MỤC LỤC


DANH MỤC BẢNG


DANH MỤC HÌNH


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
"Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá của loài, là tư liệu sản
xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa
bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng,các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an
ninh quốc phòng". Như vậy, để đảm bảo tầm quan trọng đậc biệt của đất đai
đối với việc phát triển kinh tế, tạo sự ổn định chính trị và giải quyết các vấn
đề của xã hội, các văn bản hướng dẫn thực hiện công tác Quản lý Nhà nước
về đất đai liên tục được cập nhật, bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với điều kiện
kinh tế, chính trị của đất nước. Trong đó ghi rõ:
Khảo sát, đánh giá, thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất là một trong
mười ba nội dung quản lý Nhà nước về đất đai được quy định.
Bản đồ hiện trạng sử dụng đấtt là nội dung quan trọng, được xây dựng
năm năm một lần gắn liền với việc kiểm kê đất đai . Bản đồ hiện trạng sử
dụng đất cung cấp các thông tin về mặt không gian (vị trí, hình dạng, kích
thước), thuộc tính ( loại đất,....) của thửa đất. Là tài liệu pháp lý cao để Uỷ
ban nhân dân (UBND) các cấp thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về đất
đai, là cơ sở để phục vụ cho công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất .
Ngày nay, với sự phát triển của công nghiệp hóa hiện đại hóa diễn ra
một cách nhanh chóng, sự phát triển của công nghệ thông tin diễn ra rất mạnh
mẽ, có sức lan tỏa vào các ngành, các lĩnh vực và đi sâu vào mọi khía cạnh
của cuộc sống và ngành quản lý đất đai cũng không nằm ngoài sự tác động

- Xây dựng được bản đồ hiện trạng sử dụng đất của xã Cự Đồng.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu: thu thập, tổng hợp các thông
tin và tài liệu có liên quan. Xử lý các tài liệu để định hướng giải quyết các vấn
đề đặt ra.

2


- Phương pháp điều tra, thu thập: Điều tra, thu thập các tài liệu.
- Phương pháp tin học: Ứng dụng các phần mềm tin học để thực hiện đề
tài.
5. Cơ sở dữ liệu
Sử dụng dữ liệu từ bản đồ địa chính xã Cự Đồng, huyện Thanh Sơn,
tỉnh Phú Thọ

3


CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG
SỬ DỤNG ĐẤT
1.1 Khái niệm, vai trò và nhiệm vụ của bản đồ sử dụng đất
1.1.1 Khái niệm của bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
Theo cách hiểu khoa học thì bản đồ hiện trạng sử dụng đất là bản đồ
chuyên đề được thành lập theo đơn vị hành chính các cấp, các vùng địa lý tự
nhiên, kinh tế- xã hội và cả nước. Trên đó thể hiện chính xác các thông tin về
ranh giới, vị trí, số lượng, diện tích của các loại đất và loại hình sử dụng đất
tại thời điểm nhất định . Nội dung của bản đồ hiện trạng sử dụng đất bao gồm
hai nội dung chính đó là cơ sở địa lý và nội dung chuyên đề.
Trong đó nội dung chuyên đề được hiểu giống như "hiện trạng sử dụng

gồm 2 hệ:
+ Hệ quy chiếu cao độ là một mặt QuasiGeoid đi qua một điểm được
định nghĩa là gốc có độ cao 0.000 mét tại Hòn Dấu- Hải Phòng. Sau đó dùng
phương pháp thủy chuẩn truyền dẫn đến những nơi cần xác định khác, xa
hơn. Cao độ một điểm mặt đất bất kì trong hệ quy chiếu này thể hiện bằng cao
độ chuẩn Hy, theo phương dây dọi từ điểm đó đến mặt QuasiGeoid.
+ Hệ quy chiếu tọa độ trắc địa là một mặt Ellipsoid kích thước do WGS84 được định vị phù hợp với lãnh thổ Việt Nam với các tham số xác định:
Bán trục lớn: a = 6378137.000 m
Độ dẹt: f = 1:298.257223563
Vận tốc góc quay quanh trục : w = 7292115.0 x 10–11 rad/s
Hằng số trọng trường Trái Đất: GM = 3986005.108m3/s-2
Vị trí Ellipsoid quy chiếu quốc gia : Ellipsoid WGS-84 toàn cầu được
định vị phù hợp với lãnh thổ Việt nam trên cơ sở sử dụng điểm GPS cạnh dài
có độ cao thuỷ chuẩn phân bố đều trên toàn lãnh thổ.
Điểm gốc toạ độ quốc gia: Điểm N00 đặt tại Viện Khoa học Đo đạc-Bản
đồ, đường Hoàng Quốc Việt, Hà Nội.

