i

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ
KHOA DƯỢC – ĐIỀU DƯỠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ CAO ĐẲNG

KHẢO SÁT MẠNG LƯỚI NHÀ THUỐC THUỘC PHƯỜNG AN
CƯ, XUÂN KHÁNH, HƯNG LỢI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NINH
KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ NĂM 2016

Sinh viên thực hiện: LÊ BẢO NGỌC
MSSV: 13C720401134
LỚP: Cao đẳng Dược 8B

Cần Thơ – 2016


ii

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ
KHOA DƯỢC – ĐIỀU DƯỠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ CAO ĐẲNG
KHẢO SÁT SỰ PHÂN BỐ MẠNG LƯỚI NHÀ THUỐC TRÊN PHƯỜNG AN
CƯ, XUÂN KHÁNH, HƯNG LỢI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NINH KIỀU NĂM
2016

Cán bộ hướng dẫn:
DS. NGUYỄN THANH HUY


3.2. Chọn lọc nghiên cứu..........................................................................................22
3.3. Tiến hành nghiên cứu khảo sát..........................................................................23
Chương 4. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN..................................................................24
4.1. Kết quả nghiên cứu............................................................................................24
4.2. Bàn luận..............................................................................................................47
Chương 5: KẾT QUẢ VÀ KIẾN NGHỊ................................................................49


iv

5.1. Kết quả................................................................................................................49
5.2. Kiến nghị............................................................................................................49
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................51


v

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BYT

Bộ Y Tế

CCHN

Chứng chỉ hành nghề

CSBL

Cơ sở bán lẻ


Good Laboratory Practice (Thực hành tốt kiểm nghiệm)

GDP

Good Distribution Practice (Thực hành tốt phân phối)

GPP

Good Pharmacy Practice (Thực hành tốt nhà thuốc)

GSP

Good Storage Practice (Thực hành tốt bảo quản)

LHD

Liên hiệp Dược

XHCN

Xã Hội Chủ Nghĩa

STT

Số thứ tự

TT

Thông tư


Hình 4.6. Nhà thuốc Khánh Thi – Dược sĩ phụ trách Võ Thị Mỹ Hương.................44
Biểu đồ 4.1. Mật độ phân bố diện tích và số lượng nhà thuốc theo trên địa bàn ba
phường..........................................................................................................................44
Biểu đồ 4.2. Tỷ lệ phần trăm nhà thuốc theo trên địa bàn ba phường khảo sát.........45


viii

LỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành tiểu luận, em đã nhận được sự chỉ bảo tận tình của thầy cô, sự
giúp đỡ của gia đình và bạn học. Lời cám ơn đầu tiên em chân thành gửi đến ban giám
hiệu trường Đại học Tây Đô, ban chủ nhiệm khoa Dược – Điều dưỡng đã tạo điều kiện
cho chúng em có cơ hội tiếp cận với nghiên cứu khoa học và thực hiện đề tài tiểu luận
tốt nghiệp. Qua thời gian thực hiện đề tài chúng em đã tiếp cận rõ hơn vấn đề nghiên
cứu trong thực tế và hoàn thiện hơn những kiến thức đã học.
Em chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Thanh Huy, người thầy đã hướng dẫn tận
tình luôn giúp đỡ em từ lúc bắt đầu bước vào nghiên cứu đến khi hoàn thành đề tài tốt
nghiệp. Em cảm ơn thầy, không chỉ vì những kiến thức thầy truyền đạt trong học tập,
nghiên cứu mà còn vì những kỹ năng thầy đã dạy chúng em trong cuộc sống.
Em xin gửi lời cảm ơn đến thầy Lưu Hoàng Minh Khoa người thầy đã luôn bên cạnh,
giúp đỡ và trao đổi kinh nghiệm giúp em hoàn thành tốt tiểu luận.
Xin gửi lời cám ơn đến ba, mẹ, anh trai và cô Ngô Kiều My đã ủng hộ và giúp đỡ cho
con trong thời gian khảo sát đề tài tiểu luận.
Cuối cùng em xin cảm ơn tập thể lớp Cao Đẳng Dược 8B, cảm ơn những người
bạn đã luôn bên cạnh em, đóng góp ý kiến giúp em trong quá trình nghiên cứu.
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn!
Cần Thơ, ngày 15 tháng 05 năm 2016
Sinh viên thực hiện
LÊ BẢO NGỌC


trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ năm 2016”.
Với mục tiêu: “Khảo sát mạng lưới nhà thuốc thuộc ba phường An Cư, Xuân
Khánh và Hưng Lợi trên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cân Thơ năm 2016.” Để
làm rõ các những mục đích sau:
1. Số lượng nhà thuốc trên phường An Cư, Xuân Khánh, Hưng Lợi năm 2016.
2. Sự phân bố nhà thuốc trên phường An Cư, Xuân Khánh, Hưng Lợi năm 2016.
3. Điểm mạnh và điểm yếu trong việc tăng trưởng nhà thuốc.


CHƯƠNG 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG
NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI.
Thuốc là chất hoặc hỗn hợp các chất dùng cho người nhằm mục đích phòng
bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh hoặc điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể bao gồm:
thuốc thành phẩm, nguyên liệu làm thuốc, vắc xin, sinh phẩm y tế, trừ thực phẩm chức
năng.
Hành nghề dược là việc cá nhân sử dụng trình độ chuyên môn dược của mình
để kinh doanh thuốc.
Cơ sở bán lẻ thuốc nhà thuốc, Quầy thuốc, Đại lý bán thuốc của doanh nghiệp
và Tủ thuốc của Trạm y tế.
"Thực hành tốt nhà thuốc” (Good Pharmacy Practice: GPP) là văn bản đưa
ra các nguyên tắc, tiêu chuẩn cơ bản trong thực hành nghề nghiệp tại các nhà thuốc của
dược sỹ và nhân sự dược trên cơ sở tự nguyện tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức và
chuyên môn ở mức cao hơn những yêu cầu pháp lý tối thiểu.
Khái niệm về bán lẻ hàng hóa:
- Tiếp cận góc độ kinh tế: Bán lẻ là bán hàng hóa dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng
cuối cùng làm thay đổi giá trị hàng hóa từ hàng sang tiền nhằm mục đích thỏa mãn tối
đa nhu cầu khách hàng và thực hiện hiệu quả trong quá trình bán hàng.
- Tiếp cận góc độ khoa học kỹ thuật-công nghệ: Bán lẻ hàng hóa là một tổ hợp các hoạt

- Chất lượng thuốc được đảm bảo về chất lượng có thông tin thuốc, tư vấn thuốc và
theo dõi viêc sử dụng thuốc của người bệnh.
- Tham gia vào hoạt động tự điều trị, bao gồm cung cấp thuốc và tư vấn thuốc, tự điều
trị triệu chứng của các bệnh đơn giản.


- Góp phần đẩy mạnh việc kê đơn phù hợp, kinh tế và việc sử dụng thuốc an toàn, hợp
lý, có hiệu quả.
2.2.3. Tiêu chuẩn của nhà thuốc đạt chuẩn GPP.
Nhà thuốc đạt chuẩn GPP là tiêu chí cuối cùng trong chuỗi các nguyên tắc GMP,
GLP, GSP, GDP, do đó chất lượng thuốc đảm bảo tới tay người tiêu dùng là an toàn
nhất khi đảm bảo về điều kiện đạt chuẩn GPP.
Về cơ sở vật chất:
- Nhà thuốc có diện tích tối thiểu là 10m 2; đảm bảo các trang thiết bị cần thiết để bảo
quản thuốc; có không gian bố trí thuốc theo đúng quy định từ khu bảo quản, khu trưng
bày, khu mỹ phẩm…
- Đối với các dạng thuốc bán lẻ không bao bì người bán thuốc cần phải ghi rõ tên thuốc,
nồng độ, hàm lượng, dạng bào chế, hướng dẫn sử dụng…
Về nhân sự:
- Người đứng đầu quầy thuốc là dược sĩ đại học có chứng chỉ hành nghề theo quy định
ban hành, nhân viên của nhà thuốc phải mặc áo blouse trắng, gọn gàng, có đeo biển ghi
rõ họ tên và chức danh.
- Nhân viên bán thuốc thực hành đúng theo quy định đó là tư vấn bán thuốc đảm bảo và
hiệu quả đối với người bệnh, phải đặt lợi ích người bệnh lên hàng đầu và thực hiện
đúng tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp.
Về hoạt động:
- Nghiêm cấm mọi hành động quảng cáo nhằm lôi kéo khách hàng trái với quy định
được ban hành.
- Thực hiện ghi chép, bảo quản và lưu trữ hồ sơ ít nhất một năm kể từ khi thuốc hết hạn
dùng.

vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc ít người. Điều đó góp phần quan trọng vào sự
nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho người dân, cải thiện giống nòi người
Việt.


Mạng lưới các cơ sở bán lẻ đã góp phần tích cực vào việc cung ứng thuốc phòng và
chữa bệnh, thuận tiện cho người bệnh trong việc mua thuốc, chia sẻ bớt gánh nặng quá
tải trong các cơ sở y tế Nhà nước, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường
dược phẩm, chấm dứt tình trạng khan hiếm thuốc trước đây. Đảm bảo sử dụng thuốc
hợp lý, an toàn, có hiệu quả là một trong hai mục tiêu cơ bản của Chính sách Quốc gia
về thuốc của Việt Nam. Thực tế trình độ hiểu biết của người dân về thuốc, sử dụng
thuốc và các vấn đề liên quan đến chăm sóc sức khỏe còn hạn chế; đồng thời người dân
lại có thói quen tự mua thuốc chữa bệnh mà không cần sự thăm khám và kê đơn của
bác sĩ.
Vì vậy, dược sĩ tại các cơ sở bán lẻ có vai trò rất quan trọng trong việc cung cấp
thông tin thuốc cần thiết, tư vấn sử dụng thuốc đầy đủ để người dân có thể tự điều trị và
nâng cao sức khỏe. Vai trò của người Dược sĩ được thể hiện qua Hình 1.1:


Tư vấn dùng thuốc
an toàn, hợp lý

Tham gia chương
trình giáo dục sức
khỏe cộng đồng

Tư vấn chăm sóc sức
khỏe cộng đồng

TRÁCH NHIỆM

ghi trong Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc.
Điều kiện cấp CCHN dược:
Người được cấp chứng chỉ hành nghề dược phải có văn bằng sau và thời gian
thực hành công tác dược: tốt nghiệp đại học dược, tốt nghiệp trung học dược, tốt nghiệp
dược tá, y sĩ. Người tốt nghiệp đại học dược và đã có thời gian thực hành công tác dược
05 năm tại các cơ sở dược hợp pháp hoặc dược sĩ trung học tốt nghiệp đại học dược thì
được cấp CCHN được làm người đứng đầu hoặc quản lý chuyên môn đối với nhà
thuốc; người tốt nghiệp trung học dược và đã có thời gian thực hành công tác dược 02
năm tại các cơ sở dược hợp pháp hoặc dược tá tốt nghiệp trung học dược thì được cấp
CCHN phụ trách chuyên môn đối với Quầy thuốc; người có bằng tốt nghiệp là dược tá
thì được cấp CCHN phụ trách chuyên môn đối với Đại lý bán thuốc của doanh nghiệp;
người có bằng tốt nghiệp là dược tá hoặc y sĩ thì được cấp chứng chỉ hành nghề phụ
trách chuyên môn đối với Tủ thuốc trạm y tế xã.


