1. PhÇn Më §Çu
Tính tích cực chủ động sáng tạo của con người là một di sản vô giá của nhân
loại. Nó có từ ngàn xưa, từ khi con người tìm ra lửa nấu chín thức ăn, sáng tạo ra
những công cụ thô sơ để săn bắt và hái quả phục vụ cho cho đời sống trong những
buổi đầu bình minh của lịch sử. Qua các thời đại tính tích cực chủ động của con người
luôn luôn được phát huy nhằm phục vụ lợi ích con người và là động lực thúc đẩy sự
tiến hóa và sự phát triển của xã hội. Vì tích cực, chủ động, sáng tạo là phương tiện, là
con đường duy nhất để con người có khả năng xâm nhập tìm hiểu khám phá.
Ngày nay trong giai ®o¹n c¸ch m¹ng mới xây dựng chủ nghĩa xã hội và bão vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thì tích cực chủ động sáng tạo được Đảng và nhà
nước ta coi trộng và đề cao hơn bao giờ hết.
Mục tiêu của ngành Giáo dục - Đào tạo phải giáo dục ra một thế hệ trẻ phát triển
toàn diện về mọi mặt, là những người có đạo đức tốt, có sức khỏe dồi dào, có kiến thức
khoa học kỹ thuật, có năng lực trong công tác, có nhiệt huyết và lòng hăng hái, biết
yêu quý, tôn trộng và cảm thụ cái đẹp, mà họ còn biết tích cực chủ động, sáng tạo
trong mọi lĩnh vực của cuộc sống và công tác. Muốn giáo dục và đào tạo được một thế
hệ trẻ như vậy giáo dục Mầm non là một mắt xích quan trộng, là viên gạch đầu tiên đặt
nền móng vững chắc cho toàn bộ hệ thống giáo dục.
Để chuẩn bị cho trẻ ngày hôm nay trở thành người lớn trong tương lai có phẩm
chất đạo đức tốt, biết cảm nhận được cái hay, cái xấu, cái đẹp Để giúp trẻ hứng thú
với việc học và phát triển khả năng suy nghĩ trở thành người năng động, sáng tạo, để
có thể hiểu biết về thế giới xung quanh.
1.1. Lí do chọn đề tài.
Tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ không phải là thuộc tính sẵn có nó là
"sản phẩm" của một quá trình giáo dục và nuôi dưỡng trong một môi trường đặc biệt là
môi trường giáo dục Mầm non . Do vậy vị trí của người giáo viên mầm non trong việc
phát huy tính tích cực chủ động. sáng tạo của trẻ đóng một vai trò đặc biệt quan trọng
và có ảnh hưởng rất lớn. Giáo viên là người "trung gian" tổ chức môi trường lồng
ghép các hoạt động phù hợp với trình độ phát triển của mỗi trẻ.
1
cú y mi c s lý lun lm nn tng cho vic giói quyt vn thỡ
Năm học 2012- 2013 tôi đợc BGH phân công phụ trách lớp mẫu giáo ln gồm
30 cháu. Phòng học có diện tích m bo yờu cu quy nh rộng rói, thoáng mát, cơ
2
sở vật chất, trang thit b ca trng phc v cho vic dy v hc theo danh mc ti
thiu ti thụng t 02 c quy nh khá đầy đủ.
Trong quá trình thc hin nhim v bản thân đợc BGH nhà trờng, t chuyờn
mụn, chị em đồng nghiệp tạo điều kiện giúp đỡ v mi mt.
Lp hc đợc bố trí cỏc gúc chi, chi cho trẻ hoạt động c sp xp gn
gng, hi hũa, tr d ly v d ct, thng xuyờn c v sinh, thay i v trang trớ to
mụi trng phự hp theo ni dung v yờu cu ca tng ch .
Đa số phụ huynh nhiệt tình, quan tâm về việc chm súc, nuụi dng v giỏo
dc của con em mình.
Bn thõn nm vng kin thc chuyờn mụn v chm súc giỏo dc tr, tụi luụn
luụn hc hi kinh nghim ng nghip, tỡm tũi v nghiờn cu sỏch bỏo, tp chớ ,lm
chi v giỏo c dy hc s lng v cht lng m bo v mt thm m, an
ton cho tr, giỳp cho vic dy v hc kớch thớch tớnh tũ mũ thớch khỏm phỏ v sỏng
to ca tr.
