Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

PHÁT HUY TÍNH THỜI SỰ VÀ Ý NGHĨA GIÁO DỤC
TRONG MỘT SỐ TÁC PHẨM VĂN HỌC
I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Tiếp nhận và cảm thụ văn học là điều vô cùng quan trọng và cần thiết của
người học văn, dạy văn.
Mỗi một tác phẩm văn phẩm văn học giống như một tòa tháp nhiều tầng, bậc
còn ẩn chứa nhiều bí mật. Đến với tác phẩm văn học, người đọc, người học và
người dạy văn như một nhà thám hiểm khát khao chinh phục, kiếm tìm những báu
vật còn khuất chìm bên trong thế giới ngôn từ.
Tiếp nhận văn học nhìn chung không hề đơn giản, đặc biệt đối với những tác
phẩm cần liên hệ thực tiễn cuộc sống, có ý nghĩa thời sự lại càng khó hơn.
Trong xu thế xã hội phát triển, đặc biệt có sự phát triển mạnh mẽ của
phương tiện Internet, giới trẻ rất ít đọc sách nói chung, sách văn học nói riêng. Khi
cần tìm hiểu một vấn đề gì đã có công cụ google, YouTube… để tìm kiếm, hoặc
các sách giải, sách hướng dẫn bán phổ biến, tràn lan khắp nơi. Các em học sinh ít
tự mình đọc và tìm hiểu về các tác phẩm văn học theo sự nhận thức và rung động
của bản thân.
Vì vậy, học sinh hiện nay ít có những trãi nghiệm sâu sắc về những vấn đề
nhà văn đặt ra trong tác phẩm văn học. Hơn thế, vốn hiểu biết về xã hội của các em
cũng rất non kém. Bên cạch đó, các em thường ít quan tâm đến những vấn đề xã
hội, đặc biệt là các vấn đề văn hóa, giáo dục, đạo đức…Vì thế học sinh thường
không có hứng thú học văn.
Xuất phát từ tình hình thực tế đó, và căn cứ vào sự đổi mới sách giáo khoa
của Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện nay không cập nhật kịp thời tính thời sự vào
trong các văn bản văn học, trong quá trình giảng dạy, tôi đã có một vài kinh
nghiệm được rút ra cho bản thân như sau:
Với những văn bản có tính thời sự, giáo viên có thể bằng sự tìm tòi, hiểu biết

Có những tác phẩm không chỉ có giá trị trong thời điểm nó ra đời, mà còn
giữ nguyên giá trị ở các thời đại sau.
Do đó đối với nhiều tác phẩm văn học, sau khi tìm hiểu giá trị nội dung nghệ
thuật, giáo viên cần liên hệ thực tiễn cuộc sống để giúp học sinh rút ra những bài
học có ý nghĩa giáo dục nhất định.
Đặc biệt là những văn bản nhật dụng và những tác phẩm ở các thể loại khác
có tính thời sự.

2

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

Từ thực tiễn giảng dạy có một số bất cập phiến diện khi khai thác văn bản và
sự đổi mới trong cách nhìn toàn diện, mở rộng tính thời sự của một số tác phẩm
văn học, tôi lựa chọn đề tài này.
2- Thực trạng vấn đề.
a. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện đề tài.
Trước đây khi chưa áp dụng đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục
trong một số tác phẩm văn học vào giảng dạy, học sinh luôn thụ động, không liên
hệ được bài học với thực tiễn, thiếu kỹ năng sống, kiến thức mơ hồ, giáo viên
giảng gì thì chỉ biết chép. Chẳng hạn như khi học văn bản: Thông Điệp Nhân Ngày
Thế Giới phòng chống AIDS, 01-12-2003 ( Cô- Phi- an- nan), giáo viên kiểm tra
với mức độ với câu hỏi tương tương đương sách giáo khoa như: Em hãy trình bày
hiểu biết của mình về nhiễm HIV là gì?
b. Khảo sát thực tế
Giáo viên đưa ra câu hỏi khảo sát thực tiễn, hiểu biết của học sinh đối với
lớp 12A3, tổng có 32 học sinh và kết quả như sau:

