MỤC LỤC
.......................................................................................................... 2
............................................................................................ 3
1. Lý do họn đề tài ........................................................................................ 3
2.
tiêu nhiệm v ủa đề tài ..................................................................... 4
. i t n n hiên u ................................................................................ 5
4. Phạm vi n hiên .......................................................................................... 5
5. Ph ơn pháp n hiên u ........................................................................... 5
ội d g .......................................................................................... 5
1. Cơ sở ý ..................................................................................................... 5
2. Thự trạn .................................................................................................. 6
2.1. Thuận i- khó khăn ................................................................................ 7
2.2. Thành ôn , hạn hế ............................................................................... 8
2. . ặt mạnh, mặt yếu .................................................................................. 9
2.4. Nguyên nhân ........................................................................................ 10
2.5. Phân tí h, đánh iá á vấn đề về thự trạn mà đề tài đã đặt ............... 10
. Biện pháp ................................................................................................ 11
.1.
tiêu ủa biện pháp ........................................................................ 11
.2. Nội dun và á h th thự hiện biện pháp ........................................... 13
- Biện pháp 1 ................................................................................................ 13
- Biện pháp 2 ................................................................................................ 15
- Biện pháp ................................................................................................ 16
- Biện pháp 4 ................................................................................................ 23
- Biện pháp 5 ................................................................................................ 21
- Biện pháp 6 ................................................................................................ 22
- Biện pháp 7 ................................................................................................ 22
. . iều kiện để thự hiện biện pháp .......................................................... 26
.4.
i uan hệ i a á biện pháp ............................................................ 26

iáo d trẻ. ổi mới iáo d
ầm non nhằm m đí h nân ao hất
n
dạy và họ đặ biệt à phát huy tính tí h ự sán tạo ở trẻ. ể ó thể phát triển
hài hòa ả thể hất ẫn trí tuệ, đạt đ
á yếu t năn độn sán tạo nhằm
iúp trẻ ớn ên trở thành nh n on n ời phát triển toàn diện.
Với uan điểm ấy, bằn nhiều hình th thôn ua á môn họ và á
hoạt độn , iáo d
ầm non đã óp phần xây dựn và iáo d
on n ời mới
ở a tuổi òn thơ.
à tron đó àm uen với Văn họ à một môn họ hiếm một vị trí vô
ùn uan trọn . Nó khôn hỉ iúp trẻ phát triển về mặt thẩm mĩ mà còn kích
thí h trí t ởn t n sán tạo ủa trẻ. Trẻ đ
ảm nhận, đồn điệu với niềm
vui, nỗi buồn ủa nh n nhân vật tron truyện, ảm nhận đ
vẻ đẹp thiên
nhiên ua á tá phẩm thơ, a dao, t n … Nó òn óp phần tí h ự iúp
trẻ hình thành và phát triển kỹ năn , ời nói tron á hoạt độn đời s n , mở
rộn hiểu biết ủa trẻ về thế iới xun uanh, iáo d đạo đ thẩm mỹ thôn
ua á tá phẩm văn họ . ặt khá thự hiện iản dạy t t bộ môn àm quen
với văn họ òn à điều kiện thuận i, tạo tiền đề ho trẻ họ t t môn văn họ
sau này khi họ phổ thôn . Thế nh n khôn phải ú nào iáo viên ũn àm
ho trẻ h n thú với hoạt độn này ở một s âu truyện dài khôn ó kị h tính
trẻ th ờn khó khăn tron việ nhớ nội dun âu truyện, hoặ nói huyện riên ,
khôn n he hết âu truyện. a s trẻ uê ở Thái Bình trẻ còn nói n ọn . Cũn
ó một s truyện iáo viên khó huyển thể san kị h bản sân khấu, á họ iệu
ho trẻ sử d n tron hoạt độn này òn ít dẫn đến kết uả iờ họ h a ao. Từ
đó tron suy n hĩ ủa tôi uôn đặt ra nh n âu hỏi: “Tại sao trẻ h a h n thú

một s

N iệ vụ của ề ài: Tìm hiểu về đặ điểm ĩnh hội ủa trẻ ầm non.
Trong thự tế tại sao hất
n ủa hoạt độn àm uen với văn họ ở a tuổi
5-6 tuổi tại tr ờn ó hất
n ao h a? Vì sao h a đạt hiệu uả ao để
khắ ph nh n mặt òn tồn tại. Khi tổ h hoạt độn này ở tr ờn ần nắm
v n hoạt độn hủ đạo ủa trẻ à vui hơi. Tổ h
ho trẻ àm uen với văn
họ thôn ua một trò hơi thì iáo viên sẽ thoải mái, nhẹ nhàn mà trẻ vui thí h
hoạt độn .
Phải xây dựn kế hoạ h iản dạy và ựa họn hình th tổ h hoạt độn
làm uen với văn họ ó hiệu uả, sát với thự tế để phù h p với tình hình ủa
trẻ tron ớp. Tìm hiểu về đặ điểm ảm th nh n tá phẩm văn họ ủa trẻ 5-6
tuổi để ựa họn đề tài phù h p iúp trẻ h n thú khi tham ia.Trẻ đ
àm
uen tá phẩm văn họ vừa s kí h thí h sự suy n hĩ, sán tạo và trẻ sẽ h n
thú tham ia hoạt độn .
N hiên u kĩ tá phẩm, đọ diễn ảm và sử d n á ph ơn tiện tron
hoạt độn àm uen văn họ . Trẻ bộ ộ đ
tình ảm ủa mình tr ớ các nhân
vật, rèn khả năn đọ , kể diễn ảm, uyện tập để phát âm đún tất ả á từ tron
tiến Việt, kể ả á từ khó. Phát triển khả năn hi nhớ, tăn khả năn ảm th .
Hoạt độn àm uen văn họ sẽ rất h n thú, ây sự uan sát hú ý ủa trẻ
Tạo môi tr ờn văn họ để tá phẩm văn họ tiếp xú với trẻ, vừa àm
uen đ
tá phẩm mới, mà trẻ ại ủn
đ
tá phẩm đã đ

