ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
*****

NGUYỄN MINH TUẤN

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐƯỢC NHÀ
NƯỚC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN
HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

Hà Nội - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
*****

NGUYỄN MINH TUẤN

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐƯỢC NHÀ
NƯỚC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN
HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 60850103

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC
Giảng viên hướng dẫn:

quả sử dụng đất của các tổ chức được nhà nước giao đất, cho thuê
đất trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” làm luận văn
tốt nghiệp.

1


2. Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá thực trạng công tác quản lý và tình hình sử dụng
đất của các tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trên địa bàn
quận Hoàng Mai, từ đó chỉ ra những kết quả đạt được và tồn tại, hạn
chế trong quản lý công tác giao đất, cho thuê đất. Trên cơ sở đó đề
xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đưa ra một số
kiến nghị nhằm nhằm hoàn thiện, khắc phục những tồn tại để tăng
cường quản lý Nhà nước về công tác giao đất, cho thuê đất đối với
các tổ chức tại địa phương.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước,
của Thành phố Hà Nội về đất đai có liên quan tới quản lý Nhà nước
về công tác giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức.
- Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu về thực trạng công tác
giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức trên địa bàn quận Hoàng Mai.
- Đánh giá về thực trạng sử dụng đất, kết quả đạt được và
những tồn tại, khó khăn hạn chế .
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất đối
với các tổ chức được giao đất, thuê đất trên địa bàn nghiên cứu.
4. Phạm vi nghiên cứu.
Phạm vi không gian nghiên cứu: Nghiên cứu việc giao đất,
cho thuê đất đối với các tổ chức trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành
phố Hà Nội.


được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trên địa bàn quận Hoàng Mai

Chương 3. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng

trên cơ sở các giải pháp nêu trên, để nâng cao vai trò quản lý Nhà

đất của các tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất địa bàn

nước trong công tác giao đất, cho thuê đất cũng như nâng cao hiệu

quận Hoàng Mai.

quả sử dụng đất của các tổ chức, tôi xin đưa ra một số kiến nghị sau:
Kiến nghị UBND Thành phố, Sở Tài nguyên và Môi trường
Hà Nội, Sở Quy hoạch - Kiến trúc xem xét điều chỉnh quy hoạch chi
tiết các phường của UBND quận Hoàng Mai, các khu chức năng kịp
thời, đồng bộ để có căn cứ thực hiện việc giao đất, cho thuê đất,
chuyển đổi mục đích sử dụng đất và có cơ sở để tổ chức kiểm tra,
giám sát việc thực hiện.

22

3


CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

đoàn thanh tra, kiểm tra được báo cáo trực tiếp với Bộ trưởng Bộ Tài
nguyên và Môi trường các trường hợp: dự án treo, sử dụng đất sai mục

đai.

4

21


3.3.3. Giải pháp tiếp tục cải cách các thủ tục hành chính trong

1.1.3. Tổ chức sử dụng đất.

quản lý đất đai

1.1.3.1. Khái niệm về tổ chức sử dụng đất.

Việc quản lý đất đai bị buông lỏng trong nhiều năm, hiện trạng

Tổ chức sử dụng đất (hay còn gọi là đối tượng sử dụng đất)

sử dụng đất đã thay đổi rất nhiều về ranh giới thửa đất, về hiện trạng

là tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để sử dụng hoặc

sử dụng và chủ sử dụng đất nên khi giải quyết các hồ sơ, thủ tục lên

được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất đối với đất đang sử

quan đến đất đai, thông tin đầu vào tại các cơ quan Nhà nước có thẩm

dụng, được Nhà nước giao đất để quản lý bao gồm

sổ sách. Đặc biệt, cần chú trọng kiểm tra công tác đo vẽ và lập bản đồ

tượng sử dụng đất là tổ chức

địa chính, đối soát với thực địa bởi bản đồ địa chính là cơ sở để xác

Một số Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật

lập diện tích sử dụng, hình thể thửa đất, là căn cứ quan trọng để giải

đất đai 2003, 2013 và các văn bản dưới luật để hướng dẫn thực hiện

quyết các tranh chấp đất đai, bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất.

cụ thể như sau:
- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính

3.3.5. Giải pháp tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tình hình

phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm

sử dụng đất của các tổ chức
Thanh tra việc giao đất, cho thuê đất, thu tiền sử dụng đất trái thẩm

2013;
- Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính

quyền.
Thanh tra, kiểm tra việc sử dụng đất sau khi giao đất, cho thuê
đất đảm bảo sử dụng đất đúng mục đích và có hiệu quả. Cho phép

Luật Đất đai 2013 và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014

thống pháp luật về đất đai còn thiên về xử lý những quan hệ ban

của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Đất đai.