6


Hệ thống toạ độ phẳng: Hệ toạ độ phẳng UTM quốc tế, được thiết lập
trên cơ sở lưới chiếu hình trụ ngang đồng góc.
- Lưới chiếu bản đồ được quy định như sau:
Sử dụng phép chiếu hình trụ ngang đồng góc với mũi chiếu 3o có hiệu số
điều chỉnh tỉ lệ biến dạng với chiều dài K0= 0,9999 để thành lập các bản đồ
nền có tỉ lệ từ 1: 10.000 đến 1: 1.000.
- Kinh tuyến trục: bản đồ nền các xã được quy định theo từng tỉnh. Đối
với tỉnh Phú Thọ là 104o45’
- Tỉ lệ bản đồ: Tỉ lệ bản đồ nền được dựa vào: kích thước, diện tích, hình
dạng của đơn vị hành chính, đặc điểm, kích thước của các yếu tố nội dung

1:25 000
Cấp tỉnh
1:50 000
1:100 000
Cấp vùng
1:250 000
Cả nước
1:1.000 000
Khi diện tích tự nhiên của đơn vị hành chính xấp xỉ dưới hoặc trên của
khoảng giá trị quy mô diện tích trong 3 cột ở Bảng 01 thì được phép chọn tỉ lệ
bản đồ lớn hơn hoặc nhỏ hơn một bậc so với quy định tại Bảng 01.
1.2 Nội dung của bản đồ hiện trạng sử dụng đất.

7


Bản đồ hiện trạng sử dụng đất ngoài các nội dung đã có trên bản đồ nền
là cơ sở địa lý phục vụ cho việc biểu thị các nội dung về phân bố các loại đất.
Nội dung bản đồ hiện trạng sử dụng đất của các cấp phải đáp ứng được
các mục đích, yêu cầu đặt ra nhằm cung cấp cho người sử dụng các thông tin
về hiện trạng sử dụng đất được thể hiện lên bản đồ.
Bao gồm 2 nội dung chính là nội dung về cơ sở địa lý và nội dung về
hiện trạng sử dụng đất. Trong đó:
- Nội dung cơ sở địa lý gồm:
+ Dáng đất: được biểu thị bằng được bình độ và điểm ghi chú độ cao,
khu vực miền núi có độ dốc lớn chỉ biểu thị đường bình độ cái cuản bản đồ
địa hình cùng tỉ lệ và điểm độ cao đặc trưng.
+ Biểu thị thủy hệ: đường bờ sông, hồ, đường bờ biển. Đường bờ biển
được thực hiện theo quy định hiện hành tại thời điểm thành lập bản đồ bản đồ
hiện trạng sử dụng đất.

Bảng 02: Các khoanh đất phải thể hiện trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất
Tỷ lệ bản đồ
Diện tích khoanh đất
Từ 1:1 000 đến 1:10 000
≥ 16mm2
Từ 1:25 000 đến 1:100 000
≥ 9mm2
Từ 1:100 000 đến 1:1000 000
≥ 4mm2
Độ chính xác chuyển vẽ các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất từ
các tài liệu dùng để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất sang bản đồ nền
phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Sai số tương hỗ chuyển vẽ các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất
không vượt quá ±0,7 mm tính theo tỉ lệ bản đồ nền.
+ Sai số chuyển vẽ vị trí các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất
không

vượt quá ± 0,5 mm tính theo tỉ lệ bản đồ nền.
Trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất phải thể hiện được biểu đồ cơ cấu

diện tích các loại đất theo mục đích hiện trạng đang sử dụng đất. Tất cả các ký
hiệu sử dụng để thể hiện nôi dụng bản đồ phải giải thích đầy đủ trong bảng
chú dẫn.
1.3 Quy trình thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.

