Phần mở đầu
Xã hội ngày càng phát triển đời sống của đông đảo quần chúng nhân dân
được nâng cao thì nhu cầu về các điều kiện sống cơ bản càng đòi hỏi phải
được đáp ứng đầy đủ . Nhà ở là một vấn đề đang được xã hội quan tâm, một
xã hội phát triển không chỉ được đánh giá qua sự tăng trưởng kinh tế hay
những cơ sở vật chất của xã hội mà nó còn được đánh giá qua những chỉ tiêu
khác như : vấn đề ăn, ở , đi lại và các sinh hoạt khác của quần chúng nhân
dân. Mục tiêu của phát triển kinh tế là nâng cao đời sống của nhân dân , đáp
ứng nhu cầu của nhân dân. Muốn làm được điều đó thì Đảng và nhà nước
phải quan tâm một cách đúng mực cho nhu cầu cơ bản của nhân dân đó là vấn
đề về nhà ở.Không chỉ ở việt nam mới có câu “an cư lạc nghiệp” nhưng quả
thật với người việt nam ,nhà ở không chỉ là chỗ để ở mà còn chứa đựng cả
một tâm linh thiêng liêng của gia đình. . Căn hộ dù chỉ nhỏ vẫn không thể
thiếu vắng một bàn thờ tổ tiên , ông bà , cha mẹ . Nhà ở là nhu cầu thiết yếu
trong đời sống của mỗi con người. ở đó không chỉ là chỗ ở mà còn là nơi sinh
hoạt, tái tạo sức lao động và thực sự là tổ ấm của mỗi gia đình Đó là một nét
thuần phong mỹ tục của người việt nam. Thế nhưng trong điều kiện hiện nay
việc tạo lập một căn nhà nhỏ,một chỗ ở ổn định và bảo đảm các điều kiện sinh
hoạt tối thiểu vẫn đang là ước mơ đối với một bộ phận lớn các cán bộ ,công
nhân viên chức , lao động thu nhập thấp và đó cũng là một vấn đề hết sức bức
thiết ở hầu hết các địa phương trong nước. Nổi cộm nhất trong giai đoạn hiện
nay là nhà ở cho người có thu nhập thấp. Sở dĩ có sự quan tâm đặc biệt như
vậy vì giá cả nhà ở hiện nay đang tăng lên quá cao so với sự tăng lên về thu
nhập của người dân ,những người lao động bình thường , công nhân viên
chức nhà nước không thể mua được nhà để ở dưới bất kỳ hình thức nào nếu
không có sự giúp đỡ, hỗ trợ của nhà nước. Đáp ứng cung về nhà ở là vấn đề
khó khăn nhưng phân phối được sản phẩm đến đúng đối tượng người tiêu
dùng là vấn đề khó khăn hơn . Trên thực tế hiện nay có những dự án xây nhà

1


đó những người mua và người bán tác động qua lại lẫn nhau để xác định giá
cả và số lượng hànghoá và dịch vụ BĐS được giao dịch . Còn theo quan niệm
Marketing thì thị trường là tất cả khách hànghiện có và khách hàngtiềm ẩn.
Từ khái niệm tổng quát về thị trường BĐS ta rút ra khái niệm thị trường nhà
ở: nhà ở và thị trường nhà ở liên quan chặt chẽ với khái niệm BĐS và thị
trường BĐS ,nhà ở là một bộ phận của thị trường BĐS ,hànghoá trên thị
trường là các giao dịch về nhà ở. Thị trường nhà ở là một trong những thị
trường quan trọng của nền kinh tế thị trường vì thị trường này liên quan trực
tiếp tới một lượng tài sản cực lớn cả về quy mô, tính chất cũng như giá trị của
các mặt trong nền kinh tế quốc dân:
b-Vai trò của thị trường nhà ở .
Thị trường nhà ở là một trong những thị trường quan trọng của nền kinh
tế thị trường vì thị trường này liên quan trực tiếp tới một lượng tài sản cực lớn
cả về quy mô, tính chất cũng như giá trị của các mặt trong nền kinh tế quốc
dân. Vai trò của thị trường nhà ở là rất quan trọng nó thể hiện trên các khía
cạnh sau .
Vai trò của nhà ở nói chung:
Thứ nhất: nhà ở có tầm quan trọng đặc biệt đối với mỗi cá nhân, gia
đình trong xã hội
Nhà ở là một tài sản vật chất có giá trị của mỗi quốc gia . “An cư lạc
nghiệp” là một trong những câu nói mang tính chất mục tiêu của mỗi đất
nước, mỗi cộng đồng người việt . Bởi vì nhà ở không chỉ là nơi để ở , tránh

