CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Năm 2015
Kính gửi: Hội đồng khoa học huyện An Lão
Họ và tên: Phạm Thị Huyền
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên- Trường Mầm non An Thọ
Tên sáng kiến: “ Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển tình cảm và kĩ
năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường Mầm non An Thọ thông qua
tổ chức hoạt động chơi ở các góc”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy và học cho học sinh 5 tuổi
1. Tóm tắt tình trạng giải pháp đã biết
Đối với trẻ mầm non, vui chơi là hoạt động chủ đạo, vì vậy hoạt động học
của trẻ thường được tổ chức thông qua chơi. Những hoạt động này rất quan
trọng trong việc hình thành ở trẻ một số nề nếp, thói quen, tình cảm, kĩ năng
sống cho trẻ. Theo chương trình giáo dục mầm non do Bộ giáo dục quy định
chia theo năm lĩnh vực giáo dục. Giáo viên xây dựng và tổ chức thực hiện kế
hoạch hoạt động với những tác động được cân nhắc cẩn thận để trẻ có thể tiến
bộ nhanh nhất, đặc biệt trẻ có thể tự làm, tự tìm hiểu, khám phá và thực hành trải
nghiệm...dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Giáo dục tình cảm và kĩ năng xã hội
được giáo viên tiến hành lồng ghép vào các hoạt động giáo dục trong ngày.
* Ưu điểm
- Giáo viên nhận thức rõ tầm quan trọng của việc chơi đối với sự phát
triển về tình cảm, kĩ năng xã hội của trẻ. Giáo viên nhiệt tình, tích cực trong rèn
kĩ năng sống cho trẻ qua hoạt động chơi.
- Thuận tiện cho giáo viên tham gia vào trò chơi ở góc cho trẻ.
- Tốn kém ít thời gian và kinh phí khi tổ chức hoạt động góc, công sức lao
động của giáo viên, hiệu quả đạt cao.
- Tạo sự đồng thuận cao của nhà trường và phụ huynh.
nghiệm cho trẻ về các mối quan hệ xã hội.
2
* Khả năng áp dụng nhân rộng.
Qua những kinh nghiệm đã được thực hiện và đối chiếu với điều kiện
thực tế ở lớp tôi, bản thân tôi nhận thấy có thể áp dụng đối với tất cả các lớp 5- 6
tuổi trong nhà trường và các trường mầm non đạt hiệu quả khả thi. Tuy vậy làm
thế nào để đạt hiệu quả cao phù hợp với điều kiện từng trường và khả năng vận
dụng sáng tạo của mỗi giáo viên.
* Hiệu quả, lợi ích được áp dụng giải pháp.
Như vậy qua các biện pháp tôi đã thực hiện điều thành công nhất mà lớp
tôi đạt được đó là trẻ được phát triển về tình cảm và kĩ năng xã hội tốt, khả năng
phối hợp giữa các nhóm tự nhiên, trẻ cảm nhận tốt các mối quan hệ trong xã hội,
khả năng xử lý những tình huống trong cuộc sống linh hoạt và điều quan trọng
hơn cả là giáo viên giảng dạy tôi thấy trẻ tích cực, nhanh nhẹn tham gia các trò
chơi làm cho tư duy, trí tuệ, tình cảm kĩ năng xã hội của trẻ được nâng lên rõ rệt.
Bản thân tôi thấy tự tin khi xây dựng các kế hoạch và các biện pháp hỗ trợ giúp
trẻ phát triển về trò chơi các góc theo chủ đề. Lớp tôi luôn là lớp được ban giám
hiệu nhà trường xếp loại tốt trong hoạt động góc và kết quả đánh giá trẻ về lĩnh
vực tình cảm và kĩ năng xã hội trẻ đạt trên 90% ở các chủ đề.
Vậy tôi làm đơn này đề nghị hội đồng khoa học Huyện An Lão xét duyệt,
công nhận sáng kiến: “ Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển tình cảm và
kĩ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường Mầm non An Thọ thông
qua tổ chức hoạt động chơi ở các góc”.