9


Trong quá trình thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất xã Cự Đồng
phải tuân thủ hai quy trình sau:

nghiệp tiếp theo, đơn vị xây dựng bản đồ có trách nhiệm phác họa sơ đồ điều
tra thực địa để có thể khoanh vẽ các yếu tố hiện trạng sử dụng đất cũng như
chỉnh sửa các yếu tố nội dung cơ sở địa lý được nhanh và chính xác nhất
Bước 3: Công tác ngoại nghiệp
- Điều tra, đối soát, bổ sung, chỉnh lý các yếu tố nội dung cơ sở địa lý
lên bản sao bản đồ nền. Mặc dù dựa vào bản đồ địa chính đã có thể khoanh
vẽ, số hóa được các yếu tố nội dung cơ sở địa lý nhưng để chính xác hơn cần
điều tra thực địa để chỉnh sửa bổ sung lên bản đồ nền.
- Điều tra, khoanh vẽ, chỉnh lý, bổ sung các yếu tố nội dung hiện trạng
sử dụng đất lên bản sao bản đồ địa chính hoặc bản đồ địa chính cơ sở. Tức là
việc khoanh các loại đất cùng mục đích sử dụng lên bản đồ địa chính.
Bước 4: Biên tập, tổng hợp
- Kiểm tra tu chỉnh kết quả điều tra, bổ sung, chỉnh lý ngoài thực địa.
Sau khi điều tra ngoài thực địa về các yếu tố nội dung hiện trạng sử
dụng đất cũng như các yếu tố nội dung cơ sở địa lý cần phải kiểm traviệc điều
tra đã đầy đủ hay chưa, xem xét còn đối tượng nào cần phải tiến hành điều tra

11


lại hay không, cần loại bỏ những đối tượng nào không cần thiết… Chỉnh sửa
các yếu tố nội dung cơ sở địa lý đã được xây dựng ở bước 2.
- Chuyển các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất từ bản đồ địa chính
lên bản đồ nền.
- Tổng quát hóa các yếu tố nội dung bản đồ.
- Biên tập, trình bày bản đồ là bước hết sức quan trọng quyết định đến
tính thẩm mỹ của tờ bản đồ. Ở bước này người kỹ thuật viên có trách nhiệm
trình bày các lớp đối tượng sao cho không xảy ra việc trùng lặp, chồng chéo
lên nhau.
Bước 5: Hoàn thiện và in bản đồ

Phân lớp các đối tượng, nội dung và xây dựng thư viện ký hiệu
bản đồ
Xác định cơ sở toán học cho bản đồ
Quét bản đồ và nắn ảnh quét hoặc định vị bản đồ tài liệu dùng thành
lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất lên bàn số hóa
Số hóa và làm sạch các dữ liệu
Trình bày, biên tập bản đồ
In bản đồ , kiểm tra, chỉnh sửa
Nghiệm thu bản đồ trên máy tính
In bản đồ ra giấy
Ghi dữ liệu bản đồ vào đĩa CD
Nghiệm thu bản đồ trên đĩa CD và bản đồ giấy
Viết thuyết minh bản đồ, đóng gói, giao nộp sản phẩm
Sơ đồ 02: Các bước xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất từ
bản đồ địa chính
Bước 1: Thu thập, đánh giá và chuẩn bị bản đồ để số hóa.

14


Thu thập các tài liệu bản đồ như bản đồ địa chính, bản đồ quy hoạch ba
loại rừng, bản đồ địa hình, bản đồ địa giới hành chính 364; số liệu tổng hợp
về diện tích đất tự nhiên theo địa giới hành chính của xã cần thành lập bản đồ
để chuẩn bị cho công tác số hóa bản đồ.
Bước 2: Thiết kế thư mục lưu trữ bản đồ.
Để thuận tiện cho quá trình lưu trữ, truy xuất bản đồ một cách có hệ
thống, khoa học cần thiết phải xây dựng thư mục lưu trữ ngay từ ban đầu. Thư
mục được xây dựng theo đơn vị hành chính từ tỉnh đến huyện rồi đến xã.
Bước 3: Phân lớp các đối tượng, nội dung và xây dựng thư viện ký hiệu
bản đồ.