trong cuộc sống thường ngày.
3

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

Việc giảng dạy văn bản nhật dụng được đặt ra nhằm đáp ứng yêu cầu làm
cho môn ngữ văn ở nhà trường xích lại gần hơn với đời sống xã hội và tham gia
tích cực hơn vào cuộc đấu tranh, nhằm giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong
thực tế.
2. Tính thời sự trong văn bản nhật dụng:
Văn bản nhật dụng đựơc đưa vào chương trình học phổ thông. Văn bản nhật
dụng không phải là khái niệm thể loại, không chỉ kiểu văn bản mà chỉ đề cập đến
chức năng, đề tài và tính cập nhật của nội dung văn bản mà thôi. Đề tài của văn
bản nhật dụng thường đề cập đến những lĩnh vực: thiên nhiên, môi trường, văn
hóa, giáo dục. chính trị, xã hội, đạo đức, nếp sống …
Văn bản nhật dụng vừa có tính cập nhật, vừa có tính lâu dài -Tính thời sự.
a.Tính thời sự trong bài :“ Về luân lý xã hội ở nước ta” của Phan Châu Trinh.
* Hoàn cảnh sáng tác:
“Về luân lý xã hội ở nước ta” được trích trong tác phẩm “Đạo đức và luân lý
đông tây”
Tác phẩm ra đời năm 1925 - đó là thời điểm đất nước ta rơi vào tình trạng
đen tối do chính sách cai trị của thực dân Pháp. Dưới ách áp bức của chính quyền
thực dân, nhiều tầng lớp nhân dân lao động rên xiết ở những đồn điền, công
trường, hầm mỏ của bọn cướp nước và bè lũ bán nước .
Chứng kiến tình hình đó, Phan Châu Trinh đã cáo quan đi làm cách mạng để
cứu nước nhằm xây dựng nền độc lập quốc gia. Đó là một lí tưởng cấp thiết cho
một giai đoạn đau thương của dân tộc. Nhưng ông đã vấp phải khó khăn vì “Xã hội

* Liên hệ thực tiễn ngày nay:
Những vấn đề mà Phan Châu Trinh đề cập trong tác phẩm ở đầu thế kỉ XX
nhưng đến nay vẫn có ý nghĩa thời sự sâu sắc trong cuộc đổi mới, xây dựng đất
nước Việt Nam thế kỉ XXI và cả mai sau.
Thứ nhất:
+ Việc xây dựng đoàn thể nhằm tạo nên ý thức trách nhiệm với cộng đồng,
hay ý thức nghĩa vụ giữa người với người, chúng ta đã làm được trong nhiều năm
qua.
+ Chính vì thế đất nước ta đã làm nên thắng lợi to lớn trong hai cuộc chiến
tranh chóng Pháp và Mỹ.
+ Trong xã hội thời bình hiện nay có nhiều thế lực phản động, chúng ta đã
đoàn kết để đẩy lùi nó, giữ vững độc lập tự do của dân tộc. Và rất nhiều cơ quan
đoàn thể ra đời nhằm bảo vệ quyền lợi cho con người như: Hội phụ nữ, Hội nông
dân, Hiệp hội chất độc màu gia cam…

5

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

+ Nhưng bên cạnh đó, một lần nữa chúng ta nên nhìn lại điều e ngại của
Phan Châu Trinh về ý thức nghĩa vụ giữa người với người “ phải ai tai nấy, ai chết
mặc ai”, gặp người bị tai nạn ngơ mắt đi qua .
+ Chỉ riêng trong môi trường học đường cũng đủ cho chúng ta nhìn lại, nhất
là tình trạng học đường. Khi chứng kiến một bạn học sinh nữ bị nhóm bạn đánh
đập ở công viên sau trường học, các bạn khác đi ngang qua thờ ơ, ai tò mò thì đứng
lại xem, ai “hài hước” thì lấy diện thoại ra quay phim…(phim, ảnh một minh họa).
Hàng ngày đọc báo ,chúng ta không khỏi bàng hoàng đau xót trước các tiêu

