NÂNG CAO NHẬN THỨC VÀ HÀNH ĐỘNG
Góp phần thực hiện tốt phong trào thi đua:
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”

Phần mở đầu
I. Bối cảnh của đề tài:
Sau hơn ba năm tổ chức và thực hiện Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT
ngày 22 tháng 7 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về phong trào
thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” (XDTHTH, HSTC)
trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013.
Đây là một chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và của Ngành Giáo
dục và Đào tạo vì nó đáp ứng đúng tâm tư nguyện vọng chính đáng của toàn xã
hội, với hệ thống văn bản chỉ đạo và hướng dẫn xuyên suốt từ trung ương đến
địa phương, trong đó có sự phối hợp liên ngành và công tác thông tin tuyên
truyền rộng rãi đã tác động tích cực đến toàn xã hội.
Đặc biệt là hiệu quả đạt được sau 4 năm thực hiện Chỉ thị 06-CT/TW
ngày 7 tháng 11 năm 2006 của Bộ Chính trị về cuộc vận động: “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và cuộc vận động: “Hai không” với bốn
nội dung của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã mang lại những thành quả tích cực góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục, tạo được niềm tin trong nhân dân.
Trong ba năm tổ chức và thực hiện phong trào thi đua: XDTHTH, HSTC
Trường trung học cơ sở Châu Hưng đều xếp loại xuất sắc. Tuy nhiên, qua thực
tế tham gia công tác ở các trường học trong và ngoài huyện tôi nhận thấy rằng
nhận thức và hành động của một số cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh trong
quá trình thực hiện phong trào vẫn còn nhiều thiếu xót và tồn tại mà chúng ta
cần quan tâm:
- Công tác quản lý và chỉ đạo thực hiện phong trào thi đua của lãnh đạo
nhà trường chưa được quan tâm, còn một bộ phận cán bộ, giáo viên biểu hiện
gây mất đoàn kết nội bộ, mâu thuẫn khiếu nại thưa kiện vượt cấp, còn vi phạm

1

chưa cao, xem nhẹ giá trị nhân văn, giá trị tinh thần và hiệu quả của phong trào.
Chưa thể hiện tốt vai trò và trách nhiệm của mình trong phong trào thi đua, còn
2


mâu thuẫn gây mất đoàn kết nội bộ, mất dân chủ, thiếu minh bạch, thưa kiện
khiếu nại kéo dài và vượt cấp, sa sút về đạo đức nhà giáo, thiếu quan tâm chăm
sóc và giáo dục học sinh, vô cảm trước hoàn cảnh học sinh neo đơn bất hạnh, …
- Nhiều học sinh chưa được giáo dục tốt dẫn đến sa sút về đạo đức truyền
thống, đua đòi thực dụng trong lối sống, bạo lực học đường còn xảy ra, chất
lượng học tập giảm sút, thiếu rèn luyện về kỹ năng sống nhất là tính liêm chính,
trung thực và minh bạch trong lứa tuổi học sinh.
- Công tác phối hợp với các ngành đoàn thể chưa được nhịp nhàng, thiếu
tính nhất quán trong tổ chức, xây dựng kế hoạch điều hành và triển khai thực
hiện còn lúng túng trong cách nghĩ, cách làm.
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiển vận dụng tôi nhận thấy rằng: tăng
cường công tác thông tin tuyên truyền, tiếp tục nâng cao nhận thức và hành động
về dân chủ, minh bạch và giáo dục liêm chính, trung thực thông qua giáo dục kỹ
năng sống là những vấn đề quan trọng, thiết thực là một nhu cầu cấp thiết để tiếp
tục thực hiện phong trào thi đua: XDTHTH, HSTC đạt kết quả thắng lợi.
III. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
Phong trào thi đua triển khai áp dụng cho tất cả các trường phổ thông
trong toàn quốc từ năm học 2008-2009 đã đạt được những kết quả tốt đẹp. Do
vậy, đề tài này được nghiên cứu và vận dụng tại Trường trung học cơ sở Châu
Hưng; đồng thời có sự tiếp cận thông tin, tương tác và rút kết từ thực tiễn của
nhiều trường phổ thông trong và ngoài huyện.
Đối tượng nghiên cứu là lãnh đạo nhà trường, cán bộ, giáo viên, học sinh
và các ngành đoàn thể địa phương.
Thông qua đề tài góp phần giúp cán bộ, giáo viên và học sinh trong nhà
trường cùng với các ngành đoàn thể, cha mẹ học sinh và cộng đồng tiếp tục nâng

