VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HOÀNG THỊ BÍCH LOAN

CHIẾN LƯỢC KINH TẾ CỦA TRUNG QUỐC
ĐỐI VỚI KHU VỰC ĐÔNG Á BA THẬP NIÊN
ĐẦU THẾ KỶ XXI
Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
Mã số: 62 31 01 06

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2016


Công trình được hoàn thành tại
Học viện Khoa học Xã hội – Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học:

1. PGS.TS. Hoàng Thị Thanh Nhàn
2. TS. Nguyễn Duy Lợi

Phản biện 1: GS.TS Đỗ Tiến Sâm
Phản biện 2: PGS. TS Ngô Tuấn Nghĩa
Phản biện 3: PGS. TS Bùi Tất Thắng

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện

mại Trung Quốc đến nền kinh tế Việt Nam và một số hàm ý” Tạp chí Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương. Kỳ II, tháng
3/2016; tr.4-6.


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Q

Q
ừ
GDP

ổ
Q
B

N
Mỹ
ứ
ứ
N

ứ

S
15 ă
(W O) ă 2001,
P
Đứ
ứ

Q

d

W O
ự

C
ổ

Q
ứ
D

ổ
H
ự
ự Đ

d

ự
G

-

B
)

ự



kinh tế của Trung Quốc đối với khu vực Đông Á ba thập niên đầu
thế kỷ XXI”
ĩ
d
ừ
ự ễ
:
Thứ nhất
ự Đ
Q
N
B
H Q ;
ASEAN
ổ
;
N
Ấ Đ - ữ
ổ
D
N

ứ

B

ổ


Q
ứ
d

d

ự

Q
Đ

800

Đ
ữ
B

Thứ ba

N

Q
d

ă
ASEAN

ứ

4


ự Đ
ứ

Q

dự

ă
ự

N
Q

Đ
ĩ
ứ
ĩ chuyên ngành kinh

ự
2. Mục đích nghiên cứu
P
Đ

ứ
Q

N
ứ
3. Nhiệm vụ nghiên cứu

c ta.
(5) Đ xu t các g i ý chính sách cho Vi t Nam trong quan h
kinh t v i Trung Qu c.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
L
ứ
Q
ự Đ
ỷ XXI
3


Q
4.2. Phạm vi nghiên cứu
4.2.1. Phạm vi nội dung
P
ứ
Q
d
3 ĩ
(
ự
H

N

d
ự Đ
Q


ứ
ứ
N

Q
4.2.2. Phạm vi không gian
L
ứ

Q
ự Đ
ự Đ
ự Đ
B
Đ
N
.
+
ự Đ
N
10
: B
Campuchia, In- -nê-xi-a, Ma-lay-xi-a, My-an-ma, Lào, Thái Lan, Philip-pin, Xin-ga-po
N
+
ự Đ
B
:
Q

4

Q
Đ
ổ

L

H


Q

N

ổ

Đ

ổ

ứ

d

Q

Đ

ứ

ự Đ

ự
Q

4.2.3. Phạm vi thời gian
L
ứ
ự Đ
15 ă
Q

ứ
ă

2030

Đ

ừ ă

Q
2001 ổ

2015

ă

ứ
ừ ă

dự
ổ
5


“Chiến lược kinh tế của Trung quốc đối với khu vực
Đông Á ba thập niên đầu thế kỷ XXI”
ổ
L
ứ
Q
ự Đ
ỷ XXI
d
y nhiên,
ổ
B

ứ
ỗ
“Chiến lược kinh tế của Trung Quốc đối với khu
vực Đông Á ba thập niên đầu thế kỷ XXI”
d
ông
ứ
ĩ
ứ ừI
S
ứ
dẫ ừ

Thứ hai, L
Q

ự
ự Đ

Nam trong
dự

ỷ XXI L
Q

ự

Thứ ba, L

ổ
Q

ự Đ
ự
Q

;

B

d
ự


ễ

ễ

d
ừ

N
Q

Thứ hai L

N
Q
Q

N
Đ
Q

ừ
ự Đ

ừ

ự

ự
ỷ XXI Q
N


:

