PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC
ĐỘNG ĐẾN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI
Ở VIỆT NAM
Mục lục
Phân tích các nhân tố tác động đến thị trường ngoại hối ở Việt Nam
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong xu thế quốc tế hoá ngày càng trở nên mạnh mẽ, việc thông qua một cơ chế thị
trường mở của Việt Nam nhằm hội nhập kinh tế quốc tế là một sự cần thiết tất yếu. Với
vai trò là chiếc cầu nối giữa kinh tế nội địa với kinh tế bên ngoài, thì việc hình thành và
phát triển Thị trường ngoại hối Việt Nam một cách toàn diện và hiện đại theo trình độ
quốc tế lại càng cần thiết hơn bao giờ hết.
Thị trường ngoại hối Việt Nam Nam mới chỉ được thực sự bắt đầu đi vào hoạt động từ
khi Ngân hàng nhà nước cho phép thành lập hai trung tâm giao dịch ngoại tệ vào năm
1994. Điều này đã thể hiện được việc nhận thức đúng đắn của Nhà nước Việt Nam về ý
nghĩa của hoạt động này trong việc đưa Việt Nam từng bước đi lên.
Là một phần của thị trường tiền tệ,với vai trò là môt chiếc cầu nối giữa nền kinh tế nội
địa với nền kinh tế nước ngoài. Trong những năm qua, thị trường ngoại hối Việt Nam dã
góp phần không nhỏ đối với sự ổn định và phát triển của thị trường tiền tệ nói riêng cũng
như đối với sự phát triển nền kinh tế nói chung.
Tuy nhiên, gần đây bên cạnh những chuyển chuyển biến tích cực như luân chuyển
ngoại tệ của nền kinh tế được cải thiện, số lượng kiều hối ấn tượng trong những năm gần
đây thì thì thi trường ngoại hối Việt Nam cũng đã xảy ra nhiều biến động đáng kể như
tình trạng đô la, sự hoạt động của thị trường chợ đen đã gây ảnh hưởng không nhỏ lên
nhiều khía cạnh của nền kinh tế. Vì vậy viêc tìm hiểu và phân tích các nhân tố tác động
đến thị trường ngoại hối Việt Nam là một vấn đề cấp thiết không chỉ đối với các nhà kinh
ngoại hối đến đó để giao dịch và ký hợp đồng, nhưng chủ yếu qua điện thoại, fax…
Các thị trường ngoại hối lớn trên thế giới gồm có: London, NewYork, Tokyô,
Singapore, HongKong, Frankfurt… với doanh số hàng ngày rất lớn.
b. Đặc điểm của thị trường ngoại hối
- Thị trường ngoại hối mang tính quốc tế.
Phân tích các nhân tố tác động đến thị trường ngoại hối ở Việt Nam
Thị trường ngoại hối mang tính quốc tế do chênh lệch mức giờ của từng khu vực, thị
trường hoạt động gần như liên tục trừ ngày nghĩ truyền thống. Về mặt lý thuyết, từ khi
đóng cửa các thị trường Châu Âu, giao dịch có thể được tiến hành ở New York, Tokyo.
Phạm vi hoạt động của thị trường ngoại hối của nó không chỉ dừng lại ở một quốc gia
mà mở rộng trên phạm vi quốc tế nhằm phục vụ cho các nhu cầu mua bán, giao dịch về
ngoại tệ. Sự phát triển của hệ thống thông tin liên lạc tạo điều kiện thực hiện các cuộc
đàm thoại thế giới nhanh chóng và tức thời với toàn bộ thị trường hối đoái đang mở cửa,
dẫn đến việc quốc tế hoá việc yết giá nói riêng và hoạt động của thị trường ngoại hối nói
chung.
- Thị trường ngoại hối hoạt động liên tục: Thị trường hối đoái hoạt động liên tục
suốt ngày đêm 24giờ/ ngày trên các khu vực khác nhau của thế giới.
- Không có địa điểm cụ thể.
- Các giao dịch mua bán được thực hiện thông qua các phương tiện thông tin liên
lạc hiện đại như: telex, điện thoại, máy vi tính
- Trong bất cứ giao dịch ngoại hối nào thì ít nhất có một đồng tiền đóng vai trò làm
ngoại tệ.
- Ngôn ngữ sử dụng trên thị trường rất ngắn gọn, mang nhiều quy ước nghiệp vụ rất
khó hiểu với người thường.
- Doanh số hoạt động trên thị trường ngoại hối rất lớn.