An Thọ, ngày 20 tháng 01 năm 2016
HIỆU TRƯỞNG
NGƯỜI VIẾT
bản, mạnh mẽ về chất lượng hiệu quả giáo dục đào tạo đáp ứng ngày càng tốt
hơn, giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện, phát triển tốt nhất tiềm
năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân..”. Nhận thức được tầm quan trọng
trong việc giáo dục con người ngay từ bậc học mầm non, để đáp ứng nhu cầu từ
thực tế trẻ phải luôn tích cực, chủ động trong mọi hoạt động trong thời kỳ hội
nhập. Thực hiện yêu cầu đó việc dạy và học từng bước được đổi mới trong
trường mầm non. Bởi hoạt động vui chơi là một món ăn tinh thần không thể
thiếu được đối với trẻ mầm non. Ở trẻ mẫu giáo lớn chơi là để thỏa mãn nhu cầu
hoạt động, đồng thời chơi còn là phương tiện giáo dục và phát triển, vì nội dung
4
chơi mang ý nghĩa giáo dục mạnh mẽ, nó ảnh hưởng trực tiếp đến tâm tư, tình
cảm và hành vi đạo đức của trẻ. Mặt khác chơi giúp trẻ làm quen với thế giới
hiện thực xung quanh, mở rộng tầm hiểu biết của chúng, kích thích trí thông
minh, lòng ham hiểu biết của trẻ. Đặc biệt trò chơi trong góc chơi có ý nghĩa
giáo dục và phát triển to lớn, nó tác động trực tiếp đến việc củng cố kiến thức và
phát triển các quá trình nhận thức như cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng.
Thông qua trò chơi trẻ giải quyết một số nhiệm vụ của trí lực, lĩnh hội kỹ năng
về ngôn ngữ, chính xác hóa các biểu tượng, các khái niệm đơn giản vì nhiệm vụ
chơi chính là nhiệm vụ nhận thức dưới hình thức chơi mà chính nhiệm vụ này
đặt ra yêu cầu bắt trẻ phải phân tích, tổng hợp, so sánh, phân loại và khái quát.
Tính hấp dẫn của hành động chơi trong trò chơi đã giúp trẻ tích cực hoạt động,
kích thích ngôn ngữ của trẻ từ đó hình thành một loạt các sản phẩm trí tuệ cần
thiết cho việc tiếp thu kiến thức mới như nhanh trí, linh hoạt, thích quan sát,
khám phá. Nhằm tạo điều kiện tốt nhất để trẻ được trải nghiệm, khám phá, ôn
luyện được củng cố kiến thức nhiều hơn, trẻ tự tin hơn trong giao tiếp nâng cao
chất lượng theo yêu cầu giáo dục mầm non trong tình hình mới. Khi tổ chức các
hoạt động nhằm phát triển trình cảm và kĩ năng xã hội cho trẻ tôi chưa thực sự
tỉ mỉ tìm tòi, sáng tạo.
thế nào để tình cảm và kĩ năng xã hội của trẻ được phát triển trong hoạt động
góc? Từ những trăn trở và qua thực tế giảng dạy tôi mạnh dạn đi sâu nghiên
cứu đề tài: “ Nâng cao chất lượng giáo dục phát triển tình cảm và kĩ năng xã
hội cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường Mầm non An Thọ thông qua tổ chức
hoạt động chơi ở các góc”
II.1. Tính mới, tính sáng tạo
Qua nghiên cứu bản thân tôi đã đưa ra các biện pháp như:
* Biện pháp 1: Xây dựng, lập kế hoạch tổ chức hoạt động chơi theo chủ đề.