Tú - Sư Vạn Hạnh, quận 5 TP.HCM) thì bị hai tên cướp đi xe máy từ phía sau giật
giỏ xách.
Nhờ nhanh trí, người đàn ông này giữ chặt giỏ xách của mình nên hai tên
cướp không giật được phải đành tẩu thoát.
Nhưng vì sự giằng co quá mạnh nên giỏ xách của người đàn ông bị rách toạc
và số tiền để trong giỏ bị bay ra đường .
Lợi dụng tình cảm lúng túng của người đàn ông, những người đi xe máy gần
đó cùng một số người dân trong khu vực xảy ra vụ cướp đã ào ra giữa đường lượn
mất số tiền bị rơi ra trước ánh mắt thẫn thờ và bất lực của ngừơi đàn ông bị nạn.
Chỉ trong vòng chưa tới hai phút, số tiền của người đàn ông ấy đã bay vào
túi của những người “ hôi của” quá vô tâm và đi. Một người tài xế lái taxi chứng
kiến cảnh “ hôi của” trên đã ngao ngán: “Người ta bị nạn không giúp đỡ thì thôi
chứ sao lại tranh nhau cướp tiền của họ như vậy. Quá vô cảm!”. (Theo Tuổi Trẻ)
“ Cánh tay nữ sinh và sự vô cảm của cánh tài xế”
Vào lúc 13:56:32 03/12/2012 “Chiếc xe tải nặng hàng chục tấn án ngữ giữa
ngã tư. Dưới bánh xe, đứa con gái nằm xấp. Một tay bị bánh xe đè chặt. Tay còn
lại nó cua lên, cua xuống…“ Cứu con, cứu con”. Mọi người bắt đầu chạy đến càng
lúc càng đông. Tài xế hốt hoảng mở cửa xe chạy thục mạng và biến mất bà Mai kể
tiếp, lúc này chiếc xe buýt tuyến đường Bến Thành-Xuân Thới Thượng ngang qua.
Lơ xe nhảy xuống dẹp đường cho xe buýt vượt qua giao lộ. Bà năn nỉ anh lơ xe,
nói với tài xế giúp giùm chạy chiếc xe tải lùi một chút để rút cánh tay đứa bé. Anh
lơ xe trao đổi với bác tài. Một cái lắc đầu rồi chiếc xe vụt mất. Sau xe buýt, bất cứ
xe nào chở đến bà cũng năn nỉ các bác tài mở lượng từ tâm. Nhưng ai cũng lắc đầu.
“Có thể những người tôi năn nỉ giúp, họ không có khả năng điều khiển một chiếc
xe tải nặng. Nhưng cũng rất có thể họ sợ liên lụy mặc dù tôi và nhiều người dân
nơi đây đều sẽ làm chứng nhân cho nghĩa cử này…” - bà Mai nhớ lại.
Thật xót xa và đau đớn ! Tình đồng loại !Tình nghĩa giữa người và người !
+ Tuy nhiên cuộc sống bao giờ cũng tồn tại hai mặt. Song song với những
con người vô cảm vẫn còn biết tấm gương, nghĩa cử đẹp của con người trong xã
hội. Nước ta không phải là không có luân lí xã hội, không phải là không ý thức

nghĩa là họ đã phá đi đoàn thể mà đất nước đó đã cố công xây dựng hoặc vấn đề
Biển Đông đang căng thẳng theo xu hướng “chân lí nằm trong tay những nước
mạnh”
Thứ hai:
+ Những người mà Phan Châu Trinh gọi là “ Lũ ăn cướp có giấy phép” và
việc chạy chức quyền trong xã hội hiện nay cũng là một mối lo lớn.
+ Tình trạng công an giao thông phạt những người vi phạm để lấy tiền bỏ túi
riêng, tình trạng bỏ tiền chạy chọt để được ngồi vào ghế quản lí…

