1. PhÇn Më §Çu
Tính tích cực chủ động sáng tạo của con người là một di sản vô giá của
nhân loại. Nó có từ ngàn xưa, từ khi con người tìm ra lửa nấu chín thức ăn, sáng
tạo ra những công cụ thô sơ để săn bắt và hái quả phục vụ cho cho đời sống trong
những buổi đầu bình minh của lịch sử. Qua các thời đại tính tích cực chủ động của
con người luôn luôn được phát huy nhằm phục vụ lợi ích con người và là động lực
thúc đẩy sự tiến hóa và sự phát triển của xã hội. Vì tích cực, chủ động, sáng tạo là
phương tiện, là con đường duy nhất để con người có khả năng xâm nhập tìm hiểu
khám phá.
Ngày nay, trong giai ®o¹n c¸ch m¹ng mới xây dựng chủ nghĩa xã hội và
bão vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thì tích cực chủ động sáng tạo được
Đảng và nhà nước ta coi trọng và đề cao hơn bao giờ hết.
Mục tiêu của ngành Giáo dục - Đào tạo phải giáo dục ra một thế hệ trẻ phát
triển toàn diện về mọi mặt, là những người có đạo đức tốt, có sức khỏe, có kiến
thức khoa học kỹ thuật, có năng lực, có nhiệt huyết và lòng hăng hái; biết yêu
quý, tôn trọng và cảm thụ cái đẹp và tích cực chủ động, sáng tạo trong mọi lĩnh
vực của cuộc sống và công tác. Muốn đào tạo được một thế hệ trẻ như vậy thì
giáo dục Mầm non đóng vai trò là một mắt xích quan trọng, là viên gạch đầu tiên
đặt nền móng vững chắc cho cả hệ thống giáo dục.
Để chuẩn bị cho trẻ ngày hôm nay trở thành những chủ nhân trong tương
lai của đất nước có phẩm chất đạo đức, biết cảm nhận, phân biệt được cái hay, cái
xấu, cái đẹp... thì ngay từ bây giờ, giáo dục Mầm non phải giúp trẻ hứng thú với
việc học và phát triển khả năng suy nghĩ trở thành người năng động, sáng tạo và
hiểu biết về thế giới xung quanh.
1.1. Lí do chọn đề tài.
Tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ không phải là thuộc tính sẵn có, mà
nó là "sản phẩm" của một quá trình giáo dục và nuôi dưỡng trong một môi trường
đặc biệt, đó là môi trường Giáo dục Mầm non. Do vậy vị trí của người giáo viên
mầm non trong việc phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ đóng một
vai trò đặc biệt quan trọng và có ảnh hưởng rất lớn. Giáo viên là người "trung
gian" tổ chức môi trường lồng ghép các hoạt động phù hợp với trình độ phát triển

phỏt huy mt cỏch cao nht v tớnh tớch cc ch ng v sỏng to ca tr
trong cỏc hot ng, giỏo viờn cn nhn ra nhng du hiu v tớnh tớch cc ch
ng sỏng to mi chỏu, nhm tỡm ra nhng phng phỏp ging dy ỳng n
v thit k nhng ni dung v hỡnh thc hot ng phự hp vi kh nng nhn
thc ca tr.
Trong quỏ trỡnh thc hin tụi cú c nhng thun li v gp phi mt s
khú khn sau :
2.1.1. Thun li:
- c s quan tõm ch o ca Phũng Giỏo dc v o to huyn
- c s quan tõm, dỡu dt v ch o sỏt sao, tn tỡnh ca Ban giỏm hiu
nh trng; s on kt, nht trớ gia Ban giỏm hiu v giỏo viờn v gia i ng
giỏo viờn vi nhau. Thng xuyờn t chc cỏc bui tp hun, bi dng chuyờn
mụn nghip v cho giỏo viờn.
- Năm học 2014- 2015 tôi đợc BGH phân công phụ trách lớp mẫu giáo ln
gồm 19 cháu, cơ sở vật chất ca trng phc v cho vic dy v hc tp tng i
đầy đủ.
- Lp hc tụi đợc bố trí cỏc gúc chi, chi cho trẻ hoạt động c sp xp
gn gng, hi hũa, tr d ly v d ct, thng xuyờn c v sinh, thay i v
trang trớ to mụi trng phự hp theo ni dung v yờu cu ca tng ch .
- Đa số phụ huynh nhiệt tình, quan tâm về việc học của con em mình.
- Bn thõn qua cụng tỏc nhiu nm ó nm vng kin thc chuyờn mụn v
chm súc giỏo dc tr, tụi luụn luụn hc hi kinh nghim ng nghip, tỡm tũi v
nghiờn cu sỏch bỏo, tp chớ...lm chi v dng c dy hc s lng v cht
lng, m bo v mt thm m, an ton cho tr giỳp cho vic dy v hc.
3