Khi xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ tôi nhận thức rằng phát triển tình cảm
kĩ năng xã hội là một trong những nội dung quan trọng trong chương trình giáo
dục mầm non. Nó là tiền đề quan trọng trong việc học và phát triển toàn diện
nhân cách của trẻ mầm non. Nội dung giáo dục phát triển tình cảm- kĩ năng xã
hội được thiết kế xuất phát từ trẻ, gắn trẻ với cuộc sống hiện thực, hướng đến
hình thành các phẩm chất và kĩ năng sống cho trẻ. Giáo viên có thể chọn một
6
cách linh hoạt các nội dung hoạt động , phương tiện hình thức tổ chức để gây
hứng thú và giúp trẻ có cơ hội tìm hiểu, khám phá theo nhiều cách khác nhau.
Đối với trẻ mầm non thì “học mà chơi, chơi mà học”. Hoạt động trong các góc
chơi đối với trẻ mầm non là một xã hội thu nhỏ.Vì vậy tôi khi xây dựng kế
hoạch hoạt động chơi trong các góc tôi chú ý khi xây dựng nội dung giáo dục
tình cảm và kĩ năng xã hội phải đưa vào các chủ đề thích hợp và lựa chọn phù
hợp trình tự thực hiện chủ đề trong năm như: Trường mầm non, Bản thân, Gia
đình, Nghề nghiệp, Quê hương...Không nên lồng ghép quá nhiều nội dung tình
cảm kĩ năng xã hội vào một trò chơi.
Việc lập kế hoạch đưa ra các dự kiến về đồ dùng, đồ chơi, không gian
của góc chơi phù hợp với trẻ kích thích trẻ tham gia vào trò chơi.
Ví dụ: Kế hoạch hoạt động góc chơi trong chủ đề Trường mầm non của
lớp 5A1.
phối
hợp - Làm quen
chơi tại nhóm
- Bếp, bát, đĩa,
cùng
nhau
chơi một số thao tác
nhỏ.
thìa, tiền..
- Trẻ chọn đồ
- Quy trình làm
dùng.
1 số món ăn
đồ dùng, đồ chơi - Chế biến các
- Trẻ chế biến
cực hoạt động
7
- Trẻ biết cách
- Trẻ khám và
- Trẻ nhận vai
+ Góc chơi, thẻ
khám và chữa bệnh chữa bệnh cho
chơi và biết thể
chơi
- Trẻ biết giao tiếp
bệnh nhân.
hiện tốt cách
+ Dụng cụ khám
Bác
giữa người khám
- Trẻ đến siêu
+ Góc chơi, thẻ
giữa người bán với hàng : đồ dùng
thị mua hàng.
chơi
người mua mạnh
học tập…
- Người mua
- các mặt hàng :
dạn, tự tin ( Nhận
-Bán đồ chơi
biết trả tiền và
đồ dùng học
tiền, trả tiền)
trung thu như
mới
- Trao đổi ý định …
- Biết lau dọn, sắp
mua, mặc cả, trả
xếp đồ dùng gọn
tiền, cầm hàng
gàng, ngăn nắp
- Trẻ biết vai chơi
- Đóng vai bố ,
và cảm ơn.
- Trẻ biết cho
- Búp bê
của mình ,biết
mẹ, chăm sóc
em ăn,tắm cho
-Đồ dùng góc bế
8
+ Góc chơi, thẻ
các kĩ năng đã
-Xé dán trang trí dùng và nguyên
chơi
học (tô,vẽ,xé
trường mầm non vật liệu khác
- Nguyên liệu,
dán…) để tạo nên - Làm đồ dùng
nhau.
giấy màu, giấy
bức tranh về
đồ chơi trong
- Trẻ vẽ, xé, dán,
các loại, sáp
họa
phẩm
về trường mầm
với các bạn cùng
- Trẻ biết trân
non
nhóm chơi.
sĩ
đổi
trọng sản phẩm
- Trẻ mang sản
mình làm ra. Trẻ
phẩm sang góc
thích thú trước cái
bán hàng, xây
thông qua biểu
mẫu giáo yêu
mình.
điểm
thương
Trẻ hát, múa, vận
nhạc diễn nhóm, cá
nhân...
