Quy định của pháp luật hiện hành và thực tế tuân thủ pháp luật thuế về giảm
trừ gia cảnh
Trong bất kì một chế độ xã hội nào, thuế luôn luôn là một công cụ thể hiện quyền
lực của Nhà nước và là nguồn tài chính chủ yếu. Với xu thế nhất thể hóa các khu
vực và toàn cầu hóa nhằm khai thác tối đa lợi thế so sánh của mỗi quốc gia nói
riêng và khu vực nói chung, đã đặt các nhà hoạch định chính sách kinh tế, tài chính
trước những thách thức lớn lao đòi hỏi phải cải cách toàn diện. Nghị Quyết Đại hội
Đảng IX và X đã xác định “Áp dụng thuế thu nhập cá nhân thống nhất và thuận lợi
cho mọi đối tượng chịu thuế, bảo đảm công bằng xã hội và tạo động lực phát triển”
và “Hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế theo nguyên tắc công bằng, thống nhất
và đồng bộ… Điều chỉnh chính sách thuế theo hướng giảm và ổn định thuế suất,
mở rộng đối tượng thu, điều tiết hợp lý thu nhập”. Cụ thể hoá Nghị quyết đại hội
Đảng, Bộ Chính trị đã thông qua Chiến lược cải cách thuế đến năm 2010, trong đó
đặt ra yêu cầu: “Cần sớm xác định các bước đi thích hợp để tăng tỷ trọng các nguồn
thu trong nuớc cho phù hợp với tiến trình hội nhập. Mở rộng diện thuế trực thu và
tăng tỷ lệ thu từ thuế trực thu”. Việc ban hành kịp thời Luật này là góp phần thể chế
hoá chính sách thuế của Đảng.
Để đạt được mục tiêu gia nhập vào WTO, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia,
tất cả các chính sách thuế hiện hành đều đã được thay đổi theo hướng giảm nghĩa vụ
thuế. Luật thuế thu nhập cá nhân 2007 đã quy định một chế định mới nhằm mục
địch giảm nghĩa vụ thuế cho người nộp thuế, đó là giảm trừ gia cảnh. Đây là một
trong những quy định tiến bộ, thiết thực tuy nhiên vẫn còn những điểm hạn chế. Để
làm rõ quy định của pháp luật về giảm trừ gia cảnh cũng như tình hình thực thi
pháp luật về giảm trừ gia cảnh trên thực tế ở nước ta, em đã lựa chọn đề tài “ Giảm
trừ gia cảnh theo quy định của pháp luật hiện hành, thực tế tuân thủ pháp luật thuế
về giảm trừ gia cảnh và hướng khắc phục của người nghiên cứu” cho bài tập lớn.
I. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ GIẢM TRỪ GIA CẢNH
1. Khái niệm giảm trừ gia cảnh
lịch hay năm tài chính). Tuy nhiên, một số nước lại đưa ra những định nghĩa về cá
nhân cư trú cụ thể hơn và có điểm khác với định nghĩa nêu trên. Chẳng hạn như
Nhật Bản đưa ra một định nghĩa tương đối phức tạp, trong đó có 3 khái niệm khác
nhau là cá nhân cư trú thường xuyên, cá nhân cư trú không thường xuyên và cá
nhân không cư trú. Cụ thể là :
+ Cá nhân cư trú thường xuyên là cá nhân định cư thường xuyên ở Nhật Bản liên
tục từ 1 đến 5 năm trở lên .
+ Cá nhân cư trú không thường xuyên là cá nhân không có ý định cư trú thường
xuyên tại Nhật nhưng có nơi thường trú ở Nhật từ 1 năm trở lên và không được quá
5 năm .
+ Cá nhân không cư trú là cá nhân không có nơi định cư tại Nhật Bản và sống tại
Nhật Bản ít hơn 1 năm .
Các cá nhân nước ngoài đến Nhật Bản sẽ được coi là có nơi cư trú tại Nhật Bản trừ
khi các hợp đồng lao động hoặc các giấy tờ khác chỉ rõ rằng họ sẽ ở lại Nhật Bản ít
hơn một năm. Các cá nhân cư trú thường xuyên bị tính thuế trên thu nhập từ mọi
nguồn; các cá nhân cư trú không thường xuyên bị tính thuế trên thu nhập có nguồn
gốc từ nước ngoài nhưng được trả tại Nhât Bản hoặc chuyển đến Nhật Bản. Các cá
nhân không cư trú chỉ phải nộp thuế đối với thu nhập có nguồn gốc từ Nhật Bản.
