Tiểu luận

“Nghiên cứu công nghệ viễn
thám và GIS trong thành lập
bản chuyên đề”
Sv: Trần Thị Hải Yến


Bản đồ chuyên đề

A PHẦN MỞ ĐẦU

1: Lý do chọn đề tài
Từ khi cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật xuất hiện, thế giới đã và đang
có nhiều thay đổi toàn diện về mọi mặt. Trong đó, lĩnh vực phát triển mạnh
mẽ nhất thay đổi nhanh chóng nhất là lĩnh vực công nghệ thông tin. Nhờ sự
phát triển của khoa học kĩ thuật nhiều phát minh được ra đời và ứng dụng
rộng rãi vào thực tiễn, tiêu biểu là công nghệ viễn thám và GIS. Công nghệ
viễn thám và GIS là một trong những thành tựu khoa học đã đạt đến trình độ
cao và trở thành kỹ thuật phổ biến được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực
kinh tế-xã hội ở nhiều nước trên thế giới, không những với các nước phát triển
có trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến mà còn đối với các nước đang phát
triển với nền kinh tế và công nghệ lạc hậu, chậm phát triển. Nhu cầu ứng dụng
công nghệ viễn thám và GIS trong lĩnh vực điều tra nghiên cứu, khai thác, sử
dụng, quản lý tài nguyên và môi trường mà còn được sử dụng rộng rãi trong
việc thành lập bản đồ chuyên đề. Tiềm năng ứng dụng công nghệ viễn thám
và GIS giúp các nhà khoa học, các nhà hoạch định chính sách có những lựa
chọn trong việc sử dụng và quản lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường. Vì
vậy viễn thám và GIS được sử dụng như là “công nghệ đi đầu” rất có ưu thế
hiện nay.
Xã hội ngày càng phát triển thì vai trò của các bản đồ chuyên đề ngày

công nghệ viễn thám và GIS trong thành lập bản đồ chuyên đề. Nâng cao kiến
thức đã được đào tạo trong nhà trường đồng thời cung cấp cơ sở lý luận làm
phong phú hơn cho nội dung bản đồ chuyên đề.
4: Thời gian thực hiện
Đề tài được thực hiện từ khoảng tháng 10 năm 2012 đến tháng 12 năm 2012.
5: Giới hạn nghiên cứu đề tài
5.1 Nội dung nghiên cứu
- Một số vấn đề lý luận về vấn đề nghiên cứu
- Nghiên cứu công nghệ viễn thám và GIS trong thành lập bản đồ chuyên đề
- Một số ứng dụng của công nghệ viễn thám và GIS trong thành lập bản đồ
chuyên đề
5.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu vấn đề nghiên cứu công nghệ viễn thám và
GIS trong thành lập bản đồ chuyên đề.
6: Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập thông tin, tài liệu: là phương pháp trên cơ sở
mục đích, yêu cầu của đề tài đề ra để sưu tầm những tài liệu có liên quan. Từ
đó chọn lọc, sắp xếp, thống kê tài liệu theo yêu cầu của đề tài.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá: là phương pháp trên cơ sở
tài liệu đã thu thập được, tiến hành phân tích, tổng hợp từ đó rút ra các nhận
định cần thiết
- Phương pháp bản đồ: là phương pháp sử dụng các tranh ảnh, bảng số
liệu…để làm rõ thêm đối tượng mà đề tài yêu cầu.

B PHẦN NỘI DUNG
SV Trần Thị Hải Yến

Page 3



Ngoài ra viễn thám còn có thể được coi là dạng công nghệ thu bắt, ghi nhận,
xác định, phân tích và tìm hiểu về đối tượng không gian cũng như điều kiện
môi trường nhờ vào tính đồng nhất hay quy luật quang học về phản xạ và bức
xạ của chúng.
1.1.3 GIS

Còn được gọi là hệ thống thông tin địa lý là một nhánh của công nghệ
thông tin, đã được hình thành từ những năm 60 của thế kỷ trước và phát triển
rất nhanh trong những năm gần đây.
Theo Pavlidis,1982 hệ thông tin địa lý là một hệ thống có chức năng
xử lý các thông tin địa lý nhằm phục vụ việc quy hoạch, trợ giúp quyết định
trong một lĩnh vực chuyên môn nhất định.
Theo viện nghiên cứu môi trường của Mỹ ESRI đưa ra định nghĩa đầu
tiên vào năm 1994. Hệ thông tin địa lý là tổ hợp của 4 hợp phần có quan hệ
SV Trần Thị Hải Yến

Page 4


Bản đồ chuyên đề
thống nhất chặt chẽ với nhau gồm phần cứng( máy tính và thiết bị liên quan),
phần mềm, tổ chức con người và cơ sở dữ liệu không gian được hoạt động
đồng bộ nhằm thu thập, lưu trữ, quản lý thao tác tìm kiếm – hỏi đáp, phân tích
hiển thị và mô hình hóa các dữ liệu không gian và các quá trình không gian có
định vị tọa độ được tham chiếu với một hệ tọa độ dùng để thể hiện bề mặt cầu
của trái đất và các dữ liệu thuộc tính nhằm thõa mãn các yêu cầu thực tế.
1.2 ĐẶC ĐIỂM CỦA BẢN ĐỒ CHUYÊN ĐỀ
 Bản đồ chuyên đề biểu hiện phân chia nội dung thành chính và phụ. Khi bản
đồ địa lý chung thể hiện đồng đều các yếu tố nội dung thì ngược lại bản đồ
chuyên đề có sự phân chia rõ rệt nội dung chính cần làm sáng tỏ và yếu tố phụ

tổng quát hóa chính là do bản đồ treo tường được dùng ở lớp học có yêu cầu
SV Trần Thị Hải Yến

Page 5


Bản đồ chuyên đề

Hình ảnh máy vệ tinh Landsat

Hình ảnh về máy vệ tinh Spot

Hình ảnh máy vệ tinh IKONOS

SV Trần Thị Hải Yến

Page 30


Bản đồ chuyên đề

Các dải phổ sóng điện từ trong viễn thám

Dải phổ
Tia gamma

Bước sóng


quyển phía trên và không có khả năng dùng
trong viễn thám
Hòa toàn bị hấp thụ bởi khí quyển phía trên
và không được sử sụng trong viễn thám
Các bước sóng tới nhỏ hơn
thì hoàn
toàn bị hấp thụ bởi tầng ôzôn trong tầng khí
quyển bên trên
Truyền qua khí quyển, ghi nhận được vào
phim và các con mắt điện tử nhưng bị tán
xạ mạnh trong khí quyển
Tạo ảnh với phim và các con mắt điện tử có
cực đại của năng lượng phản xạ ở
Phản xạ lại bức xạ mặt trời, không có thông
tin về tính chất của đối tượng
Các cửa sổ chính ở vùng nhiệt ghi thành
ảnh ở các bước sóng này, yêu cầu phải có
máng quét cơ quang học và hệ thống máy
thu đặc biệt
Các bước sóng dài hơn có thể xuyên qua
mây, sương mù và mưa. Các hình ảnh có
thể ghi lại trong dạng chủ động hay thụ
động
Dạng chủ động của viễn thám sóng cực
ngắn, hình ảnh rada được ghi lại ở các lớp
khác nhau
Đạt bước sóng dài nhất của quang phổ điện
từ, một vài sóng rada được sử dụng trong
vùng này