Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐINH THỊ THUỲ MAI

NGHIÊN CỨU SO SÁNH CHÍNH SÁCH
TRUYỀN BÁ NGÔN NGỮ CỦA THỰC DÂN ANH Ở ẤN ĐỘ
VÀ THỰC DÂN PHÁP Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ THẾ GIỚI

1


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

Nghệ An, 2012

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐINH THỊ THÙY MAI

NGHIÊN CỨU SO SÁNH CHÍNH SÁCH
TRUYỀN BÁ NGÔN NGỮ CỦA THỰC DÂN ANH Ở ẤN ĐỘ
VÀ THỰC DÂN PHÁP Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ


4


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU.................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.................................................................................................1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề...................................................................................3
3. Phạm vi nghiên cứu của luận văn........................................................................9
4. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu........................................................9
5. Đóng góp của luận văn........................................................................................10
6. Bố cục của luận văn.............................................................................................10
Chương 1. CHÍNH SÁCH TRUYỀN BÁ NGÔN NGỮ CỦA THỰC DÂN ANH
Ở ẤN ĐỘ.................................................................................................................11
1.1. Khái quát về văn hóa Ấn Độ trước khi thực dân Anh
xâm nhập................................................................................................................11
1.1.1. Cơ sở hình thành sự đa dạng của ngôn ngữ dân tộc Ấn Độ.........................11
1.1.2. Văn hóa Ấn Độ trước nguy cơ xâm nhập của văn hóa
phương Tây.............................................................................................................14
1.2. Mục đích và cơ sở của chính sách truyền bá Anh ngữ của thực dân Anh
ở Ấn Độ...................................................................................................................19
1.2.1. Mục đích của chủ nghĩa thực dân Anh trong chính sách truyền bá
ngôn ngữ ở thuộc địa...............................................................................................19
1.2.2. Cơ sở thực hiện chính sách truyền bá Anh ngữ ở Ấn Độ............................21
1.3. Quá trình truyền bá Anh ngữ của thực dân Anh ở Ấn Độ........................25
1.3.1. Chính sách truyền bá Anh ngữ của thực dân Anh ở Ấn Độ
giai đoạn 1757 - 1858..............................................................................................25
1.3.2. Chính sách truyền bá Anh ngữ của thực dân Anh ở Ấn Độ

BÁ NGÔN NGỮ CỦA THỰC DÂN ANH Ở ẤN ĐỘ VÀ THỰC DÂN PHÁP
Ở VIỆT NAM.........................................................................................................97
3.1. Những nhận xét chung về chính sách truyền bá ngôn ngữ của
chủ nghĩa thực dân phương Tây ở châu Á..............................................................97
3.2. Nhận xét so sánh về mục tiêu, cách thức truyền bá ngôn ngữ của
thực dân Anh ở Ấn Độ và thực dân Pháp ở Việt Nam...........................................100
3.3. Nhận xét so sánh về quá trình thực hiện và những điều chỉnh trong
chính sách truyền bá ngôn ngữ của thực dân Anh ở Ấn Độ và thực dân Pháp
ở Việt Nam...............................................................................................................104
3.4. Nhận xét so sánh về hệ quả của chính sách truyền bá ngôn ngữ
ở thuộc địa Ấn Độ và Việt Nam..............................................................................107
KẾT LUẬN.............................................................................................................116
TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................................................121
PHỤ LỤC

6


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

7


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Lịch sử thế giới cận đại được bắt đầu gắn liền với sự ra đời và phát
triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Từ những tích lũy của chủ
nghĩa tư bản ban đầu, đã dần dẫn đến giai đoạn “bành trướng” của chủ nghĩa đế