đua.
V. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
Giới thiệu những nguyên nhân và giải pháp giúp cho lãnh đạo nhà trường
cán bộ, giáo viên có nhận thức đúng đắn, hành động thật sự bằng lương tâm đạo
đức nhà giáo; thể hiện mối quan hệ thân thiện giữa: cán bộ lãnh đạo với giáo
viên và học sinh; giữa giáo viên với giáo viên, giữa giáo viên với học sinh nhằm
khắc phục ngay sự mất dân chủ, thiếu minh bạch, vi phạm đạo đức nhà giáo,
mâu thuẫn thưa kiện vượt cấp làm tổn thương đến danh dự, uy tín, đạo đức nhà
4


giáo và ảnh hưởng đến mục đích, ý nghĩa và trách nhiệm của mình đối với
phong trào thi đua.
Giới thiệu nội dung về giáo dục liêm chính, trung thực và tính minh bạch
trong nội dung giáo dục kỹ năng sống cho các em, nhằm hình thành nhân cách,
bản lĩnh trong giao tiếp ứng xử, tính năng động, trung thực, thật thà, sáng tạo
trong học tập rèn luyện, thẳng thắn đấu tranh bảo vệ cái đúng, phê phán cái sai.
Đây là nội dung mới, là nhu cầu cấp thiết trong công tác giáo dục đạo đức, giáo
dục toàn diện cho học sinh mà Đảng và Nhà nước rất quan tâm nhằm đào tạo
nguồn nhân lực quan trọng trong tương lai để thực hiện tốt việc phòng chống
tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Tăng cường công tác phối hợp trong hệ thống chính trị và cộng đồng, tiếp
tục nâng cao nhận thức và hành động thiết thực, biết khai thác tốt tìm lực của địa
phương để giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để thực hiện tốt phong trào thi đua
cũng là vấn đề rất quan trọng cần nghiên cứu và vận dụng.

Phần nội dung

I. Cơ sở lý luận:
Thực hiện Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của

Hơn ba năm triển khai thực hiện phong trào thi đua, nhà trường đã
phát huy những điều kiện thuận lợi và thế mạnh của mình đồng thời nổ lực phấn
đấu khắc phục những tồn tại để vượt qua những khó khăn và thách thức xuất
phát từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan như sau:
2.1. Thuận lợi và thế mạnh:
Phong trào thi đua: XDTHTH, HSTC có đầy đủ hệ thống văn bản mang
tính pháp lý từ trung ương cho đến địa phương. Trường trung học cơ sở Châu
Hưng được Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bình Đại chọn làm đơn vị thực
hiện điểm cấp trung học cơ sở nên sự nhận thức về tinh thần trách nhiệm và vị
trí tiên phong đã thôi thúc nhà trường và địa phương nổ lực phấn đấu và thực
hiện tốt phong trào.

