SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG

ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10
THPT CHUYÊN NGUYỄN TRÃI
NĂM HỌC 2016 – 2017
Môn thi: NGỮ VĂN (Chuyên)
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
(Đề thi gồm: 01 trang)

Câu 1 (2,0 điểm)
Nhà văn Nguyễn Minh Châu muốn gửi gắm điều gì qua đoạn văn sau:
…Không khéo rồi thằng con trai anh lại trễ mất chuyến đò trong ngày, Nhĩ nghĩ một
cách buồn bã, con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái điều vòng
vèo hoặc chùng chình, vả lại nó đã thấy có gì đáng hấp dẫn ở bên kia sông đâu? Họa
chăng chỉ có anh đã từng trải, đã từng in gót chân khắp mọi chân trời xa lạ mới nhìn
thấy hết sự giàu có lẫn mọi vẻ đẹp của một cái bãi bồi sông Hồng ngay bờ bên kia, cả
trong những nét tiêu sơ, và cái điều riêng anh khám phá thấy giống như một niềm mê
say pha lẫn với nỗi ân hận đau đớn, lời lẽ không bao giờ giải thích hết.
(Bến quê - Nguyễn Minh Châu, Ngữ văn 9, tập 2)

Câu 2 (3,0 điểm)
Trình bày suy nghĩ của em về vấn đề đặt ra trong câu chuyện dưới đây:
Bài thuyết giảng
Tại ngôi làng nhỏ, vào ngày chủ nhật, có vị giáo sư thường đến nói chuyện về cuộc
sống. Hôm nay ông đến thăm nhà của cậu bé vốn không hề muốn chơi hay kết bạn với
ai.
Cậu bé mời vị giáo sư vào nhà và lấy cho ông một chiếc ghế ngồi bên bếp lửa cho ấm.
Trong im lặng, hai người cùng ngồi nhìn những ngọn lửa nhảy múa. Sau vài phút, vị

(Hướng dẫn gồm: 04 trang)

A. YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo cần nắm chắc hướng dẫn chấm để phát hiện, đánh giá thật chính xác,
khách quan, đầy đủ kết quả của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm. Nên sử dụng nhiều
mức điểm một cách hợp lí. Trong quá trình chấm thi cần vận dụng linh hoạt hướng dẫn
chấm nhất là đối với những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau nhưng đáp ứng được các yêu
cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm.
- Điểm bài thi có thể lẻ đến 0,25 điểm và không làm tròn số.
B. YÊU CẦU CỤ THỂ
Câu 1 (2,0 điểm)
Nội dung
Trên cơ sở khái quát về Nguyễn Minh Châu và Bến quê, nêu vị trí đoạn trích:

Điểm
0,25

Sau nhiều ngày nằm trên giường bệnh, qua khung cửa sổ, Nhĩ bất chợt nhận ra
vẻ đẹp lạ lùng của bãi bồi bên kia sông mà trước kia chưa bao giờ Nhĩ nhận
thấy. Nhĩ khát khao được một lần đặt chân lên bãi đất ấy, song vì căn bệnh
hiểm nghèo, Nhĩ đành nhờ con trai thay mình sang bên kia sông.
Nội dung đoạn văn
- Cảm xúc của Nhĩ:

0,5

+ Lo lắng vì con trai có thể trễ chuyến đò duy nhất trong ngày: Không khéo rồi
thằng con trai anh lại trễ mất chuyến đò trong ngày.
+ Buồn bã khi nhận ra những cái vòng vèo, chùng chình lấy đi bao thời gian,

Trên cơ sở nắm nội dung câu chuyện, học sinh cần làm rõ các ý sau:
Nội dung

Điểm

1

Giới thiệu câu chuyện và vấn đề đặt ra trong câu chuyện.