Ở Trung Quốc quy định, một cá nhân đang cư trú trong biên giới của Trung Quốc
hoặc những người không cư trú, nhưng cuộc sống bên trong biên giới của Trung
Quốc cho không ít hơn một năm phải nộp thuế thu nhập cá nhân trên bấc kỳ thu
nhập thu được từ bên trong hay bên ngoài biên giới Trung Quốc. Một cá nhân
không phải là người cư trú cũng như cuộc sống bên trong biên giới của Trung Quốc
hoặc những người không cư trú và sống bên trong biên giới ít hơn một năm phải
nộp thuế thu nhập cá nhân trên bất kỳ thu nhập thu được từ bên trong biên giới
Trung Quốc.
Luật thuế TNCN ở Việt Nam quy định điều kiện một cá nhân được coi là cá nhân
cư trú rất cụ thể. Theo đó, cá nhân cư trú phải đảm bảo các điều kiện sau:
thuế, bao gồm: người nước ngoài làm việc tại Việt Nam; người nước ngoài không
hiện diện tại Việt Nam nhưng có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam.
2.2. Các khoản thu nhập được giảm trừ gia cảnh
Điều 3 Luật thuế TNCN quy định các khoản thu nhập chịu thuế của cá nhân bao
gồm: (1) Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh; (2) Thu nhập từ tiền lương,
tiền công mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động; (3) Thu nhập từ
đầu tư vốn (bao gồm: tiền lãi cho vay, lợi tức cổ phần); (4) Thu nhập từ chuyển
nhượng vốn (bao gồm: thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh
tế, từ chuyển nhượng chứng khoán, từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác;
(5) Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản (bao gồm: thu nhập từ chuyển nhượng
quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, từ chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc
sử dụng nhà ở, từ chuyển nhượng quyền thuê đất, thuê mặt nước, các khoản thu
nhập khác từ chuyển nhượng bất động sản); (6) Thu nhập từ trúng thưởng; (7) Thu
nhập từ bản quyền; (8) Thu nhập từ nhận thừa kế là chứng khoán, phần vốn trong
các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và tài sản khác phải đăng ký sở
hữu hoặc đăng ký sử dụng; (10) Thu nhập từ nhận quà tặng là chứng khoánh, phần
vốn vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và tài sản khác
phải đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng.
Tuy nhiên, không phải tất các khoản thu nhập trên đều được hưởng giảm trừ gia
cảnh. Pháp luật thuế TNCN quy định cá nhân cư trú chỉ được hưởng mức giảm trừ
gia cảnh đối với hai loại thu nhập, đó là: Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh
doanh, và thu nhập từ tiền lương, tiền công. Quy định như vậy là hợp lí, nó đảm bảo
cho đại đa số người dân có thu nhập đều được hưởng giảm trừ gia cảnh, bởi thu
nhập từ sản xuất, kinh doanh, thu nhập từ tiền lương, tiền công là những khoản thu
nhập thông dụng nhất mà mọi người dân đều có. Đồng thời, những khoản thu nhập
này mang tính ổn định, thường xuyên hơn nhiều so với thu nhập từ đầu tư vốn,
chuyển nhượng vốn hay bất động sản – những khoản thu nhập không thường xuyên
và không thông dụng đối với đại đa số người dân.
- Các khoản phụ cấp theo quy định của Bộ luật Lao động, gồm: a) Phụ cấp độc hại,
nguy hiểm đối với những ngành, nghề hoặc công việc ở nơi làm việc có yếu tố độc
hại, nguy hiểm; b) Phụ cấp thu hút đối với vùng kinh tế mới, cơ sở kinh tế và đảo xa
đất liền có điều kiện sinh hoạt đặc biệt khó khăn; c) Phụ cấp khu vực theo quy định
của pháp luật đối với người làm việc ở vùng xa xôi, hẻo lánh và khí hậu xấu.
- Các khoản trợ cấp theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội và Bộ luật Lao động:
a) Trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; b) Trợ
cấp một lần khi sinh con, nhận con nuôi; c) Trợ cấp do suy giảm khả năng lao động;
d) Trợ cấp hưu trí một lần, tiền tuất hàng tháng; đ) Các khoản trợ cấp thôi việc, trợ
cấp mất việc làm, trợ cấp thất nghiệp; e) Các khoản trợ cấp khác do Bảo hiểm xã
hội trả.
- Trợ cấp để giải quyết tệ nạn xã hội theo quy định của pháp luật.