u tron khuôn khổ:

ột s biện pháp iúp trẻ họ t t môn Làm

n khảo sát: Trẻ 5-6 tuổi tr ờn

Thời ian n hiên
họ 2015-2016)
5

vi g iê cứ :

ầm non Ea Na

u: Từ thán 9 năm 2015 đến thán 2 năm 2016 (năm

ươ g p áp g iê cứ :

ể áp d n một s biện pháp s phạm iúp trẻ họ t t môn àm uen văn
họ tôi đã sử d n :
Nhóm ph ơn pháp ý uận:
Dựa trên uan điểm “

ẫu iáo t t mở đầu ho nền iáo d

t t”. Dựa vào

đ ờn
i iáo d
ủa ản , Nhà n ớ . Việ đổi mới iáo d


g:

ý

:

Cho trẻ àm uen với tá phẩm văn họ à àm uen với tá phẩm n hệ
thuật. Cho trẻ àm uen với tá phẩm văn họ à thự hiện nhiệm v trọn tâm
ủa n ành họ mầm non đó à ĩnh vự phát triển n ôn n - giáo d n hệ
thuật. Vậy thế nào à ho trẻ àm uen với tá phẩm văn họ ? Từ nh n vẻ đẹp
nhỏ nhặt hàn n ày ua
xử man tình n ời mà nảy sinh ra nh n hành
độn ao th n , tính á h nhân ái. Nh n tá phẩm văn họ ho trẻ mầm non
ó ảnh h ởn ớn đến việ iáo d và phát triển n ôn n
ho trẻ. Nh n hình
t n t ơi sán , nh n b tranh iàu hất thơ ủa thiên nhiên đ
vẽ ên
tron tá phẩm, nhạ điệu ủa nh n vần thơ, tính huẩn xá biểu ảm ủa
n ôn n đ
á háu yêu thí h. Cảm nhận đ
vẻ đẹp ủa n ôn n từ đó
trẻ hi nhớ và h n thú đọ và kể ại âu truyện, âu thơ từ đó v n từ n tăn
ên, n ôn n
ủa trẻ trở ên phon phú, tí h ự . Tình yêu n ôn n
ủa trẻ
ần đ
iáo d n ay từ thời ấu thơ, trẻ sẽ man tới tr ờn phổ thôn và mai
sau á háu sẽ thêm yêu văn họ n ớ nhà. Nh ca dao có câu “ U n ây từ
thủa òn non, dạy on từ thủa con còn bé thơ”

thể hiện ua s

iệu khảo sát

5


it n
khảo sát
Họ sinh 56 tuổi

Tổn s
127

Giỏi
25

khá
45

Trung bình

Yếu

40

ột s iáo viên trẻ mới ra tr ờn kinh n hiệm iản dạy òn ít, việ
nhập với ôn n hệ thôn tin òn hạn hế.

17

iáo viên, i dẫn dắt ôi u n trẻ, diễn ảm tá phẩm, minh họa nhân vật tron
tá phẩm… òi hỏi iáo viên phải ó trình độ huyên môn ao, sán tạo, năn
độn tron iản dạy để trẻ đạt đ
kết uả t t nhất khi àm uen với tá phẩm
văn họ .
Trẻ phát triển khôn đều, một s trẻ nhút nhát, và một s trẻ thể hiện tá
phẩm văn họ ua hình th họ thuộ òn h h a biết n ắt nhịp, h a biết
thể hiện đ
n ôn n biểu ảm, hình t n tron khi thể hiện á tá phẩm
văn họ .
6


21 T

ợi

+ Thuận

ó

ă :

i:

Ph huynh uan tâm tới on em, ph i kết h p với nhà tr ờn tron
trình hăm só , nuôi dạy trẻ.

uá


ch a khoa họ dẫn đến kết uả iờ họ h a ao.
Côn tá ph i kết h p ủa iáo viên với ph huynh tron việ
uen với văn họ òn ó nhiều hạn hế.

ho trẻ àm

Trẻ tron ùn độ tuổi nh n khả năn tiếp thu, ảm th văn họ
khôn đồn đều .
- V n từ ủa trẻ òn n hèo, khả năn
ủa trẻ òn hạn hế.