- Giá cả hàng hoá của thị trường ngoại hối chính là tỷ giá hối đoái được hình thành
giữa các thị trường để thu lời qua việc mua ở thị trường này giá rẻ hơn và bán lại ở thị
trường kia giá cao hơn.
Không chỉ có các ngân hàng mà các công ty, doanh nghiệp và cá nhân cũng có thể thu
lời thông qua hoạt động đầu cơ ngoại tệ. Ngoài ra, thị trường ngoại hối còn giúp các nhà
đầu tư chuyển đổi ngoại tệ phục vụ cho việc đầu tư vào thị trường có mức lãi dự tính cao.
2. Một số nhân tố tác động đến thị trường ngoại hối
Phân tích các nhân tố tác động đến thị trường ngoại hối ở Việt Nam
- Cán cân thanh toán quốc tế.
- Mức chênh lệch lãi suất giữa các quốc gia.
- Sự điều tiết vĩ mô của nhà nước.
+ Các biện pháp hành chính
+ Chính sách hối đoái
+ Chính sách chiết khấu
+ Chính sách điều chỉnh giá trị của tiền tệ.
- Chính sách thu hút vốn đầu tư nước
ngoài
- Lạm phát.
-Tình hình chính trị.
- Tăng trưởng kinh tế.
- Cung cầu ngoại tệ trên thị trường
III. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI
VIỆT NAM
1. Cơ chế và chính sách điều hành thị trường hối đoái
Thị trường ngoại hối có phát triển hay không do ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố khác
nước ngoài: cũng không có cơ sở pháp lý đủ mạnh để thực thi và thực tế là các nhà đầu
tư gián tiếp ra nước ngoài phải “lách” bằng cách thông qua việc mua các
2. Cơ chế điều hành tỷ giá
- Tỷ giá hối đoái ở Việt Nam do ngân hàng trung ương quy định dựa trên kết quả giao
dịch trong ngày trên cơ sở tỷ giá bình quân của thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt
Nam và tỷ giá kinh doanh ngoại tệ của các ngân hàng thương mại không được lớn hơn +/0,25% so với tỷ giá chính thức. Mức dao động cho phép (biên độ). Biên độ của tỷ giá mà
do ngân hàng nhà nước quy định được nới rộng dần theo thời gian trong quá trình hội
nhập nền kinh tế thế giới của kinh tế Việt Nam. Ban đầu tỷ giá là cố định, sau đó tỷ giá có
biên độ dao động từ mức +/- 0.25%; +/-0.3% … và hiện nay +/- (3%-5%)
- Giá cả các loại tiền tệ phụ thuộc vào mức cung và cầu trên thị trường của chính nó và
các loại tiền tệ khác nữa. Tuy nhiên, về cơ bản tỷ giá phụ thuộc vào tình hình kinh tế của
các quốc gia. Khi một quốc gia tăng trưởng kinh tế tốt, xuất khẩu mạnh hơn các nước liên
đới thì nguồn ngoại tệ thu về dồi dào làm cho nội tệ lên giá và tỷ giá giảm và ngược lại.
Vậy tỷ giá hối đoái phụ thuộc vào Xuất Nhập Khẩu ròng (NX) của 1 quốc gia. Khi NX >
0 thì tỷ giá giảm và ngược lại. Một quốc gia phát triển tốt thì mức độ giao dịch diễn ra sôi
động và thị trường hối đoái càng có điều kiện phát triển tốt hơn.
- Ngoài ra, các yếu tố như lãi suất, lạm phát tác động đến tỷ giá hối đoái theo hai
hướng ngược nhau. Khi lãi suất tăng thì cầu về nội tệ sẽ tăng làm cho đồng nội tệ tăng giá
nên tỷ giá sẽ giảm và ngược lại. Đối với lạm phát khi lạm phát tăng, thì giá cả hàng hóa
Phân tích các nhân tố tác động đến thị trường ngoại hối ở Việt Nam
trong nước sẽ tăng làm cho xuất khẩu giảm, nhập khẩu tăng, lượng cung tiền trong nuớc
tăng lên làm cho giá trị nội tệ sẽ giảm hay tỷ giá sẽ tăng.
- Mức dự trữ ngoại hối của ngân hàng trung ương cũng có tác động đến tỷ giá hối đoái.
Khi dự trữ ngoại hối tăng thì cung ngoại tệ trên thị trường giảm và tỷ giá sẽ tăng do ngoại
tệ tăng giá.
