TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
------------
BÁO CÁO
KẾT QUẢ THỰC TẾ
Sinh viên: TRIỆU THANH TÂM
Mã sinh viên: BK1.28
Lớp: K1B BK
Năm sinh: 1986
Bắc Kạn, ngày 10 tháng 5 năm 2014
1
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành Đề tài tốt nghiệp em đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và quý
báu của các thầy, cô giáo trong Khoa Khoa học cơ bản Trường Đại học Khoa học
Thái Nguyên và Ban giám hiệu trường Tiểu học Kim Lư.
Em xin chân thành cảm ơn sự dạy dỗ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy, cô giáo
trong suốt hơn 2 năm học.
Với sự cố gắng cao nhất và trong khả năng cho phép em đã hoàn thành Báo cáo
kết quả thực tế. Song với kinh nghiệm chưa nhiều, Báo cáo này không tránh khỏi
những khiếm khuyết. Do vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các quý
thầy, cô và các bạn.
MỤC LỤC
2.4.2.1 Lựa chọn sách, báo phù hợp……………………………………….…trang 14
2.4.2.2 Lựa chọn phương pháp và hình thức tuyên truyền …………….……trang 15
2.4.3 Hướng dẫn bạn đọc sử dụng sách, báo thư viện……………………….trang 16
CHƯƠNG 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……………………………………...trang 17
LỜI MỞ ĐẦU
Chúng ta đang sống trong xã hội thông tin, sự bùng nổ của thông tin trong thời
đại ngày nay con người cang ý thức rõ hơn về giá trị của thông tin trong sách báo,
sách báo giữ vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội. Nó là phương tiện ghi lại và
truyền bá tri thức, là phương tiện giáo dục tư tưởng chính trị, là phương tiện học tập,
là phương tiện thông tin, sách báo góp phần giáo dục tình cảm, bồi dưỡng tâm hồn,
nâng cao năng lực thẩm mĩ, sách báo bồi dưỡng con người cả về tâm hồn và tài năng
trí tuệ đem đến cho con người cái đẹp, cái nhân văn nghĩa là nâng cao văn hoá cho
con người. Mà nguồn sách báo dồi dào nhất mà chúng ta có thể tìm đến là thư viện,
do vậy Nhà nước ta rất quan tâm xây dựng và phát triển mọi mặt sự nghiệp thư viện
nói chung cũngnhư công tác thư viện trường học nói riêng.
Thư viện trường học là cơ quan truyền thông trong nhà trường, nhằm cung cấp
đầy đủ các loại sách, báo, bản đồ… phục vụ cho việc học tập và giảng dạy cho cán bộ
giáo viên và toàn thể học sinh, sinh viên trong nhà trường. Thư viện là động lực đóng
góp vào việc cải tiến giáo dục trong nhà trường, nhằm sử dụng các nguồn tài liệu để
hỗ trợ cho sự thay đổi cách học tập và giảng dạy trong nhà trường.
Đối với Việt Nam, trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
việc đảm bảo và phát triển nguồn tin cho mọi lĩnh vực của đời sống xã hội có ý nghĩa
3
hết sức lớn lao. Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn Quốc lần thứ IX của ban chấp hành
Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam đã khẳng định: “Chủ động hội nhập kinh tế
quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác
Thư viện được ra đời cách đây 10 năm trên cơ sở đáp ứng nhu cầu nghiên cứu
giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh trong trường . Trong thời gian đầu, cơ
cấu tổ chức của Thư viện còn đơn giản, số lượng tài liệu cũng còn rất hạn chế cả về
nội dung lẫn thể loại. Kho sách chỉ có khoảng trăm nghìn cuốn gồm sách giáo khoa,
giáo trình và một số tài liệu tham khảo. Thư viện cũng chỉ có một phòng đọc. Do chưa
được quan tâm đúng mức về việc đầu tư xây dựng, tu sửa và nâng cấp cho Thư viện
nên bộ phận phục vụ còn đơn giản cho giáo viên và học sinh các khoá với hai hình
thức phục vụ là mượn về nhà hoặc đọc tại chỗ.
