BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
HÀ THỊ PHƯƠNG

DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔN HÓA 12
TẠI TRƯỜNG THPT HIỆP BÌNH

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

S K C0 0 4 6 3 9

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
HÀ THỊ PHƢƠNG

DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔN HÓA 12
TẠI TRƢỜNG THPT HIỆP BÌNH

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2015



Địa chỉ liên lạc: 33 đƣờng 6, khu phố 6, phƣờng Bình Chiểu, quận Thủ Đức, TP.
Hồ Chí Minh.
Điện thoại cơ quan: 08.62781085

Điện thoại nhà riêng: 0909 110 121

E-mail:
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO
Đại học:
Hệ đào tạo: Chính quy

Thời gian đào tạo: từ 10/1999 đến 6/2003.

Nơi học: Đại học Sƣ phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngành học: Hóa học.
Tên đồ án, luận án tốt nghiệp: Giáo dục môi trƣờng qua môn Hóa học lớp 11.
Ngày và nơi bảo vệ đồ án, luận án: Tháng 5/2003, Đại học Sƣ phạm Thành phố Hồ
Chí Minh.
Ngƣời hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Văn Bỉnh.
Cao học:
Hệ đào tạo: Chính quy

Thời gian đào tạo: từ 10/2013 đến 10/2015.

Nơi học: Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
Ngành học: Giáo dục học
Tên đồ án, luận án tốt nghiệp: Dạy học tích hợp môn Hóa 12 tại trƣờng THPT Hiệp
Bình.
Ngày và nơi bảo vệ đồ án, luận án: Ngày 17/10/2015, Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật


Hà Thị Phƣơng

iii


LỜI CẢM ƠN
Đề tài nghiên cứu “Dạy học tích hợp môn Hóa 12 tại trường THPT Hiệp
Bình” là kết quả của quá trình học tập và nghiên cứu tại trƣờng Đại học Sƣ phạm
Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.
Tác giả xin đặc biệt cảm ơn TS. Nguyễn Toàn - ngƣời đã tận tình hƣớng dẫn
và góp ý trong suốt quá trình nghiên cứu của tôi.
Tác giả cũng xin trân trọng gửi lời tri ân đến:
- Quý Thầy Cô của Viện Sƣ phạm Kỹ thuật đã giảng dạy và hƣớng dẫn cho tôi
trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.
- Quý thầy cô ở phòng Đào tạo Sau đại học đã tạo điều kiện tốt nhất giúp tôi
hoàn thành luận văn.
- Ban giám hiệu, quý thầy cô và học sinh trƣờng THPT Hiệp Bình, quận Thủ
Đức đã hỗ trợ tôi trong quá trình khảo sát, thực nghiệm tại trƣờng.
- Các bạn học viên trong lớp đã góp ý giúp tôi hoàn thành luận văn.
- Gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và công
tác.
Trân trọng cảm ơn.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 17 tháng 10 năm 2015
Tác giả

Hà Thị Phƣơng

iv




ABSTRACT
The development of society, knowledge – based economy and globalization
require that workers have the ability and quality appropriate. Education Innovation
to enhance teaching effectiveness is the goal, the task of each country, including
learners’ apacity development is a prime target. Ministry of Education and Training
Vietnam has identified the importance of innovative teaching methods towards
capacity development and integrated perspective.
Chemistry is an empirical science, associates with the reallife. It has more
opportunities to integrate the knowledge of other fields. With 12th Grade, students
are taught now each sport individually styled nowadays. The students’ knowledge is
rather large but it is unsystematic and isn’t linked. Therefore, teachers should help
students to systematize their knowledge and know how to use that knowledge to
solve practical problems.
In High School Hiep Binh and other schools, the implementation of
integrated teaching is still confusing and isn’t as effective as expected. Therefore,
the author chose the topic “Integrated teaching Chemistry’s 12th grade in Hiep
Binh high school” to study.
The main content of the thesis consists of three chapters:
Chapter 1: The rationale for integrated teaching.
Chapter 2: The situation of integrated teaching Chemistry’s 12th grade in
Hiep Binh high school.
Chapter 3: Organization integrated teaching Chemistry’s 12th grade in Hiep
Binh high school.
The author has conducted pedagogical experiments that are warranted to test
and evaluate the research hypothesis. Results showed that when the application of
the integrated teaching, the learning attitude of students was more active, learning
outcomes was raised and this teaching form was feasible.