hú ý,

ủa trẻ

hi nhớ và khả năn diễn đạt

Trẻ h a biết á h đọ thơ diễn ảm, kể truyện diễn ảm, khả năn nhập
vai á nhân vật òn hậm, ón n ón , h a tí h ự sán tạo, hóa thân thành
á nhân vật theo nội dun truyện, hầu nh trẻ h a h n thú với việ kể truyện
sán tạo.
Trẻ nói n ọn theo miền nhiều hầu nh trẻ khôn phát âm đ
âm “n” ví
d : Quả “na” thì trẻ đọ thành uả “ a”. “Trời nắn ” thì đọ thành “trời ắn ”…

7


ột s iáo viên trẻ mới ra tr ờn òn hạn hế về âm iọn khi diễn đạt,
thiếu inh hoạt, sán tạo khi tổ h

thể để việ tổ h c
hoạt độn àm uen với văn họ ho trẻ 5-6 tuổi thự hiện t t hơn.
Hơn thế n a, ua á biện pháp s phạm nhằm iúp trẻ họ t t môn àm
uen với văn họ này iáo viên inh hoạt, sán tạo sẽ phát huy tí h tí h ự , hủ
độn ủa trẻ đi đún với á tiêu hí mà nền iáo d
ầm non đặt ra tron thời
đại mới à: Lấy trẻ àm trọn tâm, trẻ đ
tiếp thu theo h ớn tí h ự ở mọi
ú mọi nơi, hú ý đến sự phát triển á nhân, iáo d
ắn iền với thự tế uộ
s n ….
Cá biện pháp s phạm iúp trẻ họ t t môn Làm uen với văn họ này
đ
xây dựn ua uá trình tìm hiểu sự ảm th văn họ ủa a tuổi 5-6 tuổi
tron tr ờn , iáo viên sẽ dễ dàn ựa họn á nội dun và hình th phù h p
với trẻ ủa mình. Vì kế hoạ h iản dạy theo h ơn trình ầm non mới đ a ra
à iáo viên sẽ tự ên kế hoạ h iản day, tự họn á đề tài phù h p với đặ
điểm ủa ớp mình sao ho sát với thự tế. Cho nên nh n biện pháp s phạm
iúp trẻ họ t t môn àm uen văn họ mà tôi đ a ra tôi tin rằn khi vận d n
vào tiết họ sẽ tổ h thành ôn á tá phẩm văn họ tron h ơn trình iáo
d mầm non mới.
+ Hạn hế:
văn họ ho trẻ.

ột s

Ch a biết áp d n

iáo viên khôn



+ ặt mạnh: ề tài đã tập trun khai thá , nêu bật ên nh n ph ơn pháp,
á h àm ần ũi với iáo viên đún ớp. Cá ph ơn pháp dễ hiểu dễ áp d n
tron thự tế.
Trẻ mầm non rất thí h đ
n he kể huyện, thơ, a dao đồn
đ
tự hóa thân thành các nhân vật tron truyện. Nên khi đ a ra
s phạm nhằm iúp trẻ họ t t môn àm uen với văn họ thì trẻ
Trẻ mạnh dạn tự tin thể hiện á tá phẩm văn họ , đoàn kết, hăn
vào á hoạt độn àm đồ dùn đồ hơi ùn ô và á bạn.

dao, rất thí h
á biện pháp
rất h n thú.
hái thăm ia

Về phía ph huynh ũn dành nhiều thời ian uan tâm hơn đến on em
mình, Ph i kết h p với nhà tr ờn tron uá trình iúp đỡ trẻ họ t t môn àm
uen văn họ .
Ví d : Với nh n âu truyện dài, khó nhớ nh truyện “ Sự tí h Hồ
G ơm” tron iờ đón trả trẻ hún tôi đã mạnh dạn trao đổi với ph huynh về
đề tài trẻ đan họ , nêu ra nh n khó khăn ủa đề tài này đ i với trẻ nh đây à
sự tí h nên tên á nhân vật tron truyện, tên á địa danh trẻ phải nhớ hính
xá , mà âu truyện ại khá dài nên ó thể photo opy nội dun âu huyện nhờ
ph huynh ho trẻ àm uen thêm ở nhà ua ời kể, video…để trẻ nắm bắt đ
nội dun , nhớ đ
ời thoại ủa á nhân vật tron truyện.
Ví d : Giáo viên trò huyện với ph huynh về việ àm đồ dùn ho âu
truyện (cô nói rõ tên truyện) ủa n ày hôm sau, sau đó phân ôn nhiệm v


â

íc

ó iọn đọ , kể t t.
á

giá các vấ

ề về

Thông ua á tá phẩm văn họ à nh n

ực rạ g

à ề ài ặ ra:

âu truyện, bài thơ, ó ý n hĩa
9


iáo d sẽ iúp trẻ hiểu và hi nhớ rất nhanh nh n việ t t, việ ì khôn t t,
việ nên àm, việ khôn nên àm một á h dễ dàn . Chính vì vậy việ iúp trẻ
họ t t hoạt độn àm uen văn họ i một vai trò hết s
uan trọn tron uá
trình iáo d trẻ mà hún ta ần h ớn tới và thự hiện t t.
Cha mẹ và ô iáo đều mon mu n trẻ thôn ua á tá phẩm văn họ sẽ
ó thói uen t t và hành vi ó đạo đ để hình thành nhân á h ho trẻ sau này.
Với vai trò uan trọn nh vậy, thử hỏi nếu hún ta khôn àm t t hoạt độn

ho trẻ àm uen với văn họ

ầm non ua việ họ
tổ h

hoạt độn

- Biện pháp : ọ tá phẩm n hệ thuật và sử d n ph ơn tiện trự
- Biện pháp 4: Tạo môi tr ờn văn họ tron tr ờn , ớp theo từn

uan
hủ đề

- Biện pháp 5: Ph i kết h p với ha mẹ iúp trẻ họ t t môn Làm uen văn
họ .
- Biện pháp 6: Tự họ , tự bồi d ỡn , nân ao trình độ huyên môn ủa
iáo viên iúp trẻ nân ao hất
n àm uen với tá phẩm văn họ

