Lời cảm ơn
Đợc sự quan tâm của Sở Y tế, Thanh tra tỉnh Quảng Ninh, Trờng Cán bộ
thanh tra, sau quá trình học nghiệp vụ tại trờng, Tôi đã đợc các thầy cô giáo
giảng dạy và hớng dẫn lý thuyết - thc hành về chơng trình Thanh tra cơ bản ,
các kiến thức đã học thật bổ ích và quí báu giúp Tôi nâng cao nhận thức và phục
vụ cho công tác của Tôi sau khi ra trờng.
Tôi xin chân thành cám ơn Ban giám hiệu, phòng Đào tạo và các Thầy Cô giáo đã giảng dạy cho tôi, cảm ơn Cô giáo chủ nhiệm lớp đã tạo điều kiện
giúp đỡ lớp và giúp cá nhân Tôi trong thời gian học tập, nghiên cứu tại trờng vừa
qua, cũng nh tạo điều kiện, tổ chức các hoạt động ngoại khoá, đi thực tế, giao lu
thể thao - văn hóa, để giúp học viên có môi trờng sống, học tập tốt.
Một lần nữa tôi xin chân thành cám ơn Lãnh đạo Sở Y tế, Lãnh đạo Thanh
tra tỉnh Quảng Ninh đã quan tâm và tạo điều kiện để tôi tham gia lớp học này.
Hà Nội, tháng 10 năm 2006

đặt vấn đề
Công tác giải quyết khiếu nại tố cáo luôn đợc Đảng, Nhà nớc hết sức
quan tâm vì nó vừa phản ánh tính chất dân chủ của Nhà nớc ta vừa góp phần trực
tiếp vào việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngời dân. Trong thực tế cho
thấy: nơi nào cấp uỷ - chính quyền quan tâm chỉ đạo sát sao, các cơ quan tham
1


mu làm tốt chức trách trách nhiệm của mình thỉ ở nơi đó việc khiếu kiện đợc giải
quyết tốt, ngời dân tin tởng vào chính quyền và nghiêm chỉnh chấp hành các
quyết định của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền còn không kết quả của công tác
này sẽ ngợc lại.
Trong quá trình giải quyết khiếu nại tố cáo, hiệu quả công việc cao
hay thấp phụ thuộc vào nhiều yếu tố: chủ quan, khách quan, tuy nhiên với loại
hình công việc này thì yếu tố chủ quan đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thực
vậy: sự vận động, giải thích, thuyết phục đối tợng, trao đổi thông tin tài liệu,
tranh luận, thảo luận nhằm làm rõ sự việc, có cơ sở và giải pháp giải quyết sự

Với ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đối thoại trong giải quyết khiếu nại
tố cáo nh đã nêu ở trên, căn cứ vào các quy định của pháp luật về khiếu nại tố cáo, đặc biệt là sau một thời gian học tập và nghiên cứu tại trờng Cán bộ
Thanh tra; đợc sự giúp đỡ của các Thầy - Cô giáo trong nhà trờng, Tôi mạnh dạn
chọn viết tiểu luận: Một số vấn đề đối thoại trong giải quyết khiếu nại tố
cáo của công dân. ./.

2


Chơng I
Một số vấn đề chung về đối thoại trong giải quyết
khiếu nại tố cáo
I. Khái niệm, mục đích, tầm quan trọng của đối thoại trong giải quyết
khiếu nại tố cáo.
1. Khái niệm.
Trong giải quyết khiếu nại tố cáo, đối thoại là việc ngời giải quyết
khiếu nại gặp gỡ trao đổi, bàn bạc giữa ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại và các
bên liên quan đến việc khiếu nại để làm rõ nội dung khiếu nại, yêu cầu của ngời
khiếu nại và hớng giải quyết vụ việc.
Để việc giải quyết khiếu nại có hiệu quả thì việc tổ chức cho các bên gặp
gỡ trao đổi, cùng bàn bạc để tìm ra và thống nhất hớng giải quyết là việc làm cần
thiết. Thực tế giải quyết khiếu nại những năm qua cho thấy, nhiều vụ việc, qua
đối thoại, ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại hiểu rõ hơn về yêu cầu, nguyện vọng
của nhau, ngời giải quyết khiếu nại cũng xác định đợc hớng giải quyết đúng đắn,
thoả đáng giải quyết dứt điểm vụ việc.
Việc quy định thủ tục đối thoại trong giải quyết khiếu nại tố cáo cũng
giúp cho việc hoà giải giữa các bên đi đến kết quả. Một trong những nguyên tắc
cơ bản trong giải quyết khiếu nại tố cáo là nguyên tắc khuyến khích hoà giải.
Việc hoà giải thờng phát sinh ở ngay trong quá trình giải quyết lần đầu, nhằm
giải quyết ngay những mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, hạn chế để cơ quan