đầu có tính hành chính, chưa tiếp cận những biến động kịp thời của

1.3.1. Về công tác giao đất:

thị trường. Kinh tế - xã hội của đất nước chuyển động theo hướng

Giao đất có ý nghĩa quan trọng trong nội dung quản lý Nhà
nước đối với đất đai, là hoạt động của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền để chuyển giao trên thực tế đất và quyền sử dụng đất cho các
tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư sử dụng đất. Đến

công nghiệp hoá- hiện đại hoá, dẫn đến những biến động về quan hệ
đất đai làm xuất hiện nhiều vấn đề mới, Nhà nước phải đối mặt với
nhiều vấn đề bất cập trong quản lý.

nay, theo điều 3 Luật Đất đai năm 2013 quy định “Nhà nước giao

3.3.2. Giải pháp về quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, rà

quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước giao đất) là việc Nhà

soát hiện trạng sử dụng đất và xử lý sai phạm trong sử dụng đất

nước ban hành quyết định giao đất để trao quyền sử dụng đất cho đối


có hiệu quả.

tượng có nhu cầu sử dụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử
dụng đất”.

6

19


CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU

1.3.3. Nguyên tắc về giao đất, cho thuê đất

QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐƯỢC NHÀ

Giao đất, cho thuê đất là một vấn đề quan trọng trong công

NƯỚC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN

tác quản lý Nhà nước về đất đai, không chỉ đảm bảo quyền lợi cho

HOÀNG MAI.

người được thuê đất, giao đất về mục đích phát triển kinh tế, hạn
chế chí phí kinh doanh mà còn đảm bảo đất đai được sử dụng hợp

3.1. Những thuận lợi trong công tác giao đất, cho thuê đất cho
các tổ chức tại quận Hoàng Mai

Công tác quản lý đất đai của các cơ quan chức năng đối với các tổ

1.4.1.2. Hiện trạng sử dụng đất theo đối tượng sử dụng và đối tượng
quản lý trên phạm vi cả nước:

chức sử dụng đất còn chưa chặt chẽ dẫn đến tình trạng một số tổ chúc

Theo điều 10 Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT ngày

được giao đất, cho thuê đất tự chuyển đổi mục đích sử dụng đất, hay

02/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về thống kê,

không sử dụng hoặc sử dụng không hết phần điện tích được giao,

kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất thì chỉ tiêu

được thuê gây lãng phí quỹ đất. Công tác giám sát tình hình sử dụng

thống kê đất đai về loại đối tượng được Nhà nước giao sử dụng bao

đất sau khi đã giao, cho thuê chưa được quan tâm, chú trọng.

gồm: Hộ gia đình, cá nhân trong nước; tổ chức trong nước; tổ chức
nước ngoài, cá nhân nước ngoài và cộng đồng dân cư. Phân theo đối

18

7


tới hàng trăm nghìn ha sử dụng không đúng mục đích, bị lấn chiếm,
chuyển nhượng, cho thuê, cho mượn trái phép.
1.5. Các chính sách về giao đất, cho thuê đất đối với đối tượng sử
dụng là các tổ chức ở một số nước trên Thế giới và bài học kinh
nghiệm rút ra cho Việt Nam
1.5.1. Chính sách về giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức ở một số
nước trên Thế giới
1.5.1.1. Chính sách giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức của Đài
Loan
Luật đất đai của Đài Loan quy định hai hình thức sở hữu đất
đai đó là sở hữu Nhà nước và sở hữu tư nhân.
1.5.1.2. Chính sách giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức của Trung
Quốc
Luật đất đai sửa đổi của Trung Quốc năm 1999 quy định
thực hiện chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa về đất đai, tức là 2 hình
thức sở hữu là chế độ sở hữu Nhà nước và chế độ sở hữu tập thể của
quần chúng lao động. Sở hữu Nhà nước tức là quyền sở hữu đất đai
thuộc sở hữu nhà nước do Quốc Vụ viện thay mặt nhà nước thực

8

17


2.3.2. Công tác giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận

hiện. Mọi đơn vị và cá nhân đều không được xâm chiếm, mua bán

quyền sử dụng đất cho các tổ chức sử dụng đất trên địa bàn quận



quyền sử dụng đất của các tổ chức được giao đất, cho thuê đất trên

quyền tương tự đối với công dân của những nước này.

địa bàn quận Hoàng Mai là tương đối cao.
2.3.3. Thực trạng quản lý và sử dụng đất của các tổ chức được Nhà
nước giao đất, cho thuê đất trên địa bàn quận Hoàng Mai
Tình hình quản lý, sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình,
cá nhân trên địa bàn quận luôn được quan tâm. Hàng năm, phòng Tài
nguyên và Môi trường quận đều tổng hợp, cập nhật tình hình sử dụng
đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân. Theo đó, phân loại để theo
dõi việc sử dụng đất của các
2.3.4. Nhận xét chung tình hình sử dụng đất của các tổ chức được
Nhà nước giao đất, cho thuê đất.
Như vậy, qua kết quả nghiên cứu thực trạng của các tổ chức
trên địa bàn quận Hoàng Mai cho thấy công tác giao đất, cho thuê đất

16

9


CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN
LÝ VÀ TÌNH HÌNH SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC
ĐƯỢC NHÀ NƯỚC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT TRÊN ĐỊA
BÀN QUẬN HOÀNG MAI.