10


- Biện pháp 7: Ph i h p, đan xen, tí h h p văn họ với á môn họ khá
và á hoạt độn .
3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:
i với biện pháp 1: Tìm hiểu đặ điểm ĩnh hội ủa trẻ
việ họ mà hơi:

ầm non ua


ọ tá phẩm n hệ thuật và sử d n ph ơn tiện

ây à biện pháp đặ thù ủa môn àm uen văn họ , ua việ đọ diễn
ảm khơi i nên nh n tâm trạn iúp trẻ ảm nhận đ
tính á h, hành độn ,
tâm trạn ủa á nhân vật tron truyện. Từ đó bộ ộ thái độ, tình ảm, ủa
mình tr ớ á nhân vật.
-Hình t n trự uan rất uan trọn với trẻ, với trẻ thơ ời nói thể và ó
hình ảnh trự uan minh họa ủa iáo viên iúp trẻ ảm nhận tá phẩm một á h
dễ hiểu nhất. Khi ựa họn iải pháp này trẻ sẽ h n thú, hú ý uan sát, ắn
n he ô đọ và sử d n đồ dùn . Nếu sử d n biện pháp này thành ôn òn rèn
ho trẻ ó iọn đọ , kể u oát, biết uyến áy, đún iọn điệu, n điệu n ắt
iọn , ờn độ. Giúp trẻ ảm th đ
tá phẩm văn họ .
i với biện pháp 4: Tạo môi tr ờn
họ tron tr ờn , ớp theo từn hủ đề:

ho trẻ àm uen với tá phẩm văn

ây à biện pháp uan trọn iúp iáo viên s u tầm tranh ảnh, nội dun
truyện, iúp trẻ ó điều kiện tiếp ận với tá phẩm từ đó trẻ thí h đọ truyện
hơn. Khi sử d n iải pháp này trẻ đ
tiếp xú với với á tá phẩm ở t ờn ,
ó truyện thơ và ó hủ đề, trẻ sẽ ó điều kiện tiếp ận nhiều hơn àm khắ
sâu hình t n và hi nhớ tá phẩm văn họ .
11


- i với biện pháp 5: Ph i kết h p với ha mẹ iúp trẻ họ t t môn àm
uen văn họ :

ho trẻ. Hơn n a, tí h h p với á môn họ khá sẽ àm ho tiết họ trở nên sôi
độn , hấp dẫn và tránh đi sự nhàm hán, tẻ nhạt đ i với trẻ .Biện pháp đó iúp
trẻ hi nhớ á tá phẩm văn họ , trẻ sẽ nhớ âu vì đ
nhắ ại ở á môn họ
khá , á hoạt độn khá . Sử d n t t biện pháp này iúp tiết họ ôi u n, phát
triển n ôn n và ghi nhớ tá phẩm.
3 2 Nội d

g và các

ức

ực iệ giải p áp biệ p áp:

-Biện pháp 1: Tìm hiểu đặ điểm ĩnh hội ủa trẻ ầm non ua việ họ
mà hơi: Cho trẻ họ thôn ua hình th này tái hiện ại á tá phẩm văn họ
thôn ua trò hơi và d ới hình th đón kị h. Hoạt độn này trẻ rất h n thú
vì đón kị h ũn à hình th để phát triển n ôn n , trí nhớ, t duy ủa trẻ.
đồn thời òn ó tá d n iáo d ý th và tinh thần tập thể. Qua hoạt độn
đón kị h, trẻ truyền đạt ại nội dun truyện, “Làm s n ại tâm trạn , hành
độn , n ôn n hội thoại ủa á nhân vật tron tá phẩm. ồn thời thể hiện
tình ảm và sự đánh iá ủa trẻ đ i với nhân vật”. Tr ớ khi ho trẻ đón kị h,
ô ần iúp trẻ nhớ ại nội dun truyện, biết thể hiện tính á h, tâm trạn á
nhân vật tron truyện, huẩn bị phần kị h bản hu đáo, sán tạo để nội dun
thêm phon phú, hấp dẫn. Chú ý đến á h tổ h , hình th biểu diễn, nh n
đồ dùn và tran ph sao ho phù h p với nội dun từn truyện. Cũn ó thể
ô à n ời dẫn truyện, nh n ũn ó khi hỉ ó trẻ tự ùn nhau biểu diễn.
12



ỗ. Sau phút hơi, đội nào ó kết uả ao hơn mà khôn phạm uật à thắn
uộ .
13


Hình: Trẻ hơi trò hơi huyển ỗ
Hoặ iáo viên ó thể ho trẻ hơi:
đoán tên nhân vật; ắn từ phù h p với
tranh.v.v…Cá trò hơi đều đ
tổ h
với nhau.Trẻ hơi một á h tự n uyện, h

Chọn nh n nhân vật ắn đún vị trí;
tranh; ắn h ái đún với từ tron
man tính thi đua i a á tổ, nhóm
n thú và thoải mái.