thoại nh sau: khi cần thiết, ngời giải quyết khiếu nại lần đầu gặp gỡ, đối thoại
trực tiếp với ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại.
Có thể thấy đối thoại trong quy định trên đây là đối thoại trực tiếp, tức là
có sự gặp gỡ trực tiếp để trao đổi, thảo luận, tranh luận. Đây là việc làm hết sức
cần thiết và có ý nghĩa lớn: ngời khiếu nại có cơ hội trình bày những vớng mắc,
nêu ra các yêu cầu, đề nghị của mình cũng nh nêu ra những căn cứ cho những
yêu cầu đề nghị đó; ngời bị khiếu nại có thể giải trình về việc làm hay quyết định
của mình và chứng minh cho việc làm hay quyết định đó là đúng pháp luật, hai
bên có thể tìm ra giải pháp để giải quyết tranh chấp và chấm dứt ngay từ đầu
khiếu nại.
Tuy nhiên cũng từ thực tiễn cho thấy quy định về đối thoại của Luật có
điểm còn hạn chế nên cha phát huy đợc hết tác dụng của nó, cụ thể nh: Hình
thức đối thoại, trên tinh thần của Luật là gặp gỡ và đối thoại trực tiếp, tức là bằng
lời. Đơng nhiên hình thức này là tốt nhất nhng việc thực hiện chắc chắn sẽ gặp
khó khăn vì không phải lúc nào cũng có thể gặp gỡ và đối thoại. Nếu quan niệm
đối thoại là sự trao đổi trực tiếp giữa ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại, ngời giải
quyết khiếu nại để làm rõ các thông tin, thống nhất quan điểm đối với vụ việc thì
không nhất thiết và bắt buộc phải có sự gặp gỡ trực tiếp giữa các bên mà có thể
sử dụng mọi hình thức giao tiếp khác; qua th từ, điện thoại...không phải chỉ là
một lần mà có thể nhiều lần, miễn là các bên đều có cơ hội bày tỏ quan điểm của
mình và biết đợc quan điểm của phía bên kia một cách nhanh nhất và đầy đủ
nhất.
Tính linh hoạt, mềm dẻo trong giải quyết khiếu nại tố cáo theo kiểu
hành chính chính là ở chỗ này: có thể áp dụng mọi hình thức và phơng pháp
miễn là có hiệu quả.
Ngời đối thoại theo quy định trên thì ngời đối thoại chỉ có thể là ngời giải
quyết lần đầu; tức là ngời đã có quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính
hoặc Thủ trởng cơ quan có cán bô, công chức có hành vi hành chính bị khiếu nại.
Trên thực tế, nếu coi đối thoại là một phơng pháp hữu ích trong quá trình tìm ra
4

Điều 44 quy định: trong quá trình giải quyết khiếu nại các lần tiếp theo,
ngời khiếu nại có quyền triệu tập ngời bị khiếu nại, ngời khiếu nại để tổ chức đối
thoại.
Điều 8 Nghị định 53/2005/NĐ - CP năm 2005 quy định: Trong quá trình
giải quyết khiếu nại, ngời giải quyết khiếu nại lần đầu phải gặp gỡ, đối thoại trực
tiếp với ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại, ngời có quyền , lợi ích liên quan để
làm rõ nội dung khiếu nại, yêu cầu của ngời khiếu nại và hớng giải quyết khiếu
nại; việc gặp gỡ, đối thoại phải tiến hành công khai, dân chủ; nếu thấy cần thiết
có thể mời đại diện tổ chức chính trị xã hội tham dự.
Đối với giải quyết khiếu nại các lần tiếp theo, việc gặp gỡ, đối thoại trực
tiếp chỉ thực hiện khi thấy cần thiết. Trong trờng hợp khiếu nại là vụ việc phức
tạp, đông ngời, gay gắt, kéo dài thì ngời giải quyết khiếu nại các lần tiếp theo
phải gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại, ngời có
quyền và lợi ích liên quan. Việc gặp gỡ, đối thoại đợc tiến hành nh lần đầu.
Ngời khiếu nại tố cáo đợc uỷ quyền cho ngời đại diện của mình tham
gia việc gặp gỡ.
Ngời giải quyết khiếu nại tố cáo có trách nhiệm thông báo bằng văn
bản với ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại, ngời có quyền và lợi ích liên quan, đại
diện tổ chức chính trị xã hội biết thời gian, địa điểm, nội dung gặp gỡ, đối
thoại; ngời đợc thông báo có trách nhiệm đến đúng thời gian, địa điểm, thành
phần nh trong thông báo.
Khi gặp gỡ, đối thoại phải đợc lập thành biên bản; biên bản phải ghi rõ ý
kiến của những ngời tham gia, tóm tắt kết quả về các nội dung đã đối thoại, có
5