Góp phần tăng dự trữ ngoại hối quốc gia giúp tang năng lực can thiệp vào
thị trường của Ngân hang nhà nước
Tăng cường nguồn cung ngoai tệ, đáp ứng một phần nhu cầu của thị trường giúp
ổn định thị trường ngoại hối
- Lượng kiều hối tăng nhanh nhưng nguồn kiều hối khong được thu hút hoàn
toàn vào hệ thống ngân hang ( nhất là những thời điểm tỉ giá trên thị trường tự do
cao hơn tỉ giá niêm yết của ngân hàng) dẫn đến một phần kiều hối bán ra chợ đen
đã làn trầm trọng them trình trạng đôla hóa tiền mặt trong nền kinh, Ngân hàng nhà
nước khó kiểm soát được hoàn toàn thị trường ngoại hối
5. Thị trường ngoại tệ không chính thức (thị trường chợ đen)
Tỷ giá thị trường tự do được quyết định bởi cung cầu thị trường tự do. Các nguồn
cung và cầu trên thị trường tự do bao gồm: kiều hối,du lịch nước ngoài, buôn lậu và
các doanh nghiệp không tiếp cận được nguồn ngoại tệ chính thức. Giao dịch tự do
được thực hiện chủ yếu tại các tiệm vàng hoặc đại lý thu đỏi ngoại tệ không chính
thức
Sự tồn tại của thị trường ngoại tệ chợ đen là một tất yếu xuất phát từ thực trạng
kinh tế và cơ chế quản lý ngoại hối của Việt Nam.Nắm bắt được những tns hiệu thị
trường này, nơi mà các lực thị trường về cơ bản là không điều phối được các quy định
hành chính, có thể giúp ích công tác điêu hành tỷ giá
So với tỷ giá USD của ngân hàng , tỷ giá USD ở chợ đen phần nào phản ánh cung
cầu, giá cả trên thị trường chính thức. bằng chứng là mỗi khi tỷ giá trên thị trường
chính thức tăng, giảm thì tỷ giá trên thị trường chợ đen cũng tăng giảm theo
Tuy nhiên thị trường có 2 tỷ giá sẽ bao ham cả nguy cơ đầu cơ lũng đoạn thị trường
•
Triệt phá đầu cơ lũng đoạn thị trường
quyền được chuyển đổi ra ngoại tệ để chuyển về nước.
- Các luồng vốn đầu tư ra nước ngoài cũng cần được lựa chọn mở rộng từng bước theo
thứ tự đầu tư trực tiếp đến đầu tư gián tiếp để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp.
- Một vấn đề quan trọng khác là hoạt động vay, trả nợ nước ngoài và cho vay thu hồi nợ
nước ngoài cần được thống nhất quản lý theo từng nhóm đối tượng, áp dụng các cơ chế
kiểm soát thông qua cấp phép, quy định tổng hạn mức, đăng ký,...Đồng thời, Việt Nam
cần thể hiện rõ lập trường kiên định và các biện pháp cụ thể trong việc từng bước hạn chế,
Phân tích các nhân tố tác động đến thị trường ngoại hối ở Việt Nam
tiến tới xoá bỏ hoàn toàn hiện tượng đô la hoá, hạn chế tối đa việc sử dụng ngoại tệ trên
lãnh thổ Việt Nam.
- Một cơ chế tỷ giá linh hoạt, có sự điều tiết của Nhà nước cũng là điều cần hướng tới
trong thị trường ngoại hối theo hướng mở cửa, chuẩn hoá theo thông lệ quốc tế.
V. KẾT LUẬN
Hiện nay, thị trường ngoại hối việt nam vẫn còn nhiều bất cập và có nhiều điểm hạn
chế. Đó có lẽ cũng là một vấn đề bình thường bởi việt nam mới chỉ là những người mới
trong sân chơi thế giới chung. Điều quan trọng là Nhà nước cũng như các bộ ban ngành
đã nhận thức được thực trạng đó, và đang tiến hành những bước đi đúng đằn theo hướng
đưa chính sách đến gần với thực tiễn hơn.
Như vậy qua việc tìm hiểu phân tích các tác nhân tác động đến thị trường ngoại hối
việt nam chúng ta có thể tìm ra những biện pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế hiện
có ở thị trường ngoại hối nước ta.Bằng việc cải tiến một cách tích cực theo hướng đưa thị
trường ngoại hối của Việt Nam hòa nhập với thị trường ngoại hối quốc tế, đưa hoạt động
của các ngân hàng thương mại phát triển
Theo hướng đa dạng hóa, có hiệu quả, và thiết thực; đưa các doanh nghiệp của việt