N oài ra ô ó thể tổ h
á trò hơi man tính tí h h p tạo hình nh :
nặn, tô, vẽ hoặ hép tranh á nhân vật hính tron truyện .
Ví d : Nặn thỏ

ẹ, thỏ anh, thỏ em tron truyện “Ai đán khen nhiều hơn”

- Vẽ hình: ậu bé, uả bầu đ i với truyện “ Quả bầu tiên”
- Ghép á mản tranh thành b tranh hoàn hỉnh về nhân vật . Thỏ, Gấu,
uả táo đ i với huyện “Quả táo”.v.v..
Cô ần thay đổi hình th
hơi một á h inh hoạt, hẳn hạn: Khi ho trẻ
hơi hép á mản tranh tron huyện Quả táo, trên nền nhạ , trẻ thự hiện bài

a tuổi. ôi tr ờn n ôn n
à điều kiện khôn thể thiếu đ
và
khôn đâu khá , Tr ờn
ầm Non hính à nơi tổ h môi tr ờn iao tiếp
tí h ự iúp ho n ôn n
ủa trẻ phát triển t t hơn.
i với trẻ, tuy ùn độ tuổi nh n sự phát triển tâm sinh ý trẻ sẽ khôn
đồn đều, ó háu thì nhanh nhẹn, hoạt bát, nói năn
u oát và tiếp thu nhanh.
Trái ại, ó trẻ ại hậm hạp, e dè, nhút nhát tron iao tiếp nói năn h a biết
diễn đạt ý n hĩ ủa mình rõ ràn bằn n ôn n , thể hiện h a trọn âu, trọn
n hĩa. Do vậy, đòi hỏi ô iáo phải hiểu đ
đặ điểm tâm ý từn trẻ. Từ đó
ựa họn nh n biện pháp h ớn dẫn, rèn uyện sao ho phù h p với từn đ i
t n .
Ví d : Với nh n trẻ thôn minh nhanh nhẹn, hỉ bằn ời nói, âu đ , âu
hỏi i mở hoặ hình ảnh trên màn hình trẻ đã hiểu ra. Nh n đ i với trẻ hậm
hạp, nhút nhát, e dè ô ần huẩn bị nh n âu hỏi n ắn ọn, đơn iản, dễ hiểu
và dành nhiều thời ian uan tâm đến trẻ hơn. ặ biệt hú ý đến việ sửa sai
đ i với nh n trẻ nói n ọn , nói ắp.
Ví d : Có trẻ hay sai dấu n ã nói thành dấu hỏi (“ ũ” nói thành “mủ”“ ái mủ”).
“S a” trẻ nói thành “sửa” – ( u n sửa). Lại ó trẻ hay n ọn n uyên âm: L
phát âm thành N, S phát âm thành X…. Cô ó thể sửa tật ủa trẻ bằn á h: ô
phát âm âu mẫu nhiều ần nh n âu ó h a thanh n uyên âm hay ph âm đầu
mà trẻ hay sai, trẻ thự hành nói theo mẫu ủa ô. Cho trẻ phát âm nh n từ nói
về đồ vật, ảnh vật, on vật v.v…. ó h a nh n âm iên uan đến ỗi ủa trẻ
nh : ái mũ, bé n ã, á xanh, on sâu.
Với nh n trẻ hay e dè, nói năn khôn
u oát, một phần do đặ điểm á

Tr ớ hết iáo viên ần n hiên u soạn iản ho kĩ, xá định tá phẩm
đó un ấp kiến th
ì ho trẻ, huẩn bị đồ dùn ra sao, iới thiệu bài nh thế
nào, trẻ n d n nhu thế nào tron uộ s n …
* Giới thiệu bài: Vào đầu tiết họ , ô ần khéo éo thu hút trẻ tham ia hoạt
độn bằn nhiều hình th nh dùn âu đ , a dao, t n , bài hát ó nội dun
ần ũi iên uan đến truyện kể. Hoặ bằn hình ảnh, vật thật đại diện ho nhân
vật hính nào đó tron truyện, tạo sự bất n ờ và ây sự hú ý đặ biệt đ i với
trẻ.
Ví d : Với âu truyện “Ai đán khen nhiều hơn”, ô ó thể sử d n âu đ :
“ ắt hồn ôn trắn , tai dài, bạn ăn à r t đó à on hi?”. Hay với huyện
“Chàn rùa” ô ó thể dẫn dắt: “Chún ta ai ũn ó mẹ, ó ha. Cha mẹ à
n ời đã sinh ra, nuôi dạy hún ta khôn ớn, tr ởn thành. Biết ơn ha mẹ,
nhiều n ời đã biết s n yêu th ơn , hiếu thảo với ha mẹ, hàn Rùa à một
n ời on s n nh thế đó. ể hiểu rõ về hàn Rùa, hôm nay ô sẽ kể ho á
cháu nghe âu huyện “Chàn Rùa” nhé. Hoặ với truyện “Tấm Cám”, ô ó thể
đọ : “B n b n ban ban , ên ăn ơm vàn ơm bạ nhà ta, hớ ăn ơm hẩm
háo hoa nhà n ời”. ó à ời ủa ai? Tron truyện ì ?...Có rất nhiều hình
th
iới thiệu. Son , iáo viên ũn phải khéo éo ựa họn sao ho phù h p
với từn tá phẩm, ôi u n đ
sự tập trun hú ý và h n thú ủa trẻ n ay từ
nh n phút iây đầu tiên ủa tiết họ .
Sử d n đồ dùn đơn iản, n ộ n hĩnh, ần ũi để thu hút trẻ nhất à
nh n đồ dùn đồ hơi tự tạo do trẻ àm ra ví d nh dùn n hỉ, õi iấy,
hộp iấy, hai ọ…để tạo thành một s nhân vật, vẽ thêm mắt mũi, ắn râu tó ,
uần áo àm thành một s nhân vật ho trẻ ồn vào n ón tay àm r i rồi đón
vai nhân vật đó. Sử d n hình ảnh trên powerpoint và s u tầm tranh ảnh, họn
nh n hình ảnh ó ùn hủ đề tạo thành nh n b tranh ó nội dun rồi ho
trẻ kể theo trí t ởn t n ủa trẻ. Khi sử d n đồ dùn phải kết h p với ời nói