8

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

(Dân Trí) “Chất lượng thi công chức của chúng ta không ổn. Có thông tin rằng để
đỗ được công chức phại chạy mất không dưới 100 triệu đồng cái này tập trung ở
những đầu mối tiếp nhận hồ sơ….”, đại biểu Trần Trọng Dực nói tại phiên thảo
luận HĐND Hà Nội ngày 07/12/2012.
Cần phải nâng cao tinh thần dân chủ, công khai, đoàn kết và phê bình , tự
phê bình nghêm khắc chân thành của mỗi cá nhân thì các mối quan hệ xã hội mới
tốt đẹp.
Thời kỳ lịch sử nào cũnh vậy, nền luân lí xã hội luôn trong vai trò rất quan
trọng ảnh hưởng đến sự tồn vinh của dân tộc.
Tư tưởng tiến bộ và tầm nhìn của nhà yêu nước Phan Châu Trinh trong bài
viết đến nay vẫn còn có ý nghĩa thời sự và giá trị giáo dục tư tưởng rất lớn, đặc biệt
trong thời kì hội nhập hiện nay. Gây dựng được nền luân lí theo tư tưởng của Phan
Châu Trinh sẽ giữ vững và nâng cao nền dân chủ nước nhà, đồng thời đẩy lui được
nhiều vần nạn hiện nay trong xã hội.

ở thời điểm ấy (2003), mà nó còn có sức vang gọi với mọi thời đại.
Bởi người ta ví HIV/AIDS là “ quả bom hẹn giờ” đang đe dọa tính mạng
của hàng triệu thanh niên trên thế giới.
Chính vì vậy, những con số và lời kêu gọi là một sự cảnh tỉnh ý thức trách
nhiệm của mỗi con người trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.
+ Năm 1981, bệnh AIDS trên lâm sàng được phát hiện đầu tiên tại Mỹ, sau
đó HIV/AIDS đã nhanh chóng lan ra toàn cầu .
+ Trường hợp nhiễm HIVđầu tiên ở nước ta được phát hiện vào tháng 12
năm 1990 tại thành phố Hồ Chí Minh. Sau đó HIV/AIDS bắt đầu lan ra các tỉnh.
Đến cuối tháng 12/1998, toàn bộ 61 tỉnh thành trong cả nước đều đã phát hiện có
người bị nhiễm HIV. Tính đến 31-3-2012, cả nước đã phát hiện 201.134 trường
hợp nhiễm HIV hiện đang còn sống 57.733 trường hợp biến chuyển thành bệnh
AIDS và 61.579 trường hợp đã tử vong.
+ Ở Đồng Nai, ca nhiễm HIV được phát hiện đầu tiên ở xã Bình Minh
-Trảng Bom vào năm 1993.
Tính đến 20-05-2012 toàn tỉnh có 6.180 người nhiễm HIV, trong đó 2.363
người đã chuyển qua giai đoạn AIDS và 1.456 đã chết vì AIDS.
+ Địa phương có số người nhiễm cao nhất tỉnh: Biên Hòa 2.590 người, tiếp
đến là TX.Long Khánh với 624 người nhiễm, Long Thành với 531 người, Trảng
Bom có 379 người Đồng Nai có số người nhiễm HIV đứng thứ 6 trên toàn quốc,
đứng thứ 3 trên 20 tỉnh phía Nam.
Hiện nay số người nhiễm HIV đó có mặt trong 171/171 phường xã trong
toàn tỉnh
Cũng từ căn cứ trên mà ta thấy rằng, bản thông điệp này có tính thời sự sâu
sắc .
10

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú



Giới trẻ hiện nay là đối tượng dễ có lối sống sai lầm dẫn đến mắc bệnh,
nhưng họ cũng chính là những người giám nói, dám hành động nhất .
11

