SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÀO CAI
TRƯỜNG THPT SỐ 1 TP LÀO CAI
- - - - - - - - - -

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHƯƠNG PHÁP TẬP LUYỆN CÁC BÀI TẬP KỸ THUẬT
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHẤT LƯỢNG MÔN ĐÁ CẦU

Môn: Thể dục
Họ tên: Đặng Thanh Tuấn
Giáo viên: Thể dục
Chức vụ: Giáo viên

Năm học 2013 - 2014
1


PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giáo dục thể chất là một quá trình giải quyết những nhiệm vụ giáo dục, giáo
dưỡng, phát triển trí tuệ nhất định, nó là quá trình hình thành kĩ năng, kĩ xảo vận
động và phát triển các phẩm chất thể lực cho con người, tổng hợp các nét đặc trưng
ấy sẽ quyết định năng lực làm việc của con người về mặt thể lực góp phần tạo nên
sự phát triển hài hòa giữa thể chất và tinh thần của con người. Để giải quyết các
nhiệm vụ theo các đặc trưng trên trong quá trinh giáo dục thể chất cần phải tiến
hành các hoạt đông giảng dạy các môn như nhảy cao, nhảy xa, chạy ngắn, cầu lông
và đá cầu…vv. Trong những môn trên đá cầu là môn được nhiều em học sinh yêu
thích là một trong những môn học cơ bản trong chương trinh giáo dục thêt chất ở
thường phổ thông, ít tốn kém về kinh tế cũng như điều kiện sân bãi có thể chơi cá
nhân hoặc tập thể. Thời gian không tốn kém nhiều chỉ cần 5 phút ra chơi hoặc đầu
giờ vào lớp hay một góc sân nhỏ là các em có thể vui chơi được. Đá cầu góp phần

dung và thực hiện các động tác một cách chính xác. Giáo viên cần phải nghiên cứu
kỹ nội dung bài tập, làm mẫu chính xác từng động tác, thao tác nhuần thục, phân
tích rõ ràng từng chi tiết kĩ thuật động tác trước khi lên lớp. Các bài tập phải từ đơn
giản đến phức tạp từ dẽ đến khó.
Giáo viên làm mẫu động tác phải đạt được yêu cầu chính xác, đẹp đúng kĩ
thuật. Vì những động tác làm mẫu dễ gây được ấn tượng trong trí nhớ các em. Khi
phân tích, giảng giải kĩ thuật động tác nên ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểu mặt khác
dùng tranh ảnh để minh hoạ tạo sự chú ý cho các em.Tích cực sửa sai ở mỗi kỹ
thuật.
Do đặc điểm tâm sinh lý của các em là học sinh thường hay hiếu động, thiếu
tập trung nhất là trong những giờ học ngoại khoá do ảnh hưởng các yếu tố bên
ngoài. Vậy giáo viên cần quán triệt học sinh thực hiện nghiêm túc nội qui trong giờ
học. Chia lớp học thành từng nhóm, đội và thường xuyên cho các nhóm này thi đua
với nhau để kích thích trong mỗi học sinh luôn luôn có sự phấn đấu trong học tập
3


hơn nữa mặt khác tạo điều kiện cho các em có nhiều cơ hội tập luyện vận dụng
những kĩ năng đã học một cách nhuần nhuyễn, khéo léo, mạnh dạn . Quan trọng
các em nắm vững kỹ thuật phối hợp tốt bài tập tự giác tích cực tập đủ khối lượng
mà giáo viên yêu cầu. Mỗi khi tham gia thi đấu cấp trường, cấp tỉnh tâm lý luôn
vững vàng tự tin.
Giáo viên thường xuyên tuyên dương khích lệ những cá nhân tích cực tham
gia tập luyện và ghi nhận những thành quả của học sinh đã đạt được trong những
năm qua. Tạo được niềm tin, lòng tự hào của mỗi thành viên trong đội. Đồng thời
cũng thẳng thắn nêu và phân tích những khuyết điểm còn yếu kém, khó khăn chưa
khắc phục được.
Để làm được những điều như trên là giáo viên dạy môn thể dục như tôi cần
phải tìm hiểu kĩ thực trạng của học sinh mình điểm mạnh điểm yếu của mỗi em từ
đó đưa ra những biện pháp tốt nhất, phù hợp nhất nhằm giúp cho các em hoc sinh

