BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
……………………….
HUỲNH TUẤN ANH
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA, GIẢI
QUYẾT TRANH CHẤP, KHIẾU NẠI VỀ
ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ
HÀ TIÊN TỈNH KIÊN GIANG
GIAI ĐOẠN 2010-2014
LUẬN VĂN KỸ SƢ NGÀNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Cần Thơ – 2015
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA MÔI TRƢỜNG & TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
BỘ MÔN TÀI NGUYÊN ĐẤT ĐAI
………………………………
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA, GIẢI
QUYẾT TRANH CHẤP, KHIẾU NẠI VỀ
ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ
HÀ TIÊN TỈNH KIÊN GIANG
GIAI ĐOẠN 2010-2014
LUẬN VĂN KỸ SƢ NGÀNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
CÁN BỘ HƢỚNG DẪN
...............................................................................................................................................
Đánh giá:................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
Hà Tiên, ngày … tháng … năm 2015
i
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA MÔI TRƢỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
BỘ MÔN TÀI NGUYÊN ĐẤT ĐAI
Xác nhận của Bộ Môn về đề tài
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA GIẢI QUYẾT TRANHCHẤP
KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃHÀ TIÊN
TỈNH KIÊN GIANGGIAI ĐOẠN NĂM 2010-2014
Sinh viên thực hiện: Huỳnh Tuấn Anh ( MSSV: 4115002)
Lớp Quản Lý Đất Đai khóa 37(2011) thuộc bộ môn Tài Nguyên Đất Đai – Khoa
Môi Trƣờng Và Tài Nguyên Thiên Nhiên – Trƣờng Đại Học Cần Thơ. Từ Ngày
04/01/2015 đến ngày 15/05/2015.
Xác nhận của Bộ Môn: ..........................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
Đánh giá:................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA MÔI TRƢỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
BỘ MÔN TÀI NGUYÊN ĐẤT ĐAI
Xác nhận của hội đồng chấm báo cáo Luận Văn Tốt Nghiệp
Đề Tài:
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
KHIẾU NẠI VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ HÀ TIÊN
TỈNH KIÊN GIANG GIAI ĐOẠN NĂM 2010-2014
Sinh viên thực hiện: Huỳnh Tuấn Anh ( MSSV: 4115002)
Lớp Quản Lý Đất Đai khóa 37(2011) thuộc bộ môn Tài Nguyên Đất Đai –
Khoa Môi Trƣờng Và Tài Nguyên Thiên Nhiên – Trƣờng Đại Học Cần Thơ. Từ
Ngày 04/01/2015 đến ngày 15/05/2015.
Xác nhận của hội đồng: ...............................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
Đánh giá:................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
Cần Thơ, ngày … tháng … năm 2015
Chủ Tịch Hội Đồng
LỊCH SỬ CÁ NHÂN
iv
LỊCH SỬ CÁ NHÂN
tập và tạo điều kiện tốt nhất để con có kết quả nhƣ ngày hôm nay.
Xin chân thành cảm ơn các bạn lớp Quản lý đất đai K37 đã động viên giúp đỡ tôi trong
quá trình học tập và thực hiện bài báo cáo thực tập.
Xin chân thành cảm ơn!
Huỳnh Tuấn Anh
vi
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân. Các số liệu, kết quả trình
bày trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ
luận văn nào trƣớc đây.