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

Vì vậy, khi tìm hiểu văn bản này, người giáo viên cần cung cấp thêm về
kiến thức HIV/AIDS cho các em.
Bên cạnh đó, phải hướng các em đến ý thức trách nhiệm với bản thân và xã
hội, để có lối sống lành mạnh cho bản thân và an toàn cho xã hội.Các em phải là
những người tiên phong trong phong trào chống, và là những người phá bỏ bức
tường rào ngăn cách giữa “ta” và “họ”.
Cô - phi An nan:
“Tôi xin bày tỏ sự khâm phục đối với chị Regan Hofmann và bà Bùi Thị
Hạnh vì họ đã rất dũng cảm, đương đầu với bệnh tật, cũng như tích cực tham gia
tuyên truyền, giúp đỡ cộng đồng”.
Phạm Thị Huệ, đồng sáng lập ra nhóm Hoa Phượng Đỏ chăm sóc những
người nạn nhân của căn bệnh chết người AIDS và những đứa con của họ. Phần lớn
trong số họ đều bị gia đình chối bỏ.
3. Tính thời sự trong các thể loại văn học khác
a. Tính thời sự trong truyện ngắn “ Người trong bao” của A.P.Sê-khốp.
* Hoàn cảnh ra đời:
Truyện ngắn “ Người trong bao” ra đời trong thời kì xã hội Nga đang ngột
ngạt trong bầu không khí chuyên chế nặng nề cuối thế kỉ XIX. Môi trường xã hội
ấy đã đẻ ra lắm kiểu người kì quái. Với họ sống hay chết đều thảm hại. Nhân vật
Be-li-cốp trong chuyện là một con người điển hình cho kiểu sống kì quái - người
trong bao.

cực đoan…vì sợ ảnh hưởng đến bản thân.
Chúng ta có thể thấy rõ trong xã hội hiện nay, việc một số người muốn giữ
chức vị trong cơ quan, tổ chức… thì cố gắng mua những thứ bao (bằng cấp, ô dù… )
để che đậy sự dốt nát của mình.
Hay trong mỗi học sinh, đôi khi trong giờ học biết mà không giám giơ tay
phát biểu, mặc dù có thể đảm nhận việc gì đó cho lớp nhưng cũng không giám
nhận, cũng bởi “sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì”.
Mỗi cá nhân chúng ta cần phải tự ý thức được mục đích và cách sống của
mình, hòa đồng và thống nhất với những chuẩn mực văn hóa, đạo đức cộng đồng;
khi xã hội loài người trở nên trong sạch lành mạnh và tự do dân chủ… thì lối sống
trong bao mới triệt để chấm dứt, kiểu người trong bao mới không còn lí do tồn tại.
b. Tính thời sự trong vở kịch
“ Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của Lưu Quang Vũ.
* Khái quát:
Vở kịch là sự cải biên một truyện cười dân gian. Tác giả dân gian chỉ tạo ra
một tình huống gây cười. Lưu Quang Vũ đã biến nó thành một tấn bi kịch tâm lí.
Hồn Trương Ba trong sáng nhân hậu, thanh cao lại được đặt trong thân xác một
anh hàng thịt thô lỗ, phàm tục, đầy sức mạnh bản năng. Hồn lâm vào tình trạng bi
13

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

kịch: Không được sống như bản thân mình mong muốn, không làm chủ được
mình. Sự đau khổ được đẩy lên tột đỉnh khi bị những người thân xa lánh, thậm chí
căm ghét, khinh bỉ, khiến ông phải lấy cái chết để tự giải thoát.
* Liên hệ thực tiễn:
Vở kịch có ý nghĩa xã hội, ý nghĩa hiện thực rõ nét. Trong thực tế, tình trạng


