MỤC LỤC
BẢN NHẬN XÉT KHÓA LUẬN
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời đại ngày nay, du lịch không còn là điều xa lạ đối với tất cả
mọi người, mọi quốc gia trên thế giới. Nó là một ngành “Công nghiệp” mà
hầu hết các nước trên thế giới đang quan tâm khai thác. Ngành du lịch đang
được đánh giá là ngành công nghiệp vàng, cung cấp một nguồn lợi nhuận rất
lớn cho mỗi quốc gia.
Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng du lịch rất lớn.
Trên khắp giải đất hình chữ S là những điểm du lịch nổi tiếng và nhiều tiềm
năng như: Đồ Sơn, Sầm Sơn, Cửa Lò, Nha Trang, Vũng Tàu, Mũi Né…, hay
các hang động tự nhiên lung linh, huyền ảo như động Tam Thanh, Phong Nha
- Kẻ Bàng, Sơn Đòong… Tuy nhiên, nhắc đến du lịch Việt Nam, ta không thể
không nhắc tới Vịnh Hạ Long – một trong bảy kỳ quan thiên nhiên mới của
thế giới (do tổ chức New Open World công nhận). Thắng cảnh Hạ Long là
niềm tự hào của nhân dân cả nước. Nơi đây đã hội tụ đầy đủ những yếu tố
thiên tạo và nhân tạo - điều mà các điểm du lịch khác khó có thể có được. Hạ
Long còn là di sản thiên nhiên có giá trị văn hóa - lịch sử do người dân đất
Việt từ muôn đời tạo nên. Tất cả những yếu tố đó đã làm cho Hạ Long có một
sức lôi cuốn, thu hút du khách quốc tế đến tham quan, chiêm ngưỡng. Việc du
khách đến tham quan, du lịch Hạ Long là những cơ hội quý để chúng ta quảng
bá hình ảnh Vịnh Hạ Long nói riêng và vẻ đẹp Việt Nam nói chung ra toàn
thế giới; đồng thời là thời cơ ngàn vàng để du lịch Hạ Long và Việt Nam phát
triển vượt bậc so với chính mình trước đây và những nước trong khu vực.
1
này mang tính thời sự nóng hổi, có giá trị tương đối trong điều kiện khách
quan của ngành du lịch Hạ Long hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích: Thông qua việc khảo sát, nghiên cứu, đánh giá về thực
trạng quảng bá du lịch Hạ Long của báo điện tử Quảng Ninh trong thời gian
khảo sát để rút ra những thành công và tồn tại của báo nhằm đề xuất một số
giải pháp nâng cao hiệu quả, chất lượng quảng bá du lịch Hạ Long của báo.
- Nhiệm vụ: Nghiên cứu những tài liệu liên quan đến du lịch và quảng
bá du lịch đồng thời khảo sát, thống kê các tin bài liên quan đến quảng bá du
lịch Hạ Long trên báo điện tử Quảng Ninh trong thời gian khảo sát. Từ đó
phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng các tin bài về quảng bá du lịch Hạ
Long và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quảng bá cho du
lịch Hạ Long.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của khóa luận
- Đối tượng: đề tài nghiên cứu thực trạng về việc quảng bá du lịch Hạ
Long trên báo điện tử Quảng Ninh.
- Phạm vi: Khảo sát trên báo Điện tử Quảng Ninh từ tháng 1 đến tháng
3 năm 2012.
5. Phương pháp nghiên cứu.
Dựa trên phương pháp luận và phương pháp cụ thể
- Phương pháp luận: đề tài được nghiên cứu dựa trên quan điểm của
Đảng, Nhà nước về xây dựng du lịch và quảng bá du lịch, kinh tế học du lịch,
xã hội học báo chí, …
- Phương pháp cụ thể: Nghiên cứu tài liệu.
+ Khảo sát thống kê: tổng quát về số lượng tin, bài, ảnh trong thời gian
khảo sát liên quan tới quảng bá du lịch Hạ Long.
