Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

LỜI NÓI ĐẦU
Đất đai là nguồn tài nguyên quý giá, một trong những tư liệu sản xuất
không thể thiếu đối với nền kinh tế của mỗi quốc gia. Hiện nay tình hình
quản lý, sử dụng đất đai trong toàn quốc còn có nhiều vấn đề bất cập, thiếu
hiệu quả dẫn đến tình hình đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân có chiều
hướng gia tăng, chủ yếu vẫn là các vấn đề giải quyết quyền lợi cho người
dân chưa được thoả đáng. Trong tình hình chung của tỉnh Hà Giang và của
huyện MèoVạc nói riêng, mặc dù đã có rất nhiều cố gắng trong giải quyết
các vụ việc có liên quan đến đất đai của nhân dân, song vẫn không ít những
vụ việc khá phức tạp diễn ra ở một số xã, phường, thị trấn trong tỉnh và trên
địa bàn huyện Mèo Vạc, nội dung của các vụ khiếu kiện thường tập trung
vào các vấn đề nổi cộm hiện nay như: Tranh chấp đất đai; đến bù giải
phóng mặt bằng; quyết định thu hồi đất không đúng quy định; giải quyết
tranh chấp đất đai chưa thoả đáng...
Trước tình hình trên và với những nắm bắt, kinh nghiệm thực tiễn của
bản thân trong thời gian công tác tại huyện Mèo Vạc, cùng với những kiến
thức đã được tiếp thu thông qua lớp bồi dưỡng Quản lý nhà nước chương
trình chuyên viên chính được Học viện Hành chính Quốc gia mở tại Hà
Giang và sự hướng dẫn của các thầy, cô giáo. Tôi mạnh dạn viết tiểu luận
với đề tài: "Trình tự giải quyết một vụ tranh chấp đất đai dẫn đến khiếu kiện
tại thị trấn Mèo Vạc, Huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang".
Do điều kiện về thời gian và trình độ nhận thức của bản thân có hạn,
nên việc tìm hiểu và tra cứu, thu thập tài liệu liên quan đến tiểu luận có
phần nào chưa đầy đủ. Vì vậy trong phần trình bày Tiểu luận không tránh
khỏi những thiếu sót. Rất mong các thầy, cô giáo thông cảm và tạo điều kiện
giúp đỡ để bản thân tôi có điều kiện tiếp cận và tìm hiểu sâu hơn về kiến
thức Quản lý nhà nước, với mong muốn áp dụng có hiệu quả trong thực tế
công tác tại đơn vị và trên địa bàn tỉnh Hà Giang./.

những quy định có tính thống nhất cao trong những văn bản quy phạm pháp
luật như Luật đất đai năm 2003 đã được kỳ họp thứ tư - Quốc hội khoá XI
thông qua, các Nghị định, Thông tư có liên quan đến công tác quản lý và sử
dụng đất đai.
Trên địa bàn huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang trong những năm gần đây
tình hình tranh chấp đất đai có nhiều diễn biến phức tạp, liên quan đến việc
cấp đất cho nhân dân xây dựng nhà ở, giải toả hành lang giao thông tại trung
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

tâm huyện lỵ, giải phóng mặt bằng để thực hiện quy hoạch, xây dựng các
trung tâm cụm xã, các công trình giao thông xây dựng trên địa bàn huyện,
thị...Đã làm nảy sinh rất nhiều vụ việc khiếu kiện, khiếu nại trong nhân dân,
cá biệt có vụ khiếu kiện vượt cấp kéo dài nhiều năm.
Nhận thức được tầm quan trọng trong vấn đề này, tỉnh và huyện, thị đã
có nhiều biện pháp chỉ đạo nhằm chấn chỉnh công tác quản lý, quy hoạch và
sử dụng đất đai bảo đảm đúng quy định và đi vào nề nếp. Ngoài việc xây
dựng ban hành và thường xuyên rà soát điều chỉnh các văn bản pháp quy cho
phù hợp với chính sách, pháp luật về đất đai, tỉnh và huyện còn tập trung
triển khai thực hiện cải các hành chính, tập trung vào cải cách thủ tục hành
chính trong các cấp chính quyền và các cơ quan quản lý nhà nước các cấp
nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai. Trong đó
quan tâm giải quyết dứt điểm các vụ khiếu kiện trên địa bàn có liên quan đến
công tác quản lý, quy hoạch và sử dụng đất đai trên địa bàn.
Trong phạm vi tiểu luận này chủ yếu đề cập đến quá trình giải quyết