3


mưa , tránh nắng mà còn là nơi tái tạo sức lao động, xây dựng tổ ấm của mỗi
gia đình . Vì thế nhà ở là tài sản không thể thiếu với bất cứ một gia đình nào
trong xã hội .
Thứ hai: Nhà ở là một trong những tiêu chuẩn làm thước đo phản ánh

BĐS nhà ở.
2- Thị trường nhà ở cho người có thu nhập thấp
a- Đặc điểm của thị trường
+Đối tượng khách hàng hay là người tiêu dùng.
Đặc điểm lớn nhất của đối tượng khác hàng này là họ có mức thu nhập
không cao nhưng ổn định , có nhu cầu, có khát vọng mua nhà để ở nhưng với
thu nhập của họ ,họ không có khả năng thanh toán một lúc cho hàng hoá đó.
Những đối tượng khách hàng trong thị trường này phải kể đến những ngưòi
lao động bình thường ,cán bộ công nhân viên chức hưởng lương nhà
nước,công nhân lao động tại các nhà máy,khu công nghiệp tập trung, khu chế
xuất ,thành phần về hưu buôn bán nhỏ lẻ..Do quy mô nghiên cứu đề án hạn
chế nên em chỉ nghiên cứu nhà ở cho những đối tượng có thu nhập thấp
nhưng có khả năng mua nhà trả góp , hay vay vốn cải tạo nhà ở. Với mức thu
nhập hộ được xác định từ 2000000 đến 4000000 Đ/tháng . Với mức thu nhập
này họ có thể tiết kiệm lương hàng tháng để dành cho việc chi trả cho nhà ở.
Trong thị trường này cầu về nhà ở đang ở dạng tiềm năng vì thực sự họ có
nhu cầu nhưng lại gặp khó khăn trong khả năng thanh toán. Vì vậy có thể
nhận định được rằng đây là một thị trường mà cầu đang ở dạng cầu tiềm năng.
Vì vậy cần phải khai thác đúng huyệt thị trường này. Tuy nhiên hiện nay việc
khai thác thị trường này chưa phải là mối quan tâm của các nhà đầu tư.Chúng
ta sẽ nghiên cứu những vấn đề về việc cung ứng nhà ở trong khu vực này để
thấy rõ hơn.
•


Những yếu tố ảnh hưởng đến cầu về nhà ở
Thu nhập của người dân: khi thu nhập tăng lên ngoài việc chi trả

cho việc ăn uống và các dịch vụ khác thì hầu hết người tiêu dùng đều ưu tiên
một khoản tiền để cho việc cải tạo nhà ở .Khi thu nhập càng tăng lên thì

là nguồn vốn , vốn đầu tư trong thị trường này đòi hỏi lớn và thời gian thu hồi
vốn nhanh thì nhà đầu tư mới có thể đầu tư xây dựng các công trình khác.
Nhưng với thị trường nhà ở cho người thu nhập thấp thì không thể đáp ứng
được điều đó , sản phẩm sau khi bán phải mất một thời gian khá dài mới có
thể thu được tiền, đó cũng là nguyên nhân mà các nhà đầu tư không muốn đầu
tư vào thị trường này.
Về phìa nhà nước:Nhà nước hàng năm có quỹ nhà ở dành cho người thu
nhập thấp nhưng vẫn không thể đáp ứng được nhu cầu quá lớn. Nhà nước hỗ
trợ về vốn, dành cho khu vực này quỹ đất nhất định trong tổng quỹ đất đai,
6


tạo điều kiện để các doanh nghiệp tạo ra sản phẩm bán trên thị trường.
+ Về đặc điểm của hàng hoá trong thị trường này
Nhà nước đã có nhưng quy định về tiêu chuẩn xây dựng nhà ở cho
người thu nhập thấp. Các điều kiện được quy định trong QĐ
17/2006/QĐ- BXD ngày 7/6/2006 như sau :
Điều kiện tối thiểu đối với một phòng ở
1.

