PHÒNG GD&ĐT HUYỆN THƯỜNG XUÂN

TRƯỜNG THCS THỌ THANH

ĐỀ THI HSG CẤP TỈNH
MÔN: Ngữ văn
(Thời gian làm bài: 150 phút)

I. Lập ma trận:
Tên chủ đề

Tiếng Việt

Nhận biết
TL
Chỉ ra biện
pháp đổi trật
tự từ trong
câu

Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ %:

1/2
0,5
2,5

Thông hiểu
TL
Hiểu được tác

10%
Viết được bài
nghị luận xã
hội đầy đủ
nội dung và
đảm bảo bố
cục

Nghị luận
xã hội

Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:
Tổng số
câu:
Số điểm:
Tỉ lệ:

Vận dụng

Cảm - hiểu
được nội
dung và nghệ
thuật của một
tác phẩm văn
học (thơ)

Biết viết một
bài nghị luận

6,0
30%

Viết bài văn
có sự sáng
tạo, có sự
phát hiện
riêng, có sức
thuyết phục
mạnh mẽ
1/3
4,0
20%
5/6
7,0
35%

1
12
60%
3
20
100%


II. ĐỀ BÀI
Câu 1 (2,0 điểm)
Phân tích giá trị của biện pháp đổi trật tự cú pháp trong các câu thơ sau đây
của Tố Hữu:
Nhà ai mới quá tường vôi mới,

(5.5 điểm)
1. Giải thích nội dung ca từ
(1.5 điểm)
Cuộc sống là sự đan xen giữa những niềm vui và nỗi buồn, hạnh phúc và
đau khổ. Con người cần phải biết chọn lựa thái độ sống và chịu trách nhiệm về sự
lựa chọn của mình. (0.75 điểm)
Sự lựa chọn niềm vui là một phương châm sống. Niềm vui có thể đơn giản
chỉ là việc ngắm nhìn một bông hoa đẹp, đón nhận nụ cười của người khác…Đó
là niềm vui bình dị trước cuộc đời mà chỉ những tâm hồn nhạy cảm, tinh tế,
những tấm lòng nhân hậu, bao dung mới có thể cảm nhận được. (0.75 điểm)
2. Suy nghĩ về niềm vui trong cuộc sống (3.0 điểm)
Niềm vui là những điều mang lại cảm xúc vui vẻ, hạnh phúc, hân hoan, sung
sướng cho con người trong cuộc sống. (1.0 điểm)
Niềm vui không hẳn là những điều to tát, lớn lao mà có thể chỉ là những điều
nhỏ bé, giản dị, quen thuộc. (1.0 điểm)
Biết trân trọng những hạnh phúc bé nhỏ, trọn vẹn với niềm vui giản dị là
chúng ta đã biết sống một cách ý nghĩa. Đó là bài học sâu sắc và thấm thía về
cách sống cho mỗi người. (1.0 điểm)
3. Liên hệ bản thân (1,0 điểm)
- Cần biết phát hiện, trân trọng, những niềm vui giản dị, đời thường trong
cuộc sống, đó là cơ sở cho những niềm hạnh phúc lớn lao.
- Phải luôn học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân, có thái độ sống tích
cực và đúng đắn.
Câu 3 (12,0 điểm)
I. Yêu cầu về kĩ năng


Biết cách làm một bài nghị luận văn học; thao tác tổng hợp tốt, bố cục rõ
ràng chặt chẽ; hành văn trôi chảy, mạch lạc, có cảm xúc; chữ viết rõ ràng, không
mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp.

độ lượng và thái độ nghiêm khắc, làm con người trăn trở, suy ngẫm, nhận ra sự
vô tình, bội bạc của mình. Đó là sự bừng tỉnh của nhân cách, trở về với lương
tâm trong sạch tốt đẹp. (1,5 điểm)
+ Ánh trăng còn nhắc nhở người đọc thái độ sống thủy chung, ân nghĩa.
Nó không chỉ là chuyện của một người, một thế hệ mà là chuyện của nhiều
người, nhiều thế hệ. Nó có ý nghĩa cảnh tỉnh, gợi cho mọi người sống đẹp xứng
đáng với những người đã khuất, với chính mình, trân trọng quá khứ để vững
bước tới tương lai. Bài thơ nói chuyện trăng để nói chuyện đời, chuyện tình
nghĩa. (1,5 điểm)
3. Đánh giá chung (2,0 điểm)


- Với giọng điệu tâm tình tự nhiên, hình ảnh giàu tính biểu cảm, bài thơ
gợi nhắc về lối sống đẹp, ân nghĩa, thủy chung.
- Ý kiến của Nguyễn Đình Thi có ý nghĩa với cả người sáng tác và bạn
đọc.
*Lưu ý:
- Giám khảo vận dụng linh hoạt khi chấm để đánh giá đúng bài làm của thí
sinh.
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo.
- Điểm toàn bài cho lẻ đến 0,25.
- Điểm toàn bài là tổng điểm đã chấm, không làm tròn