Các khoản phụ cấp, trợ cấp, mức phụ cấp, trợ cấp được trừ khi xác định thu nhập
chịu thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công nêu trên thực hiện theo các văn
bản hướng dẫn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và được áp dụng thống nhất
với tất cả các đối tượng, các thành phần kinh tế.
Trường hợp các văn bản hướng dẫn về các khoản phụ cấp, trợ cấp, mức phụ cấp, trợ
cấp áp dụng đối với khu vực nhà nước thì các thành phần kinh tế khác, các cơ sở
kinh doanh khác được căn cứ vào danh mục và mức phụ cấp, trợ cấp hướng dẫn đối
với khu vực nhà nước để tính trừ. Các trường hợp chi cao hơn mức phụ cấp, trợ cấp
theo quy định trên thì phần chi vượt phải tính vào thu nhập chịu thuế.
Tiền thù lao nhận được dưới các hình thức như: tiền hoa hồng môi giới, tiền tham
gia các đề tài nghiên cứu khoa học, kỹ thuật; tiền tham gia các dự án, đề án; tiền
nhuận bút do viết sách, báo, dịch tài liệu; tiền tham gia các hoạt động giảng dạy;
biểu diễn văn hoá, nghệ thuật, thể dục, thể thao; tiền thu được từ các dịch vụ quảng
cáo và từ các dịch vụ khác.ϖ
ngoài sinh sống và ngược lại.
- Khoản tiền học phí cho con của người nước ngoài học tại Việt Nam theo bậc học
phổ thông do đơn vị sử dụng lao động chi trả hộ căn cứ vào hợp đồng lao động và
chứng từ nộp tiền học.
Các khoản thưởng như tháng, quý, năm, thưởng đột xuất, thưởng tháng lương thứ
13 bằng tiền hoặc không bằng tiền (kể cả thưởng bằng chứng khoán), trừ một số
khoản tiền thưởng dưới đây:ϖ
- Tiền thưởng kèm theo các danh hiệu được nhà nước phong tặng như cả tiền
thưởng kèm theo các danh hiệu thi đua, các hình thức khen thưởng theo quy định
của pháp luật về thi đua khen thưởng, cụ thể: a) Tiền thưởng kèm theo các danh
hiệu thi đua như Chiến sĩ thi đua toàn quốc; Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, đoàn
thể Trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Chiến sĩ thi đua cơ sở, Lao
động tiên tiến, Chiến sỹ tiên tiến; b) Tiền thưởng kèm theo các hình thức khen
thưởng như Huân chương, Huy chương các loại; c) Tiền thưởng kèm theo các danh
hiệu vinh dự nhà nước như danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, danh hiệu Anh
hùng lực lượng vũ trang nhân dân, danh hiệu Anh hùng, danh hiệu Nhà giáo, Thầy
thuốc, Nghệ sỹ Nhân dân,...;d) Tiền thưởng kèm theo giải thưởng Hồ Chí Minh,
giải thưởng Nhà nước; đ) Tiền thưởng kèm theo Kỷ niệm chương, Huy hiệu; e)
Tiền thưởng kèm theo Bằng khen, Giấy khen. Thẩm quyền ra quyết định khen
thưởng, mức tiền thưởng kèm theo các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng
nêu trên phải phù hợp với quy định của Luật Thi đua khen thưởng.
- Tiền thưởng kèm theo các giải thưởng quốc gia, giải thưởng quốc tế được Nhà
nước Việt Nam thừa nhận.
- Tiền thưởng về cải tiến kỹ thuật, sáng chế, phát minh được cơ quan nhà nước có
thẩm quyền công nhận.
- Tiền thưởng về phát hiện, khai báo hành vi vi phạm pháp luật với cơ quan nhà
nước có thẩm quyền.
Trường hợp người lao động được thưởng bằng cổ phiếu thì giá trị thưởng được xác
Đối với cá nhân kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán hoá đơn, chứng từ, thu
nhập chịu thuế được xác định theo công thức: Thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế
= Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế - Chi phí hợp lý liên quan
đến việc tạo ra thu nhập trong kỳ tính thuế + Thu nhập chịu thuế khác trong kỳ tính
thuế.ϖ
Trong đó:
- Doanh thu và chi phí được xác định theo sổ sách kế toán hoá đơn chứng từ.
Trường hợp, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế giá trị gia tăng thì doanh
thu làm căn cứ xác định thu nhập chịu thuế phù hợp với doanh thu tính thuế giá trị
gia tăng.