6


Đảng, chính quyền, ban ngành, đoàn thể và nhân dân rất quan tâm đến
công tác giáo dục, luôn đoàn kết và hợp tác với nhà trường. Đội ngũ thầy cô
giáo năng động, nhiệt tình, có năng lực chuyên môn tốt, thương yêu và thân
thiện với học sinh, tha thiết với nghề. Các em học sinh hiền, chăm ngoan, học
giỏi, thích làm việc thiện và tham gia tốt các phong trào hoạt động ngoại khóa;
công tác xã hội hóa giáo dục duy trì, củng cố và phát triển tốt.
Thành tích và kết quả đạt được trong ba năm qua của phong trào thi đua là
vốn kinh nghiệm quý báu được tích luỹ từ thực tiễn, đây cũng là nền tảng để suy
nghĩ và đề xuất những nội dung, giải pháp được đúc kết từ thực tế để tiếp tục
vận dụng, triển khai thực hiện nhằm đạt thắng lợi phong trào thi đua.
2.2. Khó khăn và thách thức:
Là đơn vị điểm của huyện trong việc tổ chức thực hiện phong trào thi đua
nên không khỏi áp lực và những khó khăn, thách thức nhất định vì đây là hình
thức thi đua có sự phối hợp của toàn xã hội.
Phong trào thi đua là hoạt động quản lý, giáo dục, ngoại khoá đa dạng và

luyện đức tính trung thực, liêm chính, thẳng thắn đấu tranh những sai trái, bất
công , chống tham nhũng, lãng phí và thực hành tiết kiệm.
- Tiếp tục đề xuất những giải pháp tuyên truyền giáo dục và nâng cao
nhận thức trách nhiệm của từng thành viên trong nhà trường như: Thực hiện
nghiêm túc quy chế dân chủ, thực hiện tốt tính công khai minh bạch, thẳng thắn
đấu tranh các hình thức dân chủ quá trớn, cá nhân chủ nghĩa gây mất đoàn kết,
thưa kiện khiếu nại vượt cấp làm mất uy tín, niềm tin, đạo đức và nhân cách.
- Tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp của cộng đồng trong đó giải pháp
tăng cường công tác phối hợp trong thực hiện phong trào thi đua là cở sở quan
trọng.
Để thực hiện tốt các biện pháp trên người lãnh đạo phải biết khai thác tốt
mọi tìm năng của địa phương, trân trọng sự hợp tác giúp đỡ của cộng đồng; phát
huy thật tốt năng lực của từng thành viên trong nhà trường; biết khơi dậy truyền
thống hiếu học trong học sinh. Đây là những nhân tố quan trọng góp phần thực
hiện thắng lợi phong trào thi đua và quyết định hiệu quả chất lượng giáo dục
toàn diện nhà trường.

8


III. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:
3.1. Thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ ở cơ sở, công khai minh
bạch, nâng cao năng lực lãnh đạo, xây dựng nội bộ đoàn kết là nhân tố quyết
định thành công của phong trào thi đua.
Phong trào thi đua: XDTHTH, HSTC thực hiện trong một thời gian dài,
nội dung phong phú, thiết thực. Do vậy, hơn ai hết người Hiệu trưởng phải có
nhận thức sâu sắc về mục đích, ý nghĩa, nội dung của phong trào thi đua; xây
dựng kế hoạch, lộ trình, giải pháp hành động và việc làm cụ thể, khoa học, thiết
thực và hiệu quả là nhân tố quyết định trong công tác xây dựng và chỉ đạo thực
hiện phong trào thi đua này.