chữ ký của ngời tham gia; trờng hợp ngời tham gia đối thoại không ký xác nhận
thì phải ghi rõ lý do; biên bản này đợc lu vào hồ sơ vụ việc khiếu nại; kết quả
việc gặp gỡ, đối thoại là một trong những căn cứ làm cơ sở cho việc giải quyết
khiếu nại.

a. Đối thoại trong quá trình tiếp công dân:
Trong giải quyết khiếu nại tố cáo, việc đối thoại có thể bắt đầu từ khâu
tiếp công dân, có thể đối thoại trong quá trình giải quyết lần đầu, đối thoại trớc
khi ra quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng và đối thoại để thực hiện quyết
định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật.
Về đối thoại trong tiếp công dân, có ý kiến cho rằng mọi trờng hợp tiếp
công dân đều là một hình thức đối thoại. Điều đó chỉ đúng trong trờng hợp hiểu
theo nghĩa gốc của đối thoại là sự nói chuyện qua lại giữa hai hay nhiều bên. nhng theo nghĩa của việc đối thoại trong giải quyết khiếu nại thì quá trình đối thoại
phải có sự bàn bạc trao đổi giữa các bên để giải quyết tranh chấp. Các bên trong
quan hệ giải quyết khiếu nại phải có ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại. ngời giải
quyết khiếu nại giữ vai trò là trọng tài để phân định rõ đúng sai nhằm giải quyết
vụ việc, cho nên trong phạm vi này chỉ bàn đến việc đối thoại trong quá trình
tiếp công dân của một số trờng hợp mà có mặt cả ngời khiếu nại, ngời bị khiếu
nại.
Đối với những vụ việc công dân khiếu kiện trực tiếp, nhất là những vụ việc
khiếu kiện vợt cấp, qua tiếp công dân, cán bộ tiếp dân thấy vụ việc có dấu hiệu
6


phức tạp, cần gặp gỡ trao đổi giữa các bên để bàn hớng giải quyết. Những trờng
hợp này, cán bộ tiếp dân cần báo cáo, đề xuất lãnh đạo để có trao đổi giữa các
liên quan có biện pháp giải quyết vụ việc, tránh để phát sinh phức tạp.
Đối với những vụ việc khiếu kiện kéo dài, việc đối thoại để giải quyết dứt
điểm là cần thiết. Đặc biệt là những vụ việc đã đợc giải quyết nhiều lần, đúng
chính sách pháp luật nhng cha đợc thực hiện do ngời khiếu nại cố chấp hoặc cha
hiểu hết chính sách pháp luật hoặc ngời bị khiếu nại và các bên cha tích cực thực
hiện quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực. Trong những trờng hợp này, ngời giải quyết khiếu nại cần triệu tập các bên liên quan cùng tìm hớng giải quyết
cho dứt điểm vụ việc. Nhiều vụ việc, qua đối thoại ngời khiếu nại hiểu rõ hơn về
vụ việc, tự nguyện thực hiện quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực và
chấm dứt khiếu nại. Ngời bị khiếu nại, các tổ chức, cá nhân liên quan cũng tích

trong giải quyết hành chính nh sau:
3.1. Chuẩn bị đối thoại:
Sau khi thụ lý vụ việc, ngời giải quyết khiếu nại là ngời chủ trì việc gặp gỡ
đối thoại với các bên để thu thập hồ sơ, tài liệu, nghiên cứu, đối chiếu với các
quy định của pháp luật và định hình hớng giải quyết. Trên cơ sở hồ sơ, tài liệu
7