Bước 7: Trình bày, biên tập bản đồ.
Đây chính là việc tạo ra tính thẩm mỹ và trực quan của tờ bản đồ, công
đoạn này nhằm đưa các mã loại đất vào trong khoanh đất, đưa các lớp về
đúng thứ tự trên dưới để tránh tình trạng nhiễu loạn tông tin…
Bước 8: In bản đồ, kiểm tra, chỉnh sửa.
Sau khi đã khoanh vẽ và biên tập xong tiến hành in bản đồ, kiểm tra các
sai sót, căn cứ vào các số liệu điều tra thực địa để chỉnh sử lại bản đồ ngay
trên máy tính. Hoặc chỉnh sửa trên bản đồ giấy vừa in ra rồi căn cứ vào đấy để
sửa lại trên máy tính.
Bước 9: Nghiệm thu bản đồ trên máy tính.
Mặc dù đã kiểm tra và chỉnh sửa nhưng để tránh những sai sót có thể
xảy ra, cũng như để tiết kiệm chi phí in ấn người kỹ thuật viên có trách nhiện
kiểm tra bản đồ ngay trên máy tính. Đây cũng chính là bước cuối cùng chuẩn
bị cho việc kiểm tra nghiệm thu bởi cơ quan có thẩm quyền (Hội đồng kiểm
tra nghiệm thu bản đồ).

Bước 10: In bản đồ ra giấy.

16


Sau khi người kỹ thuật viên kiểm tra, nghiệm thu sơ bộ bản đồ trên giấy
cũng như trên máy tính tiến hành in bản đồ để chuẩn bị cho Hội đồng kiểm
tra, nghiệm thu tiến hành kiểm tra.
Bước 11: Ghi dữ liệu bản đồ vào đĩa CD.
Ngoài dữ liệu bản đồ hiện trạng sử dụng đất dạng số được in ra để đưa
đi kiểm tra, nghiệm thu đơn vị thi công còn phải xuất bản đồ ra đĩa CD để Hội
đồng kiểm tra, nghiệm thu tiến hành kiểm tra nghiệm thu file bản đồ hiện
trạng sử dụng đất dạng số, tránh những sai sót về seed file, cơ sở toán học...
Bước 12: Nghiệm thu bản đồ trên đĩa CD và bản đồ giấy.

sử dụng đất dạng số theo một hướng riêng. Đó là xây dựng bản đồ hiện trạng
sử dụng đất dạng số từ bản đồ địa chính chứ không phải xây dựng bản đồ số
một cách chung chung.
Tuy nhiên, để phù hợp và đúng với thực tiễn thành lập bản đồ hiện trạng
sử dụng đất hiện nay của các đơn vị trên địa bàn tỉnh Phú Thọ cũng như cả
nước, chúng tôi xây dựng các công đoạn thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng
đất từ khâu chuẩn bị đến khâu in xuất bản đồ, nghiệm thu và giao nộp sản
phẩm nhưng vẫn đảm bảo tính chặt chẽ, hợp lí theo hai quy trình trên.

CHƯƠNG 2 GIỚI THIỆU PHẦN MỀM MICROSTATION
VÀ ỨNG DỤNG
2.1 Giới thiệu phần mềm MicroStation

18


Bentley MicroStation là phần mềm CAD truyền thống và nổi tiếng của
tập đoàn Bentley, chuyên cung cấp các giải pháp để tạo, quản trị và xuất bản
nội dung thuộc các lĩnh vực kiến trúc, công nghiệp, xây dựng. MicroStation
V8 là phiên bản mới nhất được công bố, hỗ trợ toàn diện tất cả các định dạng
CAD chuẩn hiện nay là DWG của AutoCAD và DGN của MicroStation.
MicroStation là phần mềm nền tảng trong lĩnh vực phần mềm thiết kế
trợ giúp bằng máy tính Computer Aided Design (CAD) và thông tin địa lý
(GIS). MicroStation hỗ trợ tất cả các định dạng CAD chuẩn trên thế giới hiện
nay, cho phép bảo mật các dữ liệu thiết kế; kết hợp cả dữ liệu thiết kế 2D và
3D; xử lý ảnh trong lĩnh vực làm bản đồ.
- Được thiết kế như là phần mềm CAD nền tảng, tập trung hỗ trợ cho
các chức năng thiết kế AEC – Khả năng tương tác giữa các loại dữ liệu CAD
chuẩn và quản lý thay đổi trong luồng làm việc. – Được thiết kế để tăng
cường khả năng làm việc cộng tác. – Cung cấp khả năng mô hình hoá và các