sử d n thì ý n hĩa ủa tá phẩm văn họ sẽ bị phá vỡ.
-Thôn ua nh n n ôn n , iọn điệu ủa ô sẽ iúp trẻ ảm nhận đ
tính á h, hành độn , tâm trạn ủa á nhân vật tron truyện .
Sau khi iới thiệu bài, ô ó thể kể ho trẻ n he 1 ần. Lời kể rõ ràn mạ h
ạ và diễn ảm (Khôn nói n ọn , nói ắp, khôn dùn từ địa ph ơng ). Chú ý
sử d n n ôn n , iọn kể phù h p với tính á h nhân vật .
Ví d : Với truyện “Chú Dê en”: Dê Trắn à on vật nhút nhát, ô kể
iọn nhỏ, hậm, yếu ớt và n ắt uãn . Dê đen dũn ảm, thôn minh, ô kể với
iọn bình tĩnh, ờn độ âm thanh mạnh mẽ, thể hiện sự đanh thép. Giọn Sói
thì há h dị h, uát nạt, sau huyển dần san o ắn , n ần n ừ. Hoặ với truyện
“Ba ô ái” ô kể, iọn bà mẹ hậm rãi, yếu ớt, run rẩy. Giọn Só on thì h i
hả, o âu khi báo tin n ời mẹ ho á ô ái, tỏ thái độ iận d khi Só on
khôn bằn òn với hị Cả, hị Hai, nét mặt au ó nhíu mày, tay vun mạnh,
đồn thời hân dậm mạnh “phình phị h” xu n đất và iọn kể nhẹ nhàn , vui
s ớn , thể hiện sự đồn tình ủa Só với hị Út khi thấy hị Út s t sắn về thăm
mẹ ( ùn với nét mặt t ơi ời rạn rỡ ủa ô ). Khi kể, khôn đòi hỏi ô phải
thuộ òn từn âu tron truyện ( n oại trừ nh n âu đ i thoại). Son dù thêm
hay bớt, nh n nhất thiết phải đảm bảo nội dun
t truyện, biết kết h p hài hoà
ánh mắt, nét mặt, ử hỉ, điệu bộ và khéo éo sử d n iáo
trự uan. Th n
nhất i a ời nói và hành độn . N hĩa à đồ dùn trự uan phải đ
đ a ra
đún ú , khớp với ời kể, độn tá thuần th , hính xá và khéo éo .
Ví d : Với âu huyện “Chàn Rùa”, ô kể: N ày x a ó hai v hồn nhà
kia ( á nhân vật B và ẹ rùa xuất hiện trên b phôn )…mãi mới sinh đ
một n ời on nh n ại à một hàn Rùa bé tí ti (nhân vật r i rùa xuất hiện).
Nh vậy tất ả đều vừa trùn khít với ời kể. Rồi á nhân vật Vua, ô bá nông
dân ần
t xuất hiện với màn trình diễn khéo éo man tính n hệ thuật ao, á

n hĩ trả ời, hoặ dùn tranh ảnh, mô hình để ùn đàm thoại về nội dun
t
truyện. Cô hú ý đặt âu hỏi n ắn ọn, rõ ràn đảm bảo tính hệ th n và o i từ
đầu đến u i, khôn dùn âu hỏi mà trẻ hỉ trả ời ó hoặ khôn .
Ví d : Với âu huyện “Quả bầu tiên”, nội dun

âu hỏi đàm thoại ó thể

là :
+ Tron truyện uả bầu tiên ó nh n nhân vật nào?
+ Chú bé à n

ời nh thế nào?

+ Chú bé đã àm ì khi him én bị th ơn ?
+ Khi mùa xuân đến, én đã man
+ Vì sao hú bé đ

h ởn

ì về ho hú bé?

uả bầu tiên đầy vàn bạ ?......

