Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: “ HIỆU QUẢ CỦA VIỆC GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG CHO
TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA TRÒ CHƠI HỌC TẬP’
I. TÓM TẮT
Môi trường (MT) có vai trò quan trọng đối với sự sống và chất lượng cuộc sống của
con người. Con người cần có không khí trong lành để thở, cần có nước sạch để sử dụng
trong sinh hoạt hàng ngày, cần có những điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất nhận tạo để
sống, làm việc, nghỉ ngơi, cần có một MT văn hóa- xã hội lành mạnh, văn minh để hình
thành và phát triển nhân cách, nâng cao chất lượng cuộc sống cả về vật chất và tinh thần.
Đặc biệt, MT có vai trò vô cùng to lớn đối với sự phát triển của trẻ. Bởi ở giai đoạn này, cơ
thể trẻ rất non nớt và đang phát triển mạnh cả về thể lực lẫn tâm lý. Một MT tự nhiên sạch
sẽ giúp cho cơ thể trẻ phát triển tốt, một MT xã hội lành mạnh sẽ giúp cho nhân cách trẻ
được hình thành. Có thể nói rằng, MT là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến
sự phát triển toàn diện của trẻ.
Việc đưa GDMT vào trường mầm non là vô cùng cần thiết, đó là một quá trình nhằm
phát triển ở trẻ những hiểu biết sơ đẳng về MT, quan tâm đến các vấn đề MT phù hợp với
lứa tuổi được thể hiện qua kiến thức, thái độ, kĩ năng, hành vi và trách nhiệm của trẻ đối
với MT xung quanh. GDMT ở trường mầm non sẽ giúp trẻ tạo ra những phản xạ, thói quen
đầu tiên và bảo vệ MT sống của mỗi cá thể, từ đó xây dựng quan niệm, nhận thức, kiến
thức và kỹ năng cho các bậc học sau. GDMT cho trẻ nhằm bảo vệ sức khỏe và đảm bảo sự
tăng trưởng lành mạnh cho cơ thể. Ngoài ra, GDMT còn giúp trẻ hiểu biết về MT của bản
thân nói riêng, con người và các sự vật nói chung. Qua đó làm cho trẻ biết cách sống tích
cực trong MT và thân thiện với MT.
GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập là tổ hợp những cách
thức tổ chức trò chơi học tập nhằm hình thành ở trẻ những hiểu biết sơ đẳng về MT, quan
tâm đến các vấn đề MT được thể hiện qua kiến thức, thái độ, kỹ năng, hành vi và trách
nhiệm của trẻ đối với MT.
Sau thời gian thực nghiệm tôi thu được kết quả: hiệu quả GDMT ở nhóm thực nghiệm
cao hơn nhóm đối chứng, số trẻ đạt loại giỏi của nhóm TN cao hơn nhóm ĐC 12.5%, số trẻ
thân thiện với MT.
* Đã có các công trình nghiên cứu khoa học về GDMT cho trẻ lứa tuổi mầm
non ở trong nước:
Trước khi thực hiện dự án tổng thể đưa GDMT vào các trường mầm non và sư phạm
mầm non, các cơ sở đào tạo và nghiên cứu giáo dục bảo vệ MT đã tiến hành một số các
công trình nhỏ chuẩn bị cơ sở như:
- Dự án thiết kế và thử nghiệm nội dung GDMT ở mẫu giáo và tiểu học (Viện khoa
học giáo dục – 1996).
- Dự án thử nghiệm đưa GDMT vào trường mầm non - Nội dung: Thời tiết và cuộc
sống của chúng ta (Trường CĐSP NT- MG TW1).
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
2
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
- Đề tài “Xây dựng nội dung bảo vệ MT cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi trong trường
mầm non” (Trung tâm nghiên cứu GDMN - Viện KHGD, 1998 – 2000).
- Dự án thiết kế thử nghiệm chương trình bồi dưỡng nâng cao kiến thức cho cán bộ
giáo viên ngành học mầm non về MT (Trường CĐSP NT – MGTW1, 1998 – 1999).