-Trẻ biết so sánh,
động...
HỌC TẬP – KP
-Chọn và phân - Trẻ+tìm
Góc
hình
chơi, t -Thẻ chơi. Một
phân loại đồ dùng
loại tranh lô tô
ảnh phân loại
- Kể chuyện:
chuyện theo
,đồ dùng đồ vật
Học - Kể chuyện sáng
Mèo con và
hình thức độc
để trẻ kể chuyện
tập- tạo
quyển sách
thoại hoặc theo
9
tô, thẻ số, chữ...
sách - Trẻ biết cầm và
- Thơ: Lời
nhóm.
nhóm và nhận
- Các loại lắp
dựng
mình .
- Lắp ghép cầu
vai chơi.
ráp.
- Biết lắp ghép
trượt, đu quay,
- Trẻ biết cách
Mô hình, gạch,
một số đồ dùng
ngôi trường.Biết xây
đồ chơi ở trường
thể hiện kĩ năng
được hoạt động tích cực và phải có nhiều đồ dùng đồ chơi do cô và trẻ làm từ
các nguyên liệu khác nhau song phải có ý nghĩa giáo dục đối với trẻ. Vì vậy
trong quá trình thực hiện tôi quan tâm đến việc tuyên truyền với các bậc phụ
huynh để đóng góp các nguyên học liệu cũ như: Bìa lịch cũ, các loại vỏ hộp, len,
vải vụn, họa báo. Sau khi đã có nguồn nguyên liệu phong phú tôi tiến hành làm
đồ dùng đồ chơi cho trẻ, tôi khuyến khích, vận dụng những khả năng vốn có của
trẻ để cùng cô tạo ra nhiều đồ dùng đồ chơi phục vụ việc “ Học bằng chơi, chơi
mà học” của trẻ đạt hiệu quả.
Việc tạo góc chơi phù hợp với kinh nghiệm của trẻ. Các góc chơi cần bố
trí không gian phù hợp cho việc đi lại, đủ không gian khuyến khích trẻ cùng hoạt
động, giao tiếp qua lại giữa các góc chơi.
Ví dụ: Góc chơi gia đình cần sắp xếp gần góc chơi bán hàng, góc bác sĩ
để khuyến khích các thành viên đi mua sắm, đi khám bệnh.
Đồ dùng đồ chơi đa dạng mang tính mở, luôn được bổ sung luân chuyển
và đổi mới tạo cho trẻ sự mới lạ kích thích trẻ tích cực hoạt động. Đồng thời mở
rộng nội dung chơi, các quan hệ giao tiếp (để trẻ thực hành,ứng xử trong giao
tiếp khi chơi).
Ví dụ: Một số dồ chơi đã sử dụng lâu ở góc chơi gia đình ta có thể chuyển
sang góc chơi bán hàng trong chủ điểm gia đình.
Khai thác những góc chơi nhằm phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội
một cách có hiệu quả nhất.
Ví dụ:
+ Góc xây dựng: Trong quá trình xây dựng, giáo viên tạo cho trẻ nhiều cơ
hội để hợp tác với bạn, giúp đỡ bạn khi cần. Trước khi xây dựng giáo viên gợi ý
để trẻ phân công, biết phối hợp hoạt động cùng nhau. Trong quá trình hoạt động,
giáo viên tạo tình huống để trẻ học hỏi, giúp đỡ lẫn nhau, biết chia sẻ hợp tác
11
với nhau. Động viên trẻ hoàn thành công trình xây dựng của mình và cùng chia
Trong khi tổ chức cho trẻ chơi cô quan sát biểu hiện của trẻ kịp thời tạo
tình huống nhằm duy trì hứng thú cho trẻ.
Ví dụ: Ở góc chơi gia đình trẻ đóng vai mẹ, trẻ lúng túng chơi với búp bê.
