PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOÀNG MAI
TRƯỜNG THCS TÂN MAI
-------------

BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT
TÌNH HUỐNG TRONG THỰC TIỄN

Tên tình huống:
Giới thiệu vài nét về lịch sử, văn hóa Quận Hoàng Mai
nhân dịp kỷ niệm 10 năm ngày thành lập Quận

Thông tin về học sinh:
Họ và tên:
Trần Minh Tuấn
Ngày sinh:
24/03/2000
Lớp:
9A

Năm học 2014 - 2015


Tham dự cuộc thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết
tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học”


1. Sở Giáo dục và Đào tạo Tỉnh/Thành phố: Hà Nội
2. Phòng Giáo dục và Đào tạo: Quận Hoàng Mai
3. Trường: THCS Tân Mai
4. Địa chỉ: Phường Tân Mai, Quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội

dựng lý tưởng sống cho thanh niên.
2.1. Kiến thức
Quận Hoàng Mai được thành lập theo Nghị định số 132/2003.NĐ-CP ngày
6/1/2013 của Chính phủ Việt Nam. Quận Hoàng Mai có diện tích 4104 ha, dân số
tính đến cuối 2009 là 329.000 người với 14 phường. Là cửa ngõ phía Nam thủ đô,
Hoàng Mai có sự phát triển mạnh về giao thông, sản xuất và kiến thức địa lý đã
cho ta biết điều đó.
Quận Hoàng Mai có lịch sử hình thành từ lâu đời, có truyền thống hiếu học và
có những giá trị văn hóa đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Kiến thức môn Lịch sử
và môn Giáo dục công dân sẽ đem đến cho ta những kiến thức đó.
Để chọn lọc các thông tin, viết thành bài văn thuyết trình, phải vận dụng kiến
thức Ngữ văn về văn thuyết minh (Ngữ văn 8, 9).
1


Và những kiến thức đó giúp chúng ta kế thừa và phát huy truyền thống tự hào
về truyền thống dân tộc. Đó là kiến thức môn Giáo dục công dân.
2.2. Kỹ năng
- Vận dụng kỹ năng thuyết minh để giới thiệu về lịch sử hình thành truyền
thống hiếu học và nét đẹp văn hóa truyền thống của quận Hoàng Mai.
- Kỹ năng tìm hiểu, tra cứu thông tin, chọn lọc thông tin qua mạng, qua các tài
liệu địa phương để thuyết minh đúng trọng tâm vấn đề.
2.3. Thái độ
- Tự hào về nét đẹp lịch sử, văn hóa của từng phường trong Quận.
- Tự hào về sự phát triển của Quận trong nhiều lĩnh vực: kinh tế, giáo dục...
3. Tổng quan về nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết vấn đề
3.1. Các đơn vị kiến thức trong các môn học liên quan đến tình huống
- Môn Ngữ văn: Văn thuyết minh: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật, miêu
tả trong văn bản thuyết minh (Ngữ văn 9: T4, T5, T9, T10).
- Môn Lịch sử:

Quận Hoàng Mai được thành lập theo Nghị định số 132/2003/ND-CP ngày
6/1/2013 của Chính phủ Việt Nam, dựa trên diện tích và dân số 9 xã: Định Công,
Đại Kim, Hoàng Liệt, Trung Liệt, Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Trần Phú, Yên Sở và 55
ha xã Tứ Hiệp (Thanh Trì) cùng diện tích và dân số và 5 phường: Mai Động,
Tương Mai, Tân Mai, Giáp Bát, Hoàng Văn Thụ thuộc Hai Bà Trưng.
Quận Hoàng Mai có diện tích: 4.104 .... ha, dân số tính đến cuối 2009:
329.000 người. Quận Hoàng Mai có 14 phường (Định Công, Đại Kim, Giáp Bát,
Hoàng Liệt, Hoàng Văn Thụ, Lĩnh Nam, Mai Động, Tân Mai, Thanh Trì, Thịnh
Liệt, Trần Phú, Tương Mai, Vĩnh Hưng, Yên Sở.)

3


B. Lịch sử hình thành
Xưa kia, Hoàng Mai là một vùng bao la xóm làng và đồng ruộng nằm liền kề
cửa ô phía Nam kinh thành Thăng Long. Đất cổ Mai được khai phá từ rất sớm,
theo dấu vết lịch sử, ngay từ 3000-4000 năm trước, khu vực này đã có người sinh
sống mà vết tích là một số công cụ như rìu đá, vòng đá tìm thấy trong khu mộ táng
ở bờ sông Kim Ngưu và mộ thời Đông Hán tại gò Mã Vẽ nằm giữa hai làng Hoàng
Mai và Tương Mai.
Năm 1390, tướng Trần Khát Chân lập công lớn, bắn chết vua chiêm là Chế
Bồng Nga trên sông Hải Triều (sông Luộc) cứu thành Đại La khỏi quân Chiêm
cướp bóc. Ghi nhớ công ơn vị tướng trẻ (năm đó Trần Khát Chân 20 tuổi) vua Trần
Thuận Tông ban thưởng cho Trần Khát Chân ấp Cổ Mai. Tên gọi này là do ở vùng
đất này nhiều người sinh sống bằng nghề trồng mai lấy quả gọi là quả mơ, cứ mùa
đông hoa mơ nở trắng rừng, khiến một vùng mặt đất như một trời mây trắng. Nơi
đây trồng nhiều giống mai. Mai vàng, mai trắng, mai đỏ nên địa danh một số vùng
đất khu vực này cũng là: Hoàng Mai, Bạch Mai, Hồng Mai.
Sử cũ kể lại, sau này Trần Khát Chân tham gia mưu sát Hồ Quý Ly trong hội
thề núi Đốn Sơn. Sự việc bị phát giác, ông và hơn 370 người liên quan bị giết và

