MỤC LỤC
Trang
I LỜI MỞ ĐẦU

2

II KHÁI QUÁT CHUNG

2

1 Về WTO

2

a. Sự hình thành và phát triển

2

b. Ý nghĩa và vai trò của việc thành lập WTO

3

2 Tranh chấp thương mại quốc tế

4

a. Khái niệm

4

b. Phương thức giải quyết


10

Từ viết tắt:
WTO: Tổ chức thương mại thế giới
GATT: General Agreement on Tariffs and Trade: Hiệp định chung về thuế quan
và thương mại

1


ILỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại ngày nay, hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành một tất yếu
khách quan, và là xu thế của thời đại, có tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực trong
đời sống kinh tế xã hội của các quốc gia trên thế giới. Đến nay, trên thế giới đã có
đến hàng trăm hình thức tổ chức liên chính phủ và hàng nghìn hình thức tổ chức
phi chính phủ hoạt động trong hầu hết tất cả các lĩnh vực kinh tế-chính trị-xã hội.
Trong đó, có những tổ chức kinh tế và thương mại quốc tế và các tổ chức liên kết
kinh tế và thương mại đặc thù theo khu vực như khu mậu dịch tự do Bắc Mỹ
(NAFTA), thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), tổ chức hợp tác và phát triển
kinh tế (OECD),…và đỉnh cao của sự hội nhập trong lĩnh vực kinh tế và thương
mại thế giới là sự ra đời của tổ chức thương mại thế giới (WTO).
Là một quốc gia có nền kinh tế ở trình độ thấp nhưng Việt Nam cũng đã xác
định hội nhập là con đường duy nhất để Việt Nam theo kịp thời đại, điều này đã
được Đảng và Nhà nước ta khẳng định ngay từ Đại hội Đảng lần thứ VI ( 1986).
Đến nay, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia và vùng lãnh
thổ, là thành viên của ASEAN, APEC, WTO.., ký hiệp định thương mại với nhiều
nước trên thế giới trong đó có Mỹ .
Hội nhập kinh tế quốc tế là một cơ hội cũng như thách thức đối với Việt
Nam, đặc biệt trong việc giải quyết các tranh chấp thương mại nảy sinh trong bối

vụ trên thế giới phục vụ cho sự phát triển ổn định, bền vững và bảo vệ môi trường.
Thúc đẩy sự phát triển các thể chế thị trường, giải quyết các bất đồng và tranh chấp
thương mại giữa các nước thành viên trong khuôn khổ của hệ thống thương mại đa
phương, phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của Luật quốc tế; bảo đảm cho các
nước đang phát triển và đặc biệt là các nước kém phát triển nhất được thụ hưởng
thụ những lợi ích thực sự từ sự tăng trưởng của thương mại quốc tế, phù hợp với
nhu cầu phát triển kinh tế của các nước này và khuyến khích các nước này ngày
càng hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới. Nâng cao mức sống, tạo công
ăn, việc làm cho người dân các nước thành viên, bảo đảm các quyền và tiêu chuẩn
lao động tối thiểu được tôn trọng.
WTO được thành lập với 04 nhiệm vụ chủ yếu:
3


•

Thúc đẩy việc thực hiện các Hiệp định và cam kết đã đạt được trong

khuôn khổ WTO (và cả những cam kết trong tương lai, nếu có);
•

Tạo diễn đàn để các thành viên tiếp tục đàm phán, ký kết những Hiệp

định, cam kết mới về tự do hoá và tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại;
•

Giải quyết các tranh chấp thương mại phát sinh giữa các thành viên

WTO; và
•

http://www.wtocenter.vn/wto/tranh-chap/tom-tat?page=11

4


- Điều XXII và XXIII GATT 1947 (Điều 3.1 DSU)
- Các qui tắc và thủ tục chuyên biệt hoặc bổ sung về giải quyết tranh chấp tại
các Hiệp định trong khuôn khổ WTO (Ví dụ: Điều 11.2 Hiệp định về các Biện
pháp Kiểm dịch Thực vật; Điều 17.4 đến 17.7 GATT 1994…)
- “Quyết định về các Thủ tục giải quyết tranh chấp đặc biệt” GATT 1966:
bao gồm các qui tắc áp dụng cho việc giải quyết các tranh chấp giữa một nước kém
phát triển và một nước phát triển (Điều 3.12 DSU) và các thủ tục đặc biệt áp dụng
cho tranh chấp có một bên là nước kém phát triển nhất (Điều 2.4 DSU)