Phạm vi hoạt động của các cơ sở bán lẻ thuốc :
- Nhà thuốc đạt tiêu chuẩn GPP được bán lẻ thuốc thành phẩm, pha chế thuốc theo đơn.
Nhà thuốc chưa đạt tiêu chuẩn GPP chỉ được bán lẻ thuốc thuộc danh mục thuốc không
kê đơn ban hành theo Thông tư 08/2009/TT-BYT ngày 01/06/2009 của Bộ Y tế.[5].
- Quầy thuốc đạt tiêu chuẩn GPP được bán lẻ thuốc thành phẩm, quầy thuốc chưa đạt
tiêu chuẩn GPP chỉ được bán lẻ thuốc thuộc danh mục thuốc không kê đơn ban hành
theo Thông tư 08/2009/TT-BYT ngày 01/06/2009 của Bộ Y tế.
- Đại lý bán thuốc của doanh nghiệp được bán lẻ thuốc thuộc danh mục thuốc thiết yếu
tuyến C (trừ thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất dùng làm thuốc và
các thuốc kê đơn).
- Tủ thuốc của trạm y tế được bán lẻ thuốc thiết yếu thuộc danh mục thuốc thiết yếu
tuyến C (trừ thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất dùng làm thuốc và
các thuốc kê đơn).
- CSBL chuyên bán thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được bán lẻ thuốc đông y, thuốc
từ dược liệu.


2.4.3. Chất lượng thuốc đảm bảo:
- Thuốc đảm bảo chất lượng cần thiết.
Không bán thuốc:
- Chưa có số đăng ký hoặc chưa được phép nhập, sản xuất.
- Thuốc giả, thuốc kém chất lượng.
- Thuốc quá hạn dùng.

2.4.4. Giá cả hợp lý:
- Có niêm yết giá công khai.
Giá hợp lý:
- Không tăng giá khi nhu cầu tăng.
- Ổn định tương đối.

2.4.5. Hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn hợp lý:


Khả năng chuyên môn của người bán thuốc đáp ứng trình độ chuyên môn theo
quy định (tối thiểu là dược tá).
Có đạo đức:
- Tôn trọng quyền lợi của người tiêu dùng.
- Không đơn thuần chạy theo lợi nhuận.
Có trách nhiệm cao:
- Hướng dẫn tận tình cho khách hàng.
- Bao gói thuốc chu đáo trước khi giao cho khách.
- Ghi chép đầy đủ các nội dung, yêu cầu cần thiết trên túi giao cho khách.
Chấp hành các quy chế chuyên môn và các quy định khác:
- Không bán các thuốc phải bán theo đơn cho người mua không đơn.
- Chấp hành nghiêm chỉnh các quy chế thuốc độc, thuốc gây nghiện và các quy chế
chuyên môn khác.


Chú thích

điểm bán thuốc

P : Số dân bình quân.
1

Số dân (người)

N: Tổng số dân.
M: Tổng số điểm bán thuốc.

S: Diện tích bình quân.
2

Diện tích (km2)

S1: Tổng diện tích.
M: Tổng số điểm bán thuốc.

R: Bán kính.
3

Bán kính (km)

S: Diện tích khu vực.
π=3,14
M: Tổng số điểm bán thuốc


HIỆN NAY.


Cung ứng thuốc là một lĩnh vực rất rộng: đó là quá trình đưa thuốc từ nơi sản
xuất đến tận người sử dụng. Quản lý cung ứng thuốc dựa trên 4 nhiệm vụ cơ bản sau:
+ Lựa chọn thuốc
+ Mua sắm thuốc Quốc gia
+ Phân phối thuốc
+ Hướng dẫn sử dụng thuốc.
Cung ứng thuốc là một chu trình khép kín. Mỗi bước đều có vai trò quan trọng
và tạo tiền đề cho các bước tiếp theo. Thực hiện chủ trương của Bộ Y tế triển khai
chính sách quản lý chất lượng thuốc toàn diện, đảm bảo chất lượng thuốc từ sản xuất
đến tận tay người tiêu dùng, đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý an toàn, các doanh nghiệp
đã đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ cán bộ kỹ thuật để nâng cao
chất lượng sản xuất, cung ứng.
Trong nghành dược tính xã hội hóa với sự tham gia của các thành phần kinh tế,
mạng lưới phân phối thuốc phát triển mạnh mẽ trên toàn quốc, đảm bảo đủ thuốc cho
điều trị, bệnh nhân dễ dàng tiếp cận CSBL thuốc.
Sơ đồ mạng lưới cung ứng thuốc trên thị trường dược phẩm Hình 2.1:


Hình 2.1. Sơ đồ quy trình cung ứng thuốc trên thị trường dược phẩm