Mughul xâm lược và thống trị Ấn Độ với nền văn hóa và ngôn ngữ Persian…
Ở Việt Nam, suốt trong một nghìn năm Bắc thuộc, với sự thống trị của phong
kiến Trung Quốc, văn hóa và ngôn ngữ Hán đã có điều kiện ăn sâu, bám rễ
trên mảnh đất Giao Châu, Giao Chỉ này.
Cũng như vậy, đến giai đoạn của chủ nghĩa tư bản, song song với quá
trình xâm lược và bóc lột, chủ nghĩa thực dân đã truyền bá ngôn ngữ Anh và
ngôn ngữ Pháp của mình vào thuộc địa. Với kế sách đồng hóa văn hóa, thực
hiện chính sách “ngu dân” nhằm biến các dân tộc thuộc địa thành một bộ
phận của “mẫu quốc”, cho “dễ bề cai trị”. Dù nhiều hay ít thì chính sách đồng
hóa văn hóa và truyền bá ngôn ngữ vẫn được chính quyền thực dân tiến hành
xuyên suốt. Có thể nói rằng, đó là sự biểu hiện điển hình về bản chất thâm
độc của chủ nghĩa đế quốc. Nghiên cứu chính sách truyền bá ngôn ngữ của
thực dân Anh ở Ấn Độ và thực dân Pháp ở Việt Nam sẽ góp phần giúp chúng
tôi có những nhận biết toàn diện về chủ nghĩa đế quốc - một biểu hiện của chủ
nghĩa tư bản.
1.3. Tiếng Anh và tiếng Pháp cũng đều bắt nguồn từ tiếng Latinh.
Người ta cho rằng 80% các từ tiếng Anh có học thuật đều bắt nguồn từ
Latinh, trong đó đa số trường hợp là thông qua tiếng Pháp. Tiếng Pháp có một
lịch sử lâu dài, từng đã trở thành ngôn ngữ ngoại giao và khoa học của thế kỷ
XVIII, XIX ở châu Âu. Tuy nhiên, thời thế đã thay đổi, tiếng Pháp dần dần
mất vai trò hàng đầu trong ngôn ngữ văn hóa và ngoại giao của thế giới. Thực
tế hiện nay, trong xu thế phát triển hội nhập, rất khó có cơ hội để tiếng Pháp
trở thành ngôn ngữ chính của Cộng đồng châu Âu. Tiếng Anh đang chiếm
lĩnh mạnh mẽ châu Âu. Biến thể Anh Mỹ của nó là ngôn ngữ của tài chính,
thương mại quốc tế, vi tính và hiển nhiên là ngôn ngữ của âm nhạc và văn hóa

2


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

3


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

hút ghê gớm đối với các nhà nghiên cứu sử học với mục đích chung là tái hiện
được một cách toàn diện bức tranh bi tráng của lịch sử.
Khi nghiên cứu về giai đoạn này, không thể không đề cập đến hai đế
quốc điển hình là Anh và Pháp với những chính sách cai trị đặc trưng của mỗi
thực dân. Trong đó, chính sách truyền bá ngôn ngữ là một trong những chính
sách quan trọng để chủ nghĩa thực dân Anh, Pháp thiết lập chế độ cai trị và
bóc lột ở thuộc địa Ấn Độ và Việt Nam. Chính vì vậy, hầu như trong các công
trình nghiên cứu về lịch sử Ấn Độ và Việt Nam thời kỳ này đều đề cập ít
nhiều đến phạm vi nghiên cứu của đề tài ở những góc độ khác nhau.
Có thể thấy rằng, ở Việt Nam và Ấn Độ các học giả, các nhà nghiên
cứu đã cho công bố nhiều công trình nghiên cứu tiểu biểu liên quan tới đề tài.
Trong phạm vi tiếp cận của tác giả, có thể điểm ra các công trình sau. Đối với
vấn đề truyền bá Pháp ngữ ở Việt Nam có các tác phẩm: “Histoire moderne
du pays de L’ Annam (1592 - 1620)”, Paris, Librairie Plon được xuất bản năm
1919, hay cuốn “La francophonie au Việt Nam” của Valerie Daniel, Editions
L’ Harmattan Paris... là những công trình viết về sự tiến triển lịch sử và ngôn
ngữ học của phong trào nói tiếng Pháp ở Việt Nam cũng như sự du nhập của
ngôn ngữ này vào Việt Nam. Nghiên cứu về lịch sử Ấn Độ có các công trình
nổi bật của Edward Thornton với “The history of the British Empire in
India”, Anmol Publications, New Delhi, năm 1988, “British policy in India
1885 - 1905” của S.Gopal. Đặc biệt, những tác phẩm khá phong phú như
“English as a Global Language” của D.Crystal Cambridge University Press
1997, hoặc cuốn “The Clash of Civilizations and Remaking of the World
Order”, New York: Simon and Schuster, 1996 của S.Huntingdon là những
cuốn đã đề cập đến một cách khát quát đến chính sách văn hóa - ngôn ngữ của

