A.PHẦN MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài.
Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, một động lực thúc đẩy sự phát
triển kinh tế-xã hội, đồng thời là một mục tiêu của chủ nghĩa xã hội. Văn học,
nghệ thuật là bộ phận trọng yếu của nền văn hoá dân tộc, thể hiện khát vọng
của nhân dân về chân-thiện-mỹ.
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là mục tiêu của sự
phát triển. mọi sự phát triển đều do con người quyết định mà văn hóa thể hiện
trình độ vun trồng ngày càng cao, càng toàn diện con người và xã hội, làm
cho con người và xã hội ngày càng phát triển, tiến bộ. Con người tồn tại,
không chỉ cần những sản phẩm vật chất mà còn có nhu cầu hưởng thụ sản
phẩm văn hóa tinh thần, con người và xã hội loài người càng phát triển thì
nhu cầu văn hóa tinh thần đòi hỏi ngày càng cao.
Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế giai đoạn hiện nay đang là một xu
thế tất yếu khách quan đòi hỏi chúng ta phải chủ động, tích cực và sang tạo.
Hội nhập quốc tế đã mở ra những cánh cửa rộng lớn đưa nước ta hòa nhập
cùng với quốc gia phát triển trên thế giới. Tuy nhiên nó cũng đặt ra những
thách thức, những khó khan cho chúng ta trong quá trình hội nhập.Việc du
nhập lối sống phương tây bị chà trộn cùng với lề nếp phông tục của dân tộc.
Sự thâm nhập của văn hóa độc hại, của sự lai căng văn hóa, của lối sống thực
dụng và những tiêu cực khác của kinh tế thị trường…, đã và đang ảnh hưởng,
làm băng hoại những giá trị văn hóa truyền thống, ảnh hưởng tới sự phát triển
bền vững của đất nước…
Công tác văn hóa văn nghệ phải được nâng cao chất lượng. Văn hoá là
nền tảng tinh thần của xã hội, một động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã
hội, đồng thời là một mục tiêu của chủ nghĩa xã hội. Văn học, nghệ thuật là
bộ phận trọng yếu của nền văn hoá dân tộc, thể hiện khát vọng của nhân dân
về chân-thiện-mỹ. Mỗi hoạt động văn hóa văn nghệ phải tính đến hiệu quả xã
1



con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử. -văn hóa là một hệ thống hữu cơ
các giá trị vật chất và tinh thần do con người sng1 tạo và tích lũy qua quá
trình hoạt động thực tiễn,trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự
nhiên xã hội.
-Văn hóa là những hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu
đời sống tinh thần (nói tổng quát);
-Văn hóa là tri thức, kiến thức khoa học (nói khái quát);
-Văn hóa là trình độ cao trong sinh hoạt xã hội, biểu hiện của văn minh;
-Văn hóa còn là cum từ để chỉ một nền văn hóa của một thời kỳ lịch sử
cổ xưa, được xác định trên cơ sở một tổng thể những di vật có những đặc
điểm giống nhau, ví dụ Văn hóa Hòa Bình, Văn hóa Đông Sơn
+Trong cuốn Xã hội học Văn hóa của Đoàn Văn Chúc, Viện Văn hóa
và NXB Văn hóa - Thông tin, xuất bản năm 1997, tác giả cho rằng: Văn hóa –
vô sở bất tại: Văn hóa - không nơi nào không có! Điều này cho thấy tất cả

3


những sáng tạo của con người trên nền của thế giới tự nhiên là văn hóa; nơi
nào có con người nơi đó có văn hóa.
+Trong cuốn Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, PGS.TSKH Trần Ngọc
Thêm cho rằng: Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần
do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự
tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình.
+Theo tổ chức giáo dục và khoa học của Liên Hiệp Quốc UNESCO:
Văn hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc kia.