niên hiệu Hồng Đức, đời vua Lê Thánh Tông (1478).
- Nguyễn Xân, đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Nhâm Thìn niên
hiệu Đại chính, đời vua Mạc Đăng Doanh (1532).
- Bùi Vịnh, đỗ Bảng nhãn cùng khoa với Nguyễn Xuân (1532).
- Nguyễn Chính, đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Nhâm Dần, niên
hiệu Hoằng Định, đời vua Lê Kính Tông (1602).
- Bùi Bỉnh Quân, đỗ đệ tam giáp đồng tiến sỹ xuất thân, niên hiệu Hoằng
Định, đời vua Lê Kính Tông (1619).
- Bùi Huy Bích, đỗ Đình Nguyên, Hoàng Giáp khoa Kỷ Sửu, niên hiệu Cảnh
Hưng, đời vua Lê Hiên Tông (năm 1769).
Rõ ràng người dân Thịnh Liệt xưa nói riêng, Hoàng Mai nay nói chung đều
ham học, phát huy thêm truyền thống học hành khoa cử của vùng đất.
D. Nét đẹp văn hóa truyền thống (Hội đấu vật ở Mai Động)
Từ mùng 4 đến 6 Tết, tiếng trống vang lên dồn dập, rộn ràng từ đình làng Mai
Động thuộc ấp Cổ Mai, cửa ngõ Nam Thăng long, Hà Nội. Trên một nửa sân rải
cát, các đô vật tham gia giải đấu (chiều mùng 6) đến từ khắp miền Bắc, cả những
du khách yêu mến một nét đẹp văn hóa cổ truyền.
Hội vật Mai Động đã có truyền thống lâu đời, theo các cụ nói lại thì từ hàng
nghìn năm nay. Tương truyền ông tổ trại Mai Động được thờ làm Thành Hoàng
làng, là Nguyễn Tam Trinh (gốc Thanh Hóa) tinh thông võ nghệ, mở lò vật luyện
5


học trò. Có thể coi ông là tổ môn rõ Việt Nam. Ông Tam Trinh có làm quan ít lâu
với nhà Hán (TQ) sau bỏ quan về ở Mai Động dạy văn, võ, ông theo Hai Bà Trưng
khởi nghĩa chống ách đô hộ và chết ở Mai Động, sau được phong thánh. Do vậy,
hội vật hàng năm ở Mai Động mang tính tâm linh, lịch sử và thể thao. (Trong cuốn
“Thương nhớ mười hai”, Vũ Bằng viết: “Bây giờ ngồi nghĩ lại những tay đô ấy,
quả thực tôi không biết bắt đầu từ đâu và nói cho hết được cái mê say, cái cảm
phục của tôi hồi đó. Tôi chỉ biết rằng nếu nhắm mắt lại, đến tận bây giờ, tôi vẫn

2000, lễ hội bơi chải được khôi phục và nhanh chóng thu hút đông đảo nhân dân và
khách thập phương. Năm 2012 Quận Hoàng Mai được UBND TP.Hà Nội chọn
đăng cai giải bơi chải truyền thống Hà Nội.
6. Kết luận:
Khi chúng con học lớp 6, chúng con đã học bài: “Lòng yêu nước” của nhà
văn Erenbua (Liên Xô cũ). Chúng con luôn nhớ 1 đoạn trong bài:
“Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải trường giang Volga, con sông Volga đi
ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc”.
Và khi chúng con tìm hiểu về lịch sử, nét đẹp văn hóa quận Hoàng Mai,
chúng con càng thêm yêu quý, tự hào về mảnh đất giàu truyền thống đang trên đà
phát triển. Hoàng Mai - bông hoa mai vàng rạng rỡ. Chúng con thêm yêu quý vùng
đất mà con đang sống và sẽ tiếp tục học tập, xây dựng quận Hoàng Mai ngày càng
phát triển. Đó cũng là tình cảm mà chúng con thấm thía khi tham gia cuộc thi này.

8


Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam

§éc lËp - Tù do - H¹nh phóc
---------o0o--------Hà Nội, ngày 04 tháng 12 năm 2014

PHIẾU THÔNG TIN HỌC SINH
Tham dự cuộc thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết
tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học”
1. Sở Giáo dục và Đào tạo Tỉnh/Thành phố: Hà Nội
2. Phòng Giáo dục và Đào tạo (nếu là GV THCS): Quận Hoàng Mai
3. Trường: THCS Tân Mai
4. Địa chỉ: Phường Tân Mai, Quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội
5. Điện thoại: 043.8643990