Diện tích sử dụng phòng ở không được nhỏ hơn 9m2; chiều rộng

thông thuỷ của phòng tối thiểu không dưới 2.40m; chiều cao thông thuỷ của
phòng ở chỗ thấp nhất không dưới 2.70m.
2.

Diện tích sử dụng bình quân cho mỗi người thuê để ở không nhỏ

hơn 3m2( không tính diện tích khu phụ )
3.

nước hoặc sơn.
4- Mái nhà không được lợp bằng vật liệu dễ cháy và phải bảo đảm
không bị thấm giột. Trường hợp lợp bằng tôn hoặc fibro xi măng phải
có trần chống nóng, chống ồn.
5- Nhà ở phải có cấu trúc vững chắc ,chống được gió bão.
6- Mỗi phòng ở phải có lối ra vào và cửa sổ riêng biệt.
7- Về cấp điện: Đường dây cấp điện phải bảo đảm an toàn theo quy
định của nghành điện; phải có đèn chiếu sang ngoài nhà đảm bảo đủ
ánh sang khi đi lại.
8- Về cấp nước sinh hoạt: bảo đảm cung cấp nước sạch tối thiểu
75l/1ng/1 ngày đêm. Trường hợp dùng nước giếng khoan phải có bể lọc
đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh nước uống số 1329/2002/BYT/QĐ của bộ y
tế.
9- Về thoát nước: phải có đường ống hoát nước kết nối với hệ thống
thoát nước chung của khu vực . Trường hợp dùng mương, rãnh thoát
nước phải có nắp đậy.
10- Về phòng cháy chữa cháy nổ: phải có bể chứa nước phục vụ cứu
hoả và các thiết bị phòng cháy nổ theo quy định.
11- Về vệ sinh môi trường: Mỗi nhà cho thuê phải có chỗ nấu ăn, chỗ
giặt và phơi quần áo với diện tích bình quân tối thiểu 0.4m2/người.
Như vậy đối với nhà ở khi xây dựng phải tuân thủ theo quy định kỹ
thuật của nhà nước, hợp theo quy hoạch đã định sẵn. Ngoài ra các nhà
đầu tư phải biết quan tâm đến sản phẩm tương ứng với nhu cầu thực
của khách hàng, căn cứ vào thu nhập thực tế của họ. Bên cạnh đó kinh
doanh nhà ở cần quan tâm nghiên cứu đặc điểm mua sắm ở trên thị
trường với các đặc điểm cơ bản như: khách hàng mua sắm xuất phát từ
nhu cầu và khả năng thanh toán trong từng giai đoạn cụ thể. Các doanh
nghiệp cần có công tác khảo sát thị trường, phân khúc thị trường để đưa
8


9


về thu nhập của người lao động. Vì thế để mua được nhà ở đối với
người thu nhập là điều không thể nếu không có sự hỗ trợ của nhà nước.
Thị trường BĐS là thị trường cạnh tranh không hoàn hảo, các thông tin
về hàng hoá không đầy đủ và phổ biến rộng rãi. Trên thị trường ngoài
những khách hàng co nhu cầu sủ dụng còn xuất hiện một lượng cầu
tương đối lớn là cầu về mua để đầu cơ, kinh doanh. Làm cho giá cả đẩy
lên cao khiến người tiêu dùng không thể mua được. Vì vậy mà cần phát
thị trường nhà ở cho người thu nhập thấp, phải có chính sách phát triển
thị trường này để hạn chế đầu cơ, giúp cho người thu nhập thấp trong
xã hội có thể tiếp cận với sản phẩm. Về việc đầu tư cho BĐS nhà ở gặp
nhiều khó khăn vì việc vay vốn của các hộ gia đình để mua nhà còn gặp
nhiều vướng mắc do họ không chứng minh được khả năng tài chính của
mình đối với tổ chức tín dụng.Chính vì vậy nhà nước phải có những
chính sách phát triển phù hợp để giải quyết vấn đề nhà ở cho đối tượng
thu nhập thấp.
3-Thị trường nhà ở cho người thu nhập thấp ở việt nam.
Người thu nhập thấp ở việt nam
Khái niệm vế người thu nhập thấp: Trong đô thị nước ta có đối tượng
dân cư người nghèo khác với NTNT .Người nghèo được xác định là
người (hộ) thiếu ăn không thể tự lo cho mình nhà ở mà phải do nhà
nước hỗ trợ hoàn toàn. Còn NTNT là người (hộ) với điều kiện ở chật
chội,kém chất lượng với mức thu nhập thấp nhưng ổn định và cũng có
khả năng dành một phần ít thu nhập cho việc lo cải thiện nhà ở với sự
trợ giúp của nhà nước.
Người thu nhập thấp theo bộ lao động thương binh vã xã hội: NTNT
đô thị thu nhập bình quân một tháng của họ chỉ đáp ứng với nhu cầu cơ
bản với cuộc sống hiện tại của con người, có mức sống trên mức trung

có khó khăn về nhà ở đang công tác và làm việc tại 3.500 cơ quan, tổ chức
trên địa bàn thành phố là 180.000 hộ (chiếm 60% nhu cầu nhà ở của toàn
thành phố). Điều này cho thấy, cùng với nhu cầu của nhiều người dân, vấn đề
nhà ở cho các đối tượng là công nhân viên chức là một vấ đề cấp bách.
11


Hiện nay, nhà ở cho những người có thu nhập thấp là một vấn đề hết sức
bức thiết ở hầu hết các địa phương trong cả nước. Với tổng số khoảng 16 triệu
công nhân viên chức lao động, trong đó có 865.000 công nhân lao động ở 130
khu công nghiệp, khu chế xuất… thì chỉ có 20% công nhân có chỗ ở ổn định,
còn lại chưa có chỗ ở hoặc phải thuê chỗ ở tạm với diện tích 2-3m2/người.
Chỉ có 2% số lao động được ở trong nhà trọ do chủ doanh nghiệp hoặc các tổ
chức đoàn thể đầu tư xây dựng. Nhà trọ ở các khu công nghiệp phần lớn do
người dân tự phát lập ra, không đảm bảo điều kiện về vệ sinh môi trường,
điện, nước, ăn ở chật chội, làm ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất lao
động, dễ xẩy ra tệ nạn xã hội. Một bộ phận lớn cán bộ, công chức, viên chức,
quân nhân, sỹ quan vẫn chưa có nhà ở vẫn phải thuê nhà ở với giá cao so với
đồng lương hàng tháng (giá thuê khoảng 750.000-1500.000đ/tháng) hoặc thuê
nhà ở giá có rẻ hơn nhưng không đảm bảo các điều kiện sinh hoạt tối thiểu,
ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng tái tạo sức lao động dễ xẩy ra tệ nạn xã
hội.
Hiện nay, dân số nước ta khoảng trên 80 triệu người. Theo kết quả dự
báo, đến 2010 dân số nước ta khoảng 88,3 triệu người, trong đó dân số đô thị
khoảng 29,2 triệu người, chiếm tỷ lệ 33% tổng số dân toàn quốc. Dân số nông
thôn khoảng 59,1 triệu người. Theo Quyết định Phê duyệt Ðịnh hướng phát
triển nhà ở đến năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ, kế hoạch đề ra cho phát
triển nhà ở đô thị phấn đấu đạt chỉ tiêu diện tích nhà ở bình quân đầu người
khoảng 15 m2 sàn vào năm 2010 (vốn đầu tư phát triển nhà ở tính bình quân
cả nước trong giai đoạn 2004-2010 khoảng 400.000 tỷ đồng) và 20 m2 sàn

đồng/căn hộ diện tích 60-80 m2; mức căn hộ trả góp khoảng từ 100 đến 140
triệu đồng/căn hộ 40-60 m2.
Với mức giá này, theo đánh giá của Cục Quản lý Nhà, có khoảng 50%
số dân cư không có khả năng cải thiện nhà ở dưới bất kỳ hình thức nào, nếu
không có sự trợ giúp. Hầu hết các dự án phát triển nhà của Hà Nội, TP HCM
thời gian qua nói là phục vụ người có thu nhập thấp nhưng giá cả thì đối
tượng này không thể với tới được.
Những bất cập và khó khăn trong việc phát triển thị trường nhà ở.
13