Hiện nay ngoài việc tổ chức phục vụ bạn đọc, Thư viện còn thường xuyên mở
rộng quan hệ giao lưu với các Trường và các cơ quan tổ chức khác nhằm trao đổi
thông tin về chuyên môn nghiệp vụ và vốn tài liệu quan hệ với một số các Truờng và
4
Trung tâm Thông tin như: Trung tâm Thông tin – Thư viện huyện Na Rì, Trung tâm
Thông tin – Thư viện THCS Kim Lư , Trung tâm Thông tin – Thư viện THPT Na Rì,
…
Bên cạnh đó, Thư viện còn thực hiện các dự án bổ sung các loại sách tham
khảo các sách ngoại ngữ, đặc biệt là sách tiếng Anh cùng với các loại báo, tạp chí
trong và ngoài nước phục vụ học sinh và cán bộ trong trường.
Với nguồn lực thông tin phong phú đáp ứng được gần hết nhu cầu của đội ngũ
cán bộ giáo viên và học sinh trong trường. Thư viện Trường Tiểu học Kim Lư đã
khẳng định được vị trí, vai trò của trường mình trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục - đào
tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Cùng với hoạt động khác của Nhà trường, hoạt động thông tin – thư viện
không ngừng được chú trọng và đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ thông tin cho
đội ngũ cán bộ, giáo viên và học sinh trong và ngoài trường.
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NỘI DUNG CÔNG VIỆC THỰC TẾ
TẠI ĐƠN VỊ
2.3.1 Quá trình xây dựng, phát triển vốn tài liệu tại thư viện trường Tiểu
học Kim Lư
Tình hình phát triển của Trường Tiểu học Kim Lư trong sự nghiệp đổi mới
giáo dục:
Qua 4 năm gần đây, với sự quan tâm của địa phương và đặc biệt là sự nỗ lực
của thầy và trò trong công tác lao động, xây dựng và cải tạo khuôn viên trường; cơ sở
vật chất cơ bản đã hoàn chỉnh, học sinh có điều kiện học thể dục và hoạt động ngoài
giờ. Đến thời điểm này trường Tiểu học Kim Lư đã để lại dấu ấn mỗi khi có khách
ghé tham trường. Có thể khẳng định trường Tiểu học Kim Lư là một trong những
trường có khuôn viên và mặt bằng đẹp trong huyện Na Rì.
2.3.2 Cơ sở vật chất trang thiết bị của Thư viện trường Tiểu học Kim Lư
Cơ sở vật chất trong thư viện mặc dù chưa được trang bị đầy đủ xong cũng
phần nào đáp ứng cho nhu cầu đọc sách của giáo viên và học sinh.
- Cơ sở vật chất của thư viện bao gồm:
a) Phòng Thư viện có diện tích 53m2, được chia ra làm 2 phòng: phòng đọc
giáo viên có diện tích 20m2 và có 15 chỗ ngồi. Phòng đọc học sinh có diện tích 33m2
và có 40 chỗ ngồi.
- Có giá, tủ chuyên dùng để đựng sách báo. Đủ bàn ghế cho cán bộ thư viện
làm việc. Có tủ mục lục, sổ mục lục, và bảng giới thiệu sách mới.
b) Phòng Thư viện được xây dựng kiên cố, cao ráo, sách báo được bảo quản
tốt, sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp và có khoa học.
c) Trang thiết bị chuyên dùng tương đối đầy đủ và được bố trí hợp lý theo
nghiệp vụ quản lý thư viện (giá sách, tủ, bàn ghế, thư mục, máy vi tính...), từng bước
được hiện đại hoá theo xu thế phát triển chung.
cuốn.
* Kho sách được chia thành các bộ phận:
- Sách giáo khoa hiện hành:
+ Đối với học sinh: Đảm bảo mỗi học sinh có đủ 1 bộ sách để học.
nhu cầu tin của bạn đọc và đặc biệt là phải cập nhật với trình độ phát triển khoa học
công nghệ trong nước và thế giới.
Vốn tư liệu là cơ sở, tiền đề cho sự hình thành, tồn tại và phát triển của thư
viện. Pháp lệnh thư viện đã qui định, muốn thành lập một thư viện trong các trường
THCS phải có bốn điều kiện: vốn tài liệu; độc giả; cơ sở vật chất và các trang thiết bị
chuyên dụng; cán bộ chuyên môn, nghiệp vụ. Vốn tư liệu giúp thư viện hoàn thành
được chức năng, nhiệm vụ của mình, quan trọng nhất là phục vụ nhu cầu của độc giả
trong trường. Trong đó, nhu cầu của độc giả luôn luôn thay đổi và không ngừng phát
triển, vì vậy cán bộ thông tin thư viện làm việc trong lĩnh vực này không chỉ có tri
thức rộng cần có chính sách bổ sung vốn tư liệu thường xuyên và hợp lý.