- Biên soạn một số tài liệu nâng cao nhận thức cho giáo viên mầm non về bảo vệ MT
(Trường CĐSP NT – MGTW1, 2001 – 2002).
- Xây dựng tài liệu tham khảo phục vụ “Phương pháp cho trẻ làm quen với MT xung
quanh trong các trường sư phạm mầm non” (Trường CĐSP NT- MG TW3, 2001 – 2002).
- Nâng cao nhận thức về MT và bảo vệ MT cho cộng đồng (Trung tâm nghiên cứu
GDMN - Viện KHGD, 1999 – 2001).
- Giáo dục bảo vệ MT cho trẻ từ 3-6 tuổi trong trường mầm non theo quan điểm tích
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập và phân tích, tổng hợp, khái quát hoá những
vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài.
2. Phương pháp quan sát: quan sát hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi và quan sát
cách tổ chức GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non của giáo viên.
3. Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu điều tra (ankét) nhằm tìm hiểu nhận thức và thực
trạng việc tổ chức GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập của giáo
viên.
4. Phương pháp trò chuyện: Trò chuyện, phỏng vấn theo nhóm đối với giáo viên và trẻ
nhằm tìm hiểu thực trạng sử dụng những biện pháp GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông
qua trò chơi học tập ở một số trường mầm non.
5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm :
Kiểm nghiệm các biện pháp GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
thông qua trò chơi học tập.
6. Phương pháp thống kê toán học: thu thập và phân tích các số liệu nghiên cứu thông qua
các tham số thống kê: tỉ tệ %, giá trị trung bình (), độ lệch chuẩn (S), hệ số đáng tin, đại
lượng kiểm định (T).
IV. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:
1. Khách thể nghiên cứu:
Quá trình GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non.
Tôi tiến hành thực nghiệm trên 80 trẻ mẫu giáo 5 tuổi. Trong đó, chọn ngẫu nhiên 40 trẻ
mẫu giáo 5 tuổi (20 trẻ lớp A2 và 20 trẻ lớp A3 làm nhóm thực nghiệm) và 40 trẻ mẫu giáo
5 tuổi khác (20 trẻ lớp A2 và 20 trẻ lớp A3 làm nhóm đối chứng).
Nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm đều có số lượng trẻ bằng nhau (20 cháu). Số
lượng trẻ trai và gái, điều kiện gia đình của trẻ tương đồng với nhau; trẻ có trình độ nhận
thức, ý thức và thể lực tương đương nhau.
Giáo viên phụ trách 2 lớp của trường đều có trình độ và thâm niên công tác cũng
như kinh nghiệm tương đối đồng đều.
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
- Giai đoạn 1: Đo đầu vào trước khi tiến hành thực hành thực nghiệm (Pre- Test):
Tôi tiến hành đo hiệu quả GDMT cho trẻ ở cả hai nhóm ĐC và TN của cả hai trường
thông qua trò chơi học tập bằng cách sử dụng bài tập đo hiểu biết, kĩ năng và thái độ về
môi trường.
- Giai đoạn 2: Tiến hành đo đầu ra về hiệu quả của GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
thông qua trò chơi học tập trên trẻ ở cả hai nhóm TN và hai nhóm ĐC của hai trường. Sau
đó chúng tôi thu thập, xử lí kết quả thu được bằng các công thức của toán học thống kê và
rút ra kết luận.
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
5
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
Các công thức sử dụng:
+ Tính %.
+ Tính trung bình mẫu .
+ Tính độ lệch chuẩn S.
+ Sử dụng phép thử T- student để kiểm nghiệm hiệu quả của thực nghiệm.
VII. ĐO LƯỜNG VÀ THU THẬP DỮ LIỆU
* Kết quả đo trước tiến hành thực nghiệm:
Hiệu quả của việc GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trước khi tiến hành thực
nghiệm trên hai nhóm ĐC và TN.
(*) Kết quả khảo sát hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi của nhóm TN và ĐC
trước TN:
Loại
12
30
10
25
ĐC
3
7.5
11
27.5
16
40
10
25
14.8
5
14.52
Đối chiếu kết quả trước thực nghiệm của hai nhóm ĐC và TN. Tôi thấy rằng: hiệu quả
GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở hai nhóm không hoàn toàn giống nhau, nhưng hiệu quả
trên trẻ ở hai nhóm TN và ĐC tương đối đồng đều nhau. Số trẻ đạt loại giỏi của cả hai nhóm
đều rất thấp (Nhóm TN: 2 trẻ, chiếm 5%, nhóm ĐC: 3 trẻ chiếm 7,5%), còn số trẻ đạt loại yếu
lại rất cao (Nhóm TN: 10 trẻ chiếm 25%, nhóm ĐC: 10 trẻ chiếm 25%).
Nhìn vào điểm trung bình cộng của 2 nhóm TN và ĐC ta thấy: mặc dù giữa hai nhóm có
sự chênh lệch nhưng sự chênh lệch này không đáng kể (TN = 14.85, ĐC = 14.52). Điểm trung
bình cộng của nhóm TN có trội hơn nhóm ĐC nhưng trội hơn rất ít (TN - ĐC =0.33). Độ lệch
chuẩn về hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở hai nhóm cũng tương đương nhau (STN =
3.06, SĐC = 3.08).
Ví dụ: Nội dung về thế giới thực vật, thế giới động vật, quê hương, tài nguyên, thời
tiết thì phần nhiều trẻ của hai nhóm đều không trả lời được hoặc có trả lời được thì cũng
chỉ rất sơ sài, chẳng hạn như các câu: “Kể tên những cây cho bóng mát?” “Nơi cháu ở có
những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử gì?”, “Nơi cháu ở có những khu vui chơi giải trí
nào?”, “Cháu đã làm gì để bảo vệ những danh lam thắng cảnh... của nơi cháu ở?”, “Quê
cháu có những món ăn truyền thống gì?”, “Nơi cháu ở có những công trình giao thông
gì?”, “Nơi cháu ở có những phương tiện giao thông gì?”, “Cháu hãy kể về làng nghề truyền
thống của địa phương cháu?”, “Nước có đặc điểm gì?”, “Rừng có đặc điểm gì?” , “Biển có
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
7
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
đặc điểm gì?”... Các bài tập đánh giá kỹ năng về MT được trẻ thực hiện rất hứng thú, tuy
nhiên kết quả chưa được cao. Trẻ đánh dấu chọn những hành động đúng với MT chưa
chính xác, lộn xộn, trẻ thường đánh dấu theo cảm tính. Còn về các bài tập đánh giá thái độ
13
TB
%
57.5
32.5
SL
7
17
%
17.5
42.5
Yếu
SL
%
1
2.5
6
15
S
17.4 2.73
15.3 2.94
TN > ĐC.
TN - ĐC = 2.1.
Sau khi tiến hành thực nghiệm, hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua
trò chơi học tập ở cả hai nhóm TN và ĐC đều có tiến bộ hơn so với trước thực nghiệm.
Tuy nhiên, nhóm TN có sự tiến bộ cao hơn: điểm trung bình của nhóm TN cao hơn hẳn so
với nhóm ĐC (TN - ĐC = 2.1)
Biểu đồ 2: Hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua
trò chơi học tập của nhóm TN và nhóm ĐC sau TN.
Qua số liệu cụ thể và biểu đồ 2, chúng ta có thể nhận thấy rằng: mức độ giỏi, khá
của cả hai nhóm TN và ĐC đều tăng, nhưng mức nhóm TN cao hơn hẳn so với nhóm ĐC.
Số trẻ đạt loại trung bình của nhóm TN cao hơn hẳn so với nhóm ĐC. Mức độ yếu của hai
nhóm đều giảm, nhưng mức độ giảm của nhóm TN xuống thấp hơn hẳn so với nhóm ĐC.
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
9
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
Sau thực nghiệm, độ lệch chuẩn ở nhóm TN thấp hơn nhóm ĐC chứng tỏ rằng kết
quả của nhóm TN đồng đều hơn nhóm ĐC.
2. So sánh hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập
trước thực nghiệm(TTN) và sau thực nghiệm(STN) ở nhóm ĐC và nhóm TN.
So sánh hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập trước
thực nghiệm và sau thực nghiệm.
• Nhóm đối chứng:
Hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập của nhóm đối
3.08
2.94
Hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập TTN và STN
của nhóm ĐC được thể hiện rõ ở bảng trên.
Số trẻ đạt loại giỏi sau TN có tăng so với trước TN nhưng tăng không đáng kể,
chênh lệch chỉ 2.5%. Số trẻ đạt loại khá sau TN tăng so với trước TN là 5%. Số trẻ đạt loại
trung bình sau TN so với trước TN tăng 2.5%. Số trẻ đạt loại yếu sau TN so với trước TN
giảm 10%.
Điểm trung bình sau thực nghiệm của nhóm ĐC cũng tăng nhưng tăng ít:
STN - TTN = 0.8.
Độ lệch chuẩn của nhóm ĐC sau thực nghiệm thấp hơn trước thực nghiệm nhưng
cũng không đáng kể (STTN - SSTN = 0.14). Điều này chứng tỏ sau thực nghiệm kết quả có
đồng đều hơn so với trước thực nghiệm.
Như vậy, qua kết quả chúng ta thấy: hiệu quả của việc GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi thông qua trò chơi học tập của nhóm ĐC sau thực nghiệm có được nâng cao hơn so
với trước thực nghiệm. Tuy nhiên, số lượng trẻ đạt loại giỏi và khá có tăng, số lượng trẻ
yếu có giảm nhưng đều tăng và giảm không đáng kể. Sự chênh lệch về hiệu quả GDMT
cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập trước và sau thực nghiệm của nhóm
ĐC không đáng kể.
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
10
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
Sự chênh lệch của nhóm ĐC trước TN và sau TN về hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu
S
14.8
17.4
3.06
2.73
Nhóm TN sau khi tiến hành thực nghiệm có sự tiến bộ rõ rệt, sự chênh lệch của các
mức độ trước thực nghiệm và sau thực nghiệm tương đối cao:
Số trẻ đạt loại giỏi sau thực nghiệm tăng 17.5% so với trước khi thực nghiệm (TTN:
5%, STN: 22.5%). Số trẻ đạt loại khá sau thực nghiệm tăng 17.5% so với trước khi thực
nghiệm (TTN: 40, STN: 57.5%). Số trẻ đạt loại trung bình sau khi thực nghiệm có giảm
hẳn so với trước thực nghiệm (TTN:30%. STN: 17.5%). Số trẻ đạt loại yếu sau khi thực
nghiệm cũng giảm xuống đáng kể (TTN: 25%, STN: 2.5%).
Điểm trung bình về hiệu quả GDMT thông qua trò chơi học tập trên nhóm TN sau thực
nghiệm cao hơn hẳn so với trước thực nghiệm (STN -TTN = 2.5).
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
11
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
Độ lệch chuẩn sau thực nghiệm thấp hơn nhiều so với trước thực nghiệm (S TTN - SSTN
rệt. Bé Thu Trang đã chọn đúng hết tất cả các tranh có hành động đúng với MT và chọn
gần đúng hết các tranh có hành động sai với MT (bé còn chọn sai một tranh ở nội dung
Thời tiết).
Về kết quả đánh giá thái độ của trẻ đối với MT, sau TN số trẻ đạt loại giỏi tăng 15%
so với trước TN, số trẻ đạt loại khá tăng 5%, số trẻ đạt loại trung bình giảm 15% và số trẻ
đạt loại yếu giảm 10%. Ở tiêu chí này, các Minh Đức, Hà Chi, Diệu Linh, Thiện Phong...
đã có sự tiến bộ rõ rệt. Bé Trọng Minh đã chỉ vào hai tranh của nội dung Quê hương và nói
lên ý kiến của bé: “Cháu thích bức tranh này vì các bạn nhỏ chăm chỉ, nhưng cháu ghét các
này vì các bạn đã vứt rác trên đường làm đường bẩn”, “Cháu sẽ không vứt rác như các
bạn”...
Như vậy, sau thực nghiệm nhóm thực nghiệm có kết quả cao hơn hẳn so với trước
khi thực nghiệm. Trong đó trẻ đạt kết quả của bài tập đánh giá hiểu biết về MT của trẻ là
cao nhất, sau đó đến bài tập đánh giá kĩ năng về MT của trẻ và thấp nhất là kết quả bài tập
đánh giá thái độ của trẻ về MT. Qua kết quả , tôi nhận thấy được những biện pháp mà tôi
đề xuất và tiến hành thực nghiệm đã có tác động tích cực đến hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi và những biện pháp này đem lại hiệu quả GDMT cho trẻ cao hơn so với
những biện pháp cũ mà nhóm đối chứng đã thực hiện.
- Kiểm định kết quả của nhóm ĐC và nhóm TN tương ứng sau thực nghiệm:
Để đánh giá độ tin cậy của kết quả thực nghiệm, tôi tiến hành kiểm định bằng
phương pháp thử T- Test nhằm tìm sự khác biệt giữa kết quả của hai nhóm TN và ĐC và
được kết quả như sau:
Bảng kiểm định kết quả của nhóm TN trước và sau TN.
n
40
STN
17.43
SSTN
2.73
cả hai nhóm đều tăng lên. Tuy nhiên, ở nhóm TN chúng tôi sử dụng các biện pháp đã đề ra
thì có hiệu quả cao hơn so với nhóm ĐC.
Trước thực nghiệm, hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi
học tập ở hai nhóm TN và ĐC là tương đương nhau, số lượng trẻ đạt loại giỏi còn thấp, số
trẻ đạt loại yếu còn cao. Điều này chứng tỏ hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở
trường mầm non vẫn còn thấp.
Sau thực nghiệm, qua quá trình tiến hành thực nghiệm tác động nằng cách vận dụng
6 biện pháp đã đề xuất vào việc tổ chức trò chơi học tập nhằm GDMT, chúng tôi nhận thấy
rằng hiệu quả của việc GDMT thông qua trò chơi học tập được nâng lên rõ rệt. Sau thực
nghiệm số trẻ đạt loại giỏi và khá được tăng lên đáng kể. Số trẻ đạt loại trung bình và yếu
giảm đi tương đối nhiều so với trước khi tiến hành thực nghiệm.
Kết quả thực nghiệm, tôi nhận thấy những hiểu biết của trẻ được nâng lên rõ rệt, trẻ
không những biết tên của mình, của những người thân, cô giáo và bạn bè xung quanh trẻ
mà trẻ còn có thể mô tả được hình dáng bên ngoài một cách rõ ràng, trẻ kể tên được một số
loại cây, quả và hoa, nói được đặc điểm, biết được lợi ích của chúng và phân loại được
chúng theo lợi ích, trẻ còn nắm rõ được môi trường sống của các loài động vật, phân loại
chúng theo môi trường sống, trẻ còn nắm được đặc điểm một số địa danh, các phương tiện
giao thông nơi cháu ở, trẻ nắm được một số kiến thức về tài nguyên, về thời tiết... Ngoài ra,
những kỹ năng về MT, thái độ của trẻ đối với MT cũng được nâng lên rõ rệt. Như vậy,
hiệu quả GDMT cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập đã có tác động tích
cực đến hiệu quả GDMT cho trẻ ở trường mầm non.