2.1.2. Khú khn:
Với yêu cầu tổ chức cho trẻ hoạt động trong chơng trình CSGDMN hiện nay ly
tr lm trung tõm, cỏc chỏu phi t giỏc phỏt huy tớnh tớch cc ch ng sỏng to ca
mỡnh, đáp ứng việc tổ chức cho trẻ hoạt động theo đúng yêu cầu, chỉ đạo của cp
hc và đúng với ý nghĩa vai trò chủ đạo của các hoạt động của trẻ thì ở lớp tôi s
lng đáp ứng cũn thp.
Trng úng trờn a bn thuc xó vùng ven, phụ huynh chủ yếu làm nghề nông
nên thời gian chăm sóc con mình còn ít, nhận thức của phụ huynh không đồng đều một
số phụ huynh còn xem nhẹ việc chăm sóc nuụi dng, giáo dục cỏc con của mình.
Qua các hot ng lp, tôi nhn thấy cỏc chỏu cha phỏt huy c tớnh tớch
cc ch ng, sỏng to ca mỡnh cũn nhiu hn ch, rp khuụn, cú thúi quen th ng
v li, tr cha bit cỏch a ra cỏc cõu hi ỳng trng tõm ca vn ang tỡm tũi,
khỏm phỏ, 1 s tr cũn nhỳt nhỏt.
Bit th hin tớnh cỏch nhõn
vt trong truyn khi th vai.
30
10 33.3% 20 66.7%
Lnh vc phỏt trin
nhn thc
- Bit cỏch giói quyt khỏc
nhau cho cựng mt s vic
hay cựng mt vn
- Bit so sỏnh v rỳt ra s
giúng nhau gia cỏc s vt
- Bit suy lun, phỏn oỏn
v th nghim.
30
23 76.7% 7 23.3%
Lnh vc phỏt trin
thm m
Bit hỏt, vn ng biu
din cỏc bi hỏt ỳng theo
nhc, gõy c cm xỳc
30
22 73.3% 8 26.7%
Lnh vc phỏt trin
tỡnh cm xó hi
- Trẻ biết yêu quý trờng,
lp, yêu quý mi ngi
xung quanh
- Có ý thức bảo vệ trờng
Xanh - Sạch - ẹp.
- Biết cách ăn mặc, ứng xử
Tôn trọng đồng cảm với nhu cầu của trẻ, tạo cơ hội cho trẻ thích ứng hòa nhập
với cuộc sống xung quanh.
Kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú lôi cuốn trẻ vào các hoạt
động, tạo tình huống có vấn đề cho trẻ hoạt động đặc biệt là hoạt động nhận thức.
Khuyến khích trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động trải nghiệm, tự hoàn
thiện, tôn trọng sự suy nghĩ sáng tạo của trẻ, chống gò ép, áp đặt làm trẻ thụ động.
Phối hợp hợp lý các phương pháp khi tổ chức các hoạt động của trẻ.
Phối hợp các hoạt động cá nhân và hoạt động theo nhóm đồng thời phối hợp
đánh giá thường xuyên của cô giáo và tự đánh giá của trẻ.
2.2.3: Lựa chọn nội dung hoạt động phù hợp với yêu cầu giáo dục, dựa trên
hứng thú và kinh nghiệm của trẻ.
5
Trẻ phát triển tốt về mọi mặt khi được tham gia các hoạt động. Trẻ hoạt động
càng tích cực thì sự phát triển của trẻ cả về thể lực lẫn trí tuệ càng nhanh. Thông qua
hoạt động trẻ được cuốn hút vào sự tự lực tìm tòi khám phá, trải nghiệm để chiếm lĩnh
các các tri thức, kĩ năng của cuộc sống. Nhờ có hoạt động chức năng sinh lý của trẻ
được phát triển, các giác quan được hoàn thiện, kiến thức trở nên phong phú và chính
xác hơn.
Giáo viên phải tìm hiểu khả năng của trẻ bằng cách cho trẻ được trao đổi trò
chuyện, thảo luận, tự thể hiện và đưa ra ý kiến của mình, giáo viên theo dõi lắng nghe
nắm bắt ý tưởng, nhu cầu, nguyện vọng của trẻ để đưa vào nội dung hoạt động những
vấn đề mà trẻ quan tâm, mong muốn khám phá.