Phát triển vốn tài liệu được coi là quá trình làm cho các nhu cầu thông tin của
người dùng tin được đáp ứng kịp thời và tiết kiệm bằng cách sử dụng các nguồn lực
thông tin sinh ra bên trong và bên ngoài của tổ chức đó. Để phát triển nguồn vốn tài
liệu, bất cứ cơ quan thông tin nào đều phải tiến hành thường xuyên công tác bổ sung
vốn tài liệu. Bổ sung vốn tài liệu là quá trình lựa chọn có hệ thống và thu thập theo kế
hoạch những tài liệu đưa vào thư viện làm tăng cường về mặt số lượng và chất lượng
vốn tài liệu của thư viện đồng thời loại bỏ những tài liệu đã lỗi thời, không phù hợp.
Ngoài việc bổ sung các tài liệu về các môn học, Thư viện còn thường xuyên
bổ các lĩnh vực khác như: văn hoá, chính trị, lịch sử, xã hội. Do công tác bổ sung luôn
chịu sự tác động của chế độ xã hội của đất nước nên tính Đảng là nguyên tắc đầu tiên
và cũng là nguyên tắc chỉ đạo trong công tác bổ sung vốn tài liệu của các thư viện
Trường. Nguyên tắc tính Đảng đòi hỏi cán bộ bổ sung Thư viện Trường phải lựa chọn
đưa vào những tài liệu phù hợp với quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng Cộng
sản Việt Nam như các tác phẩm kinh điển của Chủ nghĩa Mác – Lênin; những văn
kiện của Đảng và Nhà nước…
Tham mưu và tranh thủ sự giúp đỡ của Ban giám hiệu, Công đoàn nhà trường
cán bộ thư viện thuyết phục mỗi giáo viên đóng góp từ 1 đến 3 cuốn sách cho thư
viện. Đối với học sinh, trong đợt thực tế này nhân dịp "Ngày hội đọc" do Phòng Giáo
dục và Đào tạo huyện Na Rì phát động, cán bộ thư viện đã tổ chức tuyên truyền
quyên góp sách với chủ đề "Góp một cuốn scáh để đọc nhiều cuốn sách hay hơn".
- Mô tả tài liệu là viêc lựa chọn những yếu tố cần thiết để thông báo cho người sử dụng và
thiết lập các điểm truy nhập nhằm tìm kiếm được tài liệu đó.
- Mô tả tài liệu tuân theo những nguyên tác thống nhất để nêu được đặc trưng cơ bản của tài
liệu, tập hợp vào cùng một chỗ trong mục lục hay các phiếu mô tả.
2.3.3.2 Phân loại.
* Mục đích của việc phân loại:
- Phân loại tài liệu để xác định ký hiệu phân loại xếp giá, tổ chức kho, sắp xếp sách trên giá giúp
cho người cán bộ thư viện phục vụ bạn đọc được nhanh chóng.
- Phân loại tài liệu giúp cho công tác đăng ký và báo cáo của thư viện có tài liệu về số lượng, môn
loại giúp cho việc bổ sung được đầy đủ và đúng hướng.
- Quy trình phân loại tài liệu được thực hiện gồm 3 bước:
+ Phân tích tài liệu.
+ Xác định vị trí môn loại trong bảng phân loại.
+ Định ký hiệu cho tài liệu và ghi các ký hiệu vào tài liệu.
Thư viện trường Tiểu học Kim Lư sử dụng bảng phân loại DDC để phân loại tài liệu.
2.3.3.3 Tổ chức bộ máy lưu trữ.
Bộ máy lưu trữ và tra cứu là công cụ tra tìm tài liệu quan trọng trong các thư viện và cơ
quan thông tin.
Thư viện trường Tiểu học Kim Lư biên soạn các loại hình thư mục theo quy tắc mô tả
ISBD. ISBD là một tập hợp các quy tắc do Liên đoàn quốc tế các Hiệp hội thư viện (IFLA) xây
dựng để mô tả nhiều dạng tư liệu khác nhau trong quá trình biên mục. Những quy tắc này hệ thông
8
hoá việc mô tả thông tin thư mục của một ấn phẩm thành các vùng như sau:
Vùng 1: Nhan đề và thông tin trách nhiệm.