thửa đất có chiều rộng 70m, chiều dài 200m nằm ngay cạnh trụ sở làm việc
của Hợp tác xã nông nghiệp (Nay là trụ sở thị trấn Mèo Vạc). Một phần của
mảnh đất này trước đây (Mảnh đất có diện tích 670m 2) khi thực hiện chính
sách khoán 10, Hợp tác xã đã giao cho ông Thào Mí Trỏ là chú ruột của ông
Thào Mí Nô, theo bản đồ dải thửa đo đạc năm 1992 thì diện tích đất này
thuộc thửa số 6, tờ số 1 tổ II, thị trấn Mèo Vạc, nay thuộc một phần của thửa
số 15, tờ số 4 bản đồ địa chính và nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất của ông Thào Mí Và bố đẻ của ông Thào Mí Trỏ đứng tên. Theo ông Trỏ
thì thửa đất đứng tên bố ông là đất do gia đình tự khai phá từ nhiều năm
trước đây, sau đó đóng góp tham gia Hợp tác xã như các hộ khác trong thị
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

trấn. Nhưng do trong lúc nhà neo người, gia đình cháu (Tức gia đình ông
Thào Mí Nô) khó khăn, nên họ tộc đã bàn bạc và thống nhất đề nghị chính
quyền thị trấn cắt 1 phần diện tích đất của ông đang sử dụng là 670m 2, cho
cháu ruột là ông Thào Mí Nô sử dụng từ đó đến nay. Phần còn lại ông đã bán
cho bà Vàng Thị Mỷ thuộc tổ VII, thị trấn Mèo Vạc.
Tuy nhiên sau đó 16 năm, vào năm 2006 do kinh tế thị trường phát
triển, nhiều gia đình chuyển sang làm ăn buôn bán có hiệu quả, thu nhập cao
bà Vàng Thị Mỷ có ý định mở quán kinh doanh nên đã cho rằng miếng đất
mà ông Thào Mí Nô đang sử dụng là đất mà bà đã mua của ông Thào Mí Trỏ
trước đây. (Do miếng đất này nằm ở mặt tiền, liền kề với đường nội thị mới
mở cạnh chợ Trung tâm huyện), cho nên 2 bên đã xảy ra tranh chấp và bà
Mỷ đã làm đơn khiếu kiện lên Uỷ ban nhân dân thị trấn yêu cầu giải quyết.

Một quyết định trái pháp luật, sai thẩm quyền:
Căn cứ Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân đã được
Quốc hội khoá XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26/11/2003 Quy định về Tổ
chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân các cấp. Tại
khoản 3 Điều 98 Mục 2 Nhiệm vụ, quyền hạn của Uỷ ban nhân dân cấp
huyện đã quy định rõ: "...Thực hiện giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất đối
với cá nhân và hộ gia đình, giải quyết tranh chấp đất đai, thanh tra đất đai
theo quy định của Pháp luật..." Vậy việc ra quyết định thu hồi đất thuộc
thẩm quyền cấp huyện chứ không thuộc thẩm quyền của cấp xã. Mặt khác
việc Uỷ ban nhân dân thị trấn thu hồi đất đã được giao theo chủ trương
khoán 10, không có lý do chính đáng là vi phạm pháp luật, đồng thời việc áp
dụng các điều luật của Luật Đất đai không còn hiệu lực thi hành là không có
cơ sở pháp lý. Tóm lại, việc Uỷ ban nhân dân thị trấn ban hành quyết định
thu hồi đất của gia đình ông Nô là vi phạm pháp luật và sai thầm quyền.
II. PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG

1.2 Mục tiêu:
Trên cơ sở các quy định của pháp luật về vấn đề đất đai; chức năng,
nhiệm vụ, thẩm quyền của các cấp chính quyền địa phương và những tình
tiết phát sinh vụ việc khiếu kiện của gia đình ông Thào Mí Nô, cần phân tích
làm rõ các nguyên nhân sâu xa dẫn đến vụ việc trên, trách nhiệm của chính
quyền địa phương và các hộ có liên quan trong vụ việc, đưa ra biện pháp giải
quyết hợp tình, hợp lý nhằm lấy lại công bằng cho công dân, mà cụ thể là
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


7


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

vùng và mức độ đầu tư đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng,...làm cơ sở để xây
dựng chính sách chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mức độ đền bù khi thu
hồi, khi thế chấp vay vốn,... theo quy định của pháp luật.
Nhà nước kiểm soát, quản lý chặt chẽ việc tích tụ tập trung ruộng đất
phù hợp với chuyển dịch cơ cấu kinh tế và sự phát triển của công nghiệp,
dịch vụ,...không để việc này diễn ra tự phát làm cho người nông dân mất
ruộng mà không có việc làm, trở thành bần cùng hoá. Có biện pháp giúp đỡ
những người không có đất sản xuất để thực hiện xoá đói giảm nghèo, hỗ trợ
những người có đất bị thu hồi để ổn định đời sống.
Đẩy mạnh việc giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu
dài, ổn định cho nông dân, giải quyết những tranh chấp và khiếu kiện về đất
đai. Giữ nguyên mức hạn điền như quy định trong Luật Đất đai năm 2003,
song cần cụ thể hơn theo phân vùng và theo loại đất. Ngoài đất trong hạn
điền, Nhà nước cho thuê phần đất ngoài hạn điền ở những vùng có điều kiện,
kể cả những người không phải là nông dân được thuê quyền sử dụng đất
trống, đồi núi trọc, đất bồi ven sông biển, đất hoang hoá để phát triển sản
xuất theo luật định.
* Các văn bản pháp luật có liên quan đến đất đai và việc giải quyết
tranh chấp đất đai:
- Luật Đất đai năm 1988; Luật Đất đai năm 1993; Luật Đất đai sửa đổi
năm 1998 và năm 2001; Luật Đất đai năm 2003.
- Nghị định số 04/CP ngày 10/1/1997 Nghị định của Chính phủ quy
định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực quản lý và sử dụng đất đai.

cảnh của gia đình ông Nô và bất bình trước việc làm của chính quyền thị
trấn. Dư luận nhân dân cho rằng việc Uỷ ban nhân dân thị trấn thu hồi đất
của gia đình ông Nô là không công bằng, có sự phân biệt đối sử và có điều gì
đó khuất tất. Bởi trên địa bàn thị trấn nhiều hộ gia đình cũng đang sử dụng
đất 5% của Hợp tác xã trước đây, giống như đối với mảnh đất mà gia đình
ông Nô đang sử dụng tại sao không bị thu hồi?
Theo đặt vấn đề của đoàn công tác thì tại sao diện tích đất của nhân
dân sau khi khai hoang, canh tác được nhân dân đóng góp vào hợp tác xã và
sau này lại tiếp tục được giao cho các hộ canh tác đều được nhân dân thực
hiện nghiêm túc theo quy định của Pháp luật và quy định của địa phương.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

9


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Mảnh đất của gia đình ông Nô, được ông chú ruột cho từ những năm trước
đây cũng thuộc diện đất khai hoang, được sử dụng miễn thuế trong thời gian
từ 3 - 5 năm, cũng đã đóng góp cho Hợp tác xã và đã được giao cho ông Nô
sử dụng theo đề nghị của gia tộc từ những năm trước đây. Đối với loại đất
dạng này tại thị trấn Mèo Vạc có hàng chục ha, tại sao lại chỉ thu hồi riêng
mảnh đất của ông Nô, lại thu hồi khi có tranh chấp của 2 gia đình bà Mỷ và
ông Nô.
Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân thị trấn Mèo Vạc cho biết, đối với các hộ
thuộc diện như nhà ông Nô có rất nhiều nhưng không thu hồi vì lý do họ đã
xây dựng nhà, còn diện tích đất của ông Nô đang để trống, canh tác không
thường xuyên, mặt khác đây là diện tích nằm cận kề với Uỷ ban nhân dân thị
trấn, nên mới có điều kiện để bổ xung quy hoạch, mở rộng trụ sở Uỷ ban

tôn trọng và tính đến bảo vệ quyền lợi cho công dân.
Tuy nhiên về phía gia đình ông Nô cũng có phần sai vì chưa kịp thời
tiến hành làm các thủ tục theo quy định để chứng nhận quyền sử dụng đất và
chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Gia đình ông
Thào Mí Và và gia đình bà Vàng Thị Mỷ cũng có phần sai vì chưa báo cáo
chính quyền và làm các thủ tục mua bán quyền sử dụng đất theo quy định
của pháp luật.
4.2 Phương án giải quyết tình huống:
Để giải quyết đơn khiếu nại của gia đình ông Thào Mí Nô, trú tại tổ II
thị trấn Mèo Vạc, đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý hành chính
Nhà nước tại cơ sở phải nắm chắc tình hình cụ thể diễn biến vụ việc, phân
tích rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan và có biện pháp cụ thể để giải
quyết đúng chính sách, pháp luật, lấy lại lòng tin trong nhân dân.
Các bước tiến hành:
Sau khi nhận được đơn khiếu nại của ông Thào Mí Nô, trú tại tổ II, thị
trấn Mèo Vạc. Thường trực Uỷ ban nhân dân huyện Mèo Vạc đã tổ chức họp
với các ngành chức năng, chuyên môn có liên quan để xem xét cụ thể nội
dung đơn khiếu kiện, các văn bản có liên quan và đưa ra biện pháp và định
hướng giải quyết cụ thể, UBND huyện đã thống nhất thành lập tổ công tác
giải quyết đơn khiếu nại của ông Thào Mí Nô do ông Phó chủ tịch Thường
trực Uỷ ban nhân dân huyện làm tổ trưởng, các thành viên gồm: Phòng Tài

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

11


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------




Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

khu phố 2 để công bố quyết định và thông báo cụ thể quá trình và kết quả
giải quyết vụ việc cho nhân dân hiểu và thực hiện.
Nhìn chung, sau giải quyết vụ việc 2 hộ có tranh chấp và chính quyền
địa phương đã thực hiện nghiêm túc theo quyết định của Uỷ ban nhân dân
huyện Mèo Vạc, không xảy ra các tranh chấp và khiếu kiện phát sinh.
Đánh giá những vấn đề nảy sinh dẫn đến khiếu nại:
- Sau khi thực hiện chính sách khoán 10, giao đất đến hộ và người lao
động, mặc dù bình quân đất nông nghiệp của thị trấn Mèo Vạc giao cho các
hộ gia đình đạt mức trên 2.000m2 là khá cao so với mức bình quân chung
trong huyện, tuy nhiên cũng chưa đáp ứng được với nhu cầu sử dụng đất đai
của nhân dân, tình trạng nhân dân thiếu đất sản xuất hiện đang xảy ra, một
bộ phận nhân dân không có đất sản xuất, phải đi làm thuê, làm mướn tại các
xã lân cận, đi đào đãi quặng trái phép, thậm trí sang cả Trung Quốc làm thuê
bất hợp pháp.
- Việc giao đất, sử dụng đất chưa được gắn liền với công tác quản lý
đất đai theo quy định của pháp luật. Tình trạng tự ý giao quyền sử dụng đất
cho người trong dòng tộc, tự ý mua bán, trao đổi đất không thông qua các cơ
quan chức năng và chính quyền địa phương đã dẫn đến những khiếu nại
không đáng có tại cơ sở. Tình trạng sử dụng đất nông nghiệp sai mục đích,
không được sự đồng ý của chính quyền địa phương đã ảnh hưởng trực tiếp
đến hiệu quả sử dụng đất đai tại địa phương, trong khi quỹ đất nông nghiệp
của địa phương không nhiều, đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn.
- Công tác quy hoạch đất đai còn mang tính chủ quan, chưa tính toán
đầy đủ các yếu tố nhằm bảo đảm sự phát triển chung của địa phương, đồng
thời phải bảo đảm yếu tố phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân.