Tác giả luận văn
Huỳnh Tuấn Anh
vii
MỤC LỤC
Xác nhận của Phòng Tài Nguyên & Môi Trƣờng thị xã Hà Tiên ....................... i
Xác nhận của Bộ Môn về đề tài............................................................................. ii
Xác nhận của Cán bộ hƣớng dẫn đề tài ............................................................... iii
Xác nhận của hội đồng chấm báo cáo Luận Văn Tốt Nghiệp............................ iv
LỊCH SỬ CÁ NHÂN .............................................................................................. iv
1.3.8 Trình tự và thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai .................................... 11
1.4 Khái quát về khiếu nại đất đai .................................................................... 14
1.4.1 Khái niệm về khiếu nại.............................................................................. 14
1.4.2 Nguyên tắc khiếu nại và giải quyết khiếu nại ........................................... 14
1.4.3 Trách nhiệm giải quyết khiếu nại và phối hợp giải quyết khiếu nại ....... 14
1.4.4 Trình tự và thủ tục khiếu nại ................................................................... 15
1.4.5 Quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại ................................................... 16
1.4.6 Quyền và nghĩa vụ của người bị khiếu nại ............................................... 17
1.5 Giới thiệu sơ lƣợc về thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang ............................ 18
1.5.1 Vị trí địa lý ................................................................................................ 18
1.5.2 Địa hình, địa mạo ..................................................................................... 19
1.5.3 Nhận xét chung ......................................................................................... 19
CHƢƠNG II: PHƢƠNG TIỆN VÀ PHƢƠNG PHÁP THỰC HIỆNError! Bookmark n
2.1 Phƣơng tiện thực hiện...................................... Error! Bookmark not defined.
2.2 Nội dung và Phƣơng pháp thực hiện.......................................................... 21
2.2.1 Nội dung thực hiện .................................................................................. 21
2.2.2 Phương pháp thực hiện ............................................................................. 21
CHƢƠNG III. KẾT QUẢ THẢO LUẬN ........................................................... 23
3.1 Tình hình tranh chấp về đất đai trên địa bàn thị xã Hà Tiên giai đoạn
từ năm 2010 đến 2014. ....................................................................................... 23
3.1.1. Tình hình tranh chấp và giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn
thị xã Hà Tiên giai đoạn từ năm 2010 đến 2014. .............................................. 23
3.1.2 Các dạng tranh chấp về đất đai trên địa bàn thị xã Hà Tiên từ 2010
đến 2014. ........................................................................................................... 29
3.1.3. Quy trình giải quyết tranh chấp về đất đai của UBND thị xã Hà Tiên. .. 29
3.2. Tình hình khiếu nại về đất đai trên địa bàn thị xã Hà Tiên giai đoạn
từ năm 2010 đến năm 2014................................................................................ 34
ix
Bản đồ vị trí thị xã Hà Tiên
Hình 3.1
Số lƣợng và tỷ lệ giải quyết các vụ tranh chấp về đất đai trên 25
địa bàn thị xã Hà Tiên từ năm 2010 đến năm 2014.
Hình 3.2
Lƣợng đơn yêu cầu tranh chấp về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 26
21
Tiên năm 2010.
Hình 3.3
Lƣợng đơn yêu cầu tranh chấp về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 27
Tiên năm 2011
Hình 3.4
Lƣợng đơn yêu cầu tranh chấp về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 28
Tiên năm 2012
Hình 3.5
Lƣợng đơn yêu cầu tranh chấp về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 29
Tiên năm 2013
xi
Hình 3.12
Lƣợng đơn yêu cầu khiếu nại về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 39
Tiên năm 2011
Hình 3.13
Lƣợng đơn yêu cầu khiếu nại về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 40
Tiên năm 2012
Hình 3.14
Lƣợng đơn yêu cầu khiếu nại về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 41
Tiên năm 2013
Hình 3.15
Lƣợng đơn yêu cầu khiếu nại về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 42
Tiên năm 2014
Hình 3.16
Tổng hợp các dạng khiếu nại về đất đai trên địa bàn thị xã Hà 43
Tiên giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2014
Hình 3.17
Ban lãnh đạo
GCN QSDĐ
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
QSDĐ
Quyền sử dụng đất
xiii
TÓM LƢỢC
Đề tài đƣợc thực hiện tại phòng Tài Nguyên Và Môi Trƣờng thị xã Hà Tiên với mục
đích tìm hiểu đƣợc thực trạng tranh chấp, khiếu nại đất đai và quy trình giải quyết
tranh chấp, khiếu nại đất đai trên địa bàn thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang. Tình hình
tranh chấp trên địa bàn thị xã Hà Tiên diễn biến không đều qua các năm với tổng
lƣợng đơn vẫn còn cao là 136 vụ, trong đó năm 2012 là cao nhất chiếm 46 vụ. Dạng
tranh chấp về quyền sử dụng đất chiếm cao nhất 54 vụ. Tuy nhiên, chiều hƣớng có
diễn biến tốt, số lƣợng đơn cũng nhƣ các dạng trạng chấp đều giảm từ 2010 đến 2014.