Ví dụ: Với chủ đề thực vật giáo viên có thể mang đến lớp một cây xanh nào đó,
khuyến khích trẻ nói về cây xanh. Cho trẻ nêu các câu hỏi và ý tưởng.
Làm mới nội dung hoạt động.Trong quá trình hoạt động giáo viên cần nắm bắt
kịp thời xem trẻ đã tìm nội dung đến đâu, có còn hứng thú nữa không? Nếu không
còn hứng thú nữa thì nên tìm hiểu chủ đề mới, nội dung mới.
Gắn nội dung hoạt động của trẻ trong chương trình với hoàn cảnh sống cụ thể
gần gũi với trẻ, bổ sung vào nội dung hoạt động những sự vật, hiện tượng có ở địa
phương.
Gây hứng thú, kích thích sự tò mò, hồi hộp, chờ đợi của trẻ đối với hoạt động
khám phá. Trên cơ sở kích thích kinh nghiệm sống của trẻ, lần lượt đưa ra các câu hỏi
đại khái như: Điều gì có thể xảy ra khi ? Cháu có thể nói gì về ?
Cung cấp cho trẻ đủ điều kiện gồm: thời gian, địa điểm, phương tiện, để tiến
hành hoạt động khám phá và cho phép trẻ tự do sử dụng.
Cho trẻ quan sát và trẻ được tự lựa chọn đối tượng để quan sát xem xét. Kích
thích trẻ trao đổi ý kiến, chia sẽ kinh nghiệm cho nhau và nói lên cảm nhận của mình.
7
Giáo viên bày tỏ sự hứng thú đối với tất cả những ý kiến nhận xét, thừa nhận những
phát hiện của trẻ, khen ngợi khi trẻ đưa câu hỏi hay hoặc ý tưởng sáng tạo.
Cho trẻ thực hiện các thí nghiệm:
+ Trước khi làm thí nghiệm cho trẻ quan sát hiện trạng ban đầu của đối tượng,
thí nghiệm và cho trẻ tự nêu lên phán đoán của mình về kết quả thí nghiệm.
+ Trong quá trình thí nghiệm cho trẻ sử dụng các giác quan.
+ Giáo viên hướng dẫn trẻ ghi lại kết quả khám phá bằng hình vẽ, mô hình biểu
đồ, kết hợp với các câu hỏi gợi ý để trẻ so sánh kết quả thí nghiệm với trạng thái ban
đầu.
Cho trẻ chơi với các nguyên liệu thiên nhiên và tạo ra các sản phẩm từ những
nguyên vật liệu đó.
2.2.6: Tăng cường sử dụng yếu tố chơi và trò chơi trong quá trình hoạt động
nhằm phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ.
Tăng dần độ khó của trò chơi và tình huống chơi, làm phức tạp hóa luật chơi,
nội dung chơi, hành động chơi, đưa ra trò chơi mới
Ví dụ: Để hình thành kỹ năng phân loại đối tượng theo những dấu hiệu đặc trưng, cho
trẻ chơi trò chơi “Hãy xếp nhanh thành nhóm” Khi trẻ đã chơi thành thạo trò chơi này,
ta tổ chức cho trẻ chơi trò chơi mới.
Tạo môi trường trò chơi thích hợp, không gian chơi rộng rãi, đảm bảo an toàn,
đồ chơi phù hợp với từng loại hoạt động của trẻ và gợi ý cho trẻ chơi.
Thiết lập không khí tự do, thoải mái không gò bó ép buộc trong quá trình chơi,
phát huy tính chủ động, độc lập của trẻ, luôn đảm bảo vai trò chủ đạo của trẻ trong khi
thời gian hoạt động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc thực hiện thời gian theo
quy định.
9
Trẻ tích cực tham gia hoạt động khám phá đối tượng, sự vật để giải quyết
những vấn đề nhận thức thông qua hoạt động chung, hoạt động góc, hoạt động ngoài
trời. Do vậy trong cùng một khoảng thời gian nhất định chúng ta cần đan xen kết hợp
những nội dung giáo dục gần gũi và có liên quan với nhau trong kế hoạch tổ chức hoạt
động.
2.2.9: Kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc chăm sóc
giáo dục trẻ.