- Thu nhập chịu thuế khác là các khoản thu nhập phát sinh trong quá trình kinh
doanh như: tiền phạt vi phạm hợp đồng; tiền phạt do chậm thanh toán; tiền lãi ngân
hàng trong quá trình thanh toán, tiền lãi do bán hàng trả chậm, trả góp, tiền lãi do
bán tài sản cố định; tiền bán phế liệu, phế phẩm.
• Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế:
Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế từ kinh doanh là toàn bộ tiền bán hàng hoá,
tiền gia công, tiền hoa hồng, tiền cung ứng hàng hoá, dịch vụ phát sinh trong kỳ tính
thuế bao gồm cả khoản trợ giá, phụ thu, phụ trội mà cá nhân kinh doanh được
hưởng không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.
Thời điểm xác định doanh thu để tính thu nhập chịu thuế như sau:ϖ
- Đối với hàng hoá là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hàng hoá hoặc thời điểm
lập hoá đơn bán hàng.
- Đối với dịch vụ là thời điểm dịch vụ hoàn thành hoặc thời điểm lập hoá đơn cung
ứng dịch vụ.
Trường hợp, thời điểm lập hoá đơn trước thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hàng
hoá (hoặc dịch vụ hoàn thành) thì thời điểm xác định doanh thu được tính theo thời
điểm lập hoá đơn hoặc ngược lại.
Trường hợp bên thuê trả tiền thuê trước cho nhiều năm thì doanh thu để tính thu
nhập chịu thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc xác định theo doanh
thu trả tiền một lần.
Trường hợp bên thuê trả tiền thuê trước cho nhiều năm và chịu toàn bộ chi phí phát
sinh trong quá trình sử dụng tài sản thì doanh thu để tính thu nhập chịu thuế được
phân bổ cho số năm trả tiền trước nhưng phải tính ngay số thuế nộp tương ứng từng
năm và nộp cho cả thời gian thu tiền trước.
- Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt là giá trị công trình, giá trị hạng mục công
trình hoặc giá trị khối lượng công trình nghiệm thu bàn giao. Trường hợp xây dựng,
lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị thì doanh thu tính thuế là
số tiền từ hoạt động xây dựng, lắp đặt không bao gồm giá trị nguyên vật liệu, máy
móc, thiết bị.
- Đối với hoạt động vận tải là toàn bộ số tiền thu được từ việc vận chuyển hành
khách, hành lý, hàng hóa.
Các khoản chi phí hợp lý được trừ để tính thu nhập chịu thuếϖ
Các khoản chi phí hợp lý được trừ là các khoản chi phí thực tế phát sinh, có liên
quan trực tiếp đến việc tạo ra doanh thu, thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế và có
hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
Các khoản chi phí hợp lý được xác định như sau:
- Chi phí tiền lương, tiền công, phụ cấp, trợ cấp, các khoản thù lao và các chi phí
khác trả cho người lao động theo hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể
theo quy định của Bộ luật Lao động. Chi phí tiền lương, tiền công không bao gồm
khoản tiền lương, tiền công của cá nhân là chủ hộ kinh doanh hoặc các thành viên
đứng tên trong đăng ký kinh doanh của nhóm kinh doanh. Tiền trang phục trả cho
người lao động không vượt quá 1.000.000 đồng/năm.
- Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hoá thực tế sử dụng vào
sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ liên quan đến việc tạo ra doanh thu, thu
nhập chịu thuế trong kỳ được tính theo mức tiêu hao hợp lý, giá thực tế xuất kho do
phòng phẩm; tiền thuê kiểm toán; tiền thuê dịch vụ pháp lý; tiền thuê thiết kế, tiền
mua bảo hiểm tài sản; các dịch vụ kỹ thuật và dịch vụ mua ngoài khác; Các khoản
chi phí để có các tài sản không thuộc tài sản cố định như chi mua và sử dụng các tài
liệu kỹ thuật, bằng sáng chế, giấy phép chuyển giao công nghệ, nhãn hiệu thương
mại được phân bổ dần vào chi phí kinh doanh; Tiền thuê tài sản cố định hoạt động
theo hợp đồng thuê. Trường hợp trả tiền thuê tài sản cố định một lần cho nhiều năm
thì tiền thuê được phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh theo số năm sử
dụng tài sản cố định; Chi phí dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài khác phục vụ trực tiếp
cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ có chứng từ, hoá đơn theo
chế độ quy định; Chi về tiêu thụ hàng hoá, dịch vụ bao gồm: chi phí bảo quản,
đóng gói, vận chuyển, bốc xếp, thuê kho bãi, bảo hành sản phẩm, hàng hoá.