Trên thế giới ...................................................................................... 5

1.1.2

Ở Việt Nam ....................................................................................... 8

1.2

CƠ SỞ PHÁP LÍ ..........................................................................................10

1.3

MỘT SỐ KHÁI NIỆM ................................................................................11
1.3.1

Tích hợp .......................................................................................... 11

1.3.2

Dạy học tích hợp ............................................................................. 13

vii


1.4

DẠY HỌC TÍCH HỢP ................................................................................14
1.4.1



Các mức độ tích hợp ....................................................................... 20

1.4.5.1 Lồng ghép / Liên hệ......................................................................... 21
1.4.5.2 Vận dụng kiến thức liên môn .......................................................... 22
1.4.5.3 Hòa trộn .......................................................................................... 23
1.4.6

Các phƣơng thức tích hợp ............................................................... 23

1.4.6.1 Nhóm 1: Đưa ra những ứng dụng chung cho nhiều môn học ........ 24
1.4.6.2 Nhóm 2: Phối hợp quá trình học tập của nhiều môn học khác
nhau ................................................................................................. 24
1.4.7

Các kiểu tổ chức dạy học tích hợp .................................................. 25

1.4.7.1 Thông qua bài học trên lớp. ............................................................ 25
1.4.7.2 Thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp. ......................................... 25
1.5

DẠY HỌC HÓA HỌC Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG ................................ 26
1.5.1

Nguyên lí giáo dục .......................................................................... 26

1.5.2

Mục tiêu chƣơng trình giáo dục cấp trung học phổ thông .............. 26



KHÁI QUÁT VỀ TRƢỜNG THPT HIỆP BÌNH .....................................34
2.1.1

Sự hình thành và phát triển ............................................................. 34

2.1.2

Cơ sở vật chất.................................................................................. 34

2.1.3

Giáo viên dạy môn Hóa lớp 12 ....................................................... 36

2.1.4

Học sinh khối 12 ............................................................................. 36

2.2

PHÂN PHỐI CHƢƠNG TRÌNH MÔN HÓA HỌC LỚP 12 ..................37

2.3

KHẢO SÁT THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN HÓA LỚP 12 TẠI

TRƢỜNG THPT HIỆP BÌNH..............................................................................39
2.3.1

Mục đích ......................................................................................... 39


ĐẶC ĐIỂM CỦA CHƢƠNG IX MÔN HÓA HỌC LỚP 12 ...................59
3.1.1

Vị trí, vai trò của chƣơng IX trong chƣơng trình Hóa học
THPT............................................................................................... 59

3.1.2

Mục tiêu dạy học của chƣơng IX .................................................... 59

3.1.2.1 Kiến thức ......................................................................................... 59
3.1.2.2 Kĩ năng ............................................................................................ 60
3.1.2.3 Thái độ ............................................................................................ 60
3.1.3
3.2

Nội dung và thời lƣợng dạy học ..................................................... 60

TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP MÔN HÓA 12 ..................................60
3.2.1

Các bƣớc thực hiện ......................................................................... 60

3.2.1.1 Xác định mục tiêu dạy học, trong đó có các mục tiêu tích hợp ...... 61
3.2.1.2 Xác định các nội dung cụ thể cần tích hợp ..................................... 61
3.2.1.3 Lựa chọn các phương pháp và phương tiện dạy học phù hợp. ...... 64
3.2.1.4 Xây dựng kế hoạch dạy học ............................................................ 65
3.2.2
3.3

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ ...................................................................................... 86
1. KẾT LUẬN .........................................................................................................86
2. KIẾN NGHỊ........................................................................................................87

x


TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 90
PHỤ LỤC

......................................................................................................... 95

Phụ lục 1:

BẢNG THỐNG KÊ CÁC LĨNH VỰC / MÔN HỌC TÍCH HỢP
CỦA MỘT SỐ NƢỚC .................................................................... 1

Phụ lục 2:

NỘI DUNG CHƢƠNG TRÌNH MÔN HÓA HỌC LỚP 12 CƠ
BẢN .................................................................................................. 3

Phụ lục 3:

PHIẾU KHẢO SÁT HỌC SINH (Phiếu số 1) ............................... 6

Phụ lục 4:

PHIẾU KHẢO SÁT GIÁO VIÊN (Phiếu số 2) ............................. 9



MỘT SỐ BÀI BÁO CÁO NHÓM CỦA HỌC SINH ................. 44

xi


DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết đầy đủ

Stt

Viết tắt

1

DHTH

2

ĐC

Đối chứng

3

GD

Giáo dục

4


Sách giáo khoa

10

SL

11

THCS

Trung học cơ sở

12

THPT

Trung học phổ thông

13

TN

Dạy học tích hợp

Giáo dục và Đào tạo

Số lƣợng

Thực nghiệm

Hình 2.4:

Biểu đồ biểu diễn ý kiến của HS về vai trò của môn Hóa học............ 41

Hình 2.5:

Biểu đồ biểu diễn thái độ học tập của HS đối với môn Hóa học ........ 43

Hình 2.6:

Mức độ thƣờng xuyên lồng ghép kiến thức vào bài giảng Hóa học mà
GV đã thực hiện ................................................................................... 46

Hình 3.1:

Biểu đồ tần suất hội tụ điểm kiểm tra lần 1.......................................... 80

Hình 3.2:

Biểu đồ tần suất tích lũy điểm kiểm tra lần 1 ...................................... 81