“Lịch sử giáo dục Việt Nam trước cách mạng tháng 8 - 1945”... Gần đây nhất
có Luận án Tiến sĩ của tác giả Trần Thị Phương Hoa với vấn đề “Giáo dục
Pháp Việt ở Bắc kỳ từ đầu thế kỷ XX đến năm 1945” bảo vệ tại Hà Nội năm
2011. Trong tất cả các công trình nghiên cứu này đều ít nhiều đề cập đến sự
truyền bá Pháp ngữ ở Việt Nam.
Về lĩnh vực văn hóa, các tác giả Việt Nam cũng đã công bố những công
trình nghiên cứu có giá trị, đề cập liên quan tới chính sách truyền bá văn hóa

5


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

của thực dân Pháp ở Việt Nam. Tiêu biểu như cuốn “Sự tiếp xúc văn hóa Việt
Nam với Pháp” của tác giả Phan Ngọc, công bố năm 2006, trong đó có một
chương viết về sự tiếp xúc ngôn ngữ Việt Nam với Pháp. Trước đó tác giả
này còn có cuốn “Thử xét văn hóa, văn học bằng ngôn ngữ học”, được công
bố năm 2002 và cuốn “Bản sắc văn hóa Việt Nam”, năm 2004. Ngoài ra, có
nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả khác về cơ sở văn hóa Việt Nam:
“Cơ sở văn hoá Việt Nam”, Trần Ngọc Thêm, Nxb GD, 1999; “Cơ sở văn
hóa Việt Nam”, Đặng Đức Siêu, Nxb ĐHSP, 2004; “Cơ sở Văn hoá Việt
Nam”, Trần Quốc Vượng, 1997; “Cơ sở văn hóa Việt Nam”, Huỳnh Công Bá
hay “Tìm lại cội nguồn tổ tiên, cội nguồn văn hoá” của tác giả Hà Văn
Thùy... Trong tất cả những tác phẩm này cũng đã đề cập một cách khái quát
về sự tiếp xúc văn hóa Việt Nam với Pháp cùng những biểu hiện của sự
truyền bá ngôn ngữ Pháp ở Việt Nam.
Bên cạnh những công trình về các lĩnh vực như văn hóa, giáo dục còn
có những công trình nghiên cứu trong lĩnh vực truyền giáo cũng đề cập ít
nhiều đến chính sách truyền bá tiếng Pháp vào Việt Nam. Tiêu biểu như
Trương Bá Cần với “Lịch sử phát triển Công giáo Việt Nam”, tập 1, 2, năm

này. Nguyễn Trường Tộ được xem là một trong những nhà nghiên cứu Việt
Nam đầu tiên đề cập đến chính sách xâm lược của Anh ở Ấn Độ. Trong bản
Di thảo số 5: “Kế hoạch làm cho dân giàu nước mạnh” (Nguyễn Trường Tộ,
Con người và Di thảo), Trương Bá Cần, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 2002,
ông đã có cách nhìn nhận thực sự có ý nghĩa đối với lịch sử Việt Nam lúc bấy
giờ, khi luận điểm của ông đưa ra mang tính chân thực lịch sử sâu sắc. Bản Di
thảo được viết năm 1864, thời điểm người Anh vừa hoàn thành được sự
nghiệp xâm chiếm Ấn Độ. Đó là bài học được ông dâng lên vua Tự Đức làm
kế sách chống Pháp.
Thời kỳ những năm 20 của thế kỷ XX, Nguyễn Ái Quốc đã viết nhiều
bài báo nghiên cứu về Ấn Độ. Đặc biệt, trong một số bài viết Người đã chú
trọng tới việc tìm hiểu “lối cai trị của người Anh” ở Trung Quốc, Xu Đăng,
Ấn Độ… Rồi đến tháng 10 - 1946, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
non trẻ đã cho xuất bản cuốn “Cách mạng Ấn Độ” của tác giả Minh Tranh để
giới thiệu khái quát về lịch sử Ấn Độ. Chính sách thống trị thực dân Anh đã là