- Cách tập
+ Lần 1:Mỗi em đứng tại chỗ cầm cầu tâng hai lần chạm mỗi đùi một lần rồi
bắt lấy và thực hiện liên tục trong 15 phút để đùi có cảm giác với cầu khi hai lần
chạm cầu đã thành thạo thì mới tâng lần chạm tiếp theo với số lượng tăng dần.
+ Lần 2: Hai nhóm đứng đối diện cách nhau 3m. Một em tung cầu em kia đỡ
đùi và tâng luôn 10 lần chạm cầu sau đó lại tung lại cho em kia, có thể tăng dần số
lần chạm
+ Lần 3: Sauk hi các em tâng cầu tại chỗ tương đối thành thạo sẽ chuyển sang
tang cầu bằng đùi di chuyển khoảng 5 m sau đó lại tâng cầu quay lại cố gắng
không được để cầu rơi xuống đất.
.

3.2. Tâng cầu bằng má trong bàn chân
- Chuẩn bị : Đứng hai chân rộng bằng vai hoặc nhỏ hơn một chút, tay thuận
cầm cầu cao ngang thắt lưng, hướng về phía trước bụng, lòng bàn tay hướng lên
cao cách bụng 0,15 - 0,25m, tay kia buông tự nhiên, mắt nhìn theo cầu.

5


- Động tác : Tay cầm cầu hơi hạ cổ tay và cẳng tay xuống một chút để lấy đà
rồi tung cầu lên cao (khoảng 0,4 – 0,6m cách ngực về phía trước khoảng 0,3 –
0,8m). Mắt nhìn theo cầu, di chuyển nhanh về phía cầu rơi xuống. Dồn trọng tâm
vào chân trụ, chân thuận co cẳng chân hướng má trong bàn chân lên cao để tâng
cầu. Tiếp theo hạ chân xuống, di chuyển về phía cầu rơi, rồi lại nhanh chóng và
khéo léo dùng má trong bàn chân tiếp tục tâng cầu. Động tác lặp lại như vậy sao
cho số lần tâng cầu liên tục được càng nhiều càng tốt.

3.3. Tâng búng cầu
- Chuẩn bị : Đứng chân thuận sau, chân kia trước. Hai chân chùng gối trọng

cơ thể chủ yếu dồn vào chân trước.
- Động tác : Hơi chuyển trọng tâm ra chân sau để bước chân trước (chân trụ)
ra trước một bàn chân, sau đó dồn trọng tâm lên chân trụ, đồng thời tung nhẹ cầu
lên cao ở phía trước. Co chân sau (chân đá), dùng mu bàn chân đá mạnh cầu sang
sân đối phương. Khi đá cầu không nâng trọng tâm lên cao, bàn chân đá không nâng
cao quá đầu gối.

4. 1. Phát cầu cao chân chính diện bằng mu bàn chân
- Chuẩn bị : Như chuẩn bị phát cầu thấp chân chính diện bằng mu bàn chân.
- Động tác : Bước chân trước về trước một bàn chân đồng thời tung nhẹ cầu
lên cao, co chân sau đá mạnh cầu sang sân đối phương. Khi đá cầu, cần nâng trọng
tâm lên cao, chân trụ kiễng, bàn chân chạm cầu ở độ cao hơn đầu gối.

4. 2. Phát cầu thấp chân nghiêng mình.
- Chuẩn bị : Như phát cầu cao chân nghiêng mình.
- Động tác : Tay cầm cầu tung cầu chếch ra trước – sang phải về phía chân
đá cầu sao cho điểm rơi của cầu cách mu bàn chân đá cầu khoảng 60 – 80cm. Khi
cầu rơi xuống, thân trên hơi xoay sang bên, chân đá quét nganh theo đường vòng
cung từ sau – ra trước bằng cách dùng mu bàn chân tiếp xúc với cầu khi cầu cách
mặt sân khoảng 20 – 30cm.