Cố gắng, nỗ lực là vậy nhưng thực tế cho thấy, việc đáp ứng nhu cầu
nhà ở cho người nghèo, cho cán bộ công nhân viên chức có thu nhập thấp
hiện vẫn là thách thức không nhỏ. Nhiều người muốn mua nhà nhưng đành
“mong đợi ngậm ngùi” bởi giá nhà thì cao mà muốn chứng minh mình là
người có thu nhập thấp thì không dễ bởi chưa có tiêu chí đánh giá. Đã có
những đề án về phương thức bán nhà trả góp cho người có thu nhập thấp
nhưng cái khó vẫn là cần một môi trường pháp lý hoàn thiện, nhằm tạo thuận
lợi cho cả người mua và người bán. Chẳng hạn, trả góp theo cách nào để nhà
đầu tư yên tâm và người lao động cũng yên tâm? Góp ý về phương thức bán
nhà cho các đối tượng này, một số cơ quan cho rằng nên áp dụng trả góp bằng
cách trừ dần vào lương chứ không nên trả theo từng năm. Người mua nhà
phải có cam kết trả hết tiền cho chủ đầu tư, tránh trường hợp chây ỳ, đồng
thời chủ đầu tư có trách nhiệm giúp người mua hoàn tất mọi thủ tục sang tên,
trước bạ khi họ trả hết tiền. Không ít ý kiến cho rằng cần thiết phải xây dựng
tiêu chí thế nào là người có thu nhập thấp, thế nào là người có khó khăn về
nhà ở... Có như vậy, chính sách nhà ở cho người lao động có thu nhập thấp
mới phát huy được hiệu quả, tránh tình trạng người có nhu cầu thì không
được mua, người mua được thì để đo.
Chính sách thất bại vì thiếu công bằng: Khu chung cư Xuân La dành cho

thị trường là biện pháp tốt nhất để giảm gánh nặng cho nhà nước và tìm được
đúng đối tượng để hỗ trợ. Cụ thể, giá bán nhà áp theo thị trường, sau đó mới
tách bạch phần ưu đãi, trợ cấp chứ không lẫn lộn như hiện đang áp dụng.
Chính sách khuyến khích đầu tư chưa thực sự thông thoáng:Chính sách
khuyến khích đầu tư xây dựng nhà xã hội của thành phố vẫn chưa thực sự ưu
ái đối với các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, thủ tục trình duyệt hồ sơ chuẩn bị
đầu tư tại một số sở, ban, ngành còn rất chậm, gây ảnh hưởng không nhỏ đến
kế hoạch, tiến độ triển khai dự án của chủ đầu tư"Ngoài ra còn một số vấn đề
như: chính quyền địa phương bắt buộc tất cả các chủ đầu tư, kể cả nhà đầu tư
nước ngoài phải dành một phần quỹ nhà, đất trong dự án được hưởng ưu đãi
để chuyển giao cho chính quyền địa phương giải quyết nhu cầu về chỗ ở cho
đối tượng thu nhập thấp là không phù hợp. Hầu hết các doanh nghiệp chỉ chú
15


trọng đầu tư xây dựng nhà ở thương mại để bán, rất ít doanh nghiệp tham gia
đầu tư xây dựng nhà ở để bán trả góp hay cho thuê. Còn Nhà nước không trực
tiếp đầu tư xây dựng nhà ở nên không có quỹ nhà ở để điều tiết thị trường
càng làm cho tình hình bức xúc hơn
Khó khăn trong việc huy động vốn: nhiều chuyên gia kinh tế còn cho
đây là yếu tố quyết định đến sự thành bại của chương trình nhà ở cho người
thu nhập thâp.Thực sự đây là vấn đề hết sức khó khăn vì kênh huy động vốn
cho người thu nhập thấp chủ yếu dựa vào Ngân hàng nhưng các ngân hàng
không muốn cho vay vốn vì những người thu nhập thấp không có tài sản để
thế chấp cho ngân hàng. Mà ngân sách nhà nước thì có hạn chế không đủ để
trang trải.
4- Giải pháp phát triển thị trường nhà ở cho người thu nhập thấp.
Phát triển thị trường nhà ở cho người th nhập thấp không chỉ là nhiệm
vụ của riêng cá nhân, tổ chức nào mà nó là sự hoàn thiện cả về phía nhà nước
và doanh nghiệp. Chúng ta sẽ lần lượt nghiên cứu từng giải pháp cụ thể.