7


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

nguyên nhân chính dẫn đến cách mạng Ấn Độ bùng nổ. Trong tác phẩm “Ấn
Độ và đế quốc Anh” tác giả Văn Tân cũng đã nghiên cứu một cách sơ lược về
chế độ cai trị của đế quốc Anh ở Ấn Độ.
Với sự ra đời của ngành Ấn Độ học, cho đến nay chúng ta gặt hái được
các công trình tiêu biểu, có đề cập ít nhiều tới phạm vi nghiên cứu của đề tài:
“Nước cộng hoà Ấn Độ” do Nxb Sự thật Hà Nội phát hành năm 1983; “Ấn
Độ qua các thời đại”, “Tìm hiểu văn hoá Ấn Độ” của Nguyễn Thừa Hỷ được
ấn hành năm 1986. Đặc biệt cuốn “Lịch sử Ấn Độ” do GS. Vũ Dương Ninh
chủ biên, được xuất bản năm 1996, đã là công trình đầu tiên nghiên cứu một

nghiên cứu trong giới hạn sau:
- Về nội dung: đề tài tập trung nghiên cứu chính sách truyền bá Anh
ngữ của thực dân Anh ở Ấn Độ và chính sách truyền bá Pháp ngữ của thực
dân Pháp ở Việt Nam; bước đầu có những nhận xét, so sánh giữa hai chính
sách này và hệ quả của nó.
- Về thời gian: đề tài chủ yếu nghiên cứu trong giai đoạn:
+ Đối với Ấn Độ: chủ yếu nghiên cứu trong giai đoạn xâm nhập và cai
trị của thực dân Anh ở Ấn Độ (1757 - 1947); hệ quả kéo dài tới thời điểm
hiện tại.
+ Đối với Việt Nam: là giai đoạn xâm nhập và thống trị của thực dân
Pháp Việt Nam (1858 - 1945); hệ quả kéo dài tới thời điểm hiện tại.
4. Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
4.1. Tài liệu
Đề tài được tiến hành nghiên cứu trên cở sở các nguồn tài liệu tin cậy
đã được công bố trong và ngoài nước như sau:
- Các công trình nghiên cứu của các nhà sử học nước ngoài như Ấn Độ,
Anh Pháp, Mỹ, Liên Xô... và các bản đã được dịch ra tiếng Việt.
- Các tác phẩm, sách chuyên khảo, bài nghiên cứu của một số nhà
nghiên cứu Việt Nam.
- Các công trình luận văn, luận án, tạp chí nghiên cứu được công bố ở
Việt Nam, các văn kiện, thư trao đổi đã được dịch ra tiếng Việt…
4.2. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở nguồn tài liệu thu thập được, bằng phương pháp luận của
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng

9


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục


CHÍNH SÁCH TRUYỀN BÁ NGÔN NGỮ
CỦA THỰC DÂN ANH Ở ẤN ĐỘ
1.1. Khái quát về văn hóa Ấn Độ trước khi thực dân Anh xâm nhập
1.1.1. Cơ sở hình thành sự đa dạng của ngôn ngữ dân tộc Ấn Độ
Ấn Độ là một bán đảo hình tam giác, nằm ở phía Nam châu Á, nhưng
hầu như ngăn cách với châu lục này bởi dãy núi cao nhất thế giới là dãy
Himalaya, nên được gọi là một “tiểu lục địa”. Đây là một trong những cái nôi
văn hóa văn minh cổ xưa nhất của nhân loại, là một trong những bộ phận
quan trọng nhất của văn minh phương Đông, được kiến tạo nên bởi hai con
sông lớn là sông Ấn và sông Hằng. “Sông Ấn (Indus) chính là cái nôi của văn
minh Ấn Độ, dân bản địa gọi là sông Sindhu. Người láng giềng Iran phát âm
là Hindu, nên gọi tên nước là xứ Hindu - Hindustan. Người Hy Lạp gọi tên
sông là Indus, và tên nước là India. Nhưng chính người Ấn Độ lại lấy tên một
ông Vua trong truyền thuyết, thủy tổ để đặt tên chính thức cho nước mình là
Bharat” [44; tr.84]. Còn “dòng sông Hằng chính là hình ảnh tượng trưng của
nền văn hóa và triết học lâu đời của Ấn Độ, luôn luôn thay đổi, luôn luôn trôi
chảy nhưng trước sau vẫn là một dòng sông Hằng ấy” [26; tr.5]. Những dòng
sông thơ mộng và vĩ đại này đã có tầm ảnh hưởng rất lớn trong thơ ca cũng
như cuộc sống hằng ngày của dân tộc Ấn.
Người dân Ấn Độ bằng tài năng, trí tuệ, cũng như sự cần mẫn của mình,
qua thời gian đã xây dựng nên một nền văn minh Ấn Độ tráng lệ, rực rỡ, huy
hoàng. Cho đến ngày nay, bên cạnh cái dáng vẻ hiện đại, người ta vẫn dễ dàng
nhận ra cái tâm hồn của hàng nghìn năm quá khứ còn hiện hữu trên đất nước
này. Cho dù phải gánh chịu biết bao đợt tấn công xâm lược và thống trị của các
thế lực ngoại tộc như Hy Lạp, Hồi giáo và sau đó là thực dân phương Tây. Các
thế lực ngoại bang mỗi khi thiết lập được nền cai trị ở Ấn Độ đều muốn áp đặt

11




12


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

gió từ đại dương thổi vào trong mùa hạ đã bị cản lại ở dãy núi này, quần tụ
thành những trận mưa rào tưới nhuần cho cả miền đồng bằng Ấn Hằng rộng
lớn, cũng như bổ sung một lượng nước lớn cho dòng chảy của các con sông
này thêm mênh mông, hùng vĩ. Sông Ấn và sông Hằng hàng năm đã cung cấp
nguồn nước bất tận cho tưới tiêu và sinh hoạt của cư dân nơi đây, bồi đắp cho
dải đồng bằng rộng lớn vào loại bậc nhất thế giới này một lượng phù sa màu
mỡ, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh sống thuận lợi, thu hút biết bao tộc
người tìm đến xâm nhập và định cư. Nơi đây cũng là nhân chứng sống cho
biết bao thăng trầm, biến đổi của lịch sử đất nước Ấn Độ, là nơi ghi dấu
những tinh hoa văn hóa từ ngàn năm.
Cao nguyên Đêcan ở phía Nam được biết đến là miền đất cổ xưa. Nơi
đây được ví như là một bảo tàng của những nền văn hóa cổ xưa nhất ở Ấn Độ.
Tuy nhiên đây là vùng đất thiên nhiên khắc nghiệt, đất đai kém màu mỡ nên
điều kiện kinh tế và sinh hoạt có phần lạc hậu hơn so với phần đất phía Bắc.
Sự bảo thủ ở một mức độ nào đó lại góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa
truyền thống Ấn Độ tránh khỏi những xáo trộn, biến động của lịch sử Ấn Độ.
Những điều kiện tự nhiên trên đây đã tạo nên cơ sở thuận lợi đầu tiên
quan trọng nhất để Ấn Độ sớm hình thành một nền văn minh cổ xưa rực rỡ,
điển hình của khu vực châu Á. Với những ưu ái mà thiên nhiên ban tặng: đất
đai màu mỡ, khí hậu ôn hòa, từ thời xa xưa nơi đây đã trở thành địa bàn cư trú
lý tưởng của nhiều tộc người. Trên mỗi vùng địa lý nhất định, đã hình thành
nên những tộc người khác nhau, nói những thứ ngôn ngữ khác nhau. Đó chính
là cơ sở đầu tiên dẫn đến sự hình thành và phát triển đa dạng ngôn ngữ Ấn Độ.
Cơ sở tiếp theo góp phần tạo nên tính đa dạng của ngôn ngữ Ấn Độ