1 ổ
2 C

ứ
ự

ễ
Q

ự

Đ
Q

N
CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
M
ổ
ữ
ứ ừ
ứ
ứ
ứ
ứ
ữ
Chiến lược kinh tế của

ứ
8


Q
d
ổ
d
Thứ hai,

ự

d

d

C

Thứ ba,
ă

ừ
ổ
ổ

d
ự ừ
Q
. Thứ nhất, m
ỹ

ữ
ỹ
ứ
ổ
ngành
ỹ
ự
d ỡ
ỹ
Q
Thứ hai,
d
N
B
H Q
Q
ự
d
.
1.3. Về chiến lƣợc kinh tế của Trung Quốc đối với Đông Nam Á
C
ứ
Q
ASEAN
ứ
Q
N
B
H Q
N


ự
Q

mình. Thứ hai,

ự
ASEAN

ASEAN
1.4. Về chiến lƣợc kinh tế của Trung Quốc đối với Việt Nam
N
ASEAN
ă
d
ữ
Q
H
ứ
Q
Đ
N
d
Q
ự
N
Q
ổ
các công trình nghiên
ứ

ỹ
N B
tiêu

H

Q

N

ừ
;

ĩ

ự

ự
10


Đ

N
Q

B

M
Trun Q


ứ
N

ứ
-M

M

B
M

ứ
ự Đ

Q
nhất,

: Thứ
ứ

ự

W O ă
Q

Q
ỷ XXI (
ừ ă 1978
2001. Thứ hai,

Đ

Đ

B
ứ

N

Đ
ừ

ổ
ự

Q
ự
ỏ
.
CHƢƠNG 2
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHIẾN LƢỢC KINH TẾ CỦA TRUNG
QUỐC ĐỐI VỚI CÁC NƢỚC TRÊN THẾ GIỚI
C
2
3
d
ự ễ
Q
ữ


D và chính sách M
Ô G B
2.1.1. Lý luận của Đặng Tiểu Bình
C
ự

ự

Q
dễ

ỗ

dự
ứ
Q

d
ự

Q
ự

mình. C
Đ

B

ừ
dự


ứ


Q

ừ

ứ

Đ

B

cho

Q
dĩ

dĩ d
dĩ ự
ự
d
- Lý luận kinh tế (lý luận cải cách): L
Đ
B
ong,
. L
chính: Thứ nhất
d


B

ừ
ự
. Theo ôn

ứ
ừ
d
Đ

C
B

ự
Q
: Lý luận Đông Tây - Nam
Bắc, Lý luận Điệu nhảy ba bước, Lý luận Giấu mình chờ thời, Lý
luận Thế giới thứ ba.
2.1.2. Lý luận Xã hội hài hòa
S
Mè
Mè
Đ
B
ữ
ứ
Q
ă

ừ
ữ
X

ă

2000

C

C
Ô G B
,

B
G
H C
a ra
ổ

ứ

X IĐ
dự X
d
D

C

Đ

ễ
G
H
t nói chung
nói
Q
ữ
ă
2.2. Cơ sở thực tiễn về chiến lƣợc kinh tế của Trung Quốc đối với
các nƣớc trên thế giới
P
ự
ễ
Q
(1) C
trong
Q
ừ
; (2) Các
ự
ự
Q
2.2.1. Điều kiện, tình hình kinh tế - xã hội của Trung Quốc từ sau
14


cải cách mở cửa đến nay
Thứ nhất,
Q
. Thứ hai,

ự

ự

; (2)
; (4)

ự

-

.
2.2.2. Bối cảnh, điều kiện, tình hình kinh tế - chính trị thế giới từ
1978 đến nay
C
Q
ừ
ự ễ
Q
Đ
dự
ự
Trung Qu
ự

ự

Q

ổ

Q

Đ
ữ

Q

Đ

C
Q

ự

ừ

15


d
2.3. Quan điểm về chiến lƣợc kinh tế
Ở
d
chính sách,
ỏ

chung
Đ
Q
ự Đ

ự

g
)

H
ỗ (
ữ
.
2.3.2. Quan điểm của tác giả luận án về chiến lược kinh tế của
Trung Quốc đối với các nước trên thế giới
ừ
d
Q