Tóm lại, Văn hóa là sản phẩm của loài người, văn hóa được tạo ra và phát
triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội. Song, chính văn hóa lại

khách quan. Với văn học nghệ thuật thì không gì có thể thay thế được tài năng
và tâm hồn chủ thể những người trực tiếp sáng tạo, tức là các văn nghệ sĩ.
Văn nghệ sĩ là những người có năng khiếu đặc biệt, lại có khả năng thu nhận
tri thức, tiếp cận thực tiễn cuộc sống, trau dồi bản lĩnh chính trị và nghề
nghiệp, là người sáng tạo ra tác phẩm. Sự nghiệp sáng tạo văn học nghệ thuật
đòi hỏi phải có những người có tài năng, có tâm hồn, có nhân cách, bản lĩnh,
đặc biệt là có chỗ đứng và cách nhìn đúng đắn, khách quan, khoa học.
Việc định hướng trong công tác chỉ đạo của đảng tạo điều kiện cho văn
hóa văn nghệ phát triển theo đúng quy luật khách quan. Hơn thế nữa, chúng ta
vẫn giữ gìn được bản sắc đậm đà văn hóa dân tộc đa dạng mà nhiều màu sắc.
Đưa nền văn hóa của chúng ta vươn xa hơn trong tầm quốc tế.
Tính định hướng của đảng góp phần ngăn chặn được các thế lực thù
địch đang ngày ngày muốn chống phá cách mạng nước ta thông qua các loại
hình văn hóa văn nghệ. Điều đó đã tạo cho nên văn hóa chúng ta có nững
bước tiến chuẩn mực hơn nữa trong quá trinhhf hội nhập kinh tế quốc tế.

5


CHƯƠNG 2: TÍNH ĐỊNH HƯỚNG TRONG TƯ TƯỞNG CHỈ
ĐẠO CỦA ĐẢNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TÍNH ĐỊNH
HƯỚNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA VĂN NGHỆ.
2.1.Thực trạng văn hóa văn nghệ nước ta trong thời kỳ đổi mới ,
hội nhập.
70 năm đã đi qua, dân tộc ta, Đảng ta đã trải qua những chặng đường
gian khổ, hào hùng, làm nên những thắng lợi vẻ vang. Bối cảnh tình hình và
điều kiện cụ thể đã có nhiều đổi thay nhưng những nội dung cốt lõi của Đề
cương Văn hóa Việt Nam vẫn còn nguyên giá trị. Trong bối cảnh xã hội Việt
Nam lúc đó, “văn hóa nửa phong kiến, nửa tư sản và hoàn toàn có tính cách
thuộc địa” đang thống trị, sự ra đời của Đề cương về văn hóa Việt Nam là


đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” từng bước đi vào chiều sâu.
Các di sản văn hóa được UNESCO công nhận, các loại hình nghệ thuật truyền
thống đang dần được khôi phục và bảo tồn. Các chương trình nghệ thuật biểu
diễn trong nước đang hướng ra thế giới.
Tuy nhiên bên cạnh những hạn chế nước ta gặp phải những khó khan
nhất định :

-

So với yêu cầu của thời kỳ đổi mới, trước những biến đổi ngày càng phong
phú trong đời sống xã hội những năm gần đây, những thành tựu và tiến bộ đạt
được trong lĩnh vực văn hóa còn chưa tương xứng và chưa vững chắc, chưa

-

đủ để tác động có hiệu quả đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội
Sự phát triển của văn hóa chưa đồng bộ và tương xứng với tăng trưởng kinh

-

tế, thiếu gắn bó với nhiệm vụ xây dựng và chỉnh đốn Đảng
Việc xây dựng thể chế văn hóa, các văn bản quy phạm pháp luật, các chính
sách trên lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là chính sách về quan hệ giữa kinh tế và

-

văn hóa còn chậm, chưa đổi mới, thiếu đồng bộ
Tình trạng nghèo nàn, thiếu thốn, lạc hậu về đời sống văn hóa - tinh thần ở
nhiều vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân

động văn hoá văn nghệ của nhà nước, tập thể và cá nhân theo đường lối của
Đảng và sự quản lý của Nhà nước. Khắc phục tình trạng "hành chính hoá" các
tổ chức văn hoá, nghệ thuật và xu hướng "thương mại hoá" trong lĩnh vực
này.
2.2.2 Giải pháp tang cường tính định hướng của Đảng
Để đạt những mục tiêu nêu trên, cần tập trung thực hiện những biện
pháp sau:
- Làm cho cán bộ, đảng viên quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung
ương lần thứ tư về văn hoá, văn nghệ. Mở một đợt sinh hoạt chính trị - tư
tưởng về Nghị quyết này trong giới văn hoá, văn nghệ và cán bộ tuyên huấn,
khoa giáo.
8


- Kiện toàn các cơ quan, đoàn thể làm công tác văn hoá, văn nghệ về
mặt tổ chức và cán bộ.
Thành lập đảng đoàn ở các hội văn nghệ và ban cán sự đảng ở các cơ
quan quản lý nhà nước về văn hoá, văn nghệ.
Chỉnh đốn và tăng cường các viện nghiên cứu, các khoa và các trường
thuộc bộ môn văn học và nghệ thuật, các báo, tạp chí văn nghệ và các trang
văn nghệ trên báo chí, đài phát thanh và vô tuyến truyền hình.
Nâng cao chất lượng sách giáo khoa về văn học và đội ngũ giảng viên
trong các trường văn hoá, nghệ thuật và các trường phổ thông, đại học. Có
chế độ cấp học bổng cho học sinh nghệ thuật; có chế độ ưu đãi những tài năng
sáng tạo.
Sắp xếp lại tổ chức và hoạt động ngành điện ảnh. Chỉnh đốn công tác
xuất bản, in và phát hành. Phổ biến rộng rãi những tác phẩm có giá trị về tư
tưởng và nghệ thuật; cấm sản xuất, xuất bản và phổ biến những tác phẩm,
phim ảnh, băng hình độc hại, phản động và đồi truỵ.
Bố trí đúng cán bộ, bảo đảm cán bộ chủ chốt phụ trách văn hoá, văn

và văn hoá, xây dựng những tượng đài, trước hết là những tượng đài về các
anh hùng dân tộc và danh nhân văn hoá.
- Có chính sách toàn diện bảo vệ và phát triển văn hoá các dân tộc thiểu
số trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.
- Mở rộng giao lưu văn hoá với nước ngoài dưới nhiều hình thức: giới
thiệu rộng rãi những giá trị văn hoá của dân tộc ta với thế giới, đưa vào nước
ta những giá trị văn hoá của nhân dân các nước; mở rộng xuất nhập khẩu văn
hoá phẩm; khuyến khích việc trao đổi với nước ngoài và các đoàn văn hoá,
nghệ thuật... Có quy định nghiêm ngặt bảo vệ những giá trị văn hoá của dân
tộc, chống thâm nhập vào nước ta những tác phẩm xấu, độc hại.
- Xây dựng có trọng điểm cơ sở vật chất và kỹ thuật cho hoạt động văn
hoá, nghệ thuật, thông tin đại chúng, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng
sản phẩm, từng bước đuổi kịp trình độ kỹ thuật tiên tiến của thế giới

C – PHẦN KẾT LUẬN
10


Những năm qua, nhờ có sự đúng đắn trong các quan điểm chỉ đạo, định
hướng của Đảng và Nhà nước đối với hoạt động văn hóa văn nghệ mà nền
văn hóa của chúng ta phát triển ngyaf càng đa dạng và phong phú. Sự đổi mới
trong các loại hình văn hóa truyền thống dân tộc, sự đa dạng trong các hoạt
động cộng đồng, sự sáng tạo không ngừng của đội ngũ văn nghệ sĩ đã làm
thúc đẩy sự phát triển nền văn hóa nói riêng và phát triển đất nước nói chung.
Đồng thời hạn chế được những luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch đang
tác động vào nền văn hóa dân tộc. Đưa nước ta ngày càng hòa nhập phong
phú và sâu sắc cùng sự phát triển của khu vực và thế giới.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục
đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ
viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công