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

mộ. Điều này khiến các thần tượng đều bí mật hẹn hò, gặp gỡ, rất ít khi tự mình
công khai chuyện cá nhân trừ khi bị báo chí đăng tải họ mới thứa nhận…Họ không
muốn mất điểm trong lòng fan, sợ mất hình tượng. Vì ánh hào quang sân khấu,
danh tiếng họ phải sống cho người hâm mộ nhiều hơn là bản thân. Vì thái độ khen
chê của người hâm mộ sẽ là sự quyết định chỗ đứng của họ trên sân khấu cũng như
vị trí thứ bậc trong công ty quản lí… Như vậy họ cũng rất khổ sở vì không được
sống thật với chính bản thân mình. Họ đi đâu làm gì, mỗi hành động, cử chỉ, lời
nói, chuyện riêng tư đều bị các cánh phóng viên đeo bám, chụp ảnh… cùng với
những fan cuồng luôn bao quanh..
Bởi vì khi ta sống chung với cái dung tục thì trong một hoàn cảnh nào đó ta
sẽ dễ dàng bị cái dung tục đồng hóa. Chúng ta phải biết tự đấu tranh với bản thân
mình để trở nên “là mình toàn vẹn”, không thể “bên trong một đằng bên ngoài một
nẻo”, thì ta mới có được cuộc sống hạnh phúc.
Vở kịch tạo nên bỏi yếu tố huyền thoại, nhưng vấn đề được đề cập tới lại có
ý nghĩa thời sự to lớn trong thập niên 80 của thế kỉ XX, ngày nay và mai sau.
+ Không ít người bị tha hóa khi đứng trước những dung tục do lập trường
không vững vàng. Nhưng cũng có người rơi vào bi kịch đó do sự làm việc tắc trách
của những người có chức có quyền.
+ Trong vở kịch là do sự quan liêu, vô trách nhiệm của những người trên
thiên đình gây ra khiến Trương Ba lâm vào cuộc sống dở khóc dở cười.
+ Còn dưới hạ giới thì do ai ? Phải chăng đó là từ những việc làm quan liêu,
tắc trách của những người cầm quyền, nắm luật. Chúng ta có thể thấy rất nhiều
trong xã hội ngày nay.
“Chết oan vì bác sĩ tắc trách”
Thứ 4, 12/09/2012 tinmoi.com
Ngày 12/9, nguồn tin Báo Người Lao Động cho biết Công an TP Mỹ Thotỉnh Tiền Giang đã vào cuộc làm rõ trường hợp sản phụ Trần Thanh Nguyệt (SN
1980, ngụ xã Tân Bình Thạnh, huyện Chợ Gạo) tử vong cùng với thai nhi trong

công tác ở nghành khác. Nhưng chúng ta thấy được một điều đáng quý ở thầy đó là
sống với đúng đạo đức của con người và được sống đúng với bản chất là mình.
Điều mà thầy nhận được trong việc làm này là được những người yêu nước, yêu
giáo dục, vì sự tiến bộ của xã hội ngợi ca và yêu mến.
Mỗi con người chúng ta phải biết đấu tranh, phải biết phê bình để được sống
là chính mình dù có phải chết như Trương Ba. Có được sống chính là mình thì ta
mới tìm thấy hạnh phúc cho bản than mình và mọi người, mới làm chủ được mình
và tương lai của mình.
* Ngoài 4 tác phẩm trên đây, có thể liên hệ những kiến thức cơ bản trong
một số tác phẩm:

16

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

“ Đất nước”- Nguyễn Khoa Điềm: Đặt trong tình hình Biển Đông căng
thẳng, có thể giáo dục ý thức trách nhiệm thanh niên, học sinh, công dân đối với
đất nước…
“ Chiếc thuyền ngoài xa”- Nguyễn Minh Châu:
+ Thông điệp: Không nên nhìn nhận, đánh giá sự vật hiện tượng phiến diện,
một chiều, phải có cái nhìn đa diện nhiều khi đánh giá sự vật hiện tượng… (Đây
cũng là một trong những bài học sâu sắc mà con người, đặc biệt giới trẻ dễ mắc
phải… do thiếu kinh nghiệm sống…)
+ Tình trạng bạo lực gia đình vẫn đang báo động trong xã hội ngày nay.
“ Thuốc” của Lỗ Tấn: sự vô cảm của người dân Trung Quốc khiến nhà văn
Lỗ Tấn phải đổi nghề “Người dân Trung Quốc hăm hở xem người Trung Quốc bị
Nhật chém…”. Sự vô cảm của người dân Trung Quốc thế kỷ XIX.