IX. KẾT LUẬN CHUNG
Qua quá trình nghiên cứu cho phép tôi rút ra một số kết luận sau:
1. Việc đưa GDMT vào trường mầm non là vô cùng cần thiết, đó là một quá trình
nhằm phát triển ở trẻ những hiểu biết sơ đẳng về MT, quan tâm đến các vấn đề MT phù hợp
với lứa tuổi được thể hiện qua kiến thức, thái độ, kĩ năng, hành vi và trách nhiệm của trẻ đối
với MT xung quanh. GDMT ở trường mầm non sẽ giúp trẻ tạo ra những phản xạ, thói quen
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
mầm non mẫu giáo lớn.
2. Hoàng Thị Phương – 2005 – GDMT ở trường mầm non - Trường Đại hoc sư phạm Hà
Nội.
3. Dương Tiến Sỹ - 2002 – Bài giảng GDMT - Trường Đại học sư phạm Hà Nội.
4. PGS.TS Nguyễn Ánh Tuyết – Đinh Văn Vang - Nguyễn Thị H à – 1996- Tổ chức,
hướng dẫn trẻ mẫu giáo chơi - NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội.
5. PGS.TS Nguyễn Ánh Tuyết –2000 - Trò chơi của trẻ em – NXB Phụ nữ.
6. Nguyễn Thị Thanh Thuỷ - Những kiến thức cơ bản về GDMT – NXBGD.
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
15
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
7. Nâng cao nhận thức về MT và bảo vệ MT cho cộng đồng – 2001 – Trung tâm nghiên
cứu giáo dục mầm non - Viện Khoa học giáo dục.
8. Lê Thanh Vân –2005- Con người và MT – NXB Đại học sư phạm Hà Nội.
9. Vụ giáo dục mầm non- 2005- Bé tìm hiểu về bảo vệ MT- Nhà xuất bản giáo dục
XI. PHỤ LỤC
Nội dung đánh giá hiệu quả GDMT cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập
Bài tập 1: Hiểu biết về MT:
* Về bản thân bé:
a. Chuẩn bị:
Giấy A4, bút chì, sáp màu cho mỗi trẻ.
Hệ thống câu hỏi về bé.
b. Cách thực hiện:
- Gia đình cháu có bao nhiêu người?
- Cháu hãy kể tên những người thân trong gia đình?
- Hình dáng của những người thân mà cháu vẽ như thế nào?
- Gia đình cháu là gia đình nhiều con hay ít con?
- Bố, mẹ cháu làm nghề gì?
- Nhà cháu rộng hay hẹp, cao hay thấp?
- Trong nhà cháu có những đồ dùng gì?
- Ở nhà bố, mẹ, cháu thường làm việc gì?
- Buổi tối sau khi ăn cơm xong mọi người trong nhà làm gì?
- Vào ngày nghỉ, ngày lễ gia đình cháu thường đi chơi đâu?
c. Cách đánh giá: Mỗi câu hỏi ứng với 0.1 điểm, điểm tối đa trẻ đạt được là 1 điểm.
•
Trường mầm non của bé:
a. Chuẩn bị:
Giấy A4, bút chì, sáp màu cho mỗi trẻ.
Hệ thống câu hỏi.
b. Cách tiến hành:
Tổ chức cho trẻ vẽ tranh đề tài “Trường mầm non của bé”.
Cô giáo hỏi trẻ qua tranh vẽ về trường mầm non của trẻ:
- Tên và địa chỉ của trường cháu?
- Lớp cháu là lớp số mấy?
- Lớp cháu có những ai?
- Ở lớp cô giáo làm những việc gì?
- Trường cháu có những ai?
- Các cô các bác trong trường làm những công việc gì?
- Trong trường cháu có những khu vực nào?
- Ở sân trường có những đồ dùng, đồ chơi gì?
- Trong lớp cháu có những loại đồ chơi gì?
Đối với những câu hỏi sử dụng tranh lô tô: mỗi câu hỏi, trẻ chỉ và kể tên được đúng 4
tranh thì đạt 0.1 điểm, trẻ chỉ và kể được 2-3 tranh 0.05 điểm, trẻ chỉ và kể tên được dưới 1
tranh thì không được điểm.