ừ

ứ

Q

ừ

ự
ữ

ễ
d

Q

3.1.1. Quan điểm định hướng chiến lược
Q
ự Đ
dự
Đ
B
C
Đ
B
ỷ XXI
Q
Đ
X
C
H C
Đ
B
d
C
G
D ;
M
T
Ô G B
M
H
C
C B
Đ
Q

c
ASEAN
n vào Trung
Qu ;
d ng ngu
ự
17


ă

B

Kinh. Thứ ba,
( ỗ
ứ
)
ă
ự
ASEAN
- Thực hiện chiến lược kinh tế của Trung Quốc đối với Đông
Nam Á: (1)
; (2)
; (3)
ỗ
.
- Một số nhận xét đánh giá: Thứ nhất
Q
ự Đ
N

H
Q
Thứ nhất
d
ỹ
N B
H Q
Q .
Thứ hai
d
N
B H Q
a
Trung Qu
n vào quá trình h
ự
- Thực hiện chiến lược kinh tế của Trung Quốc đối với Đông Bắc Á:
- Một số nhận xét đánh giá:
Thứ nhất B
H Q
N
B
S
Q
Tuy nhiên,
Q
ă
trong
F A
N

ự
dự

ữ
ă

N

ữ
B

H
Q
3.3. Xu hƣớng chiến lƣợc kinh tế của Trung Quốc đối với khu
vực Đông Á - tầm nhìn 2030
d
Q
ự Đ
ự
Đ
ừ
ự Đ
B
Đ
Nam Á.
3.4. Tác đ ng của chiến lƣợc kinh tế đến m t số quốc gia Đông Á và
sự khác iệt trong ứng phó với chiến lƣợc kinh tế của Trung Quốc
d
ổ
d

CHIẾN LƢỢC KINH TẾ CỦA TRUNG QUỐC ĐỐI VỚI
VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
d
Q
N ;
19


ữ
N

N ữ

dự
ừ
Đ
ữ
ự ừ
Q
N
4.1. Chiến lƣợc kinh tế của Trung Quốc đối với Việt Nam
4.1.1. Quan điểm chiến lược kinh tế của Trung Quốc đối với Việt Nam
ẳ
ự Đ
Q
N
ẫ dự
Đ
B
L

- Về đầu tư
- Về các hoạt động kinh tế biên giới

4.2. Tác đ ng của chiến lƣợc kinh tế của Trung Quốc đến Việt
Nam
S
ă
Q c thực hi n và tri n khai chi n
c kinh t
i ngo i c a
i v i Vi N
y có những
ng trái chi
n n n kinh t
c ta. Sự
c th
hi n trên c
d
nhữ
ng tích cực và tác
ng tiêu cực.
4.2.1. Tác động đến thương mại
Tác động tích cực
Thứ nhất,
ừ
Q
ứ
d
d
ẫ

Nam vào bẫy gi i công nghi p s m.
4.2.2. Tác động đến đầu tư
Tác động tích cực: (1) ổ
ă
N ; (2)
d

t Nam; (3)
; (4)

ự
N

; (5)

dân.
Tác động tiêu cực: N ữ
ĩ
ự
ODA: (1)
ỏ
; (2)
B
N
ẫ

ự
Một là: từ
ễ
N

; (3)
dự

và
4.2.3 Nguyên nhân của những tác động tiêu cực
Một là, d
ổ
ữ
ă
N

21

ự


Q

ữ

ăng

d

d
…

Q
hà


h
ức r t
quan tr ng trong vi c ứng phó v
c l n.
( )
y và thực thi các bi
ti p c n ngu n lực
trong sáng ki n phát tri
h t ng châu Á c a Trung Qu c và
c nh tranh chi
c c a Nh t B
xây dự
h t ng trong
c.
( )
y h p tác và nhanh chóng hoàn thi
t nd
i t t nh
PP
t trong
những kênh quan tr ng nh t gi m d n sự l thu c vào Trung Qu c.
4.3.2. Nhóm chính sách đối nội
Từ sự phân tích nhữ
ng trên c a chi
c kinh t
i
ngo i c a Trung Qu c t i n n kinh t Vi N
ĩ
ực
i,