2.2.2.3. Hiện trạng sử dụng đất theo đối tượng được giao sử
dụng và đối tượng được giao quản lý trên địa bàn quận.

0,36% tổng diện tích; còn lại là tổ chức khác sử dụng 152,94ha,
chiếm 3,79% tổng diện tích.

bắc và 105 44’ - 106 02’ độ kinh đông. Ranh giới hành chính được

2.3. Thực trạng quản lý và sử dụng đất của các tổ chức được Nhà

xác định như sau:

nước giao đất, cho thuê đất trên địa bàn quận Hoàng Mai

- Phía Bắc giáp quận Hai Bà Trưng;
- Phía Nam huyện Thanh Trì;
- Phía Tây giáp huyện Thanh Trì và quận Thanh Xuân;
- Phía Đông giáp huyện Gia Lâm và quận Long Biên.

2.3.1. Các tổ chức được giao đất, cho thuê đất trên địa bàn quận
Hoàng Mai
- Trên địa bàn quận Hoàng Mai hiện có 725 tổ chức được
Nhà nước giao đất, cho thuê đất với tổng diện tích là 1.587,3 ha,
chiếm 50,28% tổng diện tích đất được Nhà nước giao đất, cho thuê
đất theo đối tượng sử dụng.

Hình 2.1 Sơ đồ vị trí quận Hoàng Mai

10

15



sự ổn định vững chắc, nguy cơ lạm phát vẫn tiềm ẩn. Tuy nhiên,

Theo số liệu kết quả báo cáo kiểm kê đất đai tính đến hết
ngày 31/12/2014 [31], tổng diện tích đất tự nhiên trên toàn quận là
4.032,38 ha được thể hiện tại bảng 2.2. Trong đó bao gồm:
- Nhóm đất nông nghiệp là 917,27 ha, chiếm 22,75% tổng
diện tích đất tự nhiên.
- Nhóm đất phi nông nghiệp là 3.115,04 ha, chiếm 77,25%

UBND Quận đã bám sát sự chỉ đạo của Thành phố và được sự quan
tâm giúp đỡ các Sở, Ngành của Thành phố cùng với sự chia sẻ và
đồng thuận của nhân dân nên đã đạt được những kết quả quan trọng:
nhiều chỉ tiêu xã hội thực hiện đúng kế hoạch đề ra. Các nhiệm vụ
chi đảm bảo theo dự toán phục vụ các nhiệm vụ chính trị, các mục
tiêu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của Quận và tốc

tổng diện tích đất tự nhiên.
- Nhóm đất chưa sử dụng là 0 ha.

độ tăng trưởng kinh tế cả giai đoạn bình quân đạt 16,44% .

2.2.2.2. Hiện trạng diện tích tự nhiên theo các đơn vị hành chính

b. Cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

trong quận được thể hiện chi tiết tại bảng 2.3 (tính đến hết ngày

Đến năm 2014, tỷ trọng các ngành trong cơ cấu kinh tế của
quận là: công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp chiếm 58,6%; thương


11


số phân bố không đồng đều, mật độ dân số cao nhất là phường Tân
2

được rút ngắn hơn. 100% trẻ mầm non được học Chương trình giáo

Mai 45.327 người/km , tiếp đến là các phường Tương Mai, Giáp Bát;

dục mầm non mới, 99,6% học sinh lớp 9 được công nhận tốt nghiệp

trong khi đó đơn vị có mật độ thấp nhất là phường Yên Sở 2.043

THCS.

2

2.

người/km ; Trần Phú 1.831 người/km
b. Lao động, việc làm

2.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội quận
Hoàng Mai.

Số liệu thống kê cho thấy số lượng lao động trong toàn quận

Lợi thế về vị trí địa lý nằm ở cửa ngõ phía Nam của thành


2.2.1. Tình hình quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn quận

Hệ thống giao thông của quận Hoàng Mai tương đối thuận lợi

Hoàng Mai

được chia làm 3 loại hình chính là đường thủy, đường sắt và đường
bộ.

Quận Hoàng Mai được thành lập và đi vào hoạt động từ
01/01/2004 theo Nghị định số 132/2003/NĐ-CP ngày 06/11/2003 của

b. Thực trạng phát triển giáo dục - đào tạo

Chính phủ. Cùng với các địa phương trong Thành phố, Đảng bộ, các

Trên địa bàn Quận hiện có 53 trường công lập (tăng 4 trường

cấp chính quyền và nhân dân quận Hoàng Mai đã thực hiện tốt các

so với năm 2011), 11 trường tư thục, dân lập, 209 nhóm trẻ tư thục;

chủ trương lớn của Nhà nước và của ngành về công tác quản lý đất

tổng số học sinh 60.366 học sinh (tăng 19.675 học sinh so với năm

đai, từng bước hạn chế được những tiêu cực phát sinh trong công tác

2011). Nề nếp kỷ cương được giữ vững, chất lượng giáo dục toàn