4. 3. Phát cầu cao chân nghiêng mình :

7


- Chuẩn bị : Đứng chân trụ trước, chân đá cầu sau, vai hướng lưới. Bàn chân
trụ hợp với biên ngang một góc khoảng 35 – 45 0, thân trên xoay sang phải tới mức
trục vai gần như vuông góc với biên ngang.
- Động tác : Tay cầm cầu tung chếch ra trước – Sang phải về phía chân đá

về trước hơi co hướng ngực về phía cầu. Tiếp theo nhún chân, “hất” ngực lên cao
phối hợp với hai tay, đánh khuỷu tay ra sau banh ngực chạm cầu. Điểm chạm cầu
có thể ở giữa ngực, nhưng tốt nhất lên chạm cầu một bên ngực vị như vậy có sự kết
hợp dướn vai cùng bên sẽ có lực hơn.
- Cách tập:
+ Lần 1: Từng cá nhân tự tung cầu lên cao đỡ một nhịp vào ngực đá qua lưới
sang sân đối phương. Mỗi em thực hiên 10 quả liên tiếp.
+ Lần 2: Hai em đứng đối diện một em đáp cầu vào ngực, em kia chủ động đỡ
ngực một nhịp thực hiện kỹ thuật hợp lý đá sang sân đối phương. Người phục vụ
tung phải trái xa, gần, mạnh, nhẹ để người đỡ di chuyển mà vấn thực hiện được kỹ
thuật.
+ Lần 3: Hai em đứng đối diện nhau theo chiều dài của sân cầu lông một em
thực hiên các kỹ thuật phát cầu như thấp chân chính diện, cao chân chính diện
bằng mu bàn chân ,cao chân nghiêng mình bên đối phương thực hiện kỹ thuật đỡ
ngực một nhịp sau đó dùng kỹ thuật hợp lý đã sang sân đối phương.
6. Đá móc cầu bằng mu bàn chân.
+Tư thế chuẩn bị : Đứng quay lưng về phía luối hoặc nghiêng một góc
khoảng 30 độ và cách lưới khoảng 50- 70 cm. Chân thuận( chân đá cầu) để sau,
chân không thuận để phía trước, trọng tâm dồn đều vào hai chân, hai tay thả lỏng
dọc thân người, lưng thẳng, mắt quan sát cầu của đồng đội chuyền đến.
- Động tác : Khi nhận được đường chuyền bổng của đồng đội hoặc sau lần
tâng cầu nhịp một của mình, lúc đầu rơi cách mặt sân khoảng 1,7- 1,9m người tập
chuyển trọng tâm cơ thể lên chân trước kết hợp với kiễng gót chân trụ, ngả người ra
sau, đá mạnh chân thuận ra trước lên cao về phía cầu( thả lỏng cổ chân). Khi tiếp
xúc cầu, bàn chân gập mạnh đá móc cầu sang sân đối phương. Khi người tập đã có
trình độ tập luyện nhất định có thể bật nhảy lên cao (hai chân không chạm đất) thực
9


hiện động tác móc cầu. Thực hiện xong động tác, khi hai chân người chơi tiếp đất


8. Tập phối hợp “Đỡ cầu bằng đùi đá tấn công bằng mu bàn chân”
- Giáo viên làm mẫu, phân tích kỹ thuật động tác.
- Gọi một em học sinh lên thực hiện cùng các em còn lại quan sát. với
phương pháp tập từ dễ đến khó sau đó hướng dẫn học sinh tập luyện quan sát sửa
sai.
+ Lần 1: Từng đôi đứng đối diện 3 -> 4m tự tung cầu lên đỡ một nhịp bằng đùi
chân thuận, đá chân thuận bằng mu bàn chân sang đối phương thực hiện liên tục
trong 5 phút. Lúc đầu yêu cầu các em chỉ cần đá qua lưới sau khi đã tập thành thạo
yêu cầu các em đá vào các vị trí khác nhau ở trong sân xa, gần bên phải, bên trái.
+ Lần 2: Vẫn như cách tập luyện trên từng đôi tung cầu cho nhau đỡ một nhịp
bằng đùi chân thuận hoặc chân không thuận đá chân thuận bằng mu bàn chân sang
sân đối phương. Thực hiện liên tục trong 5 phút. Lúc đầu các tung đẹp cho nhau
sau đó tung khó hơn bắt đối phương kết hợp di chuyển.
+ Lần 3: Sau khi các em tập cơ bản 2 động tác trên giáo viên yêu cầu các em
đứng khoảng cách xa hơn có lưới 1 phát cầu, em kia thực hiện kỹ thuật “ Đỡ cầu
bằng đùi đá tân công bằng mu chân “ cũng có tập thể 2 em đứng đối nhau hoặc 1
em phát cầu liên tục các em bên đối phương đứng theo hàng học sau đó từng em đỡ
1 quả hoặc nhiều quả bằng đùi đá tấn công bằng mu chân khi đã thành thạo có thể
phát cầu ở các vị trí khác nhau đề đối phương kết hợp di chuyển thực hiện kỹ
thuật.
9. Phòng thủ khi đối phương tấn công
Lần 1: Hai em đúng đối diện nhau một em đứng tại chỗ dùng thuật kỹ thuật
đá móc cầu sang sân đối phương em kia bình tĩnh phán đoán điểm rơi của cầu tùy
theo điểm rơi mà sử dụng kỹ thuật đỡ cho hợp lý làm sao không được để cầu rơi
xuống đất. Thực hiện liên tiếp 10 lần.
Lần 2: Một nhóm thực hiện kỹ thuật tấn công . nhóm 2 đứng sát lưới Khi đối
phương nhảy lên đá móc cầu thì một em hoặc hai em nhảy lên sát lưới dùng ngực
hoặc chân chặn cầu làm sao cho cầu rơi trở lại sân đối phương để phòng thủ kỹ
11