0,25

2

Vấn đề đặt ra trong câu chuyện

0,5

- Cậu bé (người nghe thuyết giảng) không hề muốn chơi hay kết bạn với
ai: lối sống khép kín, cá nhân, cô độc.
- Bài thuyết giảng của vị giáo sư:
VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí


+ Nhặt mẩu than hồng đang cháy sáng ra và đặt nó sang bên cạnh lò
sưởi: tách cá nhân ra khỏi môi trường tập thể, cộng đồng, thế giới mà nó
cần thuộc về.
+ Cục than đơn lẻ cháy nhỏ dần rồi tắt hẳn: sống cá nhân, cô độc là tự diệt.
+ Nhặt cục than lạnh đặt vào giữa bếp lửa. Ngay lập tức, nó lại bắt đầu
cháy, tỏa sáng với ánh sáng và hơi ấm của những cục than xung quanh
nó: cá nhân khi được tiếp sức bởi tập thể, cộng đồng lại có thể tỏa sáng;


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí


thể được nhân lên bởi sức mạnh chung của tập thể, cộng đồng.
+ Sống giữa mọi người, thế mạnh của mỗi cá nhân được phát huy, điểm
yếu được bù đắp; những đóng góp của cá nhân được thừa nhận, trân
trọng, tôn vinh, lưu giữ,…
+ Sống cùng mọi người, cá nhân sẽ bắt kịp nhịp vận hành của đời sống
để không tụt hậu, lệch nhịp, lạc điệu,…
(Học sinh cần có dẫn chứng xác thực, cụ thể trong đời sống để làm rõ luận điểm )

4

Bàn luận, mở rộng

0,5

- Cần phân biệt giữa lối sống hòa đồng với lối sống a dua theo đám
đông. Sự hòa đồng cho ta niềm vui và sức mạnh, thói a dua chỉ khiến ta
đánh mất chính bản thân mình.
- Cần có ý thức hòa mình vào cộng đồng, trân trọng sức mạnh của cộng
đồng song cần nhận thức đầy đủ về công việc và cuộc sống của bản thân
để có sự lựa chọn đúng đắn: khi nào cần hòa mình với mọi người, khi
nào cần tư duy độc lập, việc gì cần phối hợp sức mạnh chung của tập thể, việc
gì cá nhân phải tự giải quyết bằng năng lực, nội lực của chính mình…
5

Khẳng định ý nghĩa câu chuyện và liên hệ bản thân


- con, cách dùng cụm từ người đồng mình, sự trở đi trở lại của hô ngữ
con ơi…).
- Trong lời tâm tình của người cha với con, Y Phương đã thể hiện một
tình yêu con mang màu sắc riêng: không chỉ bao bọc, chở che mà 1,5
hướng tới để hình thành cho con một diện mạo tâm hồn, một bản lĩnh
sống, bản lĩnh văn hóa; tiếp sức cho con, khích lệ con để con sống sâu
sắc, tình nghĩa, sống mạnh mẽ, kiêu hãnh như chính con người quê
hương mình.
+ Giúp con cảm nhận được sự ấm áp của tình cảm gia đình, sự hào
phóng, rộng lượng của quê hương để hình thành trong con tình yêu gia
đình, quê hương.
+ Giúp con hiểu những khó khăn, vất vả, những gian nan, thử thách để
từ đó khơi dậy niềm yêu thương, sự trân trọng, mối đồng cảm với con
người quê hương và hình thành trong con sức mạnh, bản lĩnh để con
sống cho mạnh mẽ.
+ Khơi dậy trong con niềm tự hào về bản sắc, truyền thống quê hương
để hình thành ý thức tiếp nối truyền thống đó.
+ Nhắn nhủ, động viên, khích lệ con hãy lên đường bằng chính sức
mạnh và tầm vóc của quê hương mình.
3

Cách sáng tạo hình ảnh riêng

2,0

- Thế giới hình ảnh trong bài thơ: cụ thể, gần gũi, quen thuộc, giàu giá 0,5
trị biểu tượng mà vẫn mang màu sắc riêng của người miền núi (không
gian núi rừng, con đường, thung, đá, sông, suối, thác ghềnh,…)
- Cách sử dụng hình ảnh:
+ Lối tư duy bằng hình ảnh đã quy tụ các biện pháp tu từ như hoán dụ,


0,5

Lưu ý: - Nếu học sinh có phát hiện thêm ngoài hướng dẫn chấm nhưng phân tích,
lí giải hợp lí, thuyết phục vẫn cho đủ điểm.
- Đối với câu 2 và 3: Học sinh có thể kết hợp, đan xen giữa phân tích nội
dung đoạn văn với đặc sắc nghệ thuật; giữa cách biểu hiện cảm xúc với sáng tạo hình
ảnh. Khi chấm bài, giám khảo cần linh hoạt để cho điểm.

VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí