ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

TR NH TH

N

TUYỂN CHỌN GIỐNG LÚA CH U MẶN
VÀ NGHIÊN CỨU MỘT Ố BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐỂ
ẢN XUẤT LÚA CH U MẶN Ở QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
Mã số: 62 62 01 10

LUẬN ÁN TIẾN Ĩ NÔNG NGHIỆP

HUẾ, 2016


Công trình hoàn thành tại: Khoa Nông học, Trường Đại học
Nông Lâm Huế

Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. TRẦN ĐĂNG HÒA
2. PGS.TS. HOÀNG TH THÁI HÒA
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ tại hội đồng chấm luận án cấp Đại học Huế họp
tại: …………………………………………. Đại học Huế

: “Tuyển chọn giống lúa chịu mặn và

,

nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật để sản xuất lúa chịu mặn ở Quảng Nam”
ợ

.

2. Mục tiêu của đề tài
ợ 1-2

-

ợ
.
ợ

-

ợ

ợ

.
ợ

-

ợ


-K
ợ

ợ

ợ
.

ổ

.

4. Những đóng góp mới của luận án
- K

ã

ợ 2

M

(>
)

S/ )

ổ

6,50 - 7 7


:
ợ

ừ

M 1
M

9 -9 9

2
12/ 1

22/ 1.

ừ 9,08 - 9 9

/ .
ợ

ừ

/5

09/06.

/



2

+ 60 kgP2O5

ã

.

M CEC
S

/

M 1

ợ
C-

5

/ .

ã
M 1

ừ 4,37 -

(
K+, Ca2+




4
Chương 1. T NG QUAN CÁC VẤN Đ NGHIÊN CỨU
1.1. CƠ Ở LÝ LUẬN CỦA VẤN Đ NGHIÊN CỨU
1.1.1. Sự hình thành, phân loại và đặc tính của đất mặn
1.1.2. Ảnh hưởng của mặn đến sinh trưởng và phát triển của cây lúa
1.1.2.1. Ảnh hưởng của mặn đến các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây lúa
1.1.2.2. Ảnh hưởng của mặn đến đặc điểm hình thái của cây lúa
1.1.2.3. Ảnh hưởng của mặn đến đặc tính sinh lý, sinh hóa của cây lúa
1.1.3. ự thích nghi của cây lúa đối với điều kiện mặn
1.1.3.1. Ngưỡng chống chịu mặn của cây lúa
1.1.3.2. Sự hấp thu chọn lọc giữa các ion
1.1.3.3. Tương tác và phân phối của các ion với sinh trưởng
1.1.3.4. Sự phân phối muối giữa các lá
1.1.4. Thời vụ trồng và cơ sở khoa học của thời vụ trồng lúa
1.1.5. Vai trò và cơ sở khoa học của dinh dưỡng kali đối với cây lúa
1.2. CƠ Ở THỰC TIỄN CỦA VẤN Đ NGHIÊN CỨU
1.2.1. Tình hình đất nhiễm mặn ở Việt Nam và Quảng Nam
1.2.1.1. Tình hình đất nhi m mặn ở i t Nam
1.2.1.2. Tình hình nhi m mặn ở tỉnh Quảng Nam
1.2.1.3. Ảnh hưởng của mặn đến sản xuất lúa ở tỉnh Quảng Nam
1.2.2. Tình hình sử dụng giống lúa chịu mặn trên thế giới và Việt Nam
1.2.2.1. Tình hình sử dụng giống lúa chịu mặn trên thế giới
1.2.2.2. Tình hình sử dụng giống lúa chịu mặn ở i t Nam và Quảng Nam
1.2.3. Thời vụ trồng lúa ở Việt Nam và Quảng Nam
1.2.4. Tình hình sử dụng phân bón cho lúa ở Việt Nam và Quảng Nam
1.3. CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
1.3.1. Các kết quả nghiên cứu về chọn tạo giống lúa chống chịu mặn
1.3.1.1. Các kết quả chọn tạo giống lúa chống chịu mặn trên thế giới


ợ
.

*

2 .G

ử
2

ợ

:C

ừ

ợ

ã

ãB
*P

.

:

B


ợ
ợ

ợ

kali cho

*
2.3. Phương pháp nghiên cứu
2.3.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
2.3.1.1. Nội dung 1: Tuyển chọn giống lúa chịu mặn có triển vọng phù hợp với
điều ki n mặn và sinh thái ở Quảng Nam
1
( CB )
× 2 m).

ợ
;

1
õ

ợ
ử

2

(5



ợ

(2002).

2.3.1.2. Nội dung 2: Nghiên cứu thời vụ trồng cho một số giống lúa chịu mặn được
tuyển chọn tại vùng nghiên cứu
2
M 1

M

.M

1

ổ ợ

M 1

M

( CB )
(

×5 )

ợ

15


:M

.

2

ử

1

2.2.1.3. Nội dung 3: Nghiên cứu liều lượng kali cho một số giống lúa chịu mặn
được tuyển chọn tại vùng nghiên cứu
5

( ( C)

100 kg N + 60 kg P2O5
ợ
15 m2 (

ỏ

×5

ợ
:M

/

2

9

)
ợ

2

6

ợ

×1
ỏ

2 1 .
2

).
ợ

.


8
2.2.1.4. Nội dung 4: Xây dựng mô hình sản xuất lúa trên đất mặn tại vùng nghiên cứu
M

ợ

:

P2O5

2
ổ

.C

ợ

(FP )

;

.

2.3.2. Phương pháp theo dõi và đánh giá các ch tiêu
2.3.2.1. Các chỉ tiêu về cây
:C
ợ

t
ử

C
(%)

55:2011/BNN&PTNT. P
(%)

ợ

6

;

:

ừ6
(

/

)

ỏ

:

2 1;

ợ

ợ

C
B
ợ

f

;


:
:

/

;

C

;P

/

72- 2 1 ;

theo TCNVN 5716-1-2

(%)

72 - 2 1 ; C

;

:

C
2008; P

71: 2 1 ;

ổ

:C

,

ợ
ử

C

1-

55:2011/BNN&PTNT.
ợ

C
m c a IRRI (2002).
2.3.2.2. Các chỉ tiêu về đất
ợ

M

- 20 cm
ợ

.S

ợ


ổ

:P

ổ (K+, Na+, Ca2+, Mg2+): P
(Cl-

ợ

P

:P

;K
tion

;

ổ

KCL:

(

S

24 ):

4OAc,



ử
A LSD0,05


10
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TUYỂN CHỌN GIỐNG LÚA CH U MẶN
3.1.1. Thời gian sinh trưởng và năng suất của các giống lúa thí nghiệm
Bảng 3.1. Thời gian sinh trưởng và n ng suất của các giống lúa thí nghi m
Vụ H Thu 2012
ổ

S
(

)

Vụ Đông Xuân 2012 -2013
ổ

NSTT
(

(

/ha)

S


7,39d

OM8104

99

4,38a

110

8,69a

AS996

100

2,85c

111

7,48cd

OM5900

98

4,10a

111


7,15de

116

3,94ab

128

8,18ab

-

0,76

-

5,44

2 ( C)
LSD0,05

8,64a

Ghi chú: Trong cùng 01 cột, các chữ cái khác nhau thì sai khác có ý nghĩa với p < 0,05
C
(95 - 12
2

)


34

41

48

55

62

CM2

0

1

1

1

1

1

1

MNR3

0


0

0

1

1

1

1

1

AS996

0

1

3

1

1

3

3


3

OM6976

0

0

3

1

1

1

1

RVT

0

1

1

1

1

0

0

1

1

MNR3

1

1

0

0

0

0

0

OM6L

3

1


1

0

1

1

1

1

OM5900

3

1

1

0

0

1

1

OM2718


RVT

3

1

0

1

0

0

0

3

1

1

1

1

1

1



(%)

Protein (%)

Amylose (%)

OM8104

73,30

6,88

20,80

MNR3

75,52

6,53

21,92

OM5900

76,62

5,97

22,64


ợ

ợ

M

.

3.1.5. Kết quả khảo nghiệm sản xuất giống lúa OM8104 và MNR3 trong vụ
Đông Xuân 2012 - 2013 và H Thu 2013 tại điểm nghiên cứu
Bảng 3.4. Thời gian sinh trưởng và n ng suất của các giống lúa thí nghi m
Vụ Đông Xuân 2012 -2013
ổ

K

)

ổ

NSTT

TGST
(

Vụ H Thu 2013

(


6,89

98

0 -1

4,88

MNR3

113

0-1

6,57

100

0-1

4,53

130

0-1

6,31

116


HÈ THU 2013
3.2.1. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến kh

năng chịu mặn của giống

OM8104 và MNR3.
M
.
ợ

.M

õ
ẻ

.

Bảng 3.5. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến mức độ khô đầu lá và độ cuốn lá
của giống OM8104 và MNR3
M
(…

C

)

(…

15
I

1
1

30

45

60

0

0

1

1

1

1

1

1

0

0

0

1
0

1

1

0

0

1

0

0

0

1
1

1
0

0
0

1
1


1

1

1

0

0

3

3
5
3

3
0
1

0
0
1

0
1
3

1


3
5

1
0

1
0

0
0

1
1

0
0

0
0

1
1


14
K

õ

ã

2 1 .
2 12 - 2 1
.

(

)

2 1
2

.