Việc khiếu nại diễn ra gần giống nhƣ các trƣờng hợp tranh chấp, số lƣợng vẫn còn
nhiều là 95 vụ, cao nhất là năm 2012 có 32 vụ. Trong đó dạng về quyền sử dụng đất
có số lƣợng cao nhất 37 vụ. Theo đánh giá số lƣợng cũng nhƣ các dạng khiếu nại đều
giảm từ 2010 đến 2014. Tập thể cán bộ tại phòng TN & MT đã có nhiều nỗ lực nên
công việc đạt đƣợc hiệu quả rất cao, mặt khác do sự hiểu biết của ngƣời dân về pháp
luật đất đai ngày càng đƣợc nâng cao.
không xác định đƣợc cột mốc, hồ sơ thiếu hoặc bị thất lạc, không làm đủ thủ thục
trong quá trình chuyển nhƣợng hay tặng cho. Từ đó, đã xảy ra tình trạng khiếu kiện
vƣợt cấp, thƣ gửi nhiều nơi và giải quyết nhiều lần vẫn chƣa xong.
Vì vậy, ngày nay thanh tra và giải quyết tranh chấp, khiếu nại đất đai là vấn đề càng
đƣợc nhiều ngƣời dân và nhiều cấp cơ quan nhà nƣớc quan tâm. Đề tài “Đánh giá
công tác thanh tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai trên địa bàn thị xã
Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2010- 2014” đƣợc thực hiện với mục tiêu:
xv
- Khảo sát và đánh giá thực trạng thanh tra, giải quyết tranh chấp khiếu nại về đất đai
tại địa bàn thị xã Hà Tiên giai đoạn 2010- 2014
- Xác định những dạng tranh chấp, khiếu nại về đất đai xảy ra chủ yếu tại thị xả Hà
Tiên.
- Tìm hiểu quy trình giải quyết tranh chấp khiếu nại về đất đai trên địa bàn từ đó rút ra
những ƣu khuyết điểm, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm giúp cho công tác thanh tra
và giải quyết tranh chấp khiếu nại trên địa bàn ngày càng tốt hơn.
xvi
CHƢƠNG 1: LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU
1.1 Những khái niệm cơ bản về đất đai
1.1.1 Khái niệm về đất đai
Đất đai về mặt tự nhiên mà nói thì đó là một thực thể bao gồm các thành phần khí
quyển, sinh quyển và địa quyển. Các thành phần này tồn tại trong mối quan hệ tác
động lẫn nhau và có chu kỳ dự đoán đƣợc, sự thay đổi tính chất của thành phần này có
thể làm thay đổi tính chất của thành phần khác. Trong đó:
+ Khí quyển: bao gồm các yếu tố về khí hậu thời tiết nhƣ: mƣa, gió, nhiệt, bức xạ
quan hoặc tổ chức liên chính phủ, cơ quan đại diện của tổ chức liên chính phủ;
- Ngƣời Việt Nam định cƣ ở nƣớc ngoài theo quy định của pháp luật về quốc tịch.
- Doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài gồm doanh nghiệp 100% vốn đầu tƣ nƣớc
ngoài, doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp Việt Nam mà nhà đầu tƣ nƣớc ngoài
mua cổ phần, sáp nhập, mua lại theo quy định của pháp luật về đầu tƣ. (Quốc hội,
2013).
