Hà Quỳnh Châu

PHIẾU THÔNG TIN HỌC SINH
Tham dự cuô ̣c thi “Vâ ̣n du ̣ng kiế n thức liên môn để giải quyế t
tın
̀ h huố ng thực tiễn dành cho ho ̣c sinh trung ho ̣c”
1.Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố: Hà Nô ̣i
2.Phòng Giáo du ̣c và Đào ta ̣o: quâ ̣n Hoàng Mai
3.Trường: THCS Tân Mai
4.Điạ chı:̉ 16E, nhà A3, 151A Nguyễn Đức Cảnh, phường Tương Mai, quâ ̣n Hoàng
Mai, thành phố Hà Nô ̣i.
5.Điêṇ thoa ̣i: 01647748205
6.Email:
7.Thông tin về ho ̣c sinh
Ho ̣ và tên: Hà Quỳnh Châu
Ngày sinh: 27-12-2000
Lớp: 9A

-1-


Hà Quỳnh Châu

BÀ I THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ
GIẢI QUYẾT CÁC TÌ NH HUỐNG THỰC TIỄN

I) Tình huống:

“An toàn thực phẩm để có sức khỏe tốt”

Thứ hai đầu tuần, tôi vui vẻ đến lớp với dư âm của buổi liên hoan lớp chiều hôm

+ Nguồn gốc: nguồn nước tưới tiêu không ô nhiễm, không sử dụng phân bón hóa
học, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, không sử dụng hóa chất gây biến đổi gen,…

Rau,củ,quả sạch
+ Bảo quản: nên bảo quản rau trong tủ lạnh ở nhiệt độ 1-5 độ C để đảm bảo không
lạnh quá mà đóng băng, cũng như vi khuẩn khó phát triển mạnh. Các loại củ như cà
rốt, củ cải, hành tây có thể để trong tủ lạnh 1-2 tuần nhưng những loại hành hoa, rau

-3-


Hà Quỳnh Châu
thơm, rau diếp, đậu Hà Lan thì chỉ có thể để được 3-5 ngày. Đối với hoa quả, ta loại bỏ
các quả bị bầm dập, rửa sạch, để ráo nước, cho vào bao xốp hay túi ni lon, buộc kín
cho vào ngăn mát của tủ lạnh.
- Đối với động vật:
+ Nguồn gốc: con giống tuyển chọn, định kì kiểm tra nguồn thức ăn và nguồn
nước, thuốc thú y an toàn, không dùng thuốc tăng trọng, vệ sinh thú y, nước dùng trong
quá trình giết mổ, nước thải theo tiêu chuẩn, không vượt quá giới hạn cho phép,…

Sản phẩm thịt sạch
+ Bảo quản: các loại thịt cá, hải sản, đồ tươi sống nên rửa sạch, ướp gia vị chia vào
các hộp nhỏ cho từng bữa ăn, đậy kín và cho vào ngăn đá trong tủ lạnh để. Trước khi
ăn nên để ra ngoài trước 4-5 tiếng. Thực phẩm chín thì phải để nguội hẳn trước khi cho
vào tủ lạnh. Cần bảo quản riêng thực phẩm chín và thực phẩm sống.

-4-


Hà Quỳnh Châu

- Các thực phẩm từ gạo có thể nấu trực tiếp (cơm, xôi), xay nhỏ (tấm) hay làm thành
bột rồi mới chế biến (các loại bánh được tráng hay nấu trong khuôn), có thể nấu kết
hợp với các loại thực phẩm khác (bánh chưng, cháo các loại)

Xôi được nhuộm bằng phẩm màu tự nhiên
- Các loại quả và củ thường có thể chế biến trực tiếp (ngô, khoai nướng) hay chế
biến thành bột để làm các loại bánh

Ngô nướng
-6-


Hà Quỳnh Châu
b) Chế biến hợp vệ sinh
Chúng ta đã có thực phẩm sạch, đã có đầu bếp giỏi, chắc chắn món ăn được nấu sẽ
rất thơm ngon đây. Nhưng liệu món ăn ấy đã đảm bảo cho sức khỏe chúng ta chưa? Xã
hội loài người ngày càng phát triển thì bệnh truyền nhiễm, độc tố trong môi trường
ngày càng cao ví dụ như ở trong các chất cấu tạo dụng cụ nấu ăn chẳng hạn… Để có
những món ăn đúng như mong đợi, chúng ta hãy liệt kê ra một số chú ý rồi cùng nhau
thực hiện nhé.
* Người chế biến:
- Không bị mắc những bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp (viêm gan B, cảm cúm,
đau mắt đỏ,…) vì người chế biến tiếp xúc với thực phẩm, chỉ cần hắt hơi hay ho một
cái cũng dễ khiến người ăn lây bệnh.
- Nên chú ý sử dụng những phụ kiện nhà bếp như tạp dề, mũ đầu bếp, khăn đầu
bếp,… Ngoài ra, ở những nhà hàng cao cấp, nhân viên còn có đồng phục:

Đồng phục đầu bếp
* Dụng cụ chế biến:
- Không nên mua những dụng cụ không rõ nới sản xuất, có thể gây hại cho cơ thể.