qua những dẫn chứng của giáo viên, và bạn bè, từ đó rút ra bài học về cách ứng xử
cho phù hợp những chuẩn mực đạo đức xã hội, để hoàn thiện nhân cách.
Cảm nhận giờ văn đỡ nhàm chán, khô khan. Đặc biệt với hướng đổi mới
trong cách thi tốt nghiệp THPT từ năm 2014-2015 đến nay thì việc kết hợp tính
thời sự và ý nghĩa giáo dục trong việc giảng dạy một số tác phẩm văn học là rất
cần thiết, giúp học sinh vận dụng vào câu hỏi tập làm văn phần nghị luận xã hội.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN KHÍCH KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
Một trong những chức năng quan trọng của văn học là giáo dục. Vì vậy, bất
cứ một tác phẩm văn học nào cũng có ý nghĩa giáo dục.
Tuy nhiên không phải tác phẩm nào cũng có tính thời sự, có tác phẩm chỉ có
thời sự tại thời điểm ra đời, có những tác phẩm vẫn có tác dụng mọi thời.
Do đó khi giảng dạy, giáo viên cần có sự lựa chọn tác phẩm, và sự chắt lọc
kiến thức trong từng tác phẩm để liên hệ thực tế xã hội cho các em. Chúng ta cần
tránh sự áp đặt và liên hệ tùy tiện, sẽ phản tác dụng. Nếu giáo viên làm được điều
đó thì sẽ có tác dụng giáo dục thực sự, giúp bài học thuyết phục và sinh động hơn.
Hơn nữa, Bộ Giáo Dục cũng xây dựng chương trình và sách giáo khoa theo
quan điểm tích cực, thích hợp đã và đang là một trong những xu thế dạy học mới
được vận dụng trong nhà trường phổ thông, góp phần đổi mới phương pháp dạy
học
18

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

Với bộ môn Ngữ văn, tích hợp được hiểu là “sự phối hợp các tri thức gần
gũi, có quan hệ mật thiết với nhau trong thực tiễn, để chúng hỗ trợ và tác động vào
nhau, phối hợp với nhau nhằm tạo nên kết quả tổng hợp nhanh chóng và vững
chắc”

VnExpss.net, báo tuổi trẻ, báo mới.com, dân chí, tin mới.com.
.

20

Người thực hiện: Phạm Thị Vỵ-Trung Tâm GDTX Tân Phú


Đề tài: Phát huy tính thời sự và ý nghĩa giáo dục trong mốt số tác phẩm văn học

VII/ PHỤ LỤC
Trang
I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI___________________________________________1
II/ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN_______________________________2
1- Cơ sở lý luận:------------------------------------------------------------------------2
2- Thực trạng vấn đề. -----------------------------------------------------------------3
a. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện đề tài............................................3
b. Khảo sát thực tế.......................................................................................3
III/ TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP._______________________3
1- Khái quát:---------------------------------------------------------------------------3
2. Tính thời sự trong văn bản nhật dụng:----------------------------------------4
a.Tính thời sự trong bài ..............................................................................4
b. Tính thời sự trong văn bản.......................................................................9
3. Tính thời sự trong các thể loại văn học khác-------------------------------12
a. Tính thời sự trong truyện ngắn .............................................................12
b. Tính thời sự trong vở kịch ....................................................................13
4. Phương pháp:-----------------------------------------------------------------17
IV/ HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:_____________________________________18
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN KHÍCH KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:_____________18
VI/ TÀI LIỆU THAM KHẢO______________________________________20