hoạch, các phong trào hành động, phải có bản lĩnh, năng động sáng tạo trong
cách nghĩ cách làm.
- Trong lãnh đạo và điều hành phải thật sự dân chủ và phát huy thật tốt
tính dân chủ hóa- công khai hóa mọi vấn đề cần thiết, quan trọng đều phải được
bàn bạc góp ý và đồng thuận của tập thể; biết lắng nghe và trân trọng ý kiến của
đồng nghiệp; phải thật sự công tâm, công bằng; biết khai thác và phát huy năng
lực của từng thành viên để trở thành sức mạnh của tập thể.
- Trong điều hành công việc phải thực hiện nghiêm túc công khai hoá nhất
là công tác thu chi tài chính phải minh bạch, chế độ chính sách của giáo viên và
học sinh phải rõ ràng, công tác tuyển dụng đúng quy trình, công tác thi đua khen
thưởng kỷ luật thực hiện nghiêm túc.
- Phải thực hiện tốt công tác kiểm tra, theo dõi, uốn nắn, giúp đỡ kịp thời;
tạo bầu không khí vui vẻ, thân thiện, hợp tác, biết lắng nghe, chia sẻ; phải thẳng
thắn tự phê bình và phê bình; phát huy tốt hệ thống chính trị trong nhà trường.
- Đối với giáo viên phải thật sự yêu nghề tha thiết với nghề, phải thể hiện
năng lực, tư cách và bản lĩnh của mình, biết thẳng thắn đấu tranh vì lẽ phải, biết
tôn trọng, lắng nghe và chia sẻ, biết thông cảm, hợp tác đoàn kết. Mạnh dạn đấu
tranh các hình thức dân chủ quá trớn, chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, bè phái gây
mất đoàn kết nội bộ, ảnh hưởng uy tín, đạo đức nhà giáo.
- Đặc biệt là phải quán triệt và tuyên truyền giáo dục chính trị tư tưởng,
nâng cao nhận thức trong cán bộ, giáo viên về các chủ trương của Đảng, chính
sách pháp luật của Nhà nước và của ngành tiếp tục đẩy mạnh việc: “Học tập và
làm theo tấm gương đạo đúc Hồ Chí Minh” và cuộc vận động: “Mỗi thầy cô
10


giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” đây là bài học vô giá, là giải
pháp quan trọng trong lãnh đạo, tổ chức và điều hành.
Công khai hóa, dân chủ hóa không phải là vấn đề mới nhưng nếu nhận
thức chưa thông, duy ý chí thì dẫn đến những kết quả không tốt cho nhà trường.

được đưa vào giảng dạy, bằng hình thức lồng ghép và tích hợp những nội dung,
hình ảnh, tư liệu về sự liêm chính, tính minh bạch ngay trong các bài học, môn
học trong nhà trường như môn Giáo dục công dân, Ngữ văn, Giáo dục đạo đức,
Sinh hoạt Đội, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động ngoài giờ lên lớp…
- Trong quá trình thực hiện phong trào thi đua các tổ chức Đoàn, Đội cần
phải lồng ghép nội dung giáo dục liêm khiết, minh bạch, tính trung thực, tính
thẳng thẳn vào các hoạt động giáo dục ngoại khoá, chuyên đề, toạ đàm, câu lạc
bộ, thuyết trình thể hiện qua các trò chơi, kịch, sắm vai, chuyện kể …các em học
sinh rất thích thú và đạt hiệu quả cao. Vì các em được nêu lên những suy nghĩ,
được trình bày những chính kiến của bản thân mình và đề xuất phương án giải
quyết cụ thể và được thầy cô tư vấn, giúp đỡ.
- Nhà trường cần tổ chức các hình thức sinh hoạt, câu lạc bộ, tọa đàm về
giáo dục kỹ năng sống cho các em trong đó có nội dung về tính liêm khiết, trung
thực, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm để học
sinh bày tỏ những suy nghĩ và những nhận xét của mình về các vấn đề trên. Đây
là sân chơi lành mạnh bổ ích vì qua đó ta tư vấn giới thiệu và hiểu được cá tính
của từng em mà giáo dục, điều chỉnh, hướng nghiệp và phát hiện năng khiếu để
có thể giới thiệu và định hướng nghề cho các em.
- Từng cán bộ giáo viên nhận thức sâu sắc vấn đề này không những chúng
ta góp phần xây dựng nhà trường tiến bộ nhất là thực hiện tốt phong trào thi đua
mà qua đó chúng ta còn có trách nhiệm tuyên truyền, hướng dẫn các em sưu
tầm, giới thiệu các tư liệu hình ảnh thực tế về giáo dục liêm chính, sự trung thực,
tính sáng tạo, hồn nhiên, thật thà và khiêm tốn cho học sinh bằng các hình thức
phong phú: Sưu tầm, tọa đàm, biên soạn kịch bản, kể chuyện, sắm vai…
Qua đó nhằm giúp các em nhận thức rằng ngay từ khi còn ngồi trên ghế
nhà trường mà được làm quen với các khái niệm như: chống tham nhũng, hối lộ,
chống lãng phí, thực hành tiết kiệm, trách nhiệm phải giải trình, giải thích sự
minh bạch về quyền và nhiệm vụ của học sinh, của công dân…thì tôi tin tưởng
rằng những giá trị về sự trung thực, thật thà, minh bạch, trong sáng, hồn nhiên,
12