- Các khoản thuế, phí và lệ phí, tiền thuê đất phải nộp có liên quan đến hoạt động
sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ theo quy định của pháp luật bao gồm: Thuế
môn bài, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên,
thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế nhà, đất, tiền thuê đất; Thuế giá trị gia tăng mà
pháp luật quy định được tính vào chi phí; Các khoản phí, lệ phí mà cơ sở kinh
doanh thực nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí.
- Phần chi phụ cấp cho người lao động đi công tác (không bao gồm tiền đi lại và
tiền ở) tối đa là hai lần mức qui định theo hướng dẫn của Bộ Tài chính đối với cán
bộ công chức, viên chức Nhà nước.
- Các khoản chi phí khác liên quan trực tiếp đến việc tạo ra doanh thu, thu nhập
chịu thuế có chứng từ, hoá đơn theo chế độ quy định.
Thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công¬
Thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công được xác định bằng tổng số tiền lương,
tiền công, tiền thù lao, các khoản thu nhập khác có tính chất tiền lương, tiền công
mà đối tượng nộp thuế nhận được trong kỳ tính thuế. ϖ
Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế: Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế đối
với thu nhập từ tiền lương, tiền công là thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho
đồng mà đối tượng nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm: Anh ruột, chị
ruột, em ruột của đối tượng nộp thuế; Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, cô ruột,
dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của đối tượng nộp thuế; Cháu ruột của đối tượng
nộp thuế (bao gồm con của anh ruột, chị ruột, em ruột); Người phải trực tiếp nuôi
dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
Người tàn tật, không có khả năng lao động theo hướng dẫn nêu trên là người bị tàn
tật, giảm thiểu chức năng không thể trực tiếp sản xuất, kinh doanh hoặc người bị
khuyết tật, dị tật bẩm sinh không có khả năng tự phục vụ bản thân được cơ quan y
tế từ cấp huyện trở lên xác nhận hoặc bản tự khai có xác nhận của Uỷ ban nhân dân
cấp xã về mức độ tàn tật không có khả năng lao động.
2.3.2. Mức giảm trừ gia cảnh cụ thể với từng đối tượng giảm trừ gia cảnh
Đối với đối tượng nộp thuế: Mức giảm trừ được áp dụng là là 4 triệu đồng/tháng,
48 triệu đồng/năm. Mức 4 triệu đồng/tháng là mức tính bình quân cho cả năm,
không phân biệt một số tháng trong năm tính thuế không có thu nhập hoặc thu nhập
dưới 4 triệu đồng/tháng. ¬
Đối với người phụ thuộc: mức giảm trừ được áp dụng là 1,6 triệu đồng/tháng kể từ
tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. Mức giảm¬ trừ trên được áp dụng với mỗi
người phụ thuộc.
Trường hợp cá nhân cư trú vừa có thu nhập từ kinh doanh, vừa có thu nhập từ tiền
lương, tiền công thì sẽ tính giảm trừ gia cảnh một lần vào tổng thu nhập từ kinh
doanh và từ tiền lương, tiền công. ¬
Ví dụ: Ông A là đối tượng nộp thuế được giảm trừ gia cảnh. Ông có 2 người con, 1
người con 14 tuổi và 1 người con đang học đại học không phát sinh thu nhập riêng.
Ngoài ra ông phải nuôi dưỡng cha đẻ đã ngoài độ tuổi lao động. Cả 3 đối tượng trên
đều thuộc đối tượng người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh và đều kê khai giảm
trừ gia cảnh vào thu nhập của ông A.
Bước 1: Đăng ký mã số thuế. ¬
- Đối với cá nhân kinh doanh việc đăng ký thuế, cấp mã số thuế như sau:
+ Cá nhân đã có mã số thuế: được sử dụng mã số thuế đã được cấp để kê khai
nộp thuế TNCN. Khi có thông tin thay đổi thì thực hiện kê khai bổ sung theo Thông
tư số 85/2007/TT-BTC ngày 18/7/2007 của Bộ Tài chính.