ngời giải quyết khiếu nại xác định đợc những thành phần tham gia đối thoại.
Ngoài ngời khiếu nại, ngời bị khiếu nại là những thành phần bắt buộc của mọi
cuộc đối thoại thì còn có các đối tợng có liên quan, những ngời giải quyết lần
đầu (nếu có). Sau khi xác định đợc thành phần, ngời giải quyết khiếu nại phải
thông báo bằng văn bản mời các bên liên quan; chuẩn bị địa điểm, nội dung đối
thoại.
3.2. Đối thoại:
Tại buổi đối thoại, ngời giải quyết khiếu nại phải thông báo nội dung đối
thoại, công bố báo cáo kết quả thẩm tra xác minh vụ việc, đa ra những chứng cứ,
căn cứ pháp luật liên quan đến nội dung vụ việc và thông báo dự kiến hớng xử lý
vụ việc đó.
Sau đó ngời khiếu nại có quyền trình bày về những yêu cầu, nguyện vọng
của minh, khẳng định nội dung xác minh kết luận của ngời giải quyết khiếu nại
có đúng, đầy đủ, chính xác cha? Những căn cứ pháp lý, dự kiến hớng xử lý đa ra
có chuẩn xác không và ý kiến của mình về những dự kiến đó. Ngời bị khiếu nại
cũng có quyền đa ra những ý kiến của mình về nội dung chất vấn của ngời khiếu
nại, ngời giải quyết khiếu nại và các đại biểu tham dự đối thoại.
Sau cùng, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ do các bên đa ra, ngời chủ trì
buổi đối thoại kết luận về các nội dung đã đối thoại.

8


dung công dân khiếu nại thờng là cắt xén, chắp vá nhng nội dung không có lợi
cho mình để gây sức ép với Trung ơng. Từ đó lãnh đạo trả lời, giải thích rõ cho
ngời khiếu nại thấy đợc những tác hại của việc khiếu nại không đúng, gây tốn
kém tài sản công sức của nhà nớc và đề nghị ngời dân phải chấp hành nghiêm
chỉnh việc giải quyết khiếu nại của cơ quan hành chính Nhà nớc, yêu cầu làm
bản cam đoan chấm dứt khiếu nại.
Một vấn đề chúng ta cần phải nói đến là do hệ thống pháp luật của chúng
ta còn quy định một cách chung chung, cụ thể tại Luật khiếu nại, tố cáo và các
văn bản hiện hành hiện nay chỉ quy định trong trờng hợp cần thiết thì đối
thoại chính vì vậy có rất nhiều vụ việc ngời (cơ quan) giải quyết khiếu nại cho
rằng những vụ việc đó không cần thiết để bỏ qua việc trực tiếp đối thoại với
ngời khiếu nại. Chính vì vậy không ít những quyết định giải quyết khiếu nại
thiếu chính xác, không khách quan dẫn đến việc các quyết định không đợc thực
hiện một cách nghiêm minh làm cho việc khiếu kiện dai dẳng, kéo dài.
Đặc biệt có nhiều vụ việc khiếu nại phức tạp, đông ngời trớc khi ban hành
quyết định cuối cùng cơ quan ban hành quyết định không tiến hành trực tiếp đối
thoại với ngời khiếu nại, ngời (cơ quan) bị khiếu nại, ngời (cơ quan) giải quyết
khiếu nại trớc đó cũng nh các bên liên quan để làm rõ vụ việc hoặc có những vụ
việc khiếu nại trong qúa trình tổ chức đối thoại đã không thực hiện đầy đủ thủ
tục, quy trình, thậm chí không ghi biên bản, không đợc các bên tham gia đối
thoại thông qua, cho nên không thống nhất đợc quan điểm, sau khi đối thoại ngời
9


khiếu nại vẫn tiếp khiếu vì họ cho rằng việc tổ chức đối thoại không khách quan,
không đúng pháp luật, việc đối thoại chỉ là hình thức.
Trình độ cán bộ làm công tác tiếp công dân và cán bộ giải quyết khiếu nại
trong qúa trình trực tiếp xác minh, đối thoại ở nhiều địa phơng, nhiều cơ quan
cha đạt yêu cầu; do nắm không vững chính sách, quy định của Nhà nớc nên
không biết cách vận dụng hoặc giải thích cho dân, không biết nắm bắt các chứng

Việc đối thoại giúp ngời giải quyết khiếu nại loại trừ đợc những chứng cứ,
tài liệu không đúng thực tế nhằm rút ngắn thời gian giải quyết khiếu nại, đồng
thời quyết định giải quyết khiếu nại có tính khả thi cao, do đó góp phần nâng cao
năng lực, hiệu quả của việc giải quyết khiếu nại. để giải quyết khiếu nại có hiệu
quả nên quy định việc tổ chức đối thoại là một khâu bắt buộc trong trình tự giải
quyết khiếu nại giống nh quy định hoà giải là bắt buộc trong giải quyết khiếu
kiện dân sự hoặc tranh tụng tại phiên toà là một trình tự của tố tụng t pháp. Đối
thoại là phơng pháp thực hiện dân chủ công khai trong giải quyết khiếu nại, qua
đó các bên liên quan đợc bày tỏ ý kiến, làm rõ đúng sai để ngời chủ trì đối thoại
có cơ sở xem xét kết luận giải quyết vụ việc đợc chặt chẽ, đúng pháp luật, phù
hợp với tình hình thực tế. Do vậy việc tổ chức đối thoại là một khâu quan trọng
cần chú trọng thực hiện trong quá trình xem xét giải quyết các vụ việc khiếu nại
của công dân.
Để việc giải quyết khiếu nại có hiệu quả, đối thoại đạt đợc chất lợng thì trớc khi tổ chức đối thoại phải làm tốt việc thu thập hồ sơ, tài liêu, chứng cứ, xây
10


dựng báo cáo kết quả thẩm tra xác minh và hớng giải quyết vụ việc kỹ lỡng. Ngời giải quyết khiếu nại, ngời ký quyết định giải quyết phải xác định rõ thành
phần tham gia đối thoại cũng nh những nội dung cần làm rõ qua đối thoại. Qua
đối thoại nếu thấy hớng giải quyết của mình cha sát, những chứng cứ tài liệu các
bên đa ra có cơ sở, có tính khả thi không đợc bảo thủ mà phải kiên quyết sửa sai.
Có nh vậy việc đối thoại mới đạt đợc mục đích.
Chơng III
Một số kiến nghị về đối thoại trong giải quyết khiếu nại
tố cáo
Để nâng cao hiệu quả của việc đối thoại trong giải quyết khiếu nại tố
cáo, tôi xin mạnh dạn đa ra một số giải pháp nh sau:
1. Cần nghiên cứu quy định đối thoại phù hợp cho các giai đoạn của
quá trình giải quyết:
Nếu nh đối thoại hiện nay chỉ có ở giai đoạn giải quyết lần đầu thì đối

kinh phí và quá trình tuyên truyền, hớng dẫn cho mọi công dân hiểu và sử dụng
đợc.
Về phía các cơ quan có trách nhiệm trong việc giải quyết khiếu nại hành
chính cần xây dựng một hệ thống thông tin thông suốt và mở để tạo ra sự giao
tiếp trao đổi cho công dân có việc khiếu nại. trên thực tế ý tởng về việc xây dựng
11


một cổng điện tử tại cơ quan thanh tra Nhà nớc đang hình thành và bắt đầu đợc
thực hiện và có thể đáp ứng những nhu cầu đa dạng hoá của công dân có việc vớng mắc với chính quyền: cung cấp thông tin về pháp luật khiếu nại, pháp luật
quản lý trong lĩnh vực liên quan thờng xảy ra khiếu nại, trả lời trực tiếp trên
mạng, hớng dẫn, trao đổi .nếu làm đợc điều đó thì thực sự là một phơng thức
đối thoại nhanh nhất, hiệu quả nhất và đỡ tốn kém nhất mà chúng ta hy vọng có
thể làm đợc trong một vài năm tới cùng với quá trình hiện đại hoá nền công vụ,
nâng cao tính phục vụ và cởi mở công khai trong quá trình giải quyết khiếu nại
của công dân theo đúng tinh thần của cải cách hành chính Nhà nớc và xây dựng
Nhà nớc pháp quyền dân chủ./.

Tài liệu tham khảo
1. Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998.
2. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo. năm 2004.
3. Nghị định số 53/2005/NĐ - CP năm 2005 của Chính phủ hớng dẫn chi tiết
và hớng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu
nại, tố cáo.
4. Giáo trình Lý luận chung về Nhà nớc và pháp luật.
5. Tập bài giảng: Một số vấn đề quản lý Nhà nớc Trờng Cán bộ Thanh tra.
6. Tập bài giảng: Nghiệp vụ công tác Thanh tra (Chơng trình cơ bản) Trờng Cán bộ Thanh tra.
7. Các văn bản pháp luật về Thanh tra, Khiếu nại tố cáo và phòng chống
tham những, NXB Thống kê, năm 2005