trong thời gian tới nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức và hành động thiết thực
trong phong trào thi đua:
13


- Nhà trường tiếp tục chủ động trong việc cụ thể hoá kế hoạch liên ngành
trên cơ sở đánh giá kết quả những việc đã làm và xây dựng chương trình công
tác cụ thể trong giai đoạn tiếp theo của phong trào thi đua này. Tham mưu cho
cấp ủy đảng, chính quyền địa phương nâng cao hiệu quả hoạt động của ban chỉ
đạo, thống nhất nội dung chương trình, kế hoạch, giải pháp và tổ chức thực hiện
từ nay đến hết năm 2013 và những năm tiếp theo.
- Phối hợp với xã Đoàn tập trung giáo dục đạo đức truyền thống cho học
sinh, tôn tạo, giữ gìn và chăm sóc đền thờ liệt sĩ xã, duy trì tốt việc học sinh
chào cờ đầu tuần tại đền thờ liệt sĩ. Phối hợp tổ chức các phong trào hoạt động
ngoại khóa, an toàn giao thông, giáo dục và rèn luyện kỹ năng sống có nội dung
về giáo dục liêm chính, trung thực cho các em.
- Phối hợp với ban văn hóa thông tin và đài truyền thanh xã xây dựng kế
hoạch, giới thiệu gương người tốt việc tốt, tổ chức các lễ hội, trò chơi dân gian,
thể dục thể thao, hướng dẫn học sinh những bài hát, múa dân ca, hò vè.
- Phối hợp với ban chấp hành Cựu chiến binh tuyên truyền kỷ niệm ngày
thành lập Quân đội nhân dân Việt nam, truyền thống cách mạng tại địa phương,
hướng dẫn học sinh sưu tầm tiểu sử các anh hùng liệt sĩ, thăm viếng và tặng quà
gia đình liệt sĩ, bà mẹ Việt nam anh hùng,… mang tính nhân văn sâu sắc.
- Phối hợp với ban chấp hành hội Liên hiệp phụ nữ xã trong việc quản lý,
giáo dục hướng dẫn các em kỹ năng sống, ngăn ngừa các nguy cơ bạo hành gia
đình, nguy cơ bỏ học, tình yêu thương cộng đồng, sống có nghĩa có tình,…
- Phối hợp với ban chấp hành hội Nông dân tập trung quan tâm giúp đỡ
các em ổn định đời sống kinh tế gia đình, dành thời gian chăm sóc và giáo dục
con em, giảm thiểu tỷ lệ bỏ học và lưu ban, tư vấn hướng nghiệp cho các em.
- Phối hợp với Ban công an xã về giáo dục kiến thức pháp luật, giáo dục


Giáo viên giỏi

Học sinh giỏi

Hạnh kiểm

Học sinh

Ghi

khá tốt

bỏ học

chú

Huyện

Tỉnh

Huyện

Tỉnh

2008-2009

16

3


22

100%

0,7%

2011-2012

12

2

47

10

100%

0,3%

- Phong trào xã hội hóa giáo dục duy trì và phát triển tốt, các nguồn lực từ
sự đóng góp giúp đở của cộng đồng ngày càng nhiều hàng năm trên 50.000.000
đồng và nhiều học phẩm khác kịp thời khen thưởng và giúp đỡ học sinh.
15