+ Nếu on à hú bé, on sẽ àm thế nào?
+ Quá trình đàm thoại, ô ó thể yêu ầu trẻ thể hiện tính á h nhân vật
bằn n điệu, ử hỉ i n nh thể hiện một vai diễn. Nh vậy đã óp phần
iảm bớt sự ò bó, ăn thẳn , tạo không khí sôi nổi, nhẹ nhàn , thoải mái ho
phần đàm thoại.
Khi trẻ đã ảm nhận đ

bằn nh n âu hỏi n ắn ọn, ho trẻ hát nh n bài hát ó nội dun ần ũi để
dẫn dắt trẻ đến với bài thơ.
Ví d : Cô bật màn hình với nhiều oại bát ó hoa văn khá nhau để iới
thiệu bài thơ “Cái bát xinh xinh” hay hát bài “Bôn hoa mừn ô” để iới thiệu
bài thơ “ Bó hoa tặn ô”.v.v..và nh vậy, á háu sẽ đến với tá phẩm một
á h dễ dàn , h n thú.
Quá trình dạy thơ; ũn nh truyện, ô phải đảm bảo đủ á phần theo trình
tự tiết họ . Xá định đún yêu ầu, nội dun ần truyền đạt.
ể trẻ hiểu, ảm th t t bài thơ thì việ đọ mẫu ủa ô ũn i một vai
trò hết s
uan trọn . Vì vậy, khi đọ mẫu, tuỳ từn bài thơ, ô thể hiện sao
ho phù h p. Cá h đọ diễn ảm đó à: Biết n ắt iọn đún hỗ, thể hiện sắ
thái, âm điệu ủa mỗi bài thơ.
Ví d : Bài thơ “Làm anh” ô đọ với iọn vui hóm hỉnh .
Bài thơ “Cô iáo” ô đọ hơi hậm, thể hiện tình ảm tha thiết, dịu dàn .
Còn đ i với bài thơ “Ảnh Bá ” ô phải đọ với nhịp điệu hậm rãi vừa
phải, thể hiện sự tran trọn , tình ảm yêu uý. Biết n ắt iọn ở á âu :
Cháu ơi/đừn

ó hơi bời đâu xa

Trồn rau / uét bếp đuổi à
Thấy tàu bay Mỹ/ nhớ ra hầm n ồi .v.v…
Hoặ nh n bài thơ man âm h ởn đồn dao nh : “Con ôn hay múa”
ô đọ theo nhịp 2/2
“ Con ôn /hay múa
Nó múa/làm sao
Nó r t / ổ vào
Nó xòe/ ánh ra”…
19

Là rau càng cua

ồn thời khi đọ mẫu ô ần hú ý thể hiện kết h p ánh mắt, nét mặt, ử
hỉ, điệu bộ àm ho bài thơ trở nên s n độn . Từ đó sẽ thu hút đ
sự hú ý
ủa trẻ, tạo ho trẻ sự h n phấn, h n thú đọ thơ, ó thể ho trẻ đọ nhẩm,
đọ thầm theo ô.
Cô dạy trẻ đọ thơ ua tranh để nân ao hất
n văn họ và àm uen
với h viết bằn một s hình ảnh và đọ uân phiên, đọ đ i, đọ đuổi.v.v...Khi
trẻ đã đọ thuộ thơ, ô ho trẻ biểu diễn thơ ph i h p àm độn tá minh hoạ.
ộn tá minh hoạ sẽ iúp trẻ dễ nhớ và àm ho tiết họ thêm sinh độn . ể
tránh mệt mỏi, ô ần hú ý thay đổi hình th , thay đổi đội hình, xen kẽ nh n
trò hơi nhẹ i a á phần huyển tiếp tron tiết họ nh trò hơi “B n mùa” “
Chim bay ò bay” “pha n ớ hanh”.v.v… ột điều uan trọn khôn thể thiếu
đó à sửa sai kịp thời ho trẻ về á h phát âm, á h uyện iọn và sự thể hiện
ảm xú ủa bài thơ. ể ủn
bài thơ, âu huyện ô tổ h
á trò hơi để
khắ sâu nh n kiến th vừa un ấp ho trẻ.
+ Sử d n ph ơn tiện trự

uan:

Có thể nói sự huẩn bị hu đáo ủa ô à một yếu t
thành ôn ho tiết dạy.
“Làm uen với Văn họ ”
t t ần phải ó sự đầu t thí
huẩn bị đồ dùn và tr ớ hết
để xá định m đí h yêu ầu

hu đáo đồ dùn n d n t t ôn n hệ thôn tin vào bài dạy. ó à nh n
iáo
trự uan ần thiết, à ph ơn tiện t t nhất để trẻ tri iá , iúp trẻ hi
nhận sự vật, hiện t n dễ dàn và bền v n . Yêu ầu hình ảnh, đồ dùn ở đây
phải đẹp, ái đẹp mu n nói ở đây à nh n hình ảnh, đồ dùn ó màu sắ hài
hoà. Kí h ỡ h p ý, man tính khoa họ , sán tạo, tính iáo d , tính thự tiễn,
phù h p với bài thơ, âu huyện, ó thể sử d n tron tiết dạy một á h ó hệ
th n và o i .
Có thể tận d n nh n vật iệu nh vải v n, bôn , en, x p, on bia, bìa
bị h ….để tạo nên nh n đồ dùn đẹp nh : R i, tranh minh hoạ, mô hình, tranh
độn … nh n tran ph văn n hệ để trẻ thể hiện tái tạo ại tá phẩm thôn
ua trò hơi đón kị h. Vòn thể d , á h ớn n ại vật hoa, á, ỏ, ây bằn
x p .Giấy màu, hồ dán, bút màu ...để trẻ sử d n khi tí h h p á môn họ khá .