Hình 3.3:

Biểu đồ tần suất hội tụ điểm kiểm tra lần 2.......................................... 82

Hình 3.4:

Biểu đồ tần suất tích lũy điểm kiểm tra lần 2 ....................................... 83

xiii


Phân phối chƣơng trình môn Hóa học lớp 12. .................................... 37

Bảng 2.5:

Ý kiến của HS về vai trò của môn Hóa học ........................................ 40

Bảng 2.6:

Thái độ học tập của HS đối với môn Hóa học .................................... 42

Bảng 2.7:

Mức độ thƣờng xuyên lồng ghép kiến thức vào bài giảng Hóa học mà
GV đã thực hiện ................................................................................... 44

Bảng 2.8:

Mức độ sử dụng các PPDH khi dạy bài mới ....................................... 47

Bảng 2.9:

Mức độ sử dụng các PPDH khi dạy bài ôn tập ................................... 48

Bảng 2.10: Mức độ sử dụng các PPDH khi dạy bài thực hành ............................. 48
Bảng 2.11: Mức độ thƣờng xuyên tổ chức làm thí nghiệm, tiết thực hành ........... 50
Bảng 2.12: Mức độ đạt đƣợc mục tiêu kiến thức ................................................... 50
Bảng 2.13: Mức độ đạt đƣợc mục tiêu kĩ năng ..................................................... 52
Bảng 2.14: Mức độ đạt đƣợc mục tiêu thái độ ..................................................... 53
Bảng 2.15: Mức độ hiểu biết của GV về DHTH ................................................... 54


Bảng 3.7:

Bảng các tham số thống kê điểm kiểm tra lần 1 .................................. 81

Bảng 3.8:

Bảng tần suất hội tụ điểm bài kiểm tra lần 2 ........................................ 81

Bảng 3.9:

Bảng tần suất tích lũy điểm kiểm tra lần 2 ........................................... 82

Bảng 3.10: Bảng các tham số thống kê điểm kiểm tra lần 2 .................................. 83

xv


PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Xã hội ngày càng phát triển, nền kinh tế tri thức và toàn cầu hóa đòi hỏi
ngƣời lao động phải có những năng lực và phẩm chất phù hợp. Ngƣời lao động là
sản phẩm của nền GD. Muốn có nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của xã hội thì GD
phải hƣớng đến mục tiêu đào tạo ra những ngƣời có kiến thức và kĩ năng, biết sử
dụng kiến thức và kĩ năng đó để làm việc, để giải quyết các vấn đề của cuộc sống,
đồng thời có ý thức công dân tốt, có trách nhiệm với cộng đồng. Muốn làm đƣợc
điều này, hệ thống GD phải thay đổi một cách toàn diện và đồng bộ từ việc xác định
mục tiêu dạy học đến nội dung chƣơng trình, PPDH, phƣơng tiện dạy học, công tác
quản lí hoạt động dạy và học...
Ở Việt Nam, chƣơng trình THPT hiện nay đƣợc biên soạn theo lối từng môn

Thực hiện chủ trƣơng chung của Ngành, để chuẩn bị cho dự kiến thay SGK
mới vào năm 2018, đội ngũ thầy cô giáo phải hiểu đúng và đủ về DHTH đồng thời
biết cách vận dụng hình thức dạy học này vào thực tiễn.
Đối với môn Hóa học, một môn khoa học thực nghiệm, gắn liền với đời
sống, sản xuất thì có nhiều cơ hội để thực hiện tích hợp với các lĩnh vực, môn học
khác có liên quan nhƣ Sinh học, Địa lí, Vật lí, Y tế, Môi trƣờng... Tác giả hiện đang
giảng dạy môn Hóa lớp 12 tại trƣờng THPT Hiệp Bình, quận Thủ Đức, thành phố
Hồ Chí Minh nên có điều kiện để nghiên cứu sâu hơn về việc vận dụng DHTH đối
với dạy học môn Hóa lớp 12 tại trƣờng.
Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Dạy học tích hợp môn Hóa 12 tại trường THPT
Hiệp Bình” (quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh) làm đề tài nghiên cứu của
mình.
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Đề xuất giải pháp DHTH môn Hóa học lớp 12 tại trƣờng THPT Hiệp Bình.
3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu lí luận về DHTH.
- Nghiên cứu thực trạng dạy học môn Hóa lớp 12 tại trƣờng THPT Hiệp
Bình.

2


- Thực hiện DHTH môn Hóa học lớp 12 tại trƣờng THPT Hiệp Bình và kiểm
nghiệm, đánh giá giải pháp đề xuất.
4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Do thời gian và trình độ có hạn nên tác giả tập trung nghiên cứu DHTH
thông qua bài học trên lớp môn Hóa học lớp 12 tại trƣờng THPT Hiệp Bình, quận
Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh.
5. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU
- Khách thể: Quá trình tổ chức dạy học môn Hóa học lớp 12.


0

2

1

5

4