SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM :
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG VIẾT ĐÚNG CHÍNH TẢ
CHO HỌC SINH LỚP 5
I / ĐẶT VẤN ĐỀ
Năm học 2015-2016 tiếp tục với các cuộc vận động: “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh” lồng ghép với các cuộc vận động: “Nói không với tiêu
cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”, cuộc vận động: “Mỗi thầy cô
giáo là một tấm gương tự học và sáng tạo”, “Phong trào xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực”. Gắn liền với các cuộc vận động : “ Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ”, để làm được điều đó mỗi thầy cô phải nỗ lực hết
mình trong công tác giảng dạy mới mong gặt hái được những thành tích mà mình
mong muốn chính là kết quả học tập của học sinh. Kế hoạch cho giáo dục xứng tầm
với các quốc gia khác trên thế giới là lâu dài. Từ đó, ta thấy được giáo dục luôn được
quan tâm: “Giáo dục là Quốc sách hàng đầu ”
Là một giáo viên dạy lớp 5 nhiều năm liền, tôi luôn chú trọng và quan tâm rèn
cho học sinh viết đúng chính tả. Thấy các em viết sai lỗi chính tả nhiều, tôi rất
buồn lòng. Đặc biệt là khi chấm bài tập làm văn của các em thì thật là khổ sở. Có
viết đúng chính tả thì các em mới học tốt môn Tiếng Việt cũng như các môn học
khác. Việc dạy học sinh viết đúng chính tả là một việc làm vô cùng khó khăn, nó
đòi hỏi sự kết hợp vận dụng linh hoạt và sáng tạo nhiều yếu tố, nhiều biện pháp,
phương pháp và hình thức dạy học. Nhưng việc gì càng khó khăn thì nó lại càng
quan trọng. Mà đã là quan trọng thì chúng ta lại càng phải làm và quyết tâm làm
bằng được. Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân lại là một giáo viên dạy
học ở lớp có nhiều đối tượng học sinh có vấn đề về chính tả , tôi mạnh dạn tiến
hành nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học
sinh lớp 5.
1
a.
Cơ sở lí luận:
-Để thấy được tầm quan trọng trong môn học này, ngay từ đầu năm học, sau
khi đã nắm bắt được tình hình sức học của các em thông qua chất lượng khảo sát đầu
năm và kết quả cuối năm học trước, tôi phân loại học sinh theo trình độ và lên danh
sách học sinh yếu cụ thể.
- Tìm hiểu hoàn cảnh, điều kiện học tâp của từng em yếu để có những biện pháp
dạy học phù hợp sao cho đạt kết quả cao nhất.
- Tôi phân tích cho các em hiểu trong môn Tiếng Việt thì chính tả là một phân
môn “then chốt”. Yêu cầu, đặc trưng của môn này đối với các em là: viết đúng quy
2
tắc chính tả.Vậy trên thực tế của lớp: chữ viết sai lỗi nhiều, xấu ... Với một số kinh
nghiệm của tôi trong những năm dạy học, tôi đã ngày đêm tìm ra những phương
pháp tối ưu nhất để áp dụng vào dạy chính tả.
Căn cứ vào các nguyên nhân trên, tôi đề ra các biện pháp thực hiện sau đây:
b.Biện pháp thực hiện:
Tôi cho các em xem một số cuốn tập chính tả tiêu biểu (chữ viết đẹp, trình bày
sạch sẽ, ít sai lỗi chính tả) của học sinh năm trước để tác động vào ý thức của học
sinh.
* Rèn kĩ năng đọc đi đôi với luyện viết chính tả.
* Vận dụng qui tắc dạy chính tả theo khu vực.
* Hướng dẫn học sinh tự phát hiện lỗi và sửa lỗi.
* Tuyên dương khen thưởng kịp thời những học sinh có nhiều tiến bộ trong học
- Lẫn lộn các âm cuối ( n/ng; t/c; i/y; o/u).
- Lẫn lộn thanh hỏi, thanh ngã.
Căn cứ vào kết quả điều tra, tôi tiến hành lập bảng tổng hợp sau đây và phát
đến từng học sinh.
BẢNG TỔNG HỢP MỘT SỐ LỖI CHÍNH TẢ THƯỜNG MẮC PHẢI
Các lỗi chính tả
Ví dụ
Viết đúng
"W~ ^ 1 ^ r ^
- dịu dàng,
diệugia đình - gọn
lộn các
âm vân:
đầu
- vẻ kì
vang,
31.Lân
Lân lộn
- niềm gàng,
tin, trắng
-- iu/iêu
v/d/gi
cá rôtinh
Viết sai
- dẻ
diệu
mặt chọng
muỗi, -cúi
cùng
- cây
trân trọng - con -chân
con
ciến, cêu gọi
-- ui/
tr/ch
uôi
- đều đặn,
kêu
gọi,...
kiến,
kêu
gọi,...