3
trong việc quảng bá du lịch
1.1. Khái niệm về du lịch
Theo Từ điển Tiếng Việt – Nhà xuất bản từ điển bách khoa năm 2007
thì “Du lịch là: đi chơi các nơi xa để biết cảnh, tục xứ người”. Như vậy, việc
đi chơi để biết, để thưởng ngoạn phong cảnh, hiểu biết tập tục của nơi khác là
mục đích, là khởi nguồn của Du lịch. Từ mục đích và khởi nguồn ấy, qua thời
gian, Du lịch đã kết nối các miền trên một quốc gia và kết nối các quốc gia lại
với nhau, làm cho các quốc gia hiểu biết nhau hơn, gần gũi với nhau hơn. Cứ
như thế, Du lịch đã trở thành sứ giả của hòa bình, hữu nghị và hợp tác giữa
các quốc gia, giữa các dân tộc trên thế giới. Hiện nay, trên hành tinh của
chúng ta, Du lịch đang được xem là một trong những ngành kinh tế dịch vụ
hàng đầu. Nó phát triển với tốc độ cao, thu hút được nhiều quốc gia, nhiều
vùng lãnh thổ tham gia với những lợi ích to lớn về kinh tế - xã hội. Và khi
hoạt động du lịch đã phát triển và trở thành phổ biến thì nó trở thành đối
tượng nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như:
xã hội học, tâm lý học, kinh tế học...
Tuy nhiên, cho đến nay không chỉ ở nước ta mà trên thế giới, nhận thức
về nội dung du lịch vẫn chưa thống nhất. Do hoàn cảnh (thời gian, khu vực)
khác nhau, dưới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau, mỗi người có một cách
hiểu về du lịch cũng khác nhau. Đúng như một chuyên gia du lịch nhận định:
“Đối với du lịch có bao nhiêu tác giả nghiên cứu thì có bấy nhiêu định nghĩa”.
Ở nước Anh, du lịch xuất phát từ tiếng “To Tour” có nghĩa là cuộc dạo
chơi (Tour round the world-cuộc đi vòng quanh thế giới; to go for tour round
5
the town- cuộc dạo quanh thành phố; tour of inspection- cuộc kinh lý kiểm
tra, …). Tiếng Pháp, từ du lịch bắt nguồn từ Le Tour có nghĩa là cuộc dạo
chơi, dã ngoại,…
1.2. Quảng bá du lịch
Công tác tuyên truyền, quảng bá du lịch là hoạt động cung cấp, truyền
đạt thông tin tới du khách, giúp họ biết đến các điểm du lịch, sản phẩm dịch
vụ du lịch và lên kế hoạch tham gia các chương trình du lịch, trong hành trình
tìm hiểu khám phá những điều khác lạ.
Trong nền kinh tế thị trường, quảng bá du lịch vừa là đối tượng kinh
doanh, vừa là phương thức và biện pháp để thực hiện kinh doanh thương mại
nói chung và kinh doanh du lịch nói riêng.
Trong thời đại hội nhập ngày nay, việc quảng bá hình ảnh du lịch Việt
Nam là rất cần thiết. Thông qua thông tin du lịch, du khách có thể yên tâm tin
tưởng tham gia du lịch với nhiều hình thức, nội dung phù hợp với sở thích và
kinh tế như lựa chọn các tour của các doanh nghiệp hoặc tự xây dựng lịch
trình, điểm đến riêng.
Với sự bùng nổ thông tin hiện nay, người ta có điều kiện thuận lợi
để lựa chọn những điểm đến làm hài lòng, thỏa mãn mong muốn của khách
du lịch. Trên thực tế, có hàng ngàn, hàng vạn điểm đến du lịch ở trong
nước và ngoài nước, vậy điểm đến nào gây được ấn tượng mạnh mẽ, nổi
trội trong lòng khách du lịch? Lẽ đương nhiên, chất lượng của sản phẩm
du lịch là yếu tố hàng đầu, sau đó là nghệ thuật tuyên truyền, các chiến
dịch quảng bá của báo chí. Từ lâu, ngành du lịch rất coi trọng vai trò của
báo chí trong việc quảng bá các sản phẩm của mình, song việc đầu tư chưa
xứng với tầm của nó.