Môi trường xã hội , con người là điều kiện không thể thiếu để trẻ mẫu giáo
hình thành, cũng cố, mở mang trí lực cũng như tình cảm, đạo đức và tính cách của trẻ.
Nhiệm vụ của cô giáo là phải tuyên truyền phụ huynh tích cực tham gia vào các
hoạt động giáo dục trẻ, cùng phụ huynh khắc phục những hạn chế, khiếm khuyết trong
việc giáo dục trẻ ở gia đình.
Ví dụ: Một vấn đề nào đó mà ở trường trẻ chưa hiểu hết thì ta đừng nên trực tiếp
giải thích ngay, cho trẻ về nhà hỏi thêm cha mẹ, người thân.
Ngoài ra kết hợp với các cơ quan đoàn thể khác trong cộng đồng xã hội giáo
dục trẻ tổ chức Đoàn, Đội, Hội phụ nữ,…
Sau một thời gian thực hiện chương trình tôi đã sử dụng các biện pháp nhằm
phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của trẻ đã thu được kết quả đáng phấn khởi
và khả quan.
Trẻ đã có thái độ hứng thú chú ý và lắng nghe sự hướng dẫn của cô giáo có hiệu
quả. 100% trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động.
Kết quả được đánh giá sau khi thực hiện đề tài:
LÜnh vùc
ph¸t triÓn
Sự đánh giá các mặt hoạt
động
Sè lîng
hay cựng mt vn
- Bit so sỏnh v rỳt ra s
giúng nhau gia cỏc s vt
- Bit suy lun, phỏn oỏn v
th nghim.
30
29 96.7% 1 3.3%
Lnh vc
phỏt trin
thm m
Bit hỏt, vn ng biu din
cỏc bi hỏt ỳng theo nhc,
gõy c cm xỳc
30
28 93.3% 2 6.7%
Lnh vc
phỏt trin
tỡnh cm xó
hi
- Trẻ biết yêu quý trờng, lp,
yêu quý mi ngi xung
quanh
- Có ý thức bảo vệ trờng
Xanh - Sạch - ẹp.
- Biết cách ăn mặc, ứng xử
phù hợp, thích tham gia các
hoạt động tại trờng, lớp
30
30 100% 0 0%
3. KT LUN:
Kịp thời động viên kích lệ trẻ với những thành tích đã đạt được nhằm gây hứng
thú và bồi dưỡng lòng tự tin, tích cực tham gia vào các hoạt động của trẻ
Tính xuyên suốt của đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng tích cực và phát
huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ, chuyển từ hoạt động thụ động từ việc
tổ chức hướng dẫn sang việc tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động chủ động, độc lập, tự
giác phát triển năng lực của mỗi cá nhân. Cô giáo là người tổ chức, hướng dẫn các
hoạt động đồng thời khuyến khích, động viên; có thể tham gia khi cần thiết để tạo ra
quá trình hoạt động tích cực của trẻ.
Muốn làm tốt vai trò của mình cô giáo phải nắm bát những biểu hiện tính tích
cực, chủ động, sáng tạo của trẻ, mặt khác phải biết áp dụng đồng bộ , khoa học hợp lý
các giãi pháp sáng tạo đã nêu trên. Đó là điều kiện cần thiết để phát huy tính tích cực
chủ động sáng tạo của trẻ.
3.2. Những ý kiến đề xuất:
3.2.1. Đối với ngành, nhà trường:
- Thường xuyên mở các bồ dưỡng thêm về chuyên môn nghiệp vụ cho giáo
viên.
12
Tng cng t chc cỏc gi dy mu liờn trng v chng trỡnh mm non
mi.
ng h vic u t c s vt cht, dựng, chi ụng b v s lng v
m bo v cht lng.
3.2.2. Vi lónh o cp trờn:
Cn quan tõm hn na v cp hc mm non ỏp ng nhu cu c s vt cht.
Trờn õy l nhng gii phỏp "Phỏt huy tớnh tớch cc ch ng sỏng ta ca tr 5- 6
tui trng mm non" nhm nõng cao hiu qu cht lng ging dy cho tr ở lứa
tuổi mầm non. Tôi rất mong nhận đợc sự góp ý, bổ sung của lãnh đạo cấp trên và đồng
nghiệp./.
Xin chân thành cảm ơn !
MC LC
1. PHN M U Trang 1