lớn của thế giới. Cho đến trước khi bị thực dân phương Tây xâm lược, nền
văn hóa vĩ đại này đã có sự lan tỏa, ảnh hưởng đến các nước châu Á nói
chung. Trong đó những yếu tố được xem là nền tảng, là bản sắc của văn hóa
Ấn Độ đã được lưu truyền và gìn giữ trong suốt chiều dài lịch sử nước này.
Ngoài những yếu tố nền tảng như sự thuận lợi từ thiên nhiên, sự đa
dạng về mặt xã hội…, bản sắc văn hóa Ấn Độ còn được biểu hiện ở những
yếu tố khác. Trên dải đất bán đảo hình tam giác lớn này văn hóa Ấn phát triển
một cách đều đặn, lạ thường từ thời Mohejo - Daro cho đến ngày nay. Một xứ
mà nền văn hóa đã có từ bao đời trước khi người phương Tây đến “khai phá”.

14


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

Biểu hiện bản sắc văn hóa rõ nét nhất chính là sự đa dạng về tôn giáo.
Có thể nói, Ấn Độ là tôn giáo của triết học vì: đây là quê hương của hai tôn
giáo lớn là Hindu giáo (Hinduism) và Phật giáo (Buddhism). Tỷ lệ cư dân Ấn
Độ theo tôn giáo rất cao. Ngoài ra còn có nhiều tôn giáo khác như đạo Hồi
(Islam), đạo Xích (Sikhism), đạo Thiền (Jainism)… Tôn giáo đã được phản
ánh sâu sắc vào hoạt động của mọi tầng lớp xã hội, đến các lĩnh vực khác như
văn hóa, nghệ thuật. Thần linh đã tạo nên nguồn cảm hứng của các loại hình
nghệ thuật, trong các công trình điêu khắc, hội họa.
Ở Ấn Độ triết học và tôn giáo có quan hệ hữu cơ với nhau. Triết học và
tôn giáo được nâng lên thành đức tin, và triết học là những suy tư siêu hình
của tôn giáo. Cũng như tôn giáo, triết học Ấn Độ cũng rất phong phú và đa
dạng, các môn phái triết học Ấn Độ cùng tồn tại hòa bình. Người ta chia triết
học Ấn Độ thành hai hệ thống: hệ thống Astika (hữu, khẳng định) và hệ thống
Nastkia (vô, phủ định). Ngay từ đầu triết học Ấn Độ đã có cái độc đáo riêng
của mình. Nếu như triết học cổ Hy Lạp là sự tranh luận và khoa học, bản thể

Điểm nổi bật nhất trong văn học truyền thống Ấn Độ chính là yếu tố sử thi.
Nếu như các bộ kinh Vedas hoặc các sách khác được lưu hành hạn chế thì các
sử thi Ấn Độ đã được truyền bá rộng rãi trong nhân dân xứ này mấy chục thế
kỷ nay. Đó là bộ sử thi Mahabharata và Ramayana. Ngoài ra có thể kể thêm
Kalidasa với nhiều tác phẩm, trong đó nổi tiếng nhất là Sacuntala. Và còn rất
nhiều tác giả, tác phẩm làm đặc sắc, phong phú thêm cho nền văn học Ấn Độ
cổ trung đại.
Đặc biệt, trong đó tầng văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc của Ấn Độ
ngôn ngữ là khía cạnh thể hiện rõ nét sự phong phú, đa dạng và mang tính
lịch sử sâu sắc. Ngôn ngữ và chữ viết của Ấn Độ cũng ra đời từ rất sớm. Nó
xuất hiện song cùng với nền văn minh sông Ấn, từ khoảng Thiên niên kỉ III
TCN cho đến Thiên niên kỉ II TCN. Chủ nhân của nền văn minh bản địa này
có khả năng là người Đraviđian - có nguồn gốc đại dương xa xưa và là một
trong những bộ lạc di cư đến Ấn Độ sớm nhất. Trong quá trình khai quật di
chỉ khảo cổ Mohenjo - Daro và một số thành phố khác thuộc nền văn minh
sông Ấn, người ta đã phát hiện có tới 396 chữ tượng hình khắc trên các quả
Ấn. Sau quá trình cố gắng giải mã văn tự này, các nhà ngôn ngữ bước đầu