7
Quảng bá du lịch không phải chỉ là cứ vận động tổ chức những cuộc
thi sáng tác logo, slogan rầm rộ trong cả nước, rồi chọn ra một mẫu mà đem
trưng ra với thế giới là hoàn thành. Điều trọng yếu nhất, phải bắt đầu từ câu
hỏi nền tảng: cái gì phải nổi bật và đặc trưng riêng cho quốc gia? Thế mạnh
lịch tùy theo mục tiêu và chính sách phát triển chung của từng vùng, từng địa
phương hay một quốc gia.
Bên cạnh đó, phân loại du lịch làm cơ sở cho hoạt động maketting của
các nơi đến và các tổ chức kinh doanh du lịch. Mỗi loại hình du lịch thường
có những đặc trưng riêng của nhóm khách du lịch. Thông qua việc phân tích
các loại hình du lịch, mỗi vùng, địa phương, quốc gia có thể xác định được
điểm mạnh và điểm yếu của mình để lựa chọn khách hàng cho phù hợp.
Trên cơ sở nghiên cứu các lý do đi du lịch, tháp nhu cầu của Maslow
và thuyết về động cơ du lịch của McIntosh, Goeldner, Ritchier và các nhà
nghiên cứu khác, về cơ bản đã thống nhất các loại hình du lịch chia theo mục
đích chuyến đi như sau:
1.3.1. Du lịch thăm quan
Thăm quan là hành vi quan trọng của con người để nâng cao hiểu biết
về thế giới xung quanh. Đối tượng thăm quan có thể là một tài nguyên du lịch
tự nhiên như một phong cảnh kỳ thú, cũng có thể là tài nguyên du lịch nhân
văn như một di tích, một công trình dương đại hay một cơ sở nghiên cứu
khoa học, cơ sở sản xuất… Như vậy, mục đích của nhóm này là nâng cao
hiểu biết về văn hóa, lịch sử, điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế, đời sống
xã hội,…ở một vùng đất khác.
9
1.3.2. Du lịch giải trí
Những người đi du lịch theo loại hình này nhằm mục đích tách khỏi sự
căng thẳng, đơn điệu của công việc hàng ngày, tìm kiếm sự thư giãn thoải
mái thông qua các hoạt động giải trí tại các điểm du lịch. Có thể họ có nhu
cầu thăm quan hoặc các nhu cầu khác, song mục tiêu đó không phải là cơ
bản. Khách du lịch thường chọn một nơi yên bình, không ồn ào, không đi lại
nhiều để nghỉ ngơi, thư giãn.
giúp đỡ du khách không lúng túng trong việc đi lại và tham gia loại hình thể
thao đúng quy cách.
Một trong các chức năng xã hội quan trọng của du lịch là phục hồi sức
khỏe cộng đồng. Theo một số học giả trên thế giới, với chế độ du lịch hợp lý,
cộng đồng có thể giảm trung bình 30% ngày điều trị bệnh trong năm. Địa chỉ
cho các chuyến nghỉ dưỡng thường là những nơi có không khí trong lành, khí
hậu dễ chịu, phong cảnh ngoạn mục như các bãi biển, hồ, sông, suối, vùng
núi, nông thôn…(gọi chung là du lịch sinh thái). Cho đến nay, ngành du lịch
Việt Nam chủ yếu đã và đang kinh doanh loại hình du lịch này.
