản
dị, hòa đồng, rèn luyện con người mới xã hội chủ nghĩa.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin, nhà
xuất bản Chính trị quốc gia, Bộ giáo dục và đào tạo.
2. Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Bộ
giáo dục và đào tạo.
3. Giáo trình đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà xuất
bản Chính trị quốc gia, Bộ giáo dục và đào tạo.
4. TS. Thái Ngọc Tăng, Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong
việc giáo dục đạo đức nhân cách mới cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng
hiện nay. Kỷ yếu hội thảo khoa học về đổi mới phương pháp dạy học các môn lý
luận chính trị ở trường đại học, cao đẳng theo định hướng phát triển năng lực.
Đại học Huế, trường Đại học sư phạm, tháng 06 năm 2015.
5. Các kênh thông tin: