BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP NHÓM THÁNG
MÔN: LÍ LUẬN NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

LỚP: 11
NHÓM: 11A1

Hà Nội, tháng 11 năm 2015


MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU:.....................................................................................1
NỘI DUNG:.........................................................................................
I.Sự tiến bộ về bản chất nhà nước........................................................1
II.Sự tiến bộ về chức năng nhà nước....................................................2
III.Sự tiến bộ về tổ chức bộ máy nhà nước..........................................3
IV.Sự tiến bộ về hình thức nhà nước....................................................4
KẾT LUẬN..........................................................................................5


LỜI MỞ ĐẦU
Trong lịch sử xã hội loài người đã hình thành bốn kiểu hình thái kinh tế: chiếm
hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa. Tương ứng với mỗi kiểu
hình thái kinh tế là các kiểu nhà nước: nhà nước chủ nô, nhà nước phong kiến, nhà
nước tư bản chủ nghĩa và nhà nước xã hội chủ nghĩa. Nhà nước sau ra đời có nhiều
điểm tiến bộ hơn nhà nước rước. Vì vậy mà nhà nước tư sản ra đời mang nhiều điểm
tiến bộ hơn hẳn sơ với nhà nước phong kiến về nhiều mặt: bản chất nhà nước, chức
năng nhà nước, tổ chức bộ máy nhà nước và hình thức nhà nước. Sự thay đổi này giúp
bộ máy nhà nước tư sản trở nên hoàn thiện hơn, phù hợp với hình thái kinh tế - xã hội

sản thì còn bảo vệ quyền và lợi ích của các gia cấp khác trong xã hội thể hiện qua việc
công nhận các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân như: quyền bầu cử và ứng cử
vào các cơ quan lập pháp…
Tính xã hội: ở nhà nước phong kiến tính xã hội được thể hiện nhà nước phong
kiến có nhiệm vụ tổ chức và điều hành các hoạt động chung của xã hội vì sự tồn tại và
vì lợi ích chung của cả cộng đồng xã hội, nhằm thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội
phong kiến. So với nhà nước phong kiến tính xã hội của nhà nước tư sản thể hiện một
cách đầy đủ và toàn diện hơn, không những duy rì và ổn định trật tự xã hội mà nhà
nước tư bản còn có những việc là thiết thực làm phát triển xã hội như thành lập các
liên minh kinh tế, quân sự trên thế giới, tham gia vào quá trình thúc đẩy khuynh hướng
quốc tế hoá đời sống kinh tế.
II.

Sự phát triển về chức năng nhà nước
Nhà nước phong kiến thực hiện một số chức năng: bảo vệ quan hệ sản xuất

phong kiến, duy trì các hình thức bóc lột của địa chủ phong kiến đối với nông dân và
các tầng lớp lao động khác, trấn áp những người lao động bằng quân sự và về tư
tưởng, kinh tế - xã hội, tiến hành chiến tranh xâm lược để mở rộng lãnh thổ và thực
hiện mưu dồ bành trướng thế lực, phòng thủ để bảo vệ đất nước và chống xâm lược,
thiết lập các mối quan hệ ngoại giao và hữu nghị quốc tế…
Nhà nước tư sản thực hiện một số chức năng: củng cố và bảo vệ chế độ tư hữu
tư sản, kinh tế - xã hội, tiến hành chiến tranh xâm lược khi có điều kiện, phòng thủ và
bảo vệ nhà nước tư sản, tham gia vào các tổ chức kinh tế, chính trị, giáo dục, y tế…
trên thế giới.


Tuy chức năng của nhà nước tư sản tương đối giống chức năng của nhà nước
phong kiến nhưng những chức năng đó lại tiến bộ hơn chức năng của nhà nước phong
kiến rất nhiều đặc biệt là về vấn đề đối nội, đối ngoại.



quyền, đồng thời các cơ quan này cũng phải phối hợp với nhau để tạo nên sự thống
nhất trong bộ máy quyền lực nhà nước.
Còn bộ máy nhà nước phong kiến lại không có nguyên tắc tổ chức và hoạt động
rõ ràng, thường tổ chức một cách độc đoán.
Nguyên tắc pháp chế:
Ở nước tư sản các loại cơ quan nhà nước, trình tự thành lập, cơ cấu tổ chức, chức
năng, thẩm quyền của từng loại, từng cấp, từng cơ quan đều được quy định cụ thể
trong Hiến pháp và các luật tổ chức bộ máy nhà nước. Chế định địa vị pháp lí của
công rất phát triển, pháp luật tư sản ghi nhận nguyên tắc tự do hợp đồng.
Còn ở nhà nước phong kiến, toàn bộ quyền lực tập trung vào tay vua, các chức vụ
trong bộ máy nhà nước là do nhà vua cắt cử để giúp việc cho vua, vua có quyền ban
hành pháp luật, vua chỉ huy việc thực hiện đồng thời cũng là vị quan tòa tối cao xét xử
những vụ án quan trọng nhất.
Nguyên tắc dân chủ:
Hiến pháp của nhà nước tư sản đều xác lập nguyên tắc chủ quyền tối cao của nhà
nước thuộc về nhân dân, quyền lực xuất phát từ nhân nhân. Nhân dân thực hiện quyền
làm chủ của mình bằng phương pháp dân chủ trực tiếp hay gián tiếp. Đây là một điểm
tiến bộ cơ bản trong tổ chức của nhà nước tư sản so với nhà nước phong kiến.
Nguyên tắc đa nguyên chính trị và đa đảng:
Bộ máy nhà nước tư sản thường chịu sự chi phối của một đảng hoặc một liên
minh các đảng phái chính trị. Có nhiều đảng nên khi một đản lên cầm quyển các đảng
còn lại là đảng đối lập, tạo cơ hội tốt để đảng cầm quyền luôn phải xem xét, cảnh giác
với những sai lầm của mình. Còn nhà nước phong kiến thì chỉ có một bộ máy duy nhất
nên không tránh khỏi sự độc đoán.
IV. Sự tiến bộ về hình thức nhà nước.
1. Hình thức chính thể
Nhà nước phong kiến hình thức chính thể chiếm ưu thế tuyệt đội là chính thể
quân chủ, ngoài ra chính thể cộng hòa cũng đã xuất hiện nhưng chỉ tồn tại hạn chế. Mà

sản so với nhà nước phong kiến. Tuy cũng còn có điểm chưa thực sự tiến bộ, nhưng
xét về tổng thề thì nhà nước tư sản tiến bộ hơn nhà nước phong kiến về tất cả các mặt:
bản chất nhà nước, chức năng nhà nước, tổ chức bộ máy nhà nước, hình thức nhà
nước.


Danh mục tài liệu tham khảo
1. Giáo trình lí luận nhà nước và pháp luật, trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb
Công An Nhân Dân, 2010, chương XIV và chương XV.
2. Hướng dẫn ôn tập môn học lí luận nhà nước và pháp luật, Nguyễn Thị Hồi, Nxb
Tư Pháp, Hà Nội, 2010, chương 6 và chương 7.