coi như là một ứng dụng đồ hoạ kết hợp nhuần nhuyễn giữa thiết kế 2D và 3D
trong tất cả mọi lĩnh vực có liên quan
- Trong đề tài nghiên cứu này, em sử dụng phần mềm hỗ trợ Viet Map
XM trong MicroStation để thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất:
VietMap XM là phần mềm phục vụ cho công tác thành lập bản đồ địa
chính một cách chuyên nghiệp với những tính năng độc đáo, mềm dẻo và đơn
giản với người sử dụng. Phần mềm được viết trên môi trường MicroStation
V8 XM, một môi trường đồ hoạ với đầy đủ những tính năng mạnh mẽ nhất rất
thuận tiện cho việc biên vẽ bản đồ.
Trong lĩnh vực bản đồ, với mong muốn có một phần mềm phần mềm
chuyên nghiệp cho những đồng nghiệp làm trong lĩnh vực địa chính. Phần
mềm được viết ra với tiêu chí đơn giản, thân thiện với người sử dụng, với

20


hướng dẫn chi tiết cho người dùng mới vào nghề, có tính tự động hoá với độ
chính xác cao. Phần mềm là sự tổng hợp những tính năng mạnh mẽ của những
phần mềm hiện đang được sử dụng rộng rãi hiện nay và được cải tiến để dễ
dàng, thuận tiện hơn với người sử dụng. Với VietMap XM thời gian thành lập
bản đồ sẽ được giảm đáng kể với chi phí phù hợp với cả những đơn vị vừa và
nhỏ.
Phần mềm được thiết kế với những tính năng mở, hầu như mọi thứ đều
có thể sửa đổi được khi bạn dùng vietmap. Ta có thể sửa thông tin trong bảng
loại đất, trạng thái rừng để phù hợp với quy phạm hiện hành, đặc biệt có thể
sửa được phông chữ, cỡ chữ, màu chữ, tỷ lệ cell trong các menu biên tập để
phù hợp với những yêu cầu không theo mẫu quy phạm.
Chức năng biên tập bản đồ thông minh, hiện khoảng cách và đánh dấu
các vị trí của những đối tượng ghi chú hay cell cùng kiểu giúp dễ dàng căn
chỉnh đảm bảo mật độ các ghi chú được đều đặn trên bản đồ.

Các chức năng gán nhãn chính xác tuyệt đối nếu nhãn nằm trong thửa,
hỗ trợ lấy thông tin từ file báo cáo của famis, gán thông tin thửa đất từ file
excel do người dùng nhập, xuất báo cáo ra file excel, file dữ liệu thửa đất dbf
của Famis, file txt Famis. Chức năng gán sẽ báo cho người dùng biết những
thửa chưa được gán trong bảng Cơ sở dữ liệu bản đồ.
Hỗ trợ cắt mảnh hàng loạt hoặc cũng có thể cắt từng mảnh theo kiểu
Famis, khi cắt mảnh dữ liệu thửa đất cũng sẽ được cắt theo ứng với các thửa
trong mảnh bản đồ, vẽ khung chính xác với các tuỳ chọn sẽ giúp bạn không
phải biên tập lại khung.
Có thể vẽ nhãn tự động hoặc vẽ từng nhãn chính xác, không bị nhầm
hay sót thửa, có chức năng kiểm tra và cập nhật lại nhãn theo cơ sở dữ liệu
bản đồ. Tiện ích này giúp ta không phải sửa thông tin nhãn trên màn hình mà
nhãn sẽ được sửa tự động, ngoài ra còn phát hiện những nhãn trùng, những
thửa chưa vẽ nhãn, những nhãn có số thửa không hợp lệ.

22