2.1.2. Khú khn:
- Với yêu cầu tổ chức cho trẻ hoạt động trong chơng trình CSGDMN hiện nay
ly tr lm trung tõm, cỏc chỏu phi t giỏc phỏt huy tớnh tớch cc ch ng sỏng

SL

%

19

16

84,2%

15,8%

42,1% 11

57,9%

Lnh vc phỏt trin - Bit nghe theo nhc hoc
tỡnh th cht

hiu lnh vn ng nhp
nhng.
- Bit thc hin cỏc vn

ng c bn.
Lnh vc phỏt trin - Bit phỏt õm 29 ch cỏi,
ngụn ng

tụ vit 29 ch cỏi
- Bit k chuyn sỏng to,
Bit th hin tớnh cỏch nhõn


4

21%

17

89,5%

2

10,5%

- Bit suy lun, phỏn oỏn
Lnh vc phỏt trin

v th nghim.
Bit hỏt, vn ng biu

thm m

din cỏc bi hỏt ỳng theo

19

nhc, gõy c cm xỳc
Lnh vc phỏt trin - Trẻ biết yêu quý trờng,
tỡnh cm xó hi

lp, yêu quý mi ngi

Học tích cực trong giáo dục Mầm non được hiểu là một hoạt động với các đồ
vật, đồ chơi cùng mối liên hệ với thực tế của con người trong môi trường xung
quanh để hình thành nên những hiểu biết của bản thân. Để áp dụng phương pháp
này người giáo viên mầm non cần phải:
- Biết khai thác khả năng hoạt động của trẻ, tạo mọi cơ hội để trẻ phát triển
khả năng khám phá tìm tòi, trải nghiệm những đối tượng nhận thức.
- Tôn trọng đồng cảm với nhu cầu của trẻ, tạo cơ hội cho trẻ thích ứng hòa
nhập với cuộc sống xung quanh.
- Kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú lôi cuốn trẻ vào các
hoạt động, tạo tình huống có vấn đề cho trẻ hoạt động đặc biệt là hoạt động nhận
thức.
- Khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động trải nghiệm, tự hoàn
thiện, tôn trọng sự suy nghĩ sáng tạo của trẻ, chống gò ép, áp đặt làm trẻ thụ động.
- Phối hợp hợp lý các phương pháp khi tổ chức các hoạt động của trẻ.
- Phối hợp các hoạt động cá nhân và hoạt động theo nhóm, đồng thời phối
hợp đánh giá thường xuyên của cô giáo và tự đánh giá của trẻ.
2.2.3: Lựa chọn nội dung hoạt động phù hợp với yêu cầu giáo dục, dựa trên
hứng thú và kinh nghiệm của trẻ.
- Trẻ phát triển tốt về mọi mặt khi được tham gia các hoạt động. Trẻ hoạt
động càng tích cực thì sự phát triển của trẻ cả về thể lực lẫn trí tuệ càng nhanh.
Thông qua hoạt động trẻ được cuốn hút vào sự tự lực tìm tòi khám phá, trải
nghiệm để chiếm lĩnh các tri thức, kĩ năng của cuộc sống. Nhờ có hoạt động chức
năng, sinh lý của trẻ được phát triển, các giác quan được hoàn thiện, kiến thức trở
nên phong phú và chính xác hơn.
- Giáo viên phải tìm hiểu khả năng của trẻ bằng cách cho trẻ được trao đổi
trò chuyện, thảo luận, tự thể hiện và đưa ra ý kiến của mình, giáo viên theo dõi,
lắng nghe, nắm bắt ý tưởng, nhu cầu, nguyện vọng của trẻ để đưa vào nội dung
hoạt động những vấn đề mà trẻ quan tâm, mong muốn khám phá.
Ví dụ: Với chủ đề thực vật giáo viên có thể mang đến lớp một cây đậu xanh,
khuyến khích trẻ nói về cây xanh. Cho trẻ nêu các câu hỏi và ý tưởng.