1.3.6. Du lịch lễ hội và du lịch tôn giáo.
Ngày nay, lễ hội đang là một yếu tố rất hấp dẫn khách du lịch. Trên
giải đất Việt nam của chúng ta có rất nhiều vùng miền với nhiều lễ hội đặc
sắc được diễn ra quanh năm. Tuy nhiên, những năm gần đây, nhiều nơi do sự
phát triển kinh tế, xã hội còn hạn chế nên nhiều lễ hội đã bị lãng quên, bị mai
một. Chính vì vậy, việc khôi phục các lễ hội truyền thống, tổ chức các lễ hội
mới không chỉ là mối quan tâm của các cơ quan, đoàn thể quần chúng, xã hội
mà còn là một hướng quan trọng của ngành du lịch. Mục đích du lịch lễ hội là
11
khách du lịch trực tiếp tham gia vào các lễ hội được tổ chức ở một địa danh
nổi tiếng của một địa phương nào đó. Thông qua đó nhằm nâng cao sự hiểu
biết về văn hóa vùng miền và tăng cường, mở rộng quan hệ giao tiếp của du
khách với các địa phương. Lễ hội có thể là: lễ hội truyền thống, festival
chuyên đề, liên hoan phim, âm nhạc và các hoạt động khác.
Từ xa xưa, du lịch tôn giáo là một loại hình du lịch hình thành rất sớm
và khá phổ biến. Đó là các chuyến đi mang nặng tính tôn giáo như truyền
giáo của các tu sĩ; thực hiện lễ nghi tôn giáo của tín đồ tại các giáo đường; dự
các lễ hội tôn giáo tại các chùa chiền, nhà thờ... Ngày nay, du lịch tôn giáo
được hiểu là các chuyến đi của du khách nhằm để thỏa mãn nhu cầu thực
nghiệp, các trang trại để hỗ trợ hoặc học hỏi kinh nghiệm về phát triển kinh tế
nông nghiệp địa phương.
- Du lịch đánh bạc: Đây là loại hình du lịch mà những khách du lịch có
điều kiện kinh tế đi đến các thành phố, các Casino với mục đích đánh bạc,
tiêu tiền tại các sòng bạc ở đó.
- Du lịch vườn: nhằm giúp khách du lịch thăm các vườn thực vật tại
các nơi nổi tiếng.
- Du lịch hành hương: đi đến các vùng đất thánh cổ xưa (đền thờ đạo
Hindu, đền phật giáo...)
- Du lịch sức khỏe: khách du lịch là những người thường trốn chạy
khỏi thành phố để giảm stress nhằm thư giãn, vui vẻ...
13
- Du lịch vũ trụ: một loại hình du lịch mới, độc đáo và cá biệt. Đó là
các cuộc hành trình vào vũ trụ hoặc đi du lịch bằng tàu vũ trụ. Tính đến thời
điểm hiện nay, trên thế giới mới có bốn người thực hiện chuyến du lịch vào
không gian băng tàu vũ trụ.
- Du lịch thưởng thức rượu vang: khách du lịch đi thăm quan các vùng
trồng nho, nơi sản xuất rượu vang, các hầm rượu, phòng rượu, tham dự các
festival rượu… để thưởng thức cái thú vị từ các đặc sản “rượu” mang lại.
- Du lịch thiên nhiên – du lịch sinh thái: đây là một lĩnh vực đặc biệt
của du lịch nói chung. Nó “đặc biệt” bởi nó thể hiện một xu thế rất rõ của
khách du lịch là tạo nên và thỏa mãn sự khát khao tìm về với thiên nhiên.
Qua những chuyến đi, du khách được tiếp xúc với thiên nhiên, thưởng thức
thiên nhiên bằng những phương tiện quan sát giản đơn hoặc có những nghiên
cứu mang tính hệ thống nhằm bảo vệ thiên nhiên. Cùng với những hoạt động
trên, du khách mong muốn khai thác tiềm năng du lịch nhằm bảo tồn và phát
triển; đồng thời ngăn ngừa các tác động tiêu cực đối với sinh thái văn hóa.
Báo chí đưa lại cho con người, mỗi cá nhân và cộng đồng những nhận
thức mới hơn và đa chiều hơn về thế giới tự nhiên, về xã hội và về tư duy.
Chưa bao giờ nhân loại lại có thể chứng kiến và chiêm ngưỡng những hoạt
động chung, những danh thắng nổi tiếng một cách trực tiếp như ngày nay.
Mỗi địa điểm du lịch đẹp, nổi tiếng đều được nhân loại biết đến, nhìn nhận và
đánh giá, trên cơ sở đó mà nhận thức của con người cũng được nâng lên. Với
sự hỗ trợ của báo chí, hiểu biết của con người về các cảnh quan thiên nhiên,
các giá trị sinh học, văn hóa, lịch sử,…của các địa danh trên thế giới được
tăng cường. Có sự thay đổi về nhận thức do báo chí đem lại sẽ làm thay đổi
tư duy theo hướng tích cực, tiến bộ. Hiều được các giá trị quý báu của các
15
danh thắng sẽ đưa đến ý thức giữ gìn, bảo vệ cảnh quan, môi trường, các giá
trị của danh thắng đó.
Từ sự thay đổi về nhận thức do báo chí mang lại mà ý thức, hành vi
của cá nhân hoặc cộng đồng người tiếp nhận thông tin cũng có sự thay đổi
theo. Có thể thay đổi theo chiều hướng tích cực cũng có thể triệt tiêu tính tích
cực. Chẳng hạn, khi con người tiếp cận được thông tin về tình hình ô nhiễm
môi trường cảnh quan du lịch do ý thức của các du khách tại địa điểm du lịch
đó thì hoặc là công chúng tiếp nhận thông tin sẽ có thái độ phản ứng, bức xúc
về hành vi, ý thức kém của các du khách và đẩy mạnh ý thức bảo vệ môi
trường của mình – ý thức và hành vi tích cực, hoặc thái độ thờ ơ với ý thức
và hành vi phá hoại môi trường nếu như người tiếp cận thông tin cho rằng,
bảo vệ môi trường cần phải có sự chung tay của toàn cộng đồng nên nếu một
bản thân mình bảo vệ cũng không mang lại kết quả gì, không làm thay đổi
thực tại – ý thức và hành vi tiêu cực.
Báo chí tham gia thiết thực và ngày một hiệu quả vào việc giải quyết
những vấn đề còn hạn chế của du lịch. Những thông tin về sự xuống cấp của
các di tích lịch sử, các danh lam thắng cảnh, chất lượng vệ sinh an toàn thực
Đẩy mạnh phát triển du lịch, tận dụng mạng internet để giới thiệu về
đất nước, con người Việt Nam với bạn bè thế giới; giới thiệu nhưng tour du
lịch, đặc sản của mỗi vùng miền; giới thiệu những thắng cảnh nổi tiếng hay
những địa điểm du lịch mới;...cũng là một trong những vai trò tích cực của
báo điện tử thời gian qua.
Với ưu thế và sự trợ giúp của công nghệ thông tin, báo điện tử đã cho
phép chuyển tải những thông tin đến người đọc gần như tức thời bằng cả chữ
viết, âm thanh và hình ảnh – những ưu thế mà mọi loại hình báo chí (báo in,
báo hình, báo phát thanh) đều không có được. Kể từ khi ra đời đến nay, báo
điện tử đã từng bước thực hiện tốt những nội dung của công tác quảng bá du
17
lịch, góp phần không nhỏ trong việc thúc đẩy phát triển du lịch - ngành công
nghiệp vàng của mỗi quốc gia.
Báo điện tử thúc đẩy hoạt động quảng bá và làm tăng quá trình toàn
cầu hóa. Giờ đây, chỉ cần ngồi một chỗ với máy tính nối mạng và bằng một
cái nhấp chuột, du khách có thể tìm được mọi thông tin về nơi muốn đến.
Bên cạnh đó, du khách còn tìm được địa chỉ các nhà hàng, quán ăn ngon, các
dịch vụ vui chơi giải trí...với những hình ảnh minh họa hay những đoạn video
hết sức sống động giúp du khách lựa chọn dễ dàng hơn mà vẫn tiết kiệm thời
gian và chi phí. Không chỉ với du lịch trong nước mà chúng ta còn có thể
tham gia tích cực hơn và hiệu quả vào các chuyến du lịch xuyên quốc gia,
tham gia quá trình hội nhập toàn cầu.
Không thể phủ nhận được tác động tích cực của báo điện tử trong
quảng bá du lịch, nhất là trong bối cảnh phát triển không ngừng của những
trang blog, hay các mạng xã hội. Bên cạnh việc chính quyền địa phương, các
ban ngành tự PR cho hình ảnh của mình thì việc các blogger viết bài quảng
bá du lịch cho địa phương đó thông qua trang blog cá nhân của họ là hoạt
cũng đã được các cơ quan báo chí Trung ương đăng tải, giới thiệu. Bên cạnh
đó, cũng thông qua báo điện tử Quảng Ninh phản ánh đã giúp cơ quan chức
năng cũng như các cấp, ngành, địa phương liên quan kịp thời có những giải
pháp xử lý, khắc phục các tồn tại, hạn chế về vấn đề an ninh trật tự, môi
trường, quản lý tàu du lịch, kinh doanh dịch vụ, nuôi trồng và chế biến thuỷ
sản... trên Vịnh Hạ Long.
Đặc biệt, trong cuộc vận động bầu chọn Vịnh Hạ Long là kỳ quan thiên
nhiên thế giới, vai trò của báo điện tử Quảng Ninh càng thể hiện rõ. Báo là một
trong số các thành viên chủ chốt của Ban tuyên truyền, vận động bầu chọn Vịnh
Hạ Long của tỉnh. Báo điện tử Quảng Ninh (baoquangninh.com.vn) trở thành địa
chỉ quen thuộc - ''đầu mối'' để nhiều báo, trang thông tin điện tử, blog của các tập
thể, cá nhân khắp năm châu quan tâm yêu quý Vịnh Hạ Long truy cập, theo dõi
19
thông tin. Từ những thông tin đăng tải trên báo đã giúp cho mọi người có thêm
hiểu biết về quy trình, nguyên tắc bầu chọn, để từ đó tham gia bầu chọn cho
Vịnh Hạ Long là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.
Hiện nay, phần lớn du khách biết tới các địa điểm du lịch hấp dẫn, các
chương trình tham của du lịch Hạ Long là qua các kênh thông tin của truyền
thông đại chúng mà tiêu biểu là báo điện tử Quảng Ninh. Vịnh Hạ Long với
gần 2000 đảo lớn nhỏ, du khách không thể tiếp cận hết nên việc lựa chọn
kênh thông tin là rất quan trọng. Những danh lam thắng cảnh, những địa điểm
du lịch văn hóa, qua góc nhìn, phản ánh có chọn lọc của báo điện tử Quảng
Ninh đã giúp công chúng tiếp nhận những vẻ đẹp hấp dẫn nhất, từ đó lôi cuốn
du khách, khơi dậy trí tò mò muốn khám phá vẻ đẹp của điểm du lịch Hạ
Long. Từ đó sẽ tạo đà cho du lịch Hạ Long ngày càng phát triển.
Thực tế đã chứng minh, nhiều vẻ đẹp ở Hạ Long còn tiềm ẩn hoang sơ,
chưa được con người đầu tư khám phá. Nhưng dưới con mắt tinh tế, nhạy bén
là việc “đi chơi” của du khách, thì nay người dân đã hiểu rằng đây là điều
kiện để quảng bá về vùng đất và con người nơi họ đang sinh sống, họ có thể
tự hào với du khách về cảnh quan, môi trường, các giá trị của quê hương mình
nếu như chính họ biết gây ấn tượng đẹp với du khách thông qua lời ăn, tiếng
nói, cách giao tiếp có văn hoá của mình.
Không chỉ dừng lại ở ca ngợi, biểu dương vẻ đẹp của Hạ Long, báo
điện tử Quảng Ninh còn thực hiện đúng mực chức năng của mình, phản ánh
thực tế những địa điểm du lịch còn hạn chế, công tác vệ sinh môi trường du
lịch chưa tốt, các tour du lịch còn yếu kém, hay thái độ của du khách đối với
hoạt động du lịch đều được báo tiếp thu, đăng tải, phân tích. Từ đó rút ra được
những bài học kinh nghiệm trong khâu tổ chức, điều hành, nâng cao nghiệp
vụ du lịch, đưa du lịch Hạ Long ngày càng phát triển trong giai đoạn hiện nay
và mai sau.