Nam:
18 – 30
30 – 60
>60
Nữ:
18 – 30
30 – 60
>60
Phu ̣ nữa có
thai (6 tháng
cuố i)
Phu ̣ nữ cho
con bú(6
tháng đầ u)

Lao động
Nhe ̣
2300
2200
1900

Vừa
2700
2700
2200

Nă ̣ng
3200
3200


Ca
Fe
A
B1
B2
PP
C
(mg) (mg) (µg) (mg) (mg) (mg) (mg)

Prôtêin
(g)

60
60
60

500
500
500

11
11
11

600
600
600

1,2
1,2

0,9
0,9
0,9

1,3
1,3
1,3

14,5
14,5
14,5

70
70
70

+350

+15

1000

30

600

+0,2 +0,2 +2,3

+10


23
28
36
40

300
500
500
500
500

10
11
6
7
12

325
350
400
400
400

0,3
0,4
0,8
1,1
1,3

0.3

18
11

500
600
600

1,0
1,2
1,2

1,6
1,7
1,8

17,2
19,1
20,3

65
75
80

2100
2200
2300

50
55
60



Hà Quỳnh Châu
Chế độ dinh dưỡng hợp lí là:
- Đáp ứng được nhu cầu năng lượng của cơ thể : đối với mỗi người, năng lượng bị
tiêu hao phụ thuộc vào cường độ lao động, thời gian lao động nên nhu cầu năng lượng
cũng khác nhau và một chế độ dinh dưỡng hợp lí sẽ mang đến nguồn năng lượng cần
thiết cho mỗi người.
- Đáp ứng được nhu cầu về các chất dinh dưỡng: đủ các chất protein, lipit, gluxit,
vitamin, chất khoáng và chúng được đưa vào cơ thể một cách cân bằng:

Tháp dinh dưỡng
+ Prôtêin (12% nhu cầu năng lượng): lấy từ thực phẩm có nguồn gốc động vật như
thịt, cá, trứng, sữa,…và thực phẩm có nguồn gốc thực vật như gạo, ngô, các loại
đậu,…

- 10 –


Hà Quỳnh Châu
+ Lipit (15-20% nhu cầu năng lượng): lấy từ các thực phẩm như bơ, mỡ lợn, dầu
thực vật,…
+ Gluxit (65-70% nhu cầu năng lượng): lấy từ các thực phẩm như khoai, sắn, gạo,
ngô,…
+ Vitamin: lấy từ các thực phẩm như hoa quả, rau xanh,…
+ Muối khoáng: lấy từ các thực phẩm thủy hải sản và các sản phẩm từ sữa …
- Thực hiện chế độ ăn hợp lí:
+ Ăn đủ một ngày ba bữa
+ Khoảng cách giữa các bữa ăn không quá 4-5 giờ
+ Nên điều chỉnh lượng thức ăn để đảm bảo sự cân đối trong từng bữa ăn

Thấ p
còi
36,5 34,8 33,0 32,0 30,7 29,6 31,9 33,9 32,6 31,9 29,3 27,5 26,7 25,9
(H/A)
Bên ca ̣nh đó, tỷ lệ thừa cân và béo phì cũng đang có xu hướng gia tăng ở các thành
phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, cao nhất ở lứa tuổi tiểu học (hiện có
12-14% trẻ bị thừa cân, béo phì). Những điều đáng lo ngại nói trên đều do chế độ ăn
uống không hợp lí, kém khoa học mà thành. Ngoài ra, nguyên nhân này còn gây nên
nhiều loại bệnh khác như gout, xơ vữa động mạch, sỏi mật, bệnh tim, xuất huyết não,
xuất huyết dạ dày, xơ gan, máu nhiễm mỡ,… Vậy chế độ ăn không hợp lí này do đâu
mà ra?
- Nguyên nhân cơ bản của suy dinh dưỡng là sự thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết
ban đầu cho cơ thể trong các thức ăn. Ngoài ra, suy dinh dưỡng có thể là do kết quả
của các bệnh về thể chất cũng như tinh thần. Có rất nhiều nguyên nhân khác dẫn đến
việc suy dinh dưỡng như nghèo, đói ăn, ăn không đủ chất, ăn uống thiếu cân bằng,…
hoặc do một số loại bệnh.
- Rươ ̣u bia là mô ̣t ứng du ̣ng của rươ ̣u etylic (công thức hóa ho ̣c là C2H5OH), nế u sử
du ̣ng vừa phải thı̀ không có ha ̣i hoă ̣c có thể còn có lơ ̣i nhưng nế u la ̣m du ̣ng mô ̣t lươ ̣ng
lớn thường xuyên thı̀ sẽ gây xơ gan, tổ n thương tới naõ ,…
- Khi chế độ ăn cung cấp năng lượng vượt quá nhu cầu, nếp sống làm việc tĩnh lại, ít
tiêu hao năng lượng sẽ làm cân nặng cơ thể tăng lên. Nhiều người thường khó kiểm