- điều đặn, kiêu gọi
-- êu/
c/kiêu
4.2.Lân
âmchính
cuối:
Lânlộn
lộncác
2 âm
- y/ i
trước sau
- u/o
5. Lân lộn thanh hỏi, thanh - vĩ đại/ vỉ thuốc, mãnh liệt/ mảnh
ngã
- mào xanh, trước sao
- vỉ đại, vĩ thuốc, mảnh liệt,
vải, nỗi buồn/ nổi trôi, cái mũi/ mãnh vải,nổi buồn, nỗi trôi, cái
mủi lòng,
/" T A
• •
• A
i A 1
6. Lỗi riêng biệt
- mai vá, ngài đêm
mủi, mũi lòng,.
4
Ở hàng ngang thứ sáu, em nào mắc lỗi, tôi mới ghi vào. Mặt sau của bảng tổng
hợp này, tôi lập bảng theo dõi việc sửa lỗi của học sinh trong nửa học kì I (một năm
4 lần).
4
Anh bộ đội Cu
Hồ gốc Bỉ
5
Một chuyên gia
máy xúc
6
7
Ê- mi- li, con...
Dòng kinh quê
hương
8
Kì diệu rừng
xanh
9
Tiếng đàn bala-lai-ca trên
sông Đà
5
Cách viết
Các qui tắc chính tả
Ví du
Qui tắc ghi phu âm
-Trước i, e, ê, được viết là k,
- kể chuyện, kiên cường,
đầu
Trước âm đệm u được viết là q. - - quyển sách, quyên góp
a) Qui tắc viết k/ c/
Trước i, e, ê được viết là gh hay
- ghi nhớ, ghe xuồng,
q
ngh. Viết là g hay ng trong các
nghiên cứu, suy nghĩ...
b) Qui tắc viết g /
Qui tăc viết tên riêng -Viết hoa tất cả các chữ cái đầu - Võ Thị Sáu, Trần Quốc
Việt Nam
của mỗi tiếng tạo thành tên riêng Toản, Nông Văn Dền,.
a) Tên người và tên đó.
- Viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ - Trường Tiểu học Tân Quý,
địa danh Việt nam
b) Tên các cơ
phận tạo thành tên riêng đó.
Nhà Xuất bản Giáo dục,..
quan , tổ chức, danh
hiệu,...
5
Qui tăc viết tên riêng - Viết hoa theo qui tắc viết hoa tên - Mao Trạch Đông, Thái
nước ngoài:
người, tên địa lí Việt Nam.
Lan, Hàn Quốc, ...
a) Trường hợp phiên
- Đối với những học sinh khá, giỏi, bài viết sạch đẹp, ít sai chính tả, tôi thường ghi nhận
xét vào vở, và biểu dương các em trước lớp.
- Đối với những học sinh viết sai chính tả nhiều, tôi luôn dành thời gian hướng dẫn các
em sửa lỗi ngay tại lớp. Cứ nửa học kì, tôi chọn ra 5 em có tiến bộ nhất để khen thưởng. Phần
thưởng chỉ là hai cuốn vở có chữ kí của tôi và được tôi bao bìa, dán nhãn cẩn thận hoặc một
cây viết (loại có thể thay ngòi), hoặc một chiếc nón kết,.. .Phần thưởng tuy nhỏ nhưng các em
rất vui, rất hãnh diện.
3/ Kết quả đạt được :
8
Tôi áp dụng sáng kiến của mình tại lớp 5D truờng Tiểu học Hộ Phòng B nơi tôi đang
công tác .
Bằng các biện pháp, các hình thức tổ chức phù hợp nói trên, tôi đã từng bước hình thành
ở học sinh năng lực và thói quen viết đúng chính tả; các em viết chính tả một cách có ý thức
chứ không tùy tiện như trước.
Kết quả cụ thể của năm học 2013 -2014 ở lớp 5D tổng số học sinh 30/5nữ.
Thời điểm
Giỏi
SL
Đầu năm 30/5
GHKI 30/5
CHKI 30/5
GHKII 30/5
43,34
50
50
Yếu
SL
24
12
8
4
%
80
40
26,67
13,33
4/ Phạm vi ứng dung:
Sáng kiến kinh nghiệm này có thể áp dụng được cho giáo viên dạy từ khối lớp 2 đến
khối lớp 5 ở bậc Tiểu học.
III. KẾT LUẬN 1/ Bài học kinh nghiệm:
Rèn cho học sinh Tiểu học viết đúng chính tả là một việc làm khó khăn và lâu dài.
Nhưng đây là phân môn Tiếng Việt rất quan trọng, nó quyết định chất lượng học tập và tỉ lệ
học sinh lên lớp cao hay thấp; nó không những giúp các em học tốt mà còn góp phần “ giữ
gìn sự trong sáng của Tiếng Việt”. Mặt khác, học sinh viết đúng chính tả thì chắc chắn chữ
viết cũng sẽ đẹp hơn; khi chấm bài, giáo viên sẽ có tâm lí thoải mái phấn chấn hơn. Nếu chỉ
dùng các phương pháp, biện pháp, hình thức dạy học thông thường ; nếu chỉ cho học sinh
làm các bài tập có sẵn trong SGK thì không thể khắc phục được lỗi chính tả ; đặc biệt là lỗi
chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương. Tôi tin rằng mỗi thầy cô giáo sẽ có
những cách làm khác nhau, sẽ có những kinh nghiệm dạy chính tả hiệu quả . Nhưng theo
Hộ Phòng, ngày 28 tháng 04 năm 2016
Người thực hiện
10