Nhà nước ban hành chính sách giành nguồn vốn ưu đãi cho xây dựng
nhà ở khuyến khích mọi thành phần kinh tế được thuê đất với giá ưu đãi khi
xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp thì cũng cần thành lập quỹ phát triển
nhà ở của cả nước, của các tổ chức xã hội nghề nghiệp hoặc một địa danh
nhất định. Đồng thời, có chính sách thu hồi vốn từ kinh doanh nhà ở cho
người thu nhập cao điều tiết thích hợp cho vốn xây dựng nhà ở thu nhập thấp.
Đối với các chung cư cũ nguy hiểm cần được phá dỡ, lựa chọn quy mô tối ưu
để đảm bảo đồng bộ lợi ích của người sử dụng, nhà đầu tư và của nhà nước để
tăng quỹ nhà ở.
Thứ hai có chính sách đồng bộ: Phải xác định tiêu chí thế nào là người
có thu nhập thấp. Tiêu chí này là rất quan trọng. Bởi lẽ nó tránh được những
bất cập trong việc “bình bầu” những hộ có thu nhập thấp.
Lấy ví dụ: nếu ta tính toán mức thu nhập chung của từng hộ trong một năm với mức
50 triệu đồng là thấp, thì sẽ phải giải quyết như thế nào giữa mức thu nhập chung và thu
nhập từng nhân khẩu trong hộ đó? Nếu một hộ có bốn nhân khẩu, thì mức 50 triệu
đồng/năm sẽ là trên 12 triệu đồng/năm đối với một nhân khẩu.

17


Nhưng nếu hộ đó có tám nhân khẩu, thì mức thu nhập trung bình của một nhân khẩu
chỉ hơn 6 triệu đồng/năm. Trong khi đó, chi phí cho những sinh hoạt thường ngày và
những chi phí xã hội khác vẫn phải tính đến. Cho nên, một bảng tiêu chí chi tiết cho vấn đề
người có thu nhập thấp là rất cần thiết.
2. Phải có chính sách hỗ trợ người có thu nhập thấp mua nhà. Từ lâu nay, vấn đề làm
đau đầu người có thu nhập thấp nhất vẫn là lấy tiền đâu để mua nhà. Nếu đi vay để mua
nhà, lấy gì để trả nợ, làm gì để sinh sống?
Cái vòng luẩn quẩn ấy khiến nhà ở vẫn là một giấc mơ đối với họ. Bây giờ, khi mua
nhà, người dân được hỗ trợ tài chính rất lớn. Nhưng đó chỉ là chính sách được áp dụng cho
người có thu nhập ổn định, có thể chứng minh được với nhà đầu tư về khả năng trả nợ.

hỏi phải có những thay đổi theo hướng quy định rõ quyền lợi, nghĩa vụ của
bên cho thuê và bên thuê nhà ở, khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý quỹ
nhà cho thuê của Nhà nước như những năm trước đây.
Về mô hình, theo ông Trịnh Huy Thục, quỹ nhà này cần xây dựng theo
nguyên tắc không bao cấp về giá thuê, thuê mua nhưng có hỗ trợ hợp lý để giá
thuê, thuê mua phù hợp với khả năng chi trả của các đối tượng thu nhập thấp.
Muốn vậy, cần phải có quy định giới hạn về loại nhà, quy mô căn hộ, tiêu
chuẩn trang thiết bị, đồng thời phải có quy định cụ thể tiêu chí đối tượng được
thuê, thuê mua nhà ở cũng như các chế tài quản lý chặt chẽ để tránh thất thoát,
lãng phí và xuống cấp đối với quỹ nhà cho thuê.
Tuy nhiên, ngoài nguồn đầu tư phát triển quỹ nhà ở từ ngân sách, Nhà
nước cũng cần khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển
và kinh doanh nhà ở theo quy định để bán trả chậm, trả dần, cho thuê và thuê
mua cho đối tượng thu nhập thấp. Trong các dự án nhà ở cũng cần chú trọng
phát triển đa dạng các loại nhà, kể cả qui mô căn hộ, tiêu chuẩn trang thiết bị
nội thất, hình thức kinh doanh (bán trả dần, cho thuê, thuê mua...) phù hợp với
khả năng tài chính và điều kiện thu nhập của các đối tượng thu nhập thấp.