A. Phần mở đầu

LVĐ
3p

- Tập trung lớp:
+Lớp trưởng tập trung lớp báo cáo
sĩ số.

Phương pháp tổ chức
Đội hình nhận lớp và khởi động

xxxxxxxxx
xxxxxxxxx
xxxxxxxxx
xxxxxxxxx

- Nhận lớp:

< GV

+ Giáo viên nhận lớp phổ biến nội

- Lớp trưởng hô cho lớp khỏi động

dung và nhiệm vụ bài học.
4x8n

Đội hình đá cầu



< GV >
5p

+ Tâng giật cầu.

+ Hai hàng đứng đối diện nhau 5-7 m
5p

ôn lại kỹ thuật đã học. Giáo viên quan
sát sửa sai.

+ Ôn kt tâng cầu nhịp 1 đá tấn công
bằng mu bàn chân.

+ Giáo viên làm mẫu phân tích kỹ thuật
Hoạt động 2.

sau đó hướng dẫn học sinh tập luyện.

+ Học kỹ thuật phát cầu thấp chân 15p
13

+ Quan sát sửa sai.

nghiêng mình bằng mu bàn chân.

+ Lần 1: Các em đứng đối diện cách



10em thi(2 giải nhì,
một giải 3)
10em thi(1 giải nhì, 2
giải 3)
10em thi(2 giải nhất 1
giải nhì, 4 giải ba)

PHẦN 3: KẾT LUẬN
Đá cầu cũng như các môn thể thao khác để chơi đến trình độ cao cần phải
cóthời gian, sự yêu thích môn học tính tự giác tích cực, khả năng, năng khiếu,
của mỗi học sinh và cả lứa tuổi giới tính. Thời gian học môn đá cầu ở trường không
nhiều nên các em cần tự tập thêm ngoài giờ mới phát huy được hết tố chất của
mình. Bên cạnh đó giáo viên cũng phải kết hợp với các bài tập khác dể tránh sự
nhàm chán, cần áp dụng các bài tập kỹ thuật vào thi đấu qua đó giúp các em hiểu
được hết luật thi đấu.Qua giảng dạy và huấn luyện giáo viên phải năm được điểm
mạnh điểm yếu cuẩ tùng em học sinh thì mới áp dụng sang kiến mới đạt hiệu qủa.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi trong quá trình biên soạn không
tránh khỏi những thiếu sót, xin ý kiến mọi người và các bạn đồng nghiệp tham gia
góp ý để sáng kiến của tôi được đầy đủ và hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn./.
Lào Cai, ngày 20 tháng 5 năm 2014
Người viết

14


Đặng Thanh Tuấn

IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Giáo trình đá cầu trường Đại học sư phạm Hà Nội

9. Phòng thủ khi đối phương tấn công.
10. Áp dụng sáng kiến vào trong giảng dạy.
III. PHẦN KẾT LUẬN
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO

16

Tr.2
Tr.2
Tr.2
Tr.3
Tr.3
Tr.3
Tr.3
Tr.3
Tr.4
Tr.4
Tr.4
Tr.5
Tr.6
Tr.6
Tr.7
Tr.7
Tr.7
Tr.7
Tr.8
Tr.9
Tr.10
Tr.11
Tr 11