16


Ket-noi.com diễn đàn công nghệ, giáo dục

nhận định đó là một loại chữ viết thuộc nhóm ngôn ngữ Đraviđian III. Sau đó,
người ta cũng đã tìm thấy những đồ gốm cổ thuộc thời kì đồ đá mới, có ghi
chú bằng chữ Brahmi.
Theo dòng chảy của lịch sử, cùng với sự xâm nhập của các thế lực
ngoại bang, ở tiểu lục địa này đã xuất hiện các loại ngôn ngữ, mà sự tồn tại và
phát triển của nó còn tùy thuộc vào sự đồng thuận của văn hóa bản địa.
Khoảng giữa kỷ nguyên thứ hai TCN, người Aryan đã xâm chiếm Ấn Độ.

khai hoang (settlers) và ngôn ngữ của họ như tiếng Sanskrit, Pali và những
ngôn ngữ khác được gọi là ngôn ngữ của những người khai hoang. Hầu hết
những kẻ xâm lược đã định cư và làm nên sự phong phú của văn hoá và di sản
ngôn ngữ Ấn Độ.
Bắt đầu từ thời điểm này, tiểu lục địa Ấn lại đứng trước nguy cơ xâm
nhập của một nền văn hoá mới từ các tín đồ hồi giáo. Trước hết là các thương
gia A’rập, chinh phục bờ biển Ấn với mục đích cướp bóc hơn là định cư, thế
nhưng ở thời điểm đó văn hoá đạo Hồi đã bắt đầu ảnh hưởng tới người Ấn.
Nó thực sự xâm nhập vào đất nước này từ những năm 1200 khi vương triều
Hồi giáo Delhi được thiết lập và phát triển mạnh dưới triều đại Mughal (thế
kỷ XVI đến XVIII). Văn hoá Hồi giáo theo giai cấp thống trị ngoại bang vào
Ấn Độ, cạnh tranh với văn hoá Hindu, được chấp nhận và phát triển. Hồi giáo
đã đóng góp những dấu ấn quan trọng đối với truyền thống văn hoá của Ấn
Độ. Tiếng Persian (Ba tư) là ngôn ngữ của toà án và văn học, tiếng Arabic
(Ảrập) là ngôn ngữ của tôn giáo Islam. Như là một kết quả của sự tác động
lẫn nhau giữa chúng với những ngôn ngữ Ấn, một ngôn ngữ mới ra đời được
gọi là tiếng Urdu, xuất hiện vào cuối thế kỷ XVIII. Từ “Urdu” là tiếng Thổ
Nhĩ Kỳ, nghĩa là “quân đội” hoặc “doanh trại”, nó sử dụng hệ thống ký tự
Arabic, Hindi và Devanagari.
Như vậy, cùng với sự xâm nhập và định cư của nhiều cộng đồng người,
lịch sử Ấn Độ đã tiếp nhận, đồng thuận và phát triển nhiều loại ngôn ngữ, làm
nên sự đặc sắc của nền văn hoá dân tộc. Càng phong phú hơn khi ngữ hệ
Latinh được các thực dân Anh truyền bá vào Ấn Độ.
Người Âu đã xâm nhập vào Ấn Độ từ thế kỷ XVI, sau những thành tựu
vĩ đại của công cuộc phát kiến địa lý. Thế nhưng không giống như những

18