- Trường trung học cơ sở Châu Hưng và các trường nghiên cứu vận dụng
đề tài trong thực tế đã có sự chuyển biến toàn diện nhà trường, nội bộ đoàn kết,
chất lượng giáo dục nâng cao, công tác quản lý đã tạo được niềm tin và uy tín.

bộ nhà trường để từng tổ chức, cá nhân xác định rõ nội dung phải làm, trách
nhiệm được giao, phương pháp thực hiện đạt hiệu quả, để từ đó tạo sự nhất trí và
đồng thuận cao.
Nhà trường phải làm thật tốt công tác tham mưu cho ban chỉ đạo trong
việc xây dựng kế hoạch, quy chế làm việc, chế độ hội họp định kỳ, thường
xuyên theo dõi, kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm. Tăng cường công tác giao
lưu, học tập trao đổi rút kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình hay những điển
hình tiên tiến tổ chức thực hiện phong trào thi đua.
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:
Thực hiện phong trào thi đua: XDTHTH, HSTC là góp phần đổi mới công
tác quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng nhà trường phát triển toàn
diện và bền vững góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn và
thân thiện. Do vậy đề tài này không những xác định vai trò chủ thể, đó là những
người làm công tác quản lý, là cán bộ giáo viên và học sinh mà còn giúp cho chủ
thể này xác định đúng đắn vai trò, vị trí và trách nhiệm của mình để có nhận
thức sâu sắc và xây dựng các giải pháp thực hiện bằng những hành động cụ thể
và thiết thực.
Khẳng định rằng việc phát huy tinh thần tập thể, thực hiện tốt dân chủ hoá
và công khai hoá, thực hiện tốt công khai minh bạch, sẵn sàng đấu tranh phê
phán những cá nhân và tập thể lợi dụng dân chủ mà thể hiện các hình thức dân
chủ quá trớn vì mục đích và động cơ cá nhân dẫn đến gây mất đoàn kết nội bộ,
mâu thuẫn, thưa kiện khiếu nại vượt cấp làm ảnh hưởng đến danh dự và uy tín
đạo đức nhà giáo mà sự thân thiện trong phong trào thi đua này là vấn đề căn cơ
mà mỗi cán bộ giáo viên nhận thức và hành động cho đúng.
Đồng thời cũng khẳng định rằng muốn thực hiện tốt phong trào thi đua,
giáo dục đạo đức học sinh thì việc lồng ghép, tích hợp các nội dung về dân chủ,
công khai minh bạch, giáo dục liêm chính, sự trung thực là vấn đề quan trọng
trong quản lý, giảng dạy, sinh hoạt ngoại khoá trong học sinh là vấn đề mới và
quan trọng trong công tác giáo dục toàn diện nhà trường.


hiện đạt hiệu quả.

18


IV. Những kiến nghị đề xuất:
Ban chỉ đạo tỉnh, huyện cần tổ chức hội nghị sơ kết đánh giá tổ chức thực
hiện phong trào thi đua và giới thiệu những đơn vị, tổ chức, cá nhân có sáng
kiến kinh nghiệm từ thực tiễn đạt hiệu quả để nhân rộng. Đồng thời tổ chức giao
lưu học tập, rút kinh nghiệm đối với những đơn vị điển hình tiên tiến và tư vấn,
giúp đỡ, chia sẻ cách làm hay đối với những đơn vị còn khó khăn để góp phần
đưa phong trào thi đua: XDTHTH, HSTC đạt kết quả.
Nâng cao nhận thức và hành động để tiếp tục thực hiện phong trào thi
đua: XDTHTH, HSTC là vấn đề quan trọng và cần thiết của các cơ sở giáo dục;
bằng những việc đã làm và được kiểm chứng và đúc kết từ thực tiễn đã góp phần
xây dựng nhà trường phát triển toàn diện, bền vững. Rất mong được sự góp ý,
cộng tác và chia sẻ của đồng nghiệp để đề tài ứng dụng đạt kết quả tốt đẹp.

19