Vùng 2: Ấn bản
Vùng 3: Các thông tin đặc thù của tư liệu.
Vùng 4: Thông tin xuất bản và phát hành.
luôn được cán bộ thư viện quan tâm, trong phục vụ bạn đọc luôn cởi mở, nhiệt tình.
Hàng tuần thư viện đặt mua nhiều loại báo, tạp chí phù hợp với lứa tuổi và nhu cầu tìm hiểu
của học sinh toàn trường tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận được những thông tin mới nhất.
Công tác phục vụ bạn đọc là công tác trung tâm của mỗi thư viện nhằm dùng mọi hình
thức, nhanh chóng luân chuyển để thỏa mãn nhu cầu đọc của giáo viên và học sinh.
* Hạn chế:
9
Công tác phục vụ bạn đọc chưa được tiến hành đồng bộ, chưa huy động và phát huy được
sự chung sức của các tổ chức trong nhà trường và xã hội.
Vốn tài liệu chưa phong phú, hoạt động trưng bày, triển lãm sách còn chung chung nên
chưa thực sự kích thích niềm đam mê sách đối với học sinh ở lứa tuổi Tiểu học.
Công tác xây dựng và phát triển vốn tài liệu còn phụ thuộc nhiều vào nguồn kinh phí của
nhà trường. Kinh phí được cấp để bổ sung và phát triển vốn tài liệu chưa nhiều nên cán bộ thư viện
chỉ đặt mua sách giáo khoa và một số loại sách nghiệp vụ phục vụ công tác giảng dạy và học tập của
giáo viên và học sinh trong trường, bên cạnh đó các loại báo, tạp chí chưa thật sự phong phú, đa
dạng.
Mặt khác, học sinh ở lứa tuổi Tiểu học, tâm lý đọc sách các em cũng khác nhau. Tuy nhiên
việc nắm bắt tâm lý học sinh của cán bộ thư viện vẫn chưa linh hoạt nên vẫn còn tồn tại tỷ lệ học
sinh không tham gia đọc sách thư viện trong những năm qua chiếm tỷ lệ khá cao từ ( 15% - 20 %).
2.4.1 Xây dựng kế hoạch đọc sách
Kế hoạch đọc sách được xây dựng nằm trong kế hoạch công tác năm học của nhà trường.
Kế hoạch đã nêu lên được từng chủ điểm đọc, các sách tương ứng với chủ điểm, thời gian đọc.
Cán bộ thư viện đã xây dựng lịch đọc sách và khai thác thông tin qua mạng tại thư viện trên
cơ sở nghiên cứu chương trình học của từng lớp và nhu cầu đọc của học sinh.
2.4.2 Tuyên truyền, giới thiệu sách, báo đến bạn đọc.
Trong trường học,việc giới thiệu và tuyên truyền sách, báo cho giáo viên và học sinh chiếm
vị trí quan trọng trong công tác thư viện, nó được đặt lên hàng đầu. Đây là việc làm phải thường
Theo em với đối tượng các em là học sinh phương pháp tối ưu cho việc tuyên truyền, giới thiệu
sách, báo tuyên truyền bằng miệng là hiệu quả nhất. Phương pháp này gần gủi với việc lên lớp của
giáo viên, nó tác động trực tiếp đến bạn đọc, gây hứng thú đọc sách, khắc phục đựợc một phần tình
trạng thiếu sách hiện nay. Phương pháp này rất thông dụng có thể thực hiện bất cứ lúc nào, ở nơi
đâu, thời gian nhiều hay ít. vì vậy trong thời gian thực tế em đã áp dụng phương pháp này.
- Đối với học sinh: áp dụng việc giới thiệu mỗi ngày một cuốn sách cho các em vào 15 phút
đầu giờ thông qua phương tiện truyền thanh của nhà trường. Đồng thời cán bộ thư viện kết hợp với
Đoàn đội, giáo viên chủ nhiệm tổ chức các buổi ngoại khóa giới thiệu sách cho các em hoặc tổ chức
các cuộc thi kể chuyện theo sách, thi vui đọc sách ... cho các em nhân các ngày lễ lớn (ngày 30/4 và
01/5).
- Đối với giáo viên: ngoài những buổi giới thiệu sách trên còn thông qua các buổi sinh hoạt
tập thể, các cuộc họp, hội nghị...cán bộ thư viện kết hợp giới thiệu sách hay, sách mới.