trẻ... và kích thích trẻ tự trả lời, tự giải đáp những thắc mắc đó.
Ví dụ: Có thể nói “thỏ là động vật nuôi trong gia đình: một trẻ khác nói lại
"thỏ là động vật sống trong rừng”. Từ đây có thể nêu vấn đề: “Tại sao lại nói thỏ
là động vật nuôi hay thỏ là động vật sống trong rừng”.
7


- Giáo viên động viên trẻ suy nghĩ, cùng tham gia xây dựng, bàn phương án
tự tìm lấy câu trả lời hoặc cách giải quyết vấn đề. Khi trẻ đặt câu hỏi, giáo viên
nên đưa thêm các câu hỏi dạng: “Vậy con nghĩ như thế nào? Chúng ta cùng nghĩ
xem cần phải làm gì? ” nhằm thu hút trẻ trò chuyện để cùng nhau tìm kiếm câu trả
lời.
2.2.5: Tổ chức hoạt động khám phá, trải nghiệm để trẻ tự giải quyết vấn đề.
- Gây hứng thú, kích thích sự tò mò, hồi hộp, chờ đợi của trẻ đối với hoạt
động khám phá. Trên cơ sở kích thích kinh nghiệm sống của trẻ, lần lượt đưa ra
các câu hỏi đại khái như: Điều gì có thể xảy ra khi? Cháu có thể nói gì về?...
- Cung cấp cho trẻ đủ điều kiện gồm: thời gian, địa điểm, phương tiện để tiến
hành hoạt động khám phá và cho phép trẻ tự do sử dụng.
- Cho trẻ quan sát và trẻ được tự lựa chọn đối tượng để quan sát xem xét.
Kích thích trẻ trao đổi ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm cho nhau và nói lên cảm nhận
của mình.
Giáo viên bày tỏ sự hứng thú đối với tất cả những ý kiến nhận xét, thừa nhận
những phát hiện của trẻ, khen ngợi khi trẻ đưa câu hỏi hay hoặc ý tưởng sáng tạo.
- Cho trẻ thực hiện các thí nghiệm:
+ Trước khi làm thí nghiệm cho trẻ quan sát hiện trạng ban đầu của đối
tượng, thí nghiệm và cho trẻ tự nêu lên phán đoán của mình về kết quả thí
nghiệm.
+ Trong quá trình thí nghiệm cho trẻ sử dụng các giác quan.
+ Giáo viên hướng dẫn trẻ ghi lại kết quả khám phá bằng hình vẽ, mô hình
biểu đồ, kết hợp với các câu hỏi gợi ý để trẻ so sánh kết quả thí nghiệm với trạng

động lên nhiều mặt phát triển của trẻ. Khai thác mối liên hệ giữa nội dung hoạt
động của các lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên kết hợp phải nhẹ nhàng, linh hoạt,
hợp lý đảm bảo trọng tâm của giờ hoạt động.
Ví dụ: Sau khi trẻ tìm hiểu về hình dạng trong giờ toán có thể cho trẻ sử dụng
các hình khác nhau để chắp ghép hoặc xếp thành hình ngôi nhà, các con vật... như
vậy trò chơi này vừa vận dụng kiến thức toán học vừa vận dụng vốn hiểu biết về
môi trường xung quanh.
2.2.8: Bố trí thời gian và không khí thích hợp để tổ chức các hoạt động cho
trẻ khám phá sáng tạo.
- Thời gian và không gian là hai yếu tố có ảnh hưởng nhất định trong việc
phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ, trong những khoảng thời gian và
không gian khác nhau thì sở thích, sự đam mê hứng thú hoạt động của trẻ cũng
9