+ Cá nhân chưa có mã số thuế: thực hiện đăng ký thuế theo hướng dẫn tại
Thông tư số 85/2007/TT-BTC ngày 18/7/2007 của Bộ Tài chính để được cấp mã số
thuế. Mã số thuế được sử dụng chung cho việc kê khai tất cả các loại thuế (kể cả
thuế TNCN). Sau đó cơ quan Thuế nhập xử lý cấp mã số thuế cho tất cả cá nhân
thuộc đối tượng này để đáp ứng nhu cầu kê khai nộp thuế. Cục Thuế, Chi cục Thuế
sử dụng ứng dụng, nhập tờ khai đăng ký thuế theo mẫu 03/ĐKT-TCT (Thông tư
85/2007/TT-BTC ngày 18/7/2007 của Bộ Tài chính) để cấp mã số thuế và Giấy
chứng nhận đăng ký thuế cho nhóm cá nhân kinh doanh này.
+ Đối với cá nhân chưa đăng ký thuế: Cơ quan Thuế sẽ tập trung cấp mã số
thuế cho các cá nhân đã nộp thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao. Các cá
nhân khác có thu nhập từ tiền lương, tiền công khác sẽ cấp mã số thuế vào năm
2009.
Đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập chịu
thuế khác (trừ cá nhân kinh doanh nêu trên): cá nhân chỉ đăng ký thuế một lần. Mã
số thuế được sử dụng chung để khai thuế đối với tất cả các khoản thu nhập.
- Mẫu tờ khai đăng ký thuế và hồ sơ đăng ký thuế thu nhập cá nhân: Thực hiện theo
Thông tư 85/2007/TT-BTC ngày 18/7/2007 của Bộ Tài chính. Nhưng để tạo điều
kiện thuận lợi và tiết kiệm chi phí cho người nộp thuế, cá nhân đang nộp thuế thu
nhập đối với người có thu nhập cao áp dụng ngay mẫu tờ khai và hồ sơ đăng ký
thuế mới theo hướng dẫn tại Thông tư 84 khi thực hiện đăng ký thuế bao gồm 13
mẫu tờ khai: 02/KK-TNCN; 03/KK-TNCN; 04/KK-TNCN; 01/KK-BH; 01/KK-XS;
07/KK-TNCN; 08/KK-TNCN; 11/KK-TNCN; 08A/KK-TNCN; 12/KK-TNCN;
14/KK-TNCN; 19/KK-TNCN; 24/KK-TNCN
người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công kê khai đăng ký Thuế thu nhập
cá nhân thông qua tổ chức trả thu nhập. Căn cứ công văn Tổng cục Thuế chỉ đạo
Cục Thuế các tỉnh, thành phố cấp mã số thuế cho các đơn vị, cơ quan chi trả thu
nhập và các cá nhân hiện nay đang thuộc diện nộp thuế thu nhập đối với người có
thu nhập cao. Đối với các tổ chức, cá nhân khác sẽ thực hiện kê khai, cấp dần mã số
thuế trong năm 2009.
- Bước 2: Kê khai quyết toán thuế.
Khi thực hiện việc quyết toán thuế, cá nhân có thu nhập từ kinh doanh, thu nhập từ
tiền lương, tiền công phải nộp tờ khai thuế, đồng thời nộp tờ kê khai giảm trừ đối
với người phụ thuộc.
Hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân được thực hiện theo quy định tại thông tư
số 84/2008/TT-BTC và thông tư số 20/2010/TT-BTC. Tổ chức, cá nhân khai thuế,
quyết toán thuế không phải nộp thêm bất cứ giấy tờ nào khác ngoài các mẫu biểu,
chứng từ đã được quy định tại các thông tư nêu trên.
Cùng với việc khai thuế, người có thu nhập chịu thuế sẽ khai luôn người phụ thuộc
để hưởng giảm trừ gia cảnh. Đồng thời phải nộp các giấy tờ chứng minh về người
phụ thuộc.
• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc bao gồm:
Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được quy định tại điểm 3.1.7 mục I phần B
thông tư số 84/2008/TT-BTC và điều 2 thông tư số 62/2009/TT-BTC như sau:
Đối với con:¬
- Con dưới 18 tuổi cần một trong các giấy tờ sau: bản sao Giấy khai sinh hoặc bản
sao sổ hộ khẩu.
- Con trên 18 tuổi bị tàn tật, không có khả năng lao động cần có các giấy tờ sau:
Bản sao Giấy khai sinh hoặc bản sao sổ hộ khẩu; Bản sao xác nhận của cơ quan y
tế từ cấp huyện trở lên hoặc bản khai có xác nhận của Uỷ ban nhân dân cấp xã về
mức độ tàn tật không có khả năng lao động.
- Con đang theo học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề (kể