- Đối với các thông tin trên báo, tạp chí ... cán bộ thư viện có thể cập nhật hàng ngày thông
qua phương tiện truyền thanh của nhà trường tuyên truyền, giới thiệu kịp thời đến các bạn đọc để
tham khảo.
Kết hợp việc tuyên truyền, giới thiệu sách báo cán bộ thư viện trưng bày các sách mới, sách
hay ở tủ trưng bày sách trong thư viện để bạn đọc tiện theo giỏi.
Ngoài cán bộ thư viện là người nồng cốt trong các buổi giới thiệu sách thì các cộng tác viên
của thư viện gồm giáo viên và học sinh là mạng lưới tuyên truyền, giới thiệu sách báo hiệu quả là
những người cùng cán bộ thư viện truyền tải thông tin đến bạn đọc một cách nhanh nhất.
2.4.3 Hướng dẫn bạn đọc sử dụng sách, báo thư viện
Hướng dẫn bạn đọc sử dụng sách, báo không chỉ bạn đọc nắm được kỷ năng đọc sách báo
đơn giản mà nhằm mục tiêu giáo dục nhất định. Thư viện cần xác định nhiệm vụ cụ thể đối với từng
lứa tuổi, từng nhóm, thậm chí đối với từng giáo viên và học sinh cá biệt. Muốn làm tốt công tác này
cán bộ thư viện phải xác định rõ các nhiệm vụ sau đây:
- Hướng dẫn bạn đọc sử dụng các loại sách, báo gì?
Đối với thư viện trường học muốn phát huy tốt tác dụng của thư viện, người cán bộ thư
viện cần hướng dẫn chu đáo bạn đọc các loại sách báo phục vụ trực tiếp yêu cầu giáo dục toàn diện
của nhà trường các loại sách tham khảo,sách giáo khoa, sách nghiệp vụ... sát hợp với chương trình
học tập trong nhà trường, các loại sách báo nhằm mở rộng kiến thức góp phần đẩy mạnh chất lượng
nâng cao chất lượng phục vụ thông tin cho thầy và trò của Nhà trường nhằm nâng cao
chất lượng đào tạo và nghiên cứu đáp ứng tốt nhu cầu của xã hội trong thời kỳ đổi
mới. Một khâu then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả phục vụ
thông tin cho thầy và trò của Trường chính là nguồn lực thông tin. Thư viện Trường
Tiểu học Kim Lư đã xác định xây dựng một nguồn lực thông tin đầy đủ về số lượng,
phù hợp về nội dung và đa dạng về hình thức trên cơ sở phù hợp với nội dung nhu cầu
thông tin của Người dùng tin của Thư viện Trường. Trong thời gian thực tế tại thư
viên nhà trường, đã đạt được một số kết quả như sau:
100% giáo viên và các em học sinh được tham gia vào các hoạt động của thư
viện như đọc, mượn tài liệu, sách, báo, tạp trí, được nghe tuyên truyền giới thiệu sách
và trực tiếp tham gia tuyên truyền giới thiệu sách. Lượng sách được luân chuyển khá
cao, qua đó đã góp phần nâng cao chất lượng công tác dạy và học và phong trào đọc
sách của giáo viên và học sinh trong nhà trường
* Kiến nghị:
Để phong trào đọc sách được phát huy và đạt kết quả cao hơn nữa. Tôi nghĩ các đoàn thể
trong nhà trường, các đồng chí giáo viên, học sinh cần phải đáp ứng yêu cầu sau :
Nhà trường : - Ban giám hiệu nên xếp các hoạt động của thư viện vào phong trào thi đua
của giáo viên .
* Ban phụ trách đội đưa phong trào đọc sách của học sinh vào thi đua theo từng đợt mà
hoạt động đoàn đội phát động .
* Giáo viên và học sinh luôn luôn ủng hộ các phong trào của thư viện phát động. Như phân
phối sách giáo khoa. Đặc biệt là công tác tuyên truyền giới thiệu sách, đọc sách và tự học tập bồi
dưỡng của giáo viên, học sinh .
* Về cơ sở vật chất :
- Trang thiết bị tủ giá, máy tính được nâng cấp, thư viện được nối mạng, phòng kho phòng
12
đọc đúng qui định của tiêu chuẩn thư viện trường học.