Hình: Con rùa, 1 nhân vật tron truyện “Ba ô ái”
- Nh n đồ dùn , đồ hơi n ộ n hĩnh đ
tình và sán tạo ủa ô hắ
đ

hắn sẽ ây đ

tạo ra bởi sự hịu khó nhiệt

sự hú ý ủa trẻ .

ó à nh n nhân vật r i, on r i d
ắt may bằn vải v n, ó mái tó
bện bằn nh n s i en màu đen, vàn ón ả, đôi mắt đen tròn à nh n
21


cho trẻ n he truyện thơ về tr ờn
ầm non, photocopy nội dun âu huyện đã
họ và nhờ ph huynh đọ kể ho trẻ n he, nh n yêu ầu này iáo viên nên
thôn báo ho ph huynh tron iờ đón trả trẻ. Sau một thời ian đ a ra yêu ầu
đ i với ph huynh, iáo viên ó thể đ a ra một s thôn tin. Thôn báo danh
sá h nh n ph huynh đã thự hiện yêu ầu, hoặ nhắ ại yêu ầu với một s
ph huynh. Khi đánh iá sau hủ đề phải ó phần nhận xét về ông tá ph i h p
với ia đình (Nh n ì đã thự hiện đ
, òn tồn tại ì? Có ì rút kinh n hiệm,
h ớn iải uyết nh thế nào?)
Vào nh n n ày ễ hội ví d “ êm hội trăn rằm” ô ph i h p với ph
huynh àm đồ dùn minh họa, tran trí uần áo, sân khấu để trẻ đón kị h, diễn
r i….
22


Hình: Ph huynh ph i h p huẩn bị đồ ho trẻ biểu diễn.
- Biện pháp 6: Tự họ , tự bồi d ỡn , nân ao trình độ huyên môn ủa
iáo viên iúp trẻ nân ao hất
n àm uen với tá phẩm văn họ :
Tham ia á buổi huyên đề về àm uen văn họ : ví d huyên đề mới
đây nhất đ
tổ h ở m à huyên đề “ Lồn hép hoạt độn tăn
ờn
tiến Việt ua môn Làm uen văn họ dành ho họ sinh dân tộ thiểu s ”;
“Chuyên đề ồn hép biển và hải đảo thôn ua môn àm uen văn họ ”;
“Chuyên đề môn àm uen văn họ dành ho ớp hép” đã đ
tổ h .
Bản thân tôi ũn tham ia xây dựn
n hiệm và nhân diện rộn .

Ví d : Với môn : “Khám phá khoa họ ”
ề tài:

ột s ph ơn tiên iao thông

Cô ó thể dùn

âu đ :
“Xe hai bánh
Chạy bon bon
áy nổ iòn
Kêu bình bị h”
(Xe máy)

Hay âu đ :
“Chẳn phải him mà bay trên trời
Chở đ

nhiều n

ời đi khắp mọi nơi”
(Máy bay)

ể iới thiệu bài hoặ ủn
kiến th
ho trẻ. Nh n âu đ n he vừa
vui, vừa dí dỏm, sinh độn , vừa iúp trẻ dễ nhớ, dễ phân biệt á ph ơn tiện
iao thôn . ồn thời, ua đó trẻ ũn ảm nhận đ
ái hay, ái đẹp, á h
ieo vần, n ắt iọn , âm điệu, nhịp điệu ủa bài thơ, âu đ .

uá trình tổ h tiết họ . Chẳn hạn: Khi huyển tiếp i a phần này với phần
khá ủa tiết họ , àm thay đổi bầu khôn khí, và có tá d n uyện kỹ năn đọ
thơ, uyện phát âm.
Cá môn họ tron
với Văn họ ” đ
ồn

h ơn trình uôn ó sự t ơn hỗ ẫn nhau “Làm uen
hép với á môn họ khá và n
ại, uá trình tổ
24


h tiết họ văn họ , á môn họ khá ũn đ
tí h h p, đan xen một á h
h p ý và hặt hẽ d ới nhiều hình th phon phú, đa dạn và hấp dẫn.
Ví d : Với bài thơ “Bó hoa tặn ô”. Phần ủn
uyện tập, ô ó thể tổ
h thi đua i a á đội với nhau d ới nhiều hình th
á bài tập “Thể d kỹ
năn ”; “Toán” ; “Làm uen h ái” và đôi khi kết h p ả tạo hình vào iờ họ .
Từ đó tạo nên bầu khôn khí vui t ơi, thoải mái và h n phấn ho trẻ, iáo d
tinh thần tập thể, tính mạnh dạn tự tin và sự
ắn hết mình vì thành tí h ủa
đội mình ở mỗi trẻ.
Ví d : Với bài thơ “Bó hoa tặn ô” ho trẻ thi đua bật ua vòn , dán
nh n bôn hoa man á h ái đã họ , đếm s hoa ủa mỗi đội dán đ
sau
mỗi ần hơi, ắn và đọ h s t ơn n với s
n hoa, phát âm á h