19


Và mô hình hợp tác xã nhà ở
Liên minh hợp tác xã Việt Nam với sự giúp đỡ của một số tổ chức quốc
tế đã giới thiệu mô hình rất mới mẻ ở Việt Nam - hợp tác xã nhà ở dành cho
đối tượng thu nhập thấp, đặc biệt các gia đình trẻ. Dù chưa từng có tiền lệ
nhưng hiện nay không có trở ngại pháp lý nào cho mô hình này, vấn đề chỉ
còn ở chỗ, tìm kiếm kiến thức, kinh nghiệm thực tế về mô hình hoạt động của
một số nước và hình thành con đường xây dựng mô hình hợp tác xã nhà ở tại
Việt Nam.
Hợp tác xã nhà ở là một tổ chức kinh tế - xã hội được thành lập tự

Chúng ta sẽ nghiên cứu một số kinh nghiệm Mỹ đưa ra để phát triển thị
trường nhà ở cho người thu nhập thấp.
1, Vấn đề nhà ở cho người nghèo là vấn đề được sự quan tâm của các tổ
chức, chính phủ,cơ quan chính quyền, bang, liên bang. Khẩu hiệu của họ với
vấn đề tạo điều kiện cho những người có thu nhập thấp và người nghèo là:
“khuyến khích tạo điều kiện hỗ trợ” chứ không phải là bao cấp hoặc để cho
những đối tượng này phải cố gắng đạt tới.
2, Để có thể thực hiện được mục tiêu nhà ở có thể tiếp cận được nhà ở
xã hội thì cần phải thành lập một chiến dịch hoặc một công trình tổng thể về
thí điểm thành lập nhà ở xã hội với quy mô khác nhau ở từng vị trí, vùng,
miền, khu vực cụ thể. Công trình sẽ là kết quả của sự nhất trí, quan tâm của
chính quyền, hiệp hội bất động sản và các đối tượng có nhu cầu tạo lập nhà ở.
Vấn đề ở đây là người ta chú trọng tới việc xây dựng một dự án nhà ở có chất
lượng, giá thành rẻ, đầy đủ chức năng để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và đời
sống của người có thu nhập thấp, những loại nhà ở này thường là để cho thuê
hoặc cho thuê mua. Công trình sau khi được triển khai sẽ được phổ biến trên
các phương tiện truyền thông đại chúng và đặc biệt là thông qua hoạt động
marketing của các tình nguyện viên. Điều đáng chú ý là ở Mỹ các tình nguyện
viên tham gia chương trình này hoạt động rất tích cực, năng động. Họ là
những người có chuyên môn nhất định, trải qua các cuộc đào tạo ngắn và dài
hạn về những kỹ năng cần thiết như xây dựng, xây lắp, vật liệu xây dựng nhà
ở. Am hiểu về các quy định về tiêu chuẩn nhà ở, chất lượng nhà ở. Hướng dẫn
21


cho các đối tượng tiếp cận với công trình tìm được mô hình nhà ở phù hợp.
3, Việc thí điểm xây dựng nhà ở phải tuân theo các quy định về đất đai
và nhà ở của địa phương và các tiêu chuẩn thiết kế cơ bản do chính phủ quy
định.
4, Luôn có các sàn giao dịch phổ thông để niêm yết bày bán các mẫu

Đối với các ngân hàng mở rộng phạm vi khách hàng giúp đỡ tạo điều
kiện cho các hộ gia đình thu nhập thấp có thể vay vốn để cải tạo nhà ở như
cho vay trả góp hoạc vay với lãi suất phù hợp. Ngoài ra ngân hàng tạo điều
kiện cho các doanh nghiệp vay vốn trong việc đầu tư phát triển thị trường nhà
ở cho người thu nhập thấp.
Đối với các doanh nghiệp cần có sự đánh giá đúng thị trường này, khai
thác thị trường để có chính sách đầu tư phát triển hợp lý.
Đối với các hộ gia đình phải thực sự có sự đầu tư tiết kiệm phần chi tiêu
hàng tháng để dành cho việc cải tạo nhà ở. Có cam kết trả nợ sau khi mua nhà
tránh tình trạng chây lười trả nợ, gây mất niềm tin cho các doanh nghiệp, nhà

23


đầu tư.
Như vậy để phát triển thị trường này cần có sự phối hợp của nhiều đơn
vị tổ chức và cả những đối tượng khách hàng trong thị trường này. Để thị
trương nhà ở cho người thu nhập thấp phát triển bền vững nhà nước cần vạch
ra các chương trình, dự án nhà ở khác nhau, phong phú đa dạng hình thức nhà
ở phù hợp.

24