Cô có thể lại gần và gợi mở ở cửa hàng có rất nhiều hàng mới đang khuyến mại
mẹ nên cho bé đi mua sắm. Từ đó tạo cho trẻ thêm ý tưởng và hứng thú khi chơi
trò chơi.
Trong quá trình chơi giáo viên cũng thường xuyên động viên những trẻ
còn nhút nhát tham gia vào các vai chính của trò chơi.
Tổ chức cho trẻ xem tranh ảnh băng hình về các mối quan hệ giao tiếp
trong các hoạt động, sinh hoạt của người lớn. Các nội dung này thực hiện vào
tất cả các hoạt động trong ngày như lúc đón- trả trẻ, lúc chơi ngoài trời, hay
trong hoạt động chiều. kể cho trẻ những câu chuyện, bài thơ, câu đố có nội dung
giáo dục tình cảm và kĩ năng xã hội tùy theo chủ đề đang triển khai để mở rộng
nội dung chơi cho phù hợp.
Một số bài thơ, câu chuyện như: “Sáo học nói” “Bác gấu đen”,“Lời
chào”...Chuyện : “Ba cô gái”, “ Ba chú lợn nhỏ”, “ Hai anh em”..Hay những câu
đố có nội dung gắn với từng mảng hoạt động của người lớn trong cuộc sống
hằng ngày.
Tổ chức cho trẻ đi thăm quan tiếp xúc với các hoạt động sản xuất, các mối
quan hệ giao tiếp ứng xử của người lớn: Thăm quan phòng khám, của
hàng..hướng trẻ tới những mối quan hệ tốt đẹp, những cách ứng xử hay với
những người xung quanh.
II.2 Khả năng áp dụng nhân rộng
Các biện pháp tôi đưa ra trong đề tài này đã được áp dụng thực tế tại lớp 5
tuổi A1- trường màm non An Thọ, Các giải pháp đưa ra phù hợp, phong phú có
hiệu quả trên trẻ. Qua những kinh nghiệm đã thực hiện và đối chiếu với điều
kiện thực tế ở lớp tôi, bản thân tôi nhận thấy có thể áp dụng đối với tất cả các
lớp 5- 6 tuổi trong nhà trường. Ngoài ra có thể áp dụng nhân rộng ra các trường
c. Giá trị làm lợi khác
Sau khi áp dụng một số biện pháp trên tôi thu được một số kết quả sau:
14
ND đánh
Khi chưa áp dụng các biện
giá
1.Giáo
Sau khi áp dụng các biện pháp
pháp
-Trong xây dựng kế hoạch, tổ - Chủ động trong việc xây dựng kế
viên
chức hoạt động cho trẻ còn hoạch, thiết kế và tổ chức hoạt
thiếu chủ động và các hoạt động cho trẻ, chú trọng các hoạt
động cho trẻ trải nghiệm còn động trải nghiệm cho trẻ.
hạn chế.
- Giáo viên linh hoạt sáng tạo
- Chưa dựa trên hứng thú, trong việc vận dụng và sử dụng
kinh nghiệm của cá nhân trẻ.
các sản phẩm của trẻ đưa vào hoạt
năng xã
- Trẻ chưa đạt: 4%
- Trẻ chưa đạt: %
hội
4.Nội
- Các trò chơi và nội dung - Các trò chơi và nội dung chơi
dung
trong góc học tập còn nghèo trong góc phong phú. Trên cùng
hoạt
nàn đơn điệu và thường lặp đi một đồ chơi, trò chơi có nhiều
động cho lặp lại nên chưa phát huy tính cách chơi khó, dễ khác nhau để
phù hợp với từng nhận thức và đối
trẻ ở các tích cực của trẻ.
góc chơi.
- Nội dung tích hợp theo chủ tượng trẻ.
đề còn yếu.Ngôn ngữ trẻ hạn - Nội dung tích hợp theo chủ đề
chế.
phong phú. Ngôn ngữ trẻ phát
Tên
góc
Mục đích yêu
cầu
Nội dung
Hoạt động của trẻ
Đồ dùng
phương tiện
PHÂN VAI
- Trẻ biết tự
nhận góc chơi,
vai chơi, phối
hợp cùng nhau
chơi đoàn kết
Nấu
-Trẻ biết sắp
ăn xếp đồ dùng,
đồ chơi gọn
gàng.