lý nhà nước về đất đai, trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Xử lý
nghiêm các cán bộ cố ý làm sai, vi phạm các quy định của nhà nước, tổ chức
bố trí hợp lý đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm hoàn thành
nhiệm vụ được giao.
Năm là: Thường xuyên bổ xung, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đai
cho phù hợp với yêu cầu phát triển của địa phương, thực hiện nghiêm túc
việc dân chủ trong quy hoạch và công khai quy hoạch trong nhân dân.
III. KIẾN NGHỊ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

14


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thông qua việc giải quyết vụ việc trên, nhằm thực hiện tốt công tác
quản lý và sử dụng đất đai trên địa bàn các huyện vùng cao Hà Giang, tôi xin
kiến nghị một số vấn đề sau:
- Đối với Đảng và Nhà nước:
+ Tiếp tục rà soát lại các chủ trương, chính sách liên quan đến đất đai
để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu phát triển trong thời kỳ hội
nhập kinh tế quốc tế, nhất là khi nước ta đã chính thức trở thành thành viên
của tổ chức thương mại thế giới (WTO). Trong đó cần quan tâm đến tính đặc
thù trong quản lý và sử dụng đất đai ở các vùng miền núi, dân tộc, biên giới,
vùng sâu, vùng xa;
+ Có chính sách cụ thể để giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho
đồng bào vùng cao, nhất là các vùng triển khai thực hiện quy hoạch phát
triển đô thị; xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn; xây dựng khu, cụm công
nghiệp; thuỷ điện... nhân dân không còn đất sản xuất nông nghiệp. Do hiện

+ Tiến hành ra soát lại công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng đất đai
tại các địa phương, kịp thời điều chỉnh các thiếu sót, sử lý các sai phạm trong
quy hoạch, trong sử dụng đất đai, trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất, trong mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất...theo đúng quy
định của pháp luật hiện hành.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

16


Tiểu luận Quản lý Nhà nước Chương trình chuyên viên chính
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

KẾT LUẬN
Việc giải quyết vụ việc khiếu kiện của các hộ nông dân thị trấn Mèo
Vạc, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang chỉ là một trong rất nhiều vụ khiếu kiện
liên quan đến lĩnh vực đất đai, một trong những vấn đề mang tính nhạy cảm,
nóng bỏng, rất đáng quan tâm không chỉ ở vùng nông thôn Hà Giang, mà của
hầu hết các vùng nông thôn trong cả nước. Việc giải quyết dứt điểm vụ việc
đã giải quyết ổn định được tình hình của thị trấn Mèo Vạc, lấy lại công bằng
cho gia đình ông Thào Mí Nô và niềm tin cho nhân dân vào các cấp chính
quyền và pháp luật. Thông qua vụ việc đã rút ra được kinh nghiệm quý báu
trong giải quyết tình trạng đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân về vấn đề
đất đai hiện nay, đồng thời cũng là bài học cho việc xây dựng chính quyền
nhà nước của dân, do dân và vì dân, xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa, với nền hành chính hiện đại, hoạt động thật sự hiệu
lực, hiệu quả, đáp ứng được yêu cầu phát triển trong thời kỳ công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước.
Thông qua vụ việc trên, chúng ta cũng nhận thấy rằng, công tác quản

----------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

18