..

HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC
HÀNH CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN
TRONG VĂN NGHỊ LUẬN.

:
□
□
□
□
:
□

□

□
: 2012 - 2013

1

nh

□


I.
1.
2.
3.
4.


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC HÀNH CÁC THAO
TÁC LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN.
MỤC LỤC
Nội dung…………………………………………………………………Trang
. í
4
. ổ
4
I.
ở lí l
4
.
ở
...
.
.
1.
pp
lí
...
2.
p p
.. 9
.
q
ủ
. 13
.


-

”(
ủ

ẹ

).
ớ.
ặ
lí l
ể

í
l

l
ù
ũ
.

í

lõ ủ

ỗ

l
x


ể

ớ

p3 ở
ò

x

ũ

.
í

l
say mê mà tâ

ở

ợ
e
ẫ

p
ắ
-X
l

p

ể

l p

l pl
.
ớ

hích thú,
. ớ
ủ
l

l lắ

ớ

ắ

ợp
ặ

c

l

ũ

khoa hi


e
.
p
ũ
pl
l
ợ
ừ
l
.
ớ p
pl
l
ể
p
ặ ể ủ ể
l pl
ể
l p
l
ẫ

4

.


.

ợ

p ù ợp ể l

l pl
ủ
p
õl

ợ
ớ

ể p

ể

ể
l

ừ

ò
ể

ể
ẫ
ẫ

ợ

.
ể õl

l pl
p ù ợp.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
1.
l ợ
í
ũ
e
. ặ
í
ẳ
sút
ể.
ể
ỏ
í
’
2.
q
ủ
.
3.
ợ ể
ể
ể
ủ
4.
p
ợ í
í

”. í
ớ
è l
l pl
l
ũ
p
l
(l
5

p

ể
ợp ớ
p

ợ

ớ

x
í

ỏ

(
ợ

l ợ

.
ò

ợ

“

ắ l
l

ể

l

l pl

)


l pl

(

í

p

í

ỏ

lí lẽ ẫ
p
ợ
l
ở
l
ể .

xé
l
ừ

ể
l

ể

e

x
ểl

l
ỏl

Lập luận
Là cách nêu ra các
l
ẫ
ắ

ặ ẽ
e
ể
p
e e .
b) Các thao tác lập luận thường dùng trong văn nghị luận:
- Thao tác lập luận giải thích
l pl
lí lẽ ể
l
ể
è
e ẫ
p cho lí lẽ thêm
ắ
p
e ể
ể ặ ẽ
ắ
ợ
í .
- Thao tác lập luận chứng minh
l pl
ẫ
ợ ừ
ểl
ỏl
ể
è
e lí lẽ

l
õ
ợ
q
ớ
ợ
ợ
74
.
6


- Thao tác lập luận bác bỏ
l pl
l
ể
ù lí lẽ ắ é
x
ể
ỏ
q
ể ý
l . ừ
l ý
ủ
p
e.
- Thao tác lập luận bình luận
l pl
l

l l
ể
p
e e ý
l
ủ
.
x p
ừ
í
l
ợ
ớ
(p
p p) l p l
í
ợp.
ổ
ợp
l pl
l pl
ủl . ò l
ẽ
ò ổ ợ ẽ
ợ
l pl .
1.4. Việc xây dựng các thao tác lập luận cần được thực hiện ra sao?
a) Thao tác lập luận giải thích:
í
ể

ừ
í
e
ớ
.
( e
x
)
b) Thao tác lập luận chứng minh:
ừl
x
l
ể
ợp lí õ
l
ủl
ỏl
.S
ẫ
ể
ủ
ắp x p ợp lí
l
ỏ
ừ l
ể .
c) Thao tác lập luận phân tích:
p
í
+

ợ
ý
í
q
ổ
ợp
ợ .
d) Thao tác lập luận so sánh:
so sánh
ừ
ợ
ớ
ợ
ể
ể
xé (l
ể )
l
ỏ
ắ
l
ể ủ
q
ớ
ợ
ở
í
ủ
l ểl
ể õ

l pl
ủ
ủ ểp
(
ểl
p ể e
ớ
)
- ù lí lẽ
ắ
ẫ
q
ể
ỏ p p
p
l
lí .
ẳ
ắ
l
lí.
h) Thao tác lập luận bình luận:
l
ợ
l
í
q
ợ
ắ
rõ ràng.

ủ
ũ
l
ớ
.

8


2.Các biện pháp thực hiện:
2.1. Mô hình hệ thống các bài tập về các thao tác lập luận theo kết cấu đoạn
văn:
Nhìn từ kết cấu đoạn văn
Bài tập dựng đoạn
Đoạn
dịch

diễn Đoạn
nạp

quy Đoạn tổng- Đoạn
phân- hợp
xích

Lập
luận Lập
luận Lập luận Lập luận so
giải thích
chứng minh phân tích
sánh

í l
q
p
e
ể
ắ
ẹ ẻ
.
ũ l
ò
ủ
ẩ
.
( e
- 0
p è l
).
b) Mẫu 2: Thao tác lập luận chứng minh:
í
ể ổ - phân- ợp ớ l p l
l
ớ
ổ
q .
Q
q
l p
lừ lẫ .
l
ổ

l

ớ
ể

ể

p

p

q ể

x
ớ

l
ặ

ẻ

ũ
ớ ớ
p
ể

ợ
.

ù

ù x
ợ
ù
ợ q .
p
ò
.
ù
ù
ớ .
l
ũ
ặp
kh
ể
ở
ở
.
p ũ
í
ũ
p
ò
p
p
ở
í .
e) Mẫu 5: Thao tác lập luận bác bỏ:
í
ể q

ỗl l
p ỏq
p
ủ
.
í
l p
p
l
.
h) Mẫu 6: Thao tác lập luận bình luận:
í
ể
ớ
l pl
l
l
l
l l
l l
.
lẽ
l
x
q
p p
l
.
lớ
í

3 ừ
l
ể
ớ
l pl
í
ợp.
4 ừ
l
ợp
l pl
l .

10


ừ
ể

ẵ
ợ ởp

ợ

l pl
.
Đề bài
( ) ể
“ !S
ẹp l


l
ẹp?

”. ừ

ò l
lẽ
ớ p ủ

“
x
ớ

ớ

ở.
.

ớ

“

lẫ
-

ỗ l n
ớ

ủ


ẹp l

ớ

ở
?”

ũ l
* Thân bài:
- Đoạn 1: Viết đoạn văn với thao tác lập luận giải thích:
í
l
ẹp?
+
ý
í lí ở .
+
í
“
”
x
ẹp “S
l
”.
+
lò
ù
“ ò


ẹp.
+
l
.
+
í
ỗ
ở
+
í
l
.
- Đoạn 3: Viết đoạn văn với thao tác lập luận chứng minh:
l
ẹp
ớ
+
l
ể
ổ
Quên mình vì
p
p
.
ớ
l .
ớ
ớ
ớ
l

q

ặ.
ù ặ
ắ
l p lỗ
l
ẫ
p
è

X
+

lợ

ủ

ủ
ũ

.
ểp

ặ
ẹp
ẳ

ẹl


p ẩ
ỗ
ẹ

l lẽ

ừ ủ
ổ ủ ừ
ù lò q

ừ

ẹp
ỏ
.

ù

ớ

.
“

ợ l

.
l

í


ỗ
ổ ủ
.
+Q
ớ
í
lợ
ắ
ợ .
+
ớ ỗ
ủ
ắ
ủ
í
.
+S
ẵ
p
.
- Đoạn 5: Viết đoạn văn với thao tác lập luận bình luận:
l
ý
ẹp
p
ớ p
+X
lí ở
ặ
í


.

p

l
ỏ

e
q
.
.


ắ
ở
ừ
e
p ùp
ỏ
í
q ý
.
Lưu ý: Để v
ớ dẫ
s
à
á
ao á lập l ậ bằ
á

ơ
rì S K
, ô
ĩ ầ p
ó
a
ê ứ .
ố ù , ô o rằ
ộ và đề x ấ à ô ê rê ó ể o là sá
kế k
ế
. ấ ầ q í v , á bạ đồ
p công
ậ , óp ý và ỉ b o ê .
-

IV. HIỆU QUẢ CỦA VIỆC THỰC HIỆN:
1.
l
l
ẫ
ợ
. í
ể
l
ợ
ớ
ẫ
l
ắ

ũ
ợ
p

3. ũ

p

ắ p
è l

p p

ớ

ể
ể ắ
.

ớ

ẫ
ắ

l pl
í

l

l

5
31/31 (100%)
23/27 (85,2%)
19/29 (65,5%)

13

ởl
6
31/31 (100%)
27/27(100%)
24/27 (88,9%)

ể


V. KẾT LUẬN CHUNG:
-Q
l
q

ặ

.
ắ

- Giáo vi
ể

ớ

ở

p

ủ
ợ
e

nên không
pý
ợ

q

.
x

14

!
0/ /20 3


VI. CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO:
-“
-“
-

0


ủ

a

ệt a

–

t

2013

,Đ

S
K
2012 – 2013

K

: HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC HÀNH CÁC THAO TÁC LẬP
LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN.
: Giáo viên
:
lý

-Q
S

□

ớ ừ

p p

□

t
p
ổ

ặ
q

ớ

-

□

t
ớ

ổ

í

ặ
q
□
3. Khả năng áp dụng :

ể

t

p

ò

)
l

t

í

t

p p

-

t
ợ

-

t

p


ệ .

ổ

ủ
t

t

)

16

ở
t

)