* Thế giới động vật:
a. Chuẩn bị: Tranh lô tô về các con vật.(mỗi loài 2 tranh)
Hệ thống câu hỏi về động vật.
b. Cách tiến hành: Cô đặt tranh lô tô trước mặt trẻ và hỏi trẻ:
Cô đặt tranh các con vật nuôi trong nhà:
- Hãy chỉ và kể tên những con vật nuôi trong nhà?
- Hãy chỉ và kể tên những con vật thuộc loại gia súc?
- Hãy chỉ và kể tên những con vật thuộc loại gia cầm?
Cô đặt tranh các con vật sống trong rừng và dưới nước:
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
18
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
- Hãy chỉ và kể tên những động vật sống trong rừng?
- Hãy chỉ và kể tên các con thú dữ?
- Hãy chỉ và kể tên các con thú hiền lành?
- Hãy kể tên những động vật sống dưới nước?
Cô đặt tranh các loài chim và côn trùng:
- Hãy chỉ và kể tên những loài chim mà cháu biết?
- Hãy chỉ và kể tên những loài côn trùng mà cháu biết?
- Hãy bắt chước tiếng kêu và khả năng vận động của con vật mà cháu biết?
c. Cách đánh giá: Mỗi câu hỏi tương ứng với 0.1 điểm, mỗi câu hỏi trẻ chỉ và kể tên
- Nước có đặc điểm gì?
- Nước có ở những nơi nào?
- Không khí có tác dụng gì?
- Chúng ta có thấy được không khí không?
- Ánh sáng mặt trời có tác dụng gì?
- Con người dùng đất đai vào những công việc gì?
- Rừng có đặc điểm gì?
- Biển có đặc điểm gì?
c. Cách đánh giá: trẻ trả lời đúng được 1 câu thì đạt 0.1 điểm, điểm tối đa là 1 điểm.
* Thời tiết:
a. Chuẩn bị: Hệ thống câu hỏi về thời tiết.
b. Cách tiến hành:
Hãy trả lời những câu hỏi sau đây:
- Một năm có mấy mùa?
- Hãy kể tên các mùa trong năm?
- Thời tiết mùa xuân như thế nào?
- Thời tiết mùa hè như thế nào?
- Thời tiết mùa thu như thế nào?
- Thời tiết mùa đông như thế nào?
- Bây giờ là mùa nào?
- Vì sao cháu biết?
- Cháu hãy kể thứ tự các buổi trong ngày?
- Bây giờ là buổi nào?
c. Cách đánh giá: trẻ trả lời đúng được 1 câu thì đạt 0.1 điểm, điểm tối đa là 1 điểm.
Bài tập 2. Kĩ năng về MT.
a. Chuẩn bị: các tranh vẽ:
* Bản thân bé:
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
* Tài nguyên:
* Quê hương:
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
23
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8
Sáng kiến kinh nghiệm: “Hiệu quả của việc giáo dục môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi học tập”
* Thời tiết:
b. Cách tiến hành:
Đặt các tranh vẽ trên bàn.
- Yêu cầu trẻ chọn những bức tranh mà trẻ cho là hành động đúng.
- Yêu cầu trẻ chọn những bức tranh mà trẻ cho là hành động sai.
c. Cách đánh giá:
Trẻ chọn đúng được 1 tranh thì đạt 0.25 điểm.
Điểm tối đa của bài tập là 1 điểm.
Bài tập 3.Thái độ về MT:
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
24
- Nói được nghề nghiệp của bố mẹ.
- Miêu tả được ngôi nhà mà gia đình cháu đang ở.
* Trường Mầm non:
Trẻ có thể:
- Kể được tên trường, lớp.
- Kể được tên cô giáo của bé, cô hiệu trưởng và một số bạn trong lớp.
Người viết: Trần Thị Phương Thảo
25
Trường Mẫu giáo Sao Sáng 8