-Biết quy trình
nấu 1 số món
ăn đơn giản
-Trẻ hứng thú,
tích cực hoạt
động
- Quy trình làm
1 số món ăn
- An bum về
thao tác chế
biến.
- Trẻ khám và
chữa bệnh cho
bệnh nhân.
- Tư vấn cách
chăm sóc sức
khỏe cho mọi
người
- Bước đầu biết
kê đơn thuốc cho
bệnh nhân
- Trẻ nhận vai chơi
và biết thể hiện tốt
cách khám và chữa
bệnh...
- Trẻ dùng bút kê
đơn thuốc theo kí
hiệu riêng của trẻ
+ Góc chơi, thẻ
chơi
+ Dụng cụ
khám chữa
bệnh.
tự tin ( Nhận
gia đình như ti
phẩm
bán nhận tiền và
tiền, trả tiền)
trả lại nếu còn thừa vi,tủ lạnh,tủ
Bán - Biết giới
tiền
quần áo….
hàng thiệu với khách
- Trao đổi ý định
hàng một vài
mua, mặc cả, trả
mặt hàng mới
tiền, cầm hàng và
con và đưa con
ốm,cho em tới
đi học
- Búp bê
bế em …
- Trẻ biết sử
trường mầm non
NGHỆ THUẬT
- Tô màu tranh
-Trẻ lựa chọn đồ
+ Góc chơi, thẻ
dụng các kĩ
-Vẽ,xé dán trang
dùng và nguyên
chơi
năng đã học
trí tranh về gia
- Trao đổi ý tưởng nước, hồ dán,
Bé
ngày 20/11
của mình với các lịch cũ...
làm
- Biết sử dụng
bạn
18
cùng
nhóm
họa
sĩ
dụng cụ,
chơi.
nguyên vật liệu
bài hát, trò chơi Múa cho mẹ
vai chơi của mình.
bài trong chủ
thông qua biểu
xem,bông hồng
Trẻ hát, múa, vận
điểm
tặng mẹ và
động...
nhạc diễn nhóm, cá
nhân...
cô,những bông
-Trẻ biết so
hoa những bài ca
HỌC TẬP – KP
-Chọn và phân
- Trẻ tìm hình ảnh
- Kể chuyện:
bằng tranh chuyện
loại, tranh ảnh,
tập- chữ trong từ
Bông hoa cúc
theo hình thức độc
lô tô
sách - Xếp tương
trắng;Ba cô
thoại hoặc theo
- Bút, biểu
ứng
gái,Tích Chu,Cô
nhóm.
bảng ...
dùng đồ vật để
- Trẻ dùng bút nối
19
đúng cách
-Đồng dao: Bà
trẻ kể chuyện
Còng
- Chia đôi số
lượng
- biết nhận vai
XÂY DỰNG
- Xây ngôi nhà -Trẻ cùng nhau
+ Góc chơi, thẻ
chơi và thể hiện
của bé
thoả thuận tại
H1:Trẻ đang chơi các trò chơi trong góc học tập cùng nhau
20
H2: Trẻ đang chơi ở góc bán hàng
H3: Trẻ hứng thú vào các trò chơi trong góc chơi mới
21
H4: Trẻ tập làm bác sĩ
H5:Trẻ đoàn kết cùng chơi góc xây dựng
22
H6: Trẻ tập làm nội trợ
* Biện pháp 3: Tạo tình huống chơi phù hợp và tăng cường vốn kinh
nghiệm cho trẻ về các mối quan hệ xã hội.
H7:Cô tạo tình huống khi trẻ chơi làm bác sĩ
23
H8: Cô tạo tình huống để trẻ tạo công trình xây dựng đẹp