- 12 -


Hà Quỳnh Châu
soát chế độ ăn của mình. Các nhà nghiên cứu cho rằng chỉ cần ăn dư ra 70 calo mỗi
ngày sẽ dẫn tới tăng cân. Một khẩu phần ăn giàu chất béo, tinh bột, đường, đồ ngọt sẽ
khiến bạn tiến gần đến nguy cơ béo phì.


- Một chế độ thực phẩm nguyên chất bao gồm rau tươi, trái cây, các loại hạt sẽ giúp
cơ thể bổ sung vitamin và muối khoáng nhiều hơn. Tuy nhiên, nó cũng có những mặt

- 14 -


Hà Quỳnh Châu
trái khi lạm dụng những món ăn tươi sống như gỏi hay trứng, sắn thì nguy cơ tiếp
xúc vi khuẩn và dị ứng rất cao.
- Lạm dụng thuốc để giảm cân như thuốc lợi tiểu, thuốc xổ… để giảm cân có thể gây
ra rất nhiều biến chứng xấu. Khi sử dụng thuốc xổ, không chỉ mỡ mà tất cả các chất
dinh dưỡng khác đều bị thải ra ngoài, dẫn đến thiếu chất trầm trọng.

Thuốc giúp giảm cân
Đối với thuốc lợi tiểu, chúng ta có thể rơi vào tình trạng mất nước và chất điện giải, tụt
huyết áp, mệt mỏi, suy nhược… Không chỉ thế, việc sử dụng thuốc một cách tùy tiện
còn có thể khiến bạn gặp rất nhiều biến chứng nguy hiểm.
- Vì không đủ thời gian để nấu ăn nên rất nhiều người thường ăn đồ ăn ở các quán lề
đường, hè phố không rõ nguồn gốc, không đảm bảo vệ sinh, có hại cho sức khỏe

- 15 -


Hà Quỳnh Châu

Quán ăn lề đường, hè phố
2) Chế biến
* Người chế biến:
- Người chế biến mắc các loại bệnh lây nhiễm qua đường hô hấp khi chế biến khiến
vi khuẩn, virus bám vào thức ăn, gián tiếp gây bệnh cho người ăn


- 17 -


Hà Quỳnh Châu
ăn. Theo các nghiên cứu khoa học, đồ dùng nhôm chứa đựng thức ăn nóng, chua,
mặn hoặc để qua đêm, bề mặt nhôm dễ bị rỗ, giải phóng các ion nhôm vào cơ thể, tích
luỹ ở tế bào não, gây ra hội chứng lú lẫn sớm. Biểu hiện là trí nhớ giảm sút, phản ứng
trì trệ, trí năng giảm, cử động chậm chạp, cười khóc bất thường.
3) Thị trường thực phẩm trong nước ta hiện nay
Từ thực trạng dinh dưỡng ta thấ y ý thức con người còn xem nhe ̣ viê ̣c ăn uố ng của
bản thân, gia đình và của cả mọi người xung quanh. Quả thâ ̣t là như vâ ̣y! Nhưng nế u
nhıǹ vào mô ̣t mă ̣t khác, thi ̣trường thực phẩ m trong nước ta hiêṇ nay thực chấ t có đươ ̣c
mấ y mă ̣t hàng đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng? Trong tıǹ h huố ng này,
chẳ ng phải những con người xem nhe ̣ viêc̣ ăn uố ng ấ y cũng ăn cùng mô ̣t loa ̣i thực
phẩ m với những người coi tro ̣ng viêc̣ ăn uố ng hay sao? Nế u đang diễn ra mô ̣t cuô ̣c
tranh luâ ̣n, ho ̣ sẽ phản bác rằ ng ho ̣ ăn rau phun thuố c sâu, người khác lấ y đâu ra rau
sa ̣ch?

Rau quả nhiễm hóa chất

- 18 -


Hà Quỳnh Châu
Rằ ng ho ̣ ăn thiṭ bò, thiṭ heo bơm nước, người khác chẳ ng lẽ đươ ̣c ăn thiṭ tố t hơn ho ̣
sao?

Thịt heo bơm nước
Rằ ng ho ̣ ăn hoa quả ngâm hóa chấ t, người khác thı̀ đươ ̣c ăn hoa quả tươi hay sao?