21
Chương 2
Thực trạng hoạt động quảng bá du lịch Hạ Long
của báo điện tử Quảng Ninh
2.1. Du lịch Hạ Long
Hiếm thấy một nơi nào trên trái đất này có vùng thiên nhiên đặc biệt kỳ
thú như Vịnh Hạ Long - một vịnh biển êm ả với hàng ngàn đảo đá kỳ dị giữa
mặt biển trong xanh, những hang động lung linh huyền ảo. Trải qua bao thăng
trầm biến cố trong hàng triệu năm, đá và biển nơi đây khiến cho chúng ta
không khỏi ngỡ ngàng. Bất cứ khách du lịch nào khi đến thăm Việt Nam cũng
đều có mong muốn là một lần được chiêm ngưỡng vẻ đẹp tuyệt mỹ của Hạ
Long. Không chỉ là báu vật của Việt Nam nói riêng mà Vịnh Hạ Long còn là
tỉnh đồng bằng sông Hồng và ven biển Bắc bộ; có mối quan hệ về kinh tế với
thị trường quốc tế và khu vực rộng lớn, thông qua khu kinh tế cửa khẩu Móng
Cái, cảng biển Cái Lân tạo nên mối quan hệ giao lưu, gần gũi giữa Việt Nam
và Trung Quốc và các nước trong khu vực cũng như trên toàn thế giới. Đây là
một ưu thế đặc biệt của Thành phố Hạ Long.
Vịnh Hạ Long không chỉ được biết đến bởi cảnh quan tự nhiên tuyệt
đẹp, non nước hữu tình mà còn bởi giá trị văn hóa và lịch sử của nó. Hiếm có
một di sản nào mà sự tồn tại và phát triển của nó trải dài liên tục hàng trăm
thế kỷ. Điều này đã được các nhà khoa học chứng minh qua những khám phá
khảo cổ học.
23
Theo thống kê, đến nay chúng ta đã nghiên cứu và hệ thống được gần
20 di tích khảo cổ trên vịnh Hạ Long và vùng phụ cận. Với nhiều loại hình
như di chỉ khảo cổ, địa điểm sản xuất, giao lưu buôn bán, chiến trận... Ta có
thể kể ra các di tích hang động như Long Tiên, thương cảng Vân Đồn, lò gốm
Tuần Châu, núi Bài Thơ, hang Tiên Ông, Hòn Hai - Cô Tiên, Đầu
Rằm...Trong số đó phải kể đến những di sản khảo cổ quan trọng, tiêu biểu
nhất cho từng thời kỳ. Hang Tiên Ông của sơ kỳ đá mới cách đây 14000 đến
7000 năm. Di tích quốc gia Hòn Hai – Cô Tiên tiêu biểu cho văn hóa Hạ
Long thuộc Hậu kỳ đá mới cách ngày nay 5000 đến 3500 năm. Cùng với đó
là bộ sưu tập hiện vật đồ sộ và đa dạng, phản ánh liên tục diễn tiến phát triển
Vịnh Hạ Long, nổi bật nhất là những rìu Bôn có vai, có nấc thuộc văn hóa Hạ
Long, khuôn đúc đồng, lưỡi câu, mũi tên đồng, bảo vật quốc gia bình gốm
Hoàng Tân... Tất cả những di tích này không chỉ tiêu biểu cho Hạ Long mà
còn tiêu biểu cho từng thời kỳ phát triển lịch sử người Việt, đặc biệt là ở các
thời kỳ đá mới. Với quy mô, tính nguyên trạng cũng như sự phong phú của
hiện vật, các di chỉ này được đánh giá là quý hiếm, cần được bảo tồn và phát