1.1.3 Vai trò của đất đai trong đời sống
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con ngƣời. Đất là
nền tảng là bệ đỡ cho sự sống nói chung, và của con ngƣời nói riêng. Qua quá trình
phát triển lâu dài cùng với sự hình thành sự sống và phát triển của loài ngƣời thì đất
đai đƣợc sử dụng cho đến khi xuất hiện các hình thái nhà nƣớc thì việc sử dụng đất đai
đƣợc áp dụng với những chế độ pháp lý khác nhau điều này phụ thuộc vào chế độ
chính trị, kinh tế xã hội của một quốc gia ở từng thời kỳ, từng giai đoạn lịch sử nhất
định. Nhƣng nhìn chung vai trò của đất đai đƣợc thể hiện ở hai phƣơng diện sau:
a) Về phƣơng diện kinh tế
Với đặc thù độc đáo mà không một vật thể tự nhiên nào có đƣợc là độ phì nhiêu đất,
đất cung cấp dinh dƣỡng cho toàn bộ cây trồng vật nuôi, giúp cho nó sinh sôi nảy nở
và phát triển. Đất là một tƣ liệu sản xuất quan trọng không thể thay thế đƣợc cho một
số nghành sản xuất nông, lâm ngƣ nghiệp, đặc biệt đối với một nƣớc có nguồn chủ yếu
từ nông nghiệp nhƣ nƣớc ta thì điều này càng quan trọng hơn.
Ở một vùng đất nhất định kết cấu của đất có thể dùng làm nguyên liệu cho một số
nghành sản xuất phục vụ cho đời sống xã hội nhƣ: gạch, ngói, đồ gốm… Điều này
không chỉ dừng lại ở chỗ là có đƣợc những vật liệu phục vụ cho xây dựng mà còn là
nơi tạo nguồn thu về mặt kinh tế cho dân cƣ tham gia vào công việc đó nói riêng và
cho sự phát triển của một quốc gia nói chung.
Khi đề cập đến vai trò của đất đai, hẳn nhiên chúng ta điều biết đất đai luôn là địa
điểm mà con ngƣời xây dựng nhà cửa, các công trình văn hóa, đặt máy móc, kho tàn,
bến bãi, nhà xƣởng… đồng thời đất cũng là nơi phân bố dân cƣ các nghành kinh tế
Quốc dân.
Đối với môi trƣờng, đất là chỗ dựa cho tất cả các hệ sinh thái, đất là một trong những
1.2.2 Nội dung của thanh tra đất đai
- Thanh tra việc chấp hành pháp luật về đất đai của Ủy ban nhân dân các cấp;
- Thanh tra việc chấp hành pháp luật về đất đai của ngƣời sử dụng đất và của tổ chức,
cá nhân khác có liên quan;
- Thanh tra việc chấp hành các quy định về chuyên môn, nghiệp vụ trong lĩnh vực đất
đai.( Quốc hội, 2013).
1.2.3 Mục đích, nguyên tắc hoạt động thanh tra
3
Mục đích hoạt động thanh tra
Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách,
pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền biện pháp khắc phục;
phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức, cá
nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, góp phần nâng
cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nƣớc, bảo vệ lợi ích của Nhà nƣớc,
quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân(Quốc hội, 2010).
Nguyên tắc hoạt động thanh tra
- Tuân theo pháp luật, bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ,
kịp thời.
- Không trùng lặp về phạm vi, đối tƣợng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ
quan thực hiện chức năng thanh tra; không làm cản trở hoạt động bình thƣờng của cơ
quan, tổ chức, cá nhân là đối tƣợng thanh tra. (Quốc hội, 2010).
1.2.4 Quyền hạn và trách nhiệm của đoàn thanh tra và thanh tra viên đất đai
khiếu nại về kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra theo quy định của pháp
luật về khiếu nại.
- Yêu cầu bồi thƣờng thiệt hại theo quy định của pháp luật.
- Cá nhân là đối tƣợng thanh tra có quyền tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật của
ngƣời ra quyết định thanh tra, Trƣởng đoàn thanh tra, Thanh tra viên, ngƣời đƣợc giao
thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, cộng tác viên thanh tra, thành viên khác
của Đoàn thanh tra theo quy định của pháp luật về tố cáo.
Đối tƣợng thanh tra có quyền sau đây:
- Chấp hành quyết định thanh tra.
- Cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu theo yêu cầu của ngƣời ra
quyết định thanh tra, Trƣởng đoàn thanh tra, Thanh tra viên, ngƣời đƣợc giao thực
hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, cộng tác viên thanh tra, thành viên khác của
Đoàn thanh tra và phải chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về tính chính xác, trung thực
của thông tin, tài liệu đã cung cấp.
- Thực hiện yêu cầu, kiến nghị, kết luận thanh tra, quyết định xử lý của ngƣời ra quyết
định thanh tra, Trƣởng đoàn thanh tra, Thanh tra viên, ngƣời đƣợc giao thực hiện
nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, cộng tác viên thanh tra, thành viên khác của Đoàn
thanh tra và cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền. (Quốc hội, 2010).
1.2.6 Cơ sở ra quyết định thanh tra
Việc ra quyết định thanh tra phải có một trong các căn cứ sau đây:
- Kế hoạch thanh tra.
- Theo yêu cầu của Thủ trƣởng cơ quan quản lý nhà nƣớc.
- Khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
- Yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng. (Quốc hội,
2010).
5
+ Lập biên bản, hoàn chỉnh hồ sơ từng phần của cuộc thanh tra.
Bƣớc 4: Kết thúc thanh tra
6
+ Xây dựng báo cáo kết quả thanh tra.
+ Xây dựng và công bố kết luận thanh tra (Đặng Nhƣ Hiển, 2007).
1.3 Một số khái niệm liên quan đến tranh chấp đất đai
1.3.1 Khái niệm về tranh chấp đất đai
Khái niệm về tranh chấp đất đai
Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất giữa hai
hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.( Quốc hội, 2013).
hay có khái niệm cụ thể hơn về tranh chấp đất đai:
tranh chấp đất đai là các mâu thuẩn, bất đồng ý kiến của các chủ thể tham gia vào quan
hệ pháp luật đất đai khi họ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm
phạm.( Bùi Quang Nhơn và Kim Oanh Na, 2000).
1.3.2 Đặc Điểm tranh chấp đất đai
Tranh chấp đất đai là một hiện tƣợng xã hội đƣợc phát sinh từ khi có sự chiếm hữu, sử
dụng đối với đất đai, là hiện tƣợng xã hội phức tạp, do lịch sử để lại hoặc do phát sinh
các chính sách đất đai trong quá trình đổi mới và hoàn thiện xã hội nói chung và chế
độ xã hội chủ nghĩa nói riêng.
Trong những năm gần đây tình hình tranh chấp đất đai ở nƣớc ta có chiều hƣớng gia
tăng về số lƣợng, tính chất phức tạp, đặc biệt xuất hiện khá nhiều vụ việc tranh chấp
mang tính chất đông ngƣời có lúc có nơi đã trở thành điểm nóng của từng địa phƣơng
gây tổn thất và ảnh hƣởng đến an ninh, chính trị xã hội ở địa phƣơng, gây phức tạp
cho việc giải quyết của bộ máy quản lý nhà nƣớc.( Vi Văn Đài và Mai Thị Nghị,
2006).
1.4.3 Các chủ thể trong tranh chấp đất đai
- Tranh chấp đất đai giữa cá nhân với cá nhân.
- Tranh chấp đất đai giữa nội bộ trong gia đình