khác nhau. Do vậy giáo viên cần nắm vững tâm - sinh lý của trẻ, bố trí thời gian
và không gian phù hợp với sinh lý và khả năng nhận thức của trẻ.
Ví dụ: Hoạt động vận động phát triển thể lực và hoạt động làm quen với môi
trường xung quanh ta có thể tổ chức cho trẻ vào buổi sáng ở ngoài trời, làm quen
với toán hoặc chữ cái trong hoạt động góc, trước khi đi ngủ trưa ta có thể tổ chức
cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học như kể chuyện, đọc thơ, ca dao…, nghe
nhạc... Trong thời gian hoạt động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc thực
hiện thời gian theo quy định.
- Trẻ tích cực tham gia hoạt động khám phá đối tượng, sự vật để giải quyết
những vấn đề nhận thức thông qua hoạt động chung, hoạt động góc, hoạt động
ngoài trời. Do vậy trong cùng một khoảng thời gian nhất định chúng ta cần đan
xen kết hợp những nội dung giáo dục gần gũi và có liên quan với nhau trong kế
hoạch tổ chức hoạt động.
2.2.9: Kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc chăm
sóc giáo dục trẻ.


Số
tr t.gia

19

tỡnh th cht nhng.

SL

t

%

Cha t
SL
%

19

100%

0

0%

19

100%


0%

- Bit thc hin cỏc vn
Lnh vc

ng c bn.
- Bit phỏt õm 29 ch cỏi, tụ

phỏt trin

vit 29 ch cỏi

ngụn ng

- Bit k chuyn sỏng to,

19

Bit th hin tớnh cỏch nhõn
Lnh vc

vt trong truyn khi th vai.
- Bit cỏch giói quyt khỏc

phỏt trin

nhau cho cựng mt s vic

nhn thc



hi

Xanh - Sạch - ẹp.
- Biết cách ăn mặc, ứng xử
phù hợp, thích tham gia các
hoạt động tại trờng, lớp...
3. KT LUN:
3.1. í ngha, phm vi ỏp dng ti, sỏng kin giói phỏp:
11


Người xưa có câu: "Có chí thì nên", "Có công mài sắt có ngày nên kim".
Thật vậy, với sự miệt mài, phấn đấu không mệt mỏi trong quá trình áp dụng nhiều
giải pháp phù hợp tác động đến trẻ, tôi đã đưa đến cho trẻ một cách học nhẹ
nhàng, thoải mái. Trẻ đã mạnh dạn tự tin, tích cực hoạt động và phát huy tính sáng
tạo của bản thân, phát triển mạnh về tất cả mọi mặt, Trẻ đã có thái độ hứng thú,
chú ý lắng nghe cô giáo đọc thơ, kể chuyện hay sự hướng dẫn của cô giáo khi
thực hiện các nội dung khác. 100% trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động một
cách hứng thú và say mê.
Đa số trẻ biết đọc diễn cảm các bài thơ, kể những câu chuyện sáng tạo ngắn
gọn, lôgíc và dùng từ tương đối chính xác, trong hoạt động tạo hình trí tưởng
tượng của trẻ phát triển khá phong phú, trẻ biết dùng các nguyên vật liệu để tự
mình vẽ, nặn, cắt, dán, in thành những con vật, cây xanh, hoa, các loại quả, cac
khá phong phú. Trẻ biết dùng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để cùng cô
giáo làm những bức tranh thật sinh động. Trong hoạt động âm nhạc trẻ đã cảm thụ
được lời hay, ý đẹp trong bài hát làm nảy nở những tình cảm và cảm xúc; 100%
trẻ đã nhận biết nhanh và phát âm rõ ràng 29 chữ cái, biết ngồi cầm bút đúng tư
thế để tô vẽ, biết đọc 10 chữ số, biết đếm, thêm bớt, chia nhóm số lượng trong
phạm vi 10 và nhận biết các loại hình khối đã học.

giỏo viờn.
- Tng cng t chc cỏc gi dy mu qua cỏc bui thao ging, sinh hot
chuyờn mụn liờn trng v chng trỡnh mm non mi.
- ng h vic u t c s vt cht, dựng, chi v s lng v cht
lng.
3.2.2. Vi lónh o cp trờn:
- Cn quan tõm hn na v bc hc mm non ỏp ng nhu cu c s vt
cht.
Trờn õy l nhng mt s ý kin bn thõn "Phỏt huy tớnh tớch cc ch
ng sỏng ta ca tr 5- 6 tui trng mm non" nhm nõng cao hiu qu
cht lng ging dy cho tr ở lứa tuổi mầm non. Tôi rất mong nhận đợc sự góp ý,
bổ sung của lãnh đạo cấp trên và đồng nghiệp ti c hon thin hn.
Xin chõn thnh cm n./.

13