Bảng 3.6. Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến thời gian sinh trưởng và n ng suất của
giống OM8104 và MNR3
C

Vụ Đông Xuân 2012 -

Vụ H Thu 2013

2013
ổ
TGST
(

MNR3


9,09ab

97

3,59de

III

113

9,08ab

103

4,37bc

IV

111

8,30b

106

4,58bc

I

116


8,49ab

110

6,13a

-

1,17

-

0,65

I
OM8104

ổ

NSTT

Ghi chú: Trong cùng 01 cột, các chữ cái khác nhau thì sai khác có ý nghĩa với p < 0,05


15
3.2.3. Diễn biến độ mặn của đất và độ mặn của nước tại các công thức thời vụ
trồng qua các k th o d i
Bảng 3.7. i n i n độ mặn của đất và độ mặn của nước tại các công thức
thời vụ trồng qua các kỳ theo dõi
(

0,4
1,1
5,7
5,9
5,2
5,7
4,6
3,9
1,2
0,9
0,6
2,2
5,9
5,5
5,6
5,3
4,8
3,4
1,0
0,9
0,9
2,6

75

90

Sau
TN


6,3
4,0
6,0
5,4
4,3
7,3
7,3
3,8
5,6
7,1
6,2
6,3
6,9
3,7
6,3
5,3
5,2
5,9
4,7
6,1
3,3
2,4

7,3
2,7
8,3
3,5
5,4
3,3
7,0


I
II
III
IV

)

30

:

45

60

7,2
3,2
8,0
4,1
7,0
2,3
5,6
3,9

2 12 - 2 1
(

)
6

:B

2 12 - 2 1

1

ừ

- 7 1 S/

1 S/

-

2 12.

2 1

2

2012 - 2013.
ợ

,
ã

.C
õ.

3.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU V LI U LƯỢNG KALI CHO CÁC GIỐNG

ổ

S
)
99

NSTT
( /ha)
4,39cd

(

30

114

6,77cd

99

4,70bc

60

114

7,57a

99


4,14d

30

117

7,33ab

103

5,10ab

60

117

7,35ab

103

5,18a

90

117

6,87c

103



.
6

ổ
ợ
2 12 - 2 1

90 kg K2 /

ợ

M 1

7 57

7 56

60 kg K2 /
2 1

6

K2 /

/

M 1

51


ợ

K2

2
2

120 kg K2 /

M

ã

ợ

K2

ừ

2013.
ợ

2

(%): M

ữ

ợ

K+

.

ữ
2

(

).

.

+


18
Bảng 3.9. Ảnh hưởng của liều lượng ón kali đến hàm lượng kali và natri trong cây
ở thời kỳ làm đòng của giống OM8104 và MNR3
L

Vụ Đông Xuân 2012 -

ợ

Vụ H Thu 2013

2013

K2O

1,42d

1,08a

1,55bc

2,18ab

60

1,74abc

1,12a

1,44cd

2,39ab

90

1,45cd

1,01a

1,63abc

2,40ab

120


1,51bcd

0,88a

1,63abc

1,85b

90

1,50bcd

0,96a

1,65ab

2,17ab

120

1,87a

0,86a

1,69ab

2,21ab

OM8104


1

(

/

K2

2

77

2

/
/

K2
K2O).

K2 /

2 1
M 1
M


19
Bảng 3.10. Ảnh hưởng của liều lượng kali đến hi u suất phân kali, lợi nhu n và CR
của giống OM8104 và MNR3


30

23,57

3.138,5

5,18

10,10

1.118

2,60

60

25,13

6.794,0

5,53

14,32

3.754

3,68

90


-

-

30

43,77

6.471,5

9,63

32,00

5.060

8,23

60

22,22

5.831,5

4,89

17,47

4.888


( /C)

MNR3

ữ

Lợ
2 12 - 2 1

2

.

ợ

60 kg K2 /
/

2
M 1

30 kg K2 /

6.79 .
M

/

.

M
ã
27 .

/ .K
ợ

761.5
/

.75 .

/
2 1 .


20
2
ợ

2 12 - 2 1

2 1

C

ừ
2

(B


/ )

)

M
OM8104
MNR3
2 ( C)

Vụ Đông Xuân 2013 - 2014
0-1
6,64
22.223.500
0-1
6,57
22.503.500
0-1
6,32
17.711.500

109
111
128

4.512.000
4.792.000
-

Vụ H Thu 2014

2 ( C)

105
103
125

0-1
0-1
0-1

6,69
6,27
6,19

22.523.500
20.703.500
16.931.500

5.592.000
3.772.000
-

2 1
OM8104
MNR3
2 ( C)

97
100
117

)

(
( 27 -

5

/ )

(6 27 - 6 69
M

,
/

M 1
ừ

ợ
772 - 7 72
ổ

2

M

/ .
ã

/ha).

KẾT LUẬN VÀ Đ NGH
4.1. KẾT LUẬN
.1.1.

ã

ợ 2

M 1

M

ợ

.

M

(< 115

5

/

65 -77

(>

S/ )


M 1

12/ 1 - 22/ 1 (
(

ừ
4.1. . L

ợ

5 25 - 7 57

/

ừ

7-61

9 -9 9

/ );

M 1

6

K 2O/ha (

14,32 - 25 1
M

2+

C-

ợ

2-

S

4

).

ã

M 1

M
B

.
2

(

ừ 3,92- 6 2
/

ừ

/

ừ 12 76 - 22 5

/ .
2

ừ 3,99 - 6 19
/

27 - 6 6

/ ) ợ

ừ 772 - 7 72

ừ
ợ
/ .

ừ1

9 - 6 69
1 - 22,523


23

4.2. Đ NGH
4.2.1.