- Các loại trái cây như chuối, chôm chôm, sầu riêng, mít, xoài… gần đây nhà nông
sử dụng hóa chất bán trôi nổi trên thị trường để ép hoa quả chín nhanh
- Bỏ vài muỗng hóa chất và một viên pin vào nồi luộc 200 bắp ngô, chưa đến 2 giờ
sau toàn bộ bắp sẽ chín, thơm, ngọt và để lâu mà không bị ôi thiu
- Đậu đỗ, dưa chuột, rau cải tiềm ẩn nguy cơ nhiễm hóa chất
- Bánh mì nhiễm vi sinh vật gây ngộ độc cho người
- Nhờ những chất bảo quản bị cấm hay hàm lượng quá cao, nho để tủ lạnh 3 tháng
vẫn tươi; lê, táo, mận... cũng để cả tháng trời mà không hề hỏng, bề ngoài vẫn tươi,
mặc dù thời tiết rất nóng
* Thực phẩm có nguồn gốc động vật:
- Tôm được chích lấy ra hết đất cát, rồi tẩm hóa chất cho có màu, sau đó luộc, phơi
khô trên nền đất
- Cá được đưa từ biển về, nhúng vào thùng nước đá có pha đạm urê, sau đó vớt ra
sạp bán, công đoạn này được gọi là "tráng đạm"
- Thịt heo được tiêm thuốc an thần Prozil để thịt không hôi, và nhìn tươi đỏ: dễ gây
rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng đến tim mạch, run chân tay, thay đổi huyết áp, nhức đầu
và chóng mặt. Dùng liên tục sẽ gây ra nhiều nguy cơ bệnh tật như ung thư xương, tác
hại đến thần kinh gây ra các hội chứng đãng trí, trầm uất và run tay chân
- Jăm bông, thịt nguội, pa-tê nhiễm Coliforms và E.Coli vượt quá giới hạn cho phép
từ 2 đến 15 lần
- Còn có trường hợp biến thịt lợn sề thành thịt bò

- 21 -


Hà Quỳnh Châu
V) Biện pháp khắc phục
1) Khắc phục thị trường thực phẩm
a)Như thế nào là sản xuất thực phẩm sạch?
Ở Thành phố Hồ Chí Minh, trung bình một ngày tiêu thụ hết ba triệu quả trứng gà.

+ Phân bón: Mỗi loại cây có chế độ bón và lượng bón khác nhau. Tuyệt đối không
dùng phân chuồng tươi để loại trừ các vi sinh vật gây bệnh, tránh nóng cho rễ cây và
để tránh sự cạnh tranh đạm giữa cây trồng và các nhóm vi sinh vật. Tuyệt đối không
dùng phân tươi và nước phân chuồng pha loãng tưới cho rau.
+ Bảo vệ thực vật: Không sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật, khi thật cần thiết
có thể sử dụng nhưng nên chọn các loại thuốc ít độc hại và sử dụng đúng liều lượng.
Kết thúc phun thuốc hoá học trước khi thu hoạch ít nhất 5 đến 10 ngày. Ưu tiên sử
dụng các chế phẩm sinh học, các chế phẩm thảo mộc, các ký sinh thiên địch để phòng
bệnh. Áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt: luân canh cây trồng hợp lý, sử dụng giống
tốt không bệnh, chăm sóc cây theo yêu cầu sinh lý,...
+Thu hoạch, đóng gói: thu hoạch đúng độ chín, rau loại bỏ các lá già, héo, quả

- 23 -


Hà Quỳnh Châu
loại những quả bị sâu, dị dạng. Sản phẩm được rửa kỹ bằng nước sạch, để ráo cho vào
bao, túi sạch trước khi mang đi tiêu thụ tại các cửa hàng. Trên bao bì phải có phiếu bảo
hành ghi rõ địa chỉ nơi sản xuất.
- Đối với động vật:
+ Xác định đúng vị trí, điều kiện tự nhiên, kinh tế, thế mạnh của từng vùng để phát
triển các hoạt động chăn nuôi phù hợp
+ Trong chăn nuôi, thức ăn được coi là “nguyên liệu” cho sản xuất “công nghiệp”.
Điều quan trọng hơn là cỗ máy “công nghiệp” chăn nuôi lại phải hoạt động liên tục
không được phép nghỉ dù chỉ một ngày nên nguồn thức ăn đòi hỏi phải được đảm bảo
một cách đầy đủ kịp thời, thường xuyên liên tục. Thức ăn chăn nuôi gồm nhiều loại, có
nguồn gốc khác nhau nhưng phải đảm bảo cân đối giữa: chất thô, chất bột, chất đạm và
muối khoáng,… Trên hết, nguồn thức ăn phải đảm bảo an toàn, không chứa thuốc tăng
trọng,…