Giải quyết trong khuôn khổ của WTO

Tổ chức Thương mại Quốc tế (WTO) chính thức ra đời kể từ ngày 1/1/1995
là kết quả của Vòng đàm phán Urugoay (1986-1995) với tiền thân là Hiệp định
chung về thuế quan và thương mại (GATT 1947). WTO được coi như một thành
công đặc biệt trong sự phát triển thương mại và pháp lý cuỗi thế kỷ XX với một hệ
thống đồ sộ các hiệp định, thoả thuận, danh mục nhượng bộ thuế quan điều chỉnh
các quyền và nghĩa vụ thương mại của các quốc gia thành viên
Với các mục tiêu đầy tham vọng là thúc đẩy tiến trình tự do hoá thương mại
trên toàn cầu, nâng cao mức sống của người dân các nước thành viên và giải quyết
các bất đồng về lợi ích giữa các quốc gia trong khuôn khổ hệ thống thương mại đa
biên, sự vận hành của WTO đã và sẽ có tác động to lớn đối với tương lai lâu dài
của kinh tế thế giới cũng như kinh tế của từng quốc gia. Theo tính toán, có tới trên
95% hoạt động thương mại trên thế giới hiện nay được điều chỉnh bởi các Hiệp
định của Tổ chức này.

nước phải chú trọng nỗ lực tuân thủ nguyên tắc, và có lẽ sau đó tái thương lượng
về các nguyên tắc – chứ không phải là tuyên chiến với nhau. Gần 200 tranh chấp
đã được đưa ra giải quyết ở WTO kể từ khi tổ chức này thành lập. Nếu thiếu một
phương tiện giải quyết các tranh chấp này một cách xây dựng và đồng bộ, một số
tranh chấp đã có thể dẫn đến những cuộc xung đột chính trị nghiêm trọng hơn.

6


WTO không thể tuyên bố sẽ làm cho tất cả các nước đều bình đẳng. Nhưng
WTO thực sự làm giảm bớt một số bất bình đẳng, giúp các nước nhỏ hơn có
nhiều tiếng nói hơn. Đồng thời cũng giải thoát cho các nước lớn khỏi sự phức tạp
trong việc thoả thuận các hiệp định thương mại với các đối tác của mình.
Các quyết định và hiệp định của WTO được thực hiện bằng nhất trí ý kiến.
Các hiệp định này áp dụng cho mọi người. Các nước giàu cũng như nước nghèo
đều có thể bị chất vấn nếu họ vi phạm một hiệp ước, và họ có quyền chất vấn các
nước khác trong quy trình giải quyết tranh chấp của WTO. Thiếu một cơ chế đa
phương kiểu hệ thống WTO, các nước mạnh hơn sẽ càng được tự do đơn phương
áp đặt ý muốn của mình cho các nước yếu hơn. Các nước lớn hơn cũng được
hưởng những lợi ích tương xứng. Các cường quốc kinh tế có thể sử dụng diễn
đàn duy nhất của WTO để thương lượng với tất cả hay với hầu hết các đối tác
thương mại của họ cùng một lúc.
Trên thực tế, có riêng một hệ thống nguyên tắc áp dụng với tất cả các nước
thành viên, điều đó đã đơn giản hoá rất nhiều toàn bộ cơ chế thương mại.

2Mang lại sự ổn định và thúc đấy tự do hóa thương mại.
Kể từ khi WTO được thành lập đã giảm bớt các hàng rào mậu dịch thông
qua thương lượng và áp dụng nguyên tắc không phân biệt đối xử. Không có bảo
hộ sản xuất nội địa, bán phá giá. Nếu như các thành viên của WTO vi phạm các
quy định trong các hiệp định, thỏa thuận đã tham gia và kí kết, WTO có trách

đàm phán xong. Ở đây chúng ta thấy vai trò của WTO rất mờ nhạt, . Hội nghị bộ
trưởng là cơ quan đại diện cao nhất cảu WTO vẫn chưa thống nhất được mức
thuế mà các quốc gai sẽ cắt giảm cho các nước đang phát triển.
Vấn đề nữa mà chúng ta thấy đó là khi một quốc gia vi phạm nguyên tắc
tối huệ quốc (MFN), tuy nhiên do nhiều lí do khác nhau mà các tranh chấp này
khi đưa lên WTO vẫn chưa được giải quyết rõ rang.
Chính vì vậy, trong thời gian tới WTO cần phải thể hiện vai trò của mình
một cách rõ rang hơn, tiếp tục giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp,, góp phần
thúc đẩy tự do hóa thương mại.

8


IV. Kết luận
Trong xu thế toàn cầu hóa như hiện nay, khi mà nền kinh tế giữa các quốc
gia và vùng lãnh thổ ngày càng hội nhập sâu rộng và toàn diện hơn. Chính vì vậy
thì các tranh chấp phát sinh là không thể tránh khỏi, nhưng chúng ta có thể hạn
chế nó một cách tối thiểu. WTO là một chế định thương mại lớn nhất toàn cầu, có
nhiệm vụ góp phần thúc đẩy tự do hóa thương mại, giải quyết các tranh chấp,
hướng tới một thế giới hòa bình ổn định và phát triển.
Hội nhập kinh tế quốc tế là một tất yếu khách quan, Đảng và Nhà nước ta
cần phải có những chủ trương chính sách phù hợp với